ความเป็น : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 54 / 94

…ปจารฌาน และ (มิใช่ ) เพราะความปรากฏ แห่งองค์ฌานดังปฐมฌานดังนี้ด้วย อย่างเดียวกัน เป็นคำแสดงเหตุแห่ง ความเป็นอวิตักกอวิจาระ อย่างนี้คือ ทุติยฌานนี้ชื่ออวิตักกะอวิจาระ เพราะความระงับไปแห่งวิตกวิจารทั้งหลาย มิใช…

บทความนี้อธิบายความหมายของคำว่า 'วิตกกวิจาราณ์ รูปสมา' ที่แสดงถึงเหตุผลที่ทำให้ทุติยฌานมีความสัมพันธ์กับการระงับวิตกวิจาร การเข้าใจถึงการมีอยู่และการไม่มีของวิตกวิจารในทุติยฌานนั้นมีความละเอียดอ่อน ซึ

…ตุเบกขาอันเดียวเท่านั้น แต่ที่อุเบกขานั้นแตกกัน ( เป็นหลายประเภท ) นี้ก็เพราะความต่างกัน แห่งฐานะ ( ความเป็นอยู่ในสมัย) นั้นๆ ดุจคนแม้เป็นคนๆเดียว ก็ต่างกันได้โดยฐานะ เช่นเป็นเด็ก เป็นหนุ่ม เป็นผู้ใหญ่ เป็น เ…

…นหลายประเภท ได้แก่ ฉฟังคุเบกขา, พรหมวิหารุเบกขา, และโพชฌงคุเบกขา อุเบกขาเป็นเรื่องเกี่ยวกับการนำเสนอความเป็นอันเดียวกันและความแตกต่างในบริบทต่างๆ โดยยกตัวอย่างจากวิถีชีวิตของคนในสังคมที่แสดงให้เห็นถึงความหลาก…

…็นเช่นเดียวกันนั่นเอง "คำนั้น ( สำหรับ ) ในกระดูกท่อนเดียวก็ชอบอยู่ แต่ (สำหรับ ) ในร่างกระดูก (ละ) ความเป็นร่างมีช่องติดอยู่ (ปรากฏ) ในอุคคหนิมิต ความเป็นร่าง บริบูรณ์ ( ปรากฏ ) ในปฏิภาคนิมิตจึงจะชอบ อนึ่ง แ…

…ุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิต โดยระบุความแตกต่างระหว่างนิมิตแต่ละประเภทในกรรมฐานและเน้นความสำคัญของการเห็นความเป็นอสุภในบริบทต่างๆ ในอรรถกถา ความเข้าใจในนิมิตเหล่านี้ส่งผลต่อการปฏิบัติธรรมและการพัฒนาจิตใจของผู้ปฏิบ…

…ามที่สิ่งที่เนื่องด้วยกายและผิวพรรณมีกลิ่นเหม็น [๔] วิจฉัททกอสุภ เป็นสัปปายะแห่งบุคคลผู้มักกำหนัดใน ความเป็นชิ้นทึบในสรีระ เพราะเผยความเป็นโพรงข้างใน * มหาฎีกาตั้งปัญหาขึ้นว่า ผิว่าประเภทแห่งอสุภนี้ ท่านกล่าว…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการจำแนกประเภทของอสุภตามวิสุทธิมรรค โดยแบ่งออกเป็น 10 ชนิดตามสภาพและความแตกต่างทางจิตใจของบุคคล ซึ่งได้แก่ อุทธุมาตก, วินีลก, วิปุพพก, และ วิจฉัททก เป็นต้น ทั้งนี้มีการตั้งปัญหาถึง

…นักฉะนั้น (อสุภ ๑๐ มีลักษณะเดียว อนึ่ง อสุภทั้ง ๑๐ อย่างนั้น โดยลักษณะก็มีอันเดียวเท่านั้น แท้ จริง ความเป็นสิ่งปฏิกูล คือไม่สะอาด เหม็นและน่าเกลียดเท่านั้น เป็น ลักษณะของอสุภทั้ง ๑๐ อย่างนั้น อสุภนี้นั้นมิใช…

…ารทำงานให้เห็นถึงผลลัพธ์ทางจิตใจอย่างชัดเจน รวมถึงการปรากฏของอสุภในลักษณะต่างๆ โดยมีการยกตัวอย่างจากความเป็นจริงในการปฏิบัติ

