คำ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 228 / 614

…จนะได้ ข้อนี้ท่านกำหนดว่า ร้อยเดียว พันเดียว จึงนิยมเป็นเอกวจนะ และไม่ต้องใช้เอกศัพท์ลงข้างหน้า เช่นคำว่า สติ สหสฺสํ เป็นต้น เพราะมีจำนวนเดียวอย่างนี้ จึง จัดเป็นเอกวจนะ จะหมายความเป็น สองร้อย สองพัน เป…

…ี่กำหนด เช่น การจัดกลุ่มนามนามที่มีจำนวน ๕๕ ขึ้นไป รวมถึงหลักการต่างๆ ที่ทำให้เราสามารถแยกแยะได้ว่า คำไหนเป็นเอกวจนะหรือพหุวจนะ และสำคัญในการใช้ในการสื่อสารในภาษาบาลี โดยเน้นถึงหลักการที่กล่าวถึงจำนวนแล…

…ลคูณจำนวนที่คูณแล้ว โดยคูณกันเป็นระยะ ๆ เช่น 00 ๑๐x๑๐ เป็น ๑๐๐ , แล้วเอา ๑๐๐x๑๐ เป็น 1,000 เป็นต้น, คำว่า ๑๐ และ ๑,๐๐๐ เป็นต้น ฟังดูคล้าย ๆ จักมีเอกศัพท์ในสังขยาเพื่อบอก จำนวนอยู่ด้วย แต่ที่แท้ไม่ต้องใช…

…วน ๑๐ เพื่อให้ได้จำนวนเต็ม เช่น ๑๐๕๑๐ เพื่อให้ได้ ๑๐๐ จากนั้นนำมาคูณอีกครั้งเพื่อให้ได้ 1,000 การใช้คำว่า ๑๐ และ ๑,๐๐๐ ในภาษาบาลีมีความหมายคล้ายกันแต่ไม่ต้องใช้เอกศัพท์ข้างหน้า เรียกว่าศัพท์เดียว หากมีเ…

…โยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 68 สัพพนาม ผู้ศึกษาเคยทราบในตอนต้นมาบ้างแล้วว่า คำนี้จัดเป็นส่วนหนึ่ง ของนามศัพท์ ซึ่งมีลักษณะใช้แทนคำนามนามทั้งสอง (สาธารณะ และ อสาธารณะ) หรือข้อความ…

สัพพนามถือเป็นส่วนหนึ่งของนามศัพท์ที่ใช้แทนคำนามทั้งสาธารณะและอสาธารณะ เพื่อเลี่ยงการซ้ำซ้อนในบทสนทนา สามารถใช้แทนคำที่พูดถึงแล้วเพื่อทำให้ประโยค…

…ีข้อ แตกต่างหรือเหมือนกันอย่างไรบ้าง เมื่อกำหนดถึงใจความโดยเฉพาะ แล้วก็เหมือนกัน แต่ถ้าจะมุ่งฟังถ้อยคำหรือสำนวนโวหารแล้วคงผิด กันมาก เพราะตัวอย่างข้างต้นมีรุงรังไปด้วยคำซ้ำ ๆ ซาก ๆ กล่าว คือจะต้องเอ่ยถึ…

…ี่ยวกับการใช้งานของนามและสัพพนามในบาลีไวยากรณ์ โดยมีการเปรียบเทียบตัวอย่างที่แสดงความแตกต่างในการใช้คำซ้ำซากและการใช้สัพพนามเพื่อลดการซ้ำซาก ซึ่งถือเป็นวิธีการที่ถูกต้องตามภาษาที่นิยม โดยเฉพาะในกรณีของ …

…จำกัดเพศภูมิ ฐานะและวัย ปฏิบัติตามได้ทั้งนั้น ดังที่เราเข้าใจกันอยู่แล้ว ฉะนั้น รวมใจความว่า ปุริโส คำนี้เป็นสาธารณะโวหารที่นิยมใช้อยู่ในภาษา บาลีทั่วไป ทั้งที่เป็นส่วนไวยากรณ์ และส่วนธรรมคำสั่งสอน แม้ …

