คำ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 227 / 614

…ย่างนี้ สักแต่ว่ามีอยู่เท่านั้น ก็ยังไม่ทราบละเอียดว่าคนหรือสัตว์เป็นต้น อีกนัยหนึ่ง สิ่งที่น้อมไปในคำ พูดของภาษาต่าง ๆ คืออาจเรียกรู้เข้าใจกันได้ตามความประสงค์ เรียกว่า "นาม" แปลว่า "ชื่อ" หรือหมายความ…

บทความนี้อธิบายความหมายและการใช้งานของนามและศัพท์ในภาษาบาลี โดยเริ่มต้นจากการให้คำนิยามของสิ่งต่าง ๆ ที่มีอยู่ในโลกว่าเป็นนามหรือชื่อ และการจำแนกประเภทของศัพท์ รวมถึงการแบ่งประเภทของ…

ประโยค๑ - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 2 แม้ในภาษาไทยก็มีใช้เหมือนกัน เช่นคำว่า ดิน น้ำ ไฟ ลม เป็นต้น ล้วน เป็นคำเดิมทั้งสิ้น, คำพูดผสมซึ่งปรุงขึ้นจากธาตุและปัจจัยต่าง ๆ สำเร็จ…

เอกสารนี้อธิบายถึงบาลีไวยากรณ์โดยเฉพาะนามและอัพยยศัพท์ ที่พบในภาษาไทย เทคนิคในการประกอบคำ และตัวอย่างเช่นคำว่า ดิน น้ำ ไฟ ลม ที่เป็นคำเดิม รวมถึงการใช้สัญญัติศัพท์ เช่น โรงเรียน และ ร้านค้า…

…ายี พระ อุทายีเลอะเป็นต้น ในพากย์ภาษาไทยเช่น นายแดงใหญ่ นายแดงเล็ก หรือนายแดงเก่า นายแดงใหม่เป็นต้น คำที่แสดงลักษณะเหล่านี้ ล้วนเป็นเครื่องหมายคุณนามทั้งสิ้น คุณนามแบ่งเป็น ๓ ตามธรรมดาสิ่งทั้งปวง ย่อมมี…

…ยวกับการอธิบายคุณนามในบาลี ซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ชั้น ได้แก่ ปกติ วิเสส และ อติวิเสส โดยชั้นปกตินั้นเป็นคำคุณที่แสดงถึงคุณลักษณะทั่วไป เช่น ปณฺฑิโต เป็นบัณฑิต ส่วนวิเสสจะมีคำว่า "ยิ่ง" เข้ามาแสดงลักษณะเพิ่ม…

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 6 หรือ "กว่า" เพราะมีกำหนด. คำใดมี อติ (ยิ่ง) อุปสัคนำหน้าปกติบ้าง มี ตร หรือ อย อิสสก ปัจจัยต่อท้ายศัพท์ปกติบ้าง เช่นคำว่า อติปณฺ…

ในบทนี้จะอธิบายเกี่ยวกับคำอธิบายทางไวยากรณ์บาลีโดยเน้นไปที่คำและศัพท์ที่มีความหมายพิเศษ เช่น คำที่มีอุปสรรค ‘อติ’ ที่ใช้ในผู้แ…

…านามนามเป็นเอกวจนะหลายบทแต่ร่วมคุณกัน ก็ใช้คุณนาม บทเดียวเหมือนกัน แต่มักประกอบคุณนามเป็นพหุวจนะ ดังคำว่า เอกสฺมึ สมเย นาโถ โมคฺคลุลานญฺจ กสฺสป์ คิลาเน ทุกฺขิเต ทิสวา โพชฌังเค สตฺต เทสย. ในสมัยหนึ่ง พระ…

…, และสัพพนาม ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการสร้างประโยคที่ถูกต้องตามหลักไวยากรณ์บาลี พร้อมทั้งยกตัวอย่างการใช้คำต่างๆ เพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ชัดเจนขึ้น ในส่วนของสัพพนามนั้น เราจะพูดถึงการแบ่งประเภทเป็นปุริสสัพพ…