…ในบทเหล่านั้น พระผู้มีพระภาคเจ้านั้น ได้พระนามว่า อรห์ เพราะเหตุ (๕ นัย) นี้ก่อน คือ อารกตฺตา เพราะ ความเป็นอารกะ ( ผู้ไกล ) (๑) อรีน อรานญฺจ หตตฺตา เพราะ ความที่ทรงกำจัดอริ ( ข้าศึก ) ทั้งหลายเสียได้ (๑) และ…

เนื้อหาวิเคราะห์การระลึกถึงพระคุณของพระผู้มีพระภาคเจ้า โดยใช้บทอิติปิโสเป็นเครื่องมือในการไตร่ตรองว่าเหตุใดพระองค์จึงถูกเรียกว่าอรหันต์และภควา รวมถึงการอธิบายแต่ละนัยที่มีความหมายสำคัญเพื่อให้เข้าใจถึ

…่า วิชชาจรณสมฺปนฺโน ถึงพร้อม ด้วยวิชชาและจรณะ ในความถึงพร้อม ๒ อย่างนั้น ความถึงพร้อมด้วยวิชชาสร้าง ความเป็นพระสัพพัญญูแห่งพระผู้มีพระภาคเจ้าขึ้นแล้วตั้งอยู่ ความ ถึงพร้อมด้วยจรณะ สร้างความเป็นผู้กอปรด้วยพระม…

…ดยอธิบายถึงการเข้าถึงพระสัพพัญญูและพระมหากรุณา รวมถึงการปฏิบัติตามคำสอนของพระอานนท์เพื่อพัฒนาตนไปสู่ความเป็นพระอริยสาวก คำอธิบายเน้นถึงความสำคัญของการมีศีลและการดำเนินตามทางของผู้มีวิชชาและจรณะที่เหมาะสม. ขอแ…

.. ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 263 (๑) ตถาคตรู้วาจาใดว่า เป็นวาจาไม่จริงไม่แท้ไม่ประกอบด้วย ประโยชน์ และวาจานั้นไม่เป็นที่รักไม่เป็นที่ชอบใจของคนอื่นๆ ด้วย ตถาคตย่อมไม่กล่าววาจานั้น

…่ยวกับการวิเคราะห์วาจาที่มีความจริงแท้โดยพระตถาคต ซึ่งมีการแยกประเภทของวาจาเป็น 4 ประเภทตามความจริง ความเป็นประโยชน์ และความรู้จักกาลในการกล่าว วาจาที่ไม่เป็นจริงไม่ควรกล่าว ไม่ว่าจะได้รับความชอบใจหรือไม่ และ…

…ภาคย์ (คือบุญบารมี ) ความถึง พร้อมแห่งพระธรรม เป็นอันแสดงด้วยความที่ทรงเป็น ( ภคฺคโทสะ ) ผู้หักโทสะ ความเป็นผู้ที่ชาวโลกและคนใกล้เคียงทั้งหลายรู้จักมากก็ดี ความเป็นผู้ที่คฤหัสถ์และบรรพชิตทั้งหลาย จึงไปมาหาสู่…

ในวิสุทธิมรรค ภาค ๑ ตอน ๒ ท่านได้ชี้ให้เห็นถึงคุณสมบัติของพระผู้มีพระภาคเจ้า โดยพระองค์ทรงสามารถหักราคะ โทสะ และโมหะได้ ทำให้พระองค์ไม่สามารถมีอาสวะได้ บัณฑิตจึงตั้งพระนามให้พระองค์ว่า พระภควา พระองค์

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 282 คือ ความเป็นใหญ่ ( อิสสริยะ) ธรรมยศ สิริ ความได้อย่างปรารถนา ( กามะ ) และความพยายาม (ปยัตตะ) ก็ความเป็นใหญ่ในพระ…

เนื้อหาสะท้อนถึงความเป็นใหญ่ (อิสสริยะ) และความสำเร็จในพระจิตของพระองค์โดยผ่านพระธรรมอันเป็นโลกุตตระ ซึ่งรวมกับการมีอยู่ของพ…