เนื้อหานี้กล่าวถึงการใช้คำในภาษาบาลี โดยเฉพาะคำว่า 'ปุริโส' ซึ่งเป็นสาธารณะโวหารที่ไม่จำกัดเพศและฐานะ อธิบายถึงการแบ่งประเภทบุ…

คำ ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 73 ในแบบบาลีไวยากรณ์เล่มนาม ท่านแสดงไว้โดยชั…

ในบทเรียนนี้ได้กล่าวถึงการใช้สัพพานามและนามนามในบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะการใช้คำปุริสสสัพพนาม ซึ่งช่วยให้การสื่อสารในภาษาบาลีไม่เกิดความซ้ำซาก นอกจากนี้ยังมีการเปรียบเทียบการใช้คำใ…

… เพราะทุก ๆ ภาษา ไม่นิยมออกชื่อผู้ฟัง หรือผู้ที่เรากำลังพูดอยู่ด้วยนั้นขึ้นกล่าวตรง ๆ จึงต้องบัญญัติคำขึ้นคำหนึ่ง สำหรับใช้แทนตัวนามที่เป็นผู้ฟังนั้น เพื่อ กันความเคอะเขินที่จะต้องออกนามจริงกันซึ่งหน้า …

…โดยไม่รู้สึกเคอะเขิน เนื่องจากในภาษาอื่น ๆ ไม่ค่อยนิยมระบุชื่อผู้ฟังในบทสนทนา โดยตัวอย่างเช่น การถามคำถามในภาษาบาลีที่ใช้คำว่า 'ท่าน' แทนชื่อของผู้ฟัง เพื่อให้การสื่อสารเหมาะสมกับความสัมพันธ์ระหว่างผู้พ…

…าลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 75 ตุมห มัธยมบุรุษ แปลเป็นไทย ใช้ให้ถูกตามชั้นของบุคคลผู้ฟัง คำมัธยมบุรุษ ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท ชั้นผู้พูด (อมฺห) ผู้น้อย ชั้นผู้ฟัง (ตุมุห) พระราชา ใต้ฝ่า าละอองพ…

เนื้อหานี้อธิบายถึงการใช้คำมัธยมบุรุษในบาลี ซึ่งแสดงถึงการแสดงความเหมาะสมในการสื่อสารจากผู้พูดไปยังผู้ฟัง โดยมีการจัดลำดับชั้นข…

คำ มัธยมบุรุษ ท่าน คุณ ประโยค๑ - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 76 ชั้นผู้พูด (อมฺห) ชั…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะการใช้ชั้นผู้พูดและชั้นผู้ฟังในภาษาบาลี การใช้คำแทนเช่น 'ผม' ที่เป็นอุดมบุรุษ ตัวอย่างการใช้ในบทสนทนา การแยกประเภทผู้พูดและฟังเพื่อให้เข้าใจความหมาย…

…น้อย เรา ทั่วไปหลายคน ทั่วไปไม่ใช่เจ้านาย และขุนนางชั้นสูง ข้าพเจ้า ข้าเจ้า ทุก ม ใช้เป็นกลางทั่วไป คำแปลของปุริสสัพพนาม คือ ๓ ตุมห อมห ที่กล่าวมา แล้วนี้ ยังไม่สิ้นเชิง คำพูดของภาษาไทยที่ใช้ในคำประเภทน…

…ายเกี่ยวกับอุดมบุรุษในภาษาบาลี โดยเจาะลึกถึงปุริสสัพพนามที่ใช้ในการสนทนา รวมถึงประเภทต่างๆ ของการใช้คำ เช่น อิฉัน ผู้ใหญ่ สามัญ และคำแปลที่แตกต่างกันตามกาลสมัยและท้องถิ่น ผู้เขียนแสดงให้เห็นถึงการแจกวิภ…