…นามนาม โดยอ้อมคือคุณนามและสัพพนาม และต้อง ประกอบให้มีลิงค์เป็นอย่างเดียวกันนามนาม ในภาษามคธท่านแบ่ง คำพูดเป็น ๓ ลิงค์ คือ ปุ๊ลิงค์ เครื่องหมายที่ไม่ใช่เพศชายและเพศหญิง ถึงจะจัดไว้เป็น ๓ ก็จริง แต่ถึงดัง…

…และนปุสกลิงค์ พร้อมกับการจัดประเภทตามกำเนิดและสมมติ ด้วยการนำเสนอตัวอย่างที่เกี่ยวข้อง เช่น การจำแนกคำที่มีเพศชายและหญิง โดยจะอธิบายความหมายของแต่ละลิงค์และวิธีการที่รวมถึงนาม นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงค…

… จึงน่าจะสันนิษฐานว่าศัพท์ที่เป็นลิงค์โดย กำเนิดจะไม่สมมติให้เป็นลิงค์อื่นก็ได้ คือคงไว้ตามภาวะเดิม คำว่า รชุชุ แท้จริงก็เป็นนปุสกลิงค์โดยกำเนิด แต่ท่านสมมติให้เป็นอิตถีลิงค์ ส่วน ในอุทาหรณ์ที่ยกมานั้นส…

…นี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ที่มุ่งเน้นไปที่การอธิบายนามและอัพยยศัพท์ โดยยกตัวอย่างการใช้งานของคำว่า 'ปุริโส' และ 'ปุริสา' เพื่ออธิบายหลักการของเอกวจนะและพหุวจนะ ซึ่งเพื่อให้ผู้ฟังเข้าใจความหมาย แล…

…ามหมายต่างกัน ทวิวจนะ หมายความว่าสิ่งของหรือ บุคคลที่พูดถึงนั้นมีเพียง ๒ ไม่ถึง ๓ แต่ไม่ใช่เพียง ๑. คำว่าเทววจนะ หมายความว่าศัพท์ที่จะแจกด้วยวิภัตติเป็นได้ ๒ วจนะคือทั้งเอกวจนะ และพหุวจนะ เพราะบางศัพท์เ…

บทความนี้กล่าวถึงการศึกษาไวยากรณ์บาลี โดยเฉพาะเรื่องนามและอัพยยศัพท์ ซึ่งจัดแบ่งตามบทวิเสสนะและบทกิริยาอาขยาต หรือกิริยากิตก์ ที่มีบทบาทในการสื่อสารในประโยค วจนะมีหลากหลายประเภท รวมถึงทวิวจนะและเทววจน

…๒ หมวด คือ เอกวจนะหมวด ๑ พหุวจนะหมวด ๑ โดยหมู่มี ๒ คือ ตั้งแต่ปฐมาวิภัตติจนถึงสัตตมี วิภัตติ. อนึ่ง คำแปลวิภัตติในนามยังไม่สิ้นเชิง เพราะในวากยสัมพันธ์ ยังมีเพิ่มเติม เช่นทุติยาวิภัตติแปลว่า ยัง กะ เฉพา…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับวิภัตติในบาลี ซึ่งแบ่งออกเป็นหมวด ได้แก่ เอกวจนะและพหุวจนะ มีทั้งปฐมาวิภัตติและวิภัตติอื่น ๆ เช่น ทุติยา ตติยา โดยอธิบายความหมายและการใช้ของแต่ละวิภัตติ นอกจากนี้ยังมีรายละเอีย

…ครื่องหมาย กาล บท วจนะ บุรุษ วาจก และปัจจัย ทั้งนี้ เพื่อส่องเนื้อความให้ชัดเจนขึ้นกว่าปกติ การันต์ คำนี้ได้แก่สระที่สุดอักษรหรือที่สุดศัพท์ คำว่า อะ การันต์คือ สระที่ท้ายศัพท์มีเสียงปรากฏเป็น อะ เช่น ป…

…ในนาม นอกจากนี้ยังมีรายละเอียดเกี่ยวกับการใช้เสียงและอักษรในภาษาบาลี ซึ่งช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจการใช้คำในบริบทต่างๆ ได้ดียิ่งขึ้น ดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ dmc.tv