…หรืองามในเบื้องต้นด้วยพุทธสุโพธิตา (ความตรัสรู้ดี แห่งพระพุทธเจ้า ) งามในท่ามกลางด้วยธัมมสุธัมมตา ( ความเป็น ธรรมดีแห่งพระธรรม ) งามในเบื้องปลายด้วยสังฆสุปฏิปัตติ (ความ ปฏิบัติดีแห่งพระสงฆ์ ) หรืองามในเบื้องต…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับพระสูตรในศาสนาพุทธ โดยเน้นที่ความงามในเบื้องต้น กลาง และปลายของศาสนธรรม การใช้อนุสนธิในการถ่ายทอดเหตุการณ์และแนวคิด ซึ่งช่วยกระตุ้นความเข้าใจและศรัทธาในผู้ฟัง ผลลัพ

…าของประโยค แต่นามนามนั้นอาจกลับเป็นคุณหรือกิริยาก็ได้ ในเมื่อนำไปประกอบ กับปัจจัยบางตัว เช่น สหายตา ความเป็นแห่งบุคคลผู้เป็นสหาย ปุตติยติ ประพฤติเป็นเพียงดังบุตร เป็นต้น ก็แลพึงสังเกตนามศัพท์ที่ เกี่ยวเนื่องก…

บทความนี้ได้อธิบายถึงบทบาทสำคัญของนามและอัพยยศัพท์ในภาษาบาลี โดยเน้นว่าการมีนามและคุณนามสามารถทำให้รู้ถึงลักษณะและคุณสมบัติได้ นอกจากนี้ยังพูดถึงการใช้สัพพนามเพื่อแทนชื่อนามที่ได้กล่าวถึง ซึ่งช่วยในกา

…้ครอบครองแผ่นดิน สิ้น (ชมพูทวีป) จ่ายพระราชทรัพย์ (วันละ) โกฏิ ในบั้นปลาย (แห่งพระชนมชีพ) ได้ทรงครองความเป็นใหญ่ต่อมะขามป้อมครึ่งผล เท่านั้น ด้วยทั้งเรือนร่าง (ของมหาราช) นั้นแหละ ครั้นบุญมาสิ้นไป พระองค์ก็บ่…

เนื้อหานี้สื่อถึงสัจธรรมที่พระพุทธเจ้าตรัสเกี่ยวกับความแก่ ความเจ็บ และความตาย ซึ่งเป็นสิ่งที่ทุกชีวิตต้องเผชิญไม่ว่าจะเป็นผู้มีอำนาจหรือคนธรรมดา ในพระสูตรบัญญัติไว้ว่า ชีวิตทั้งหมดต้องเผชิญกับความทุก

…ดื่มได้ทุกขณะที่ต้องการ ฉันใด เมื่อพระโยคาวจรมนสิการไปตาม บัญญัติว่า เกลา โลมา---- ในเบื้องแรก (จน) ความเป็นปฏิกูล ปรากฏ ภายหลังจึงเลิกบัญญัติว่า เกลา โลมา---เสีย ตั้งจิตไว้ในความ เป็นปฏิกูลแต่อย่างเดียว ฉันน…

…ม่ฟุ้งซ่านและการเลิกทำตามบัญญัติ การนำน้ำในป่าเป็นตัวอย่าง เพื่อทำความเข้าใจเกี่ยวกับการตั้งจิตไว้ในความเป็นปฏิกูล การปล่อยลำดับในการมนสิการและการดำเนินไปจนถึงมุตติ รวมถึงความสำคัญของการมนสิการในการฝึกจิตเพื่…

…ขึ้นด้วยกำลังสันดาปแห่งไฟ (ธาตุ) ในอุทร อากูลไปด้วยหมู่หนอน ปล่อยฟองและต่อมขึ้นข้างบน เรื่อย ถึงซึ่งความเป็นขยะ (ที่จะต้องทิ้ง) เป็นของเหม็นและน่าเกลียด อย่างยิ่ง ตั้งอยู่ (ในอุทร) อุปมาเหมือนเมื่อฝนเม็ดหนาตก…

เนื้อหานี้พูดถึงกระบวนการย่อยอาหารในวิสุทธิมรรค อธิบายถึงการเปลี่ยนแปลงของอาหารและความไร้ค่าเมื่อกลายเป็นขยะในร่างกาย เปรียบเหมือนกับสิ่งที่เกิดขึ้นในธรรมชาติ มีการใช้เปรียบเทียบเพื่อให้เห็นภาพชัดเจน