…ป็นคู่สนทนา จะเป็นลิงค์อะไร ตุมหอมห ทั้ง ๒ นี้ ก็คงอยู่อย่างนั้น ไม่เปลี่ยนไปตาม และการแปลก็ออกชื่อ คำแปล ตุมห อมห นั้นโดยตรงกันวิภัตติของตน พร้อมด้วยออก ชื่ออายตนิบาตไปด้วย เช่น ตฺวํ อันว่า ท่าน, ตุมหา…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับวิธีการใช้และการแปลนามและอัพยยศัพท์ในภาษาบาลี โดยเฉพาะความสำคัญของคำที่ใช้ในการสนทนา และการใช้สัพพนามในบริบทที่เหมาะสม รวมถึงการเคารพในภาษาเมื่อพูดกับผู้ที่มีอายุมากกว่…

…อกปฏิเสธ อาศัยเหตุนี้ จึงต้องมีบทอื่นนำหน้า เต โว มัธยมบุรุษ และ เมโน อุตตมบุรุษ วิเสสนสัพพนาม เฉพาะคำว่า "สัพพนาม" คำเดียว ซึ่งเป็นส่งหนึ่งของ นามศัพท์หนึ่ง ผู้ศึกษายังจำได้อยู่ว่า "เป็นชื่อสำหรับใช้แท…

เนื้อหาจะอธิบายเกี่ยวกับการใช้คำในภาษาบาลี โดยเฉพาะเรื่องนามและอัพยยศัพท์ พร้อมตัวอย่างการใช้และบทบาทของสัพพนามในประโยค เพื่อช่วยให้…

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 82 วิเสสนสัพพนามนี้ ไม่ได้เป็นคำพูดที่ใช้แทนตัวนามนามโดยตรง ทีเดียว มีลักษณะคล้าย ๆ กับคุณนาม แต่ก็ไม่ได้เป็นคุณนามแม้ เพียงโดยปริยา…

บทความนี้อธิบายถึงวิเสสนสัพพนามในภาษาบาลี ซึ่งมีความสำคัญในการทำให้คำแสดงความแตกต่างระหว่างนามนามต่าง ๆ โดยวิเสสนสัพพนามจะทำหน้าที่ประกอบกับนามเพื่อชี้แจงลักษณะ และให้ผู…

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 86 ทั้งคำไทยและคำบาลี หมายเลข ๓ เป็นนาม ปฐมาวิภัตติ มี ออกชื่อ อายตนิบาต ปฐมาวิภัตติว่า "อันว่า" แต่หมายเลข ๓…

…ปฐมาวิภัตติ และวิเสสนะ รวมถึงการแสดงวิธีการแจกวิภัตติที่แตกต่างกันในนามและคุณนาม ซึ่งอธิบายถึงการใช้คำและบทบาทในภาษาอย่างละเอียด เมื่อมีการจัดระเบียบที่ชัดเจน สามารถแยกแยะความแตกต่างระหว่างวิเสสนสัพพนาม…

…อีก " " สพฺพ คนไหน คนไหน คนหนึ่ง, พวกหนึ่ง บางคน, บางพวก ทั้งปวง หรือ, อะไร กี อุภย " " ทั้งสอง เป็นคำใช้แทน หรือ ประกอบ นามนาม โดยไม่ได้กำหนด แน่นอนลงไปว่า สิ่งนั้น สิ่งนี้ หรือ คนนั้น คนนี้ เป็นต้น เช…

เนื้อหาอธิบายเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะนามและอัพยยศัพท์ เช่น คำว่า "ใด" ในวิเสสนสัพพนามที่ใช้ประกอบคำว่า บุคคลเพื่อให้มีความหมายกว้าง. คำนี้ไม่เฉพาะเจาะจงในสิ่งหรื…