…นามอยู่ด้วย เป็นการง่ายต่อการสันนิษฐาน ลงไปว่าเป็นลิงค์ใดแน่ เช่นมีสัพพนามอยู่ว่า เอโส เอสา เอต ๓ , คำนี้ ก็เป็นการบอกชัดอยู่แล้วว่า เป็นลิงค์อะไร เอโส เป็นปุ๊ลิงค์ ถ้าเป็น วิเสสนะของศัพท์ที่มีอิการันต์…

…วามสำคัญต่อการศึกษา โดยเฉพาะในเรื่องนามและอัพยยศัพท์ หากมีสัพพนามจะช่วยให้นักเรียนทราบได้ง่ายขึ้นว่าคำนั้นอยู่ในประเภทใด การใช้ลิงค์เพื่อระบุประเภทของคำในบาลีและการเรียนรู้เกี่ยวกับวิภัตติที่เกี่ยวข้องก…

… แปลง สม เป็น นิ แปลว่า กรมเมอ ตน ในเพราะ ตน แน่ะ ตน อา. อตฺต ลบ สิ เสีย แปลว่า ดูก่อน ตน ข้าแต่ ตน คำแปลอายตนิบาตในบทอื่น อื่น ๆ จะไม่แปลไว้ ให้นักศึกษาจึง เทียบตามนี้. อตฺต ศัพท์นี้เป็นเอกวจนะอย่างเดี…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายคำบาลี 'อตฺต' ที่ใช้เป็นเอกวจนะและพหุวจนะ พร้อมตัวอย่างการใช้คำในโครงสร้างประโยคและการเปลี่ยนวิภัตติ. …

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 25 อตฺต ศัพท์นี้ โดยตรงใช้แทน กตฺตา ใช้เป็นคำแทนชื่อของ คนเหมือนกันสัพพนาม พูดปรารภขึ้นเฉย ๆ โดยไม่กล่าวถึงมาก่อน เช่น อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ ตนแลเ…

…ตัวอย่างการใช้ศัพท์ในประโยคต่าง ๆ โดยจะมีข้อควรจำสำหรับการใช้ที่ต้องทำความเข้าใจ โดยสรุป 'อตฺต' เป็นคำที่สำคัญในไวยากรณ์บาลีที่สามารถแสดงถึงความเป็นเจ้าของหรือการกล่าวปรารภถึงตนเองในข้อความต่าง ๆ ในสมัย…

…ท์ - หน้าที่ 33 คนมีปัญญา คนมีบุญ 6. พันธุมนฺตุ คนมีพวกพ้อง 4. ปุญญวนๆ ภควนต ล ๑๐. สติมันตุ คนมีสติ คำว่า ภควนฺตา ภควนฺเต ภควนฺโต นั้น มีวิธีใช้ไม่เหมือน กัน ภควนฺตา ภควนฺเต ใช้เป็นทวิวจนะ สำหรับกล่าวถึ…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการใช้คำบาลีในรูปแบบนามและอัพยยศัพท์ โดยเฉพาะการใช้ศัพท์ต่าง ๆ เช่น 'ภควนฺตา', 'ภฺูมิ', 'คุณวนฺตุ' และวิธีใช…

…็น นฺต แล้วแปลง โย เป็น อานิ นอกจากนี้แจกเหมือน ภควนตุ อายสฺมนฺตุ ใช้เป็นได้ทั้งบทคุณและนาม ซึ่งเป็นคำแทนชื่อ ดุจ ตุมห ศัพท์ ที่เป็นบทคุณแดสงลักษณะของนาม เช่น อายสฺมา อานนฺโท พระอานนท์ผู้มีอายุ ถ้าใช้เป…

เนื้อหาเกี่ยวกับการใช้บาลีไวยากรณ์ในนามและอัพยยศัพท์ โดยอธิบายถึงการใช้คำต่างๆ เช่น นุต, คุณวนฺตานิ, และการแปลงคำในบริบทต่างๆ นอกจากนี้ยังมีการยกตัวอย่างการใช้ศัพท์และแนวทาง…