…ฟุ้ง แก่พระโยคาวจรภิกษุนั้น (ต่อไป) จึงตรัสคำว่า "นั่ง" ต่อนั้น เมื่อจะทรงแสดงความมั่นคงแห่งการนั่ง ความเป็นไปสะดวกแห่งลม หายใจออกเข้า และอุบายในการกำหนดถือเอาอารมณ์ด้วย” จึงตรัส คำว่า 'คู้บัลลังก์' เป็นอาทิ …

ในบทนี้กล่าวถึงวิธีการนั่งที่เหมาะสมสำหรับการฝึกสมาธิ โดยมีการชี้แนะการตั้งกายให้ตรงและการรักษาสติในลมหายใจเข้าออก เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดอาการเวทนาและเสริมสร้างสมาธิให้มั่นคงมากขึ้น การนั่งในลักษณะที่

…-- ด้วยอำนาจความหายใจออกสั้น (เป็น อารมณ์)---- ด้วยอำนาจความหายใจเข้าสั้น (เป็นอารมณ์)----ด้วยอำนาจ ความเป็นผู้รู้ตลอดกายทั้งหมดหายใจออกหายใจเข้า (เป็นอารมณ์)---- ด้วยอำนาจความเป็นผู้ระงับกายสังขารหายใจออกหาย…

ในเนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของการมีอารมณ์เดียวในการฝึกจิต การทำให้จิตมั่นคงด้วยการหายใจและการรักษาสติให้คงอยู่ โดยเฉพาะเมื่อภิกษุต้องเข้าใจและรู้จักปฏิบัติในการตั้งจิตและการรู้เห็นการหายใจเข้าออก ซึ่ง

…ิกษุพึงบำเพ็ญเพื่อตัดเสียซึ่งวิตก" ดังนี้ อนึ่ง ความที่อานาปานสตินั้นมีอานิสงส์มาก บัณฑิตพึงทราบโดย ความเป็นมูลแห่งการทำวิชชาและวิมุติให้บริบูรณ์ก็ได้ จริงอยู่ พระผู้มี พระภาคเจ้าก็ได้ตรัสคำนี้ไว้ว่า "ดูกรภิก…

บทความนี้อธิบายความสำคัญของอานาปานสติที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสไว้ โดยยกตัวอย่างคำสอนเกี่ยวกับการเจริญสติปัฏฐาน ๔ และอานิสงส์ที่สำคัญ ซึ่งรวมถึงการรู้จักลมอัสสาสะปัสสาสะที่เป็นจริมกะและความดับของลมหายใจ ตา

…กิดขึ้นแก่เขาได้เลย แต่ว่าเมื่อเจริญ (เมตตาในตน) ว่า 'ขอเราจงเป็นผู้ถึงซึ่งความสุข" ดังนี้เป็นต้นไป ความเป็นผู้ปรารถนาประโยชน์สุขในสัตว์อื่น ๆ ย่อมเกิดขึ้น (โดย) ทำตนให้เป็นพยานว่า "เราเป็นผู้รักสุขเกลียดทุกข…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการเจริญเมตตาที่ผู้คนควรมีต่อสัตว์ทั้งปวง โดยอธิบายความหมายและอาการของเมตตาที่เปิดเผยต่อกันและกัน รวมถึงการเจริญเมตตาในตนเองที่เชื่อมโยงกับความสุขและความเกษม. ในหลักพระพุทธศาสนาที่รา

…าตเหล่านั้น ข้อ ๑ เหตุไฉน ในอภิธรรม ท่านจึงเรียกอัปปมัญญา ข้อ ๑ ข้าพเจ้าขอเฉลย (ดังต่อไปนี้) ข้อแรก ความเป็นพรหมวิหาร ในคุณชาตมีเมตตาเป็นอาทินั่น พึงทราบ (ว่าเป็น) เพราะอรรถว่าเป็นธรรมประเสริฐ และ เพราะความเป…

บทความนี้พูดถึงพรหมวิหารและการเจริญอารมณ์ในภาวนาต่างๆ อธิบายความสำคัญของเมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา โดยเน้นที่ผลที่ได้จากการปฏิบัติในด้านสมาธิและวิปัสนา โดยสรุปว่าพรหมวิหารมีลักษณะพิเศษและความสำคัญใ