…ไม่เสื่อมสิ้นไปด้วยอำนาจวิภัตติ ดังนี้ อัพยยศัพท์แบ่งเป็น ๓ คือ ด. อุปสัค ๒. นิบาต ๓. ปัจจัย ทั้ง ๓ คำนี้มีหลักเกณฑ์ใช้ในที่ต่าง ๆ กัน ดังต่อไปนี้ ๓ ๑. อัพยยศัพท์ พระมหาพรหมา ญาณคุตโต ป. 6 วัดราชาธิวาส …

…มถึงการแบ่งประเภทของอัพยยศัพท์เป็น 3 ประเภทคือ อุปสัค, นิบาต, และปัจจัย โดยเน้นถึงความสำคัญของการใช้คำทั้ง 3 นี้เพื่ออำนวยประโยชน์ให้เต็มที่ในการประกอบเป็นนามในภาษาบาลี รวมถึงการนำมาประยุกต์ใช้สำหรับการ…

…โยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 101 อุทาหรณ์การใช้อุปสัค ๆ ในอุปสัคทั้ง ๒๐ นั้น คำแปลทุก ๆ ตัวยังไม่สิ้นเชิงทีเดียว บาง ตัวอาจแปลพลิกแพลงได้มากกว่านี้ก็มี ถ้าจะนำมากล่าวในที่นี้จักเป…

บทนี้อธิบายการใช้อุปสัคในบาลี โดยเฉพาะความหมายของคำว่า 'นิ' ที่มีทั้งความหมายว่า เข้า, ลง และ ไม่มี, ออก ผู้ศึกษาควรจดจำคำแปลที่ถูกต้องเพื่อให้สามารถใช…

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 114 ๓. ปัจจัยทั้ง ๒ คือ ทา, ทาน, รหิ, ธนา, ทาจน์, ชุช, ชุชุ พวกนี้สำหรับลงต่อท้ายสัพพนามอย่างเดียว เมื่อต่อท้ายเข้าแล้ว ใช้ เป็นเครื่องหมายสัตตมี

…รใช้ปัจจัยในภาษาบาลี โดยเฉพาะการนำปัจจัย เช่น ทา, ทาน, รหิ, ธนา, ทาจน์ มาใช้ต่อท้ายสัพพนามเพื่อสร้างคำใหม่ที่มีความหมายเกี่ยวกับเวลา เช่น 'ในกาลทั้งปวง', 'ในกาลหนึ่ง', และ 'ในกาลไร' โดยคำที่ประกอบจากปัจ…

…มพิสดาร จึงค้นดูในแผนกกิตก์นั้นเถิด ปัจจัยทั้ง ๕ ตัวนี้ จัดเป็นพวกอัพยยะดังกล่าวมาแล้ว บางที เมื่อพบคำแปลของศัพท์ว่า "กาเตฺว และ กาตุ" อาจเข้าใจผิด เพราะแปลออกสำเนียงอายตนิบาตได้คล้ายวิภัตติ อีกอย่างหนึ…

เนื้อหาให้รายละเอียดเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์นามและอัพยยศัพท์ รวมถึงปัจจัยในการใช้ คำแปล และการใช้งานในบริบทต่างๆ การอธิบายความหมายของคำที่เป็นศัพท์เดิมและรูปแบบในการใช้ปัจจัยเหล่านี้ใน…

…เหตุนั้นแล ผู้มีปัญญาดีพึงทำความไม่มาท ในมรณสติ อันมีอานุภาพมากอย่างนี้ ทุกเมื่อเทอญ นี้เป็นกถามุข (คำแก้ข้อที่สำคัญ) อย่างพิสดารในมรณสติ

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของมรณสติในการปฏิบัติธรรม โดยแสดงให้เห็นว่าผู้ที่มีความเข้าใจในมรณสติจะเป็นผู้ไม่ประมาทและลดความหลงใหลในชีวิต รวมถึงอานิสงส์ที่เกิดขึ้นเมื่อมีการระลึกถึงความตาย ซึ่งส่งผลในกา