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 35 ลง อี ปัจจัย เป็นเครื่องหมายที่ท้ายศัพท์ เป็น อรหนูตี แจกอย่าง อี การันต์ (นารี) ในอิตถีลิงคั่ง อรหา เอา นุต กับ สิ เป็น อา อรห์ เอา นุต กับ ส

…อธิบายการใช้บาลีไวยากรณ์ในส่วนของนามและอัพยยศัพท์โดยอธิบายถึงการใช้ปัจจัยในการเปลี่ยนแปลงแบบต่างๆของคำและแนวทางการแจกเสียง เช่น ศัพท์คุณนามที่มีการแจกอย่างไร คำที่เกี่ยวกับนามในรูปแบบต่างๆ เช่น กมฺมนฺต …

…มือน สตฺถุ แปลกแต่ อาเทส เป็น อร แทน อาร ในวิภัตติทั้งปวง อาลปนะนั้น เมื่อว่าตามแบบ เป็นอย่างนี้ แต่คำพูดและวิธีเขียนหนังสือไม่ใช่ ใช้ ตาต แทน, ใช้ได้ทั่วไปทั้งเรียกบิดาหรือบุตรเหมือนภาษา เอก. ตาต พหุ. …

เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาและอธิบายไวยากรณ์นามและอัพยยศัพท์ในภาษาบาลี โดยระบุการแจกจ่ายคำศัพท์ เช่น ปิตุ ที่มีความหมายแตกต่างกัน รวมถึงการเปลี่ยนวิภัตติและการันต์เช่นเดียวกับศัพท์อื่น พร้อม…

… ไว้ คาเวสุ เอา โอ แห่ง โค เป็น อาว แล้ว คง สุ ไว้ สุ อยู่หลัง เอา อะ เป็น เอ คาโว (เหมือน ป. พหุ.) คำว่า โค นี้ เป็นคำเรียกรวมทั้งตัวผู้และตัวเมีย แต่ในที่บาง แห่ง ที่แหยให้รู้ว่าตัวผู้ตัวเมียแล้ว . เอ…

…ี้กล่าวถึงการอธิบายบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะนามและอัพยยศัพท์ พร้อมมีตัวอย่างการใช้ เช่น การเปลี่ยนรูปของคำว่า โค ซึ่งเรียกรวมถึงตัวผู้และตัวเมีย การใช้คำศัพท์ต่าง ๆ และการแจกตามระบบการันต์ที่เหมาะสมในบริบทต…

…ลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 51 สังขยา ศัพท์ที่เป็นเครื่องนับนามนาม ชื่อว่าสังขยา เพราะเป็นคำที่ บ่งถึงจำนวนของนามนาม ทางภาษาไทยหรือภาษาของชาติอื่น ๆ นิยมจำนวนเลขของชาตินั้น ๆ เพื่อจะให้รู้จำนว…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับศัพท์ที่เป็นเครื่องนับนามในภาษาบาลี เรียกว่า สังขยา ซึ่งหมายถึงการบ่งบอกจำนวนโดยเฉพาะ เพื่อให้ทราบว่ามีจำนวนเท่าใด ในภาษาบาลียังมีการจัดสังขยาออกเป็น ๒ ชนิด ได้แก่ ปกติสังขยา แ

…เว้นเสียไม่ได้เลยเป็นอันขาด จะพูดแต่คุณนามอย่างเดียว ไม่พูดหมายถึงนามนามลงข้างหลังคุณนาม เพื่อบ่งให้คำพูดชัดขึ้น เช่น คนอ้วน สัตว์ผอม ดังนี้ ก็จะรู้ได้ทันที คำว่า คน สัตว์ นั้นเป็นนามนาม อ้วน ผอม เป็นคุ…

…ยคต่างๆ การศึกษาควรเริ่มจากการท่องศัพท์ให้แน่นอน เพื่อช่วยในการสร้างประโยคที่ถูกต้อง ข้อมูลเกี่ยวกับคำคุณนามและการพึ่งนามนามก็ถูกนำเสนอเพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจการทำงานร่วมกันของนามและคุณนาม ในการสื่อสารที่…