คำ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 231 / 614

…ฺณานิ” (ผู้ได้ รูปฌาน ย่อมเห็นกสิณรูปทั้งหลายในภายนอก อันงามและทราม) เป็นต้น เพราะเหตุนั้น ในที่นี้ คำว่ารูปสัญญา ที่มีความไขว่า รูเป สญฺญา รูปสญฺญา-สัญญาในรูป (ฌาน) ชื่อว่ารูปสัญญา" ดัง นี้นั้น พึงทราบ…

เนื้อหาในวิสุทธิมรรคแปลนี้พูดถึงการอธิบายรูปสัญญาในความสัมพันธ์กับรูปาวจรฌาน โดยเชื่อมโยงความหมายของคำในบาลีและการนำไปสู่การปฏิบัตที่ถูกต้อง ในที่นี้คือคำว่า สพฺพโส ซึ่งมีความหมายว่า โดยประการทั้งปวง ส่…

…น อารมณ์นั้นจึงชื่อ รูปสัญญะ (มีรูปเป็นสัญญา) อธิบายว่า ฌานนั้นมีรูปเป็นชื่อ" ดังนี้ พึงทราบว่า เป็นคำเรียกอารมณ์ของรูปาวจรณานนั้น อันต่างโดยกสิณ (๕) มี ปฐวีกสิณ เป็นอาทิ [แก้สมติกุกมา] บทว่า เพราะก้าวล…

เนื้อหาเกี่ยวกับรูปสัญญาและอารมณ์ที่มีความสัมพันธ์กับฌาน และอธิบายถึงการก้าวล่วงสัญญาที่ไม่มีแก่ผู้ที่ยังไม่หายรักในอารมณ์ โดยรายละเอียดคลุมถึงการเข้าถึงอากาสานัญจายตนะ ซึ่งสำคัญต่อการปฏิบัติในทางพุทธ

…สัญญาอันเกิดขึ้นพร้อมเพราะการกระทบ กันแห่งวัตถุ มีจักษุเป็นอาทิ กับอารมณ์มีรูปเป็นต้น ชื่อปฏิฆสัญญษ คำนี้เป็นชื่อแห่งสัญญา ๕ มีรูปสัญญาเป็นต้น ดังบาลีว่า "ในสัญญา เหล่านั้น ปฏิฆสัญญาเป็นไฉน ? คือ รูปสัญ…

บทความนี้กล่าวถึงการก้าวล่วงรูปสัญญาในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในบริบทของการปฏิบัติสมาธิและการพัฒนาจิต โดยที่ก้าวล่วงรูปสัญญาได้ช่วยให้พระโยคาวจรบรรลุอารมณ์ที่สูงกว่า การศึกษาเรื่องปฏิฆสัญญาเปิดสู่การเข้า

…ฺตสญฺญาน์ อมนสิการา ข้อว่า นานตฺตสญฺญาน์ อมนสิการา (เพราะไม่ทำในใจถึง นานัตตสัญญา) มีอรรถาธิบายว่า (คำว่า นานอุตสญฺญาน์) คือซึ่ง สัญญาทั้งหลายอันเป็นไปในโคจร (คืออารมณ์) อันเป็นต่างกัน ๆ กัน หรือซึ่งสัญ…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงการเข้าใจธรรมชาติของอรูปฌานที่มีอาเนญชาและสันตวิโมกข์ โดยลักษณะของปฏิฆสัญญาที่ผ่านมา กล่าวถึงประสบการณ์ของอาฬารดาบสที่ไม่ได้ยินเสียงแม้มีเกวียนจำนวนมาก ผ่านความปรองดองในการพิจารณาสัญ

…ัญจะ อากาสานัญจะนั้นชื่อว่าเป็น อายตนะ โดยอรรถว่าเป็นที่อาศัยอยู่แห่งฌานนี้ พร้อมทั้งสัปยุต ธรรม ดังคำว่า เทวายตนะ (คือ เทวสถาน) ของเทวดาทั้งหลาย เหตุนั้น ฌานนั้นจึงชื่ออากาสานัญจายตนะ (ฌานมีอากาศหาที่ส…

…ิบายเกี่ยวกับการเข้าถึงอากาสานัญจายตนะ ซึ่งเป็นฌานที่ไม่มีที่สุดในอากาศ โดยมีการวิเคราะห์ความหมายของคำว่าอากาสานัญจายตนะ ทำให้เข้าใจถึงการเข้าถึงและวิธีการทำสมาธิในระดับนี้ รวมไปถึงการพิจารณาเห็นโทษของอ…

… - หน้าที่ 247 นั้นชื่อว่า เป็นอายตนะ โดยอรรถว่าเป็นที่อาศัยอยู่แห่งฌานนั้น พร้อมทั้งสัมปยุตธรรม ดุจคำว่าเทวายตนะของเทวดาทั้งหลาย เพราะ เหตุนั้น ฌานนั้นจึงชื่อ วิญญาณัญจายตนะ (ฌานมีวิญญาณหาที่สุด มิได้เ…

บทความนี้นำเสนอคำอธิบายเกี่ยวกับอายตนะที่มีความหมายเป็นที่อาศัยของฌาน พร้อมเปิดเผยความสำคัญและลักษณะของวิญญาณัญจายตนะ…

…ทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 251 เปล่า เปล่า' 'วิวิตต์ วิวิตต์ - ว่าง ว่าง" ดังนี้ (นั่นเอง) แม้คำ ใดที่กล่าวไว้ในวิภังค์ ว่า "คำว่า นตฺถิ กิญจิ คือทำวิญญาณนั้นแล ไม่ให้มี ให้ปราศไป ให้อันตรธานไป (จ…

ในเนื้อหานี้มีการวิเคราะห์คำว่า 'นตฺถิ กิญจิ' ซึ่งหมายถึงการทำให้วิญญาณไม่เหลืออยู่ และอธิบายเกี่ยวกับการเข้าถึงอากิญจัญญายตนะ ว…

…สสมาบัติ (สมาบัติมีเพียงเศษสังขารเป็นอารมณ์ ?) เพราะเหตุนั้น จึงเรียกว่า "เนวสัญญีนาสัญญี" ดังนี้ ในคำเหล่านั้น คำว่า "ทำในใจโดยว่าเป็นธรรมละเอียด" นั้น คือ ทำในใจซึ่งอากิญ จัญญายตนะนั้นว่าเป็นสมาบัติละ…

เนื้อหาในหน้าที่ 254 นี้ อธิบายถึงแนวคิดและความหมายของอากิญจัญญายตนะและเนวสัญญานาสัญญายตนะ โดยอ้างถึงการปฏิบัติของพระโยคาวจรในวิภังค์ซึ่งมีการทำใจในอากิญจัญญายตนะอย่างละเอียด โดยเฉพาะในความเข้าใจว่าเป

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 256 คำว่าสังขาราวเสสสมาบัติ ก็คืออารูปสมาบัติที่ ๔ อันมีสังขารถึง ซึ่งความละเอียดที่สุด [คำว่าเนวสัญญานาสั…

ข้อความนี้เป็นการอธิบายความหมายของคำว่า เนวสัญญานาสัญญายตนะ ซึ่งเกี่ยวข้องกับฌานและถูกอธิบายโดยการอ้างถึงทั้งจิตและเจตสิกของผู้ที่เข้าถึ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 260 กันอีกก็ได้ คำว่า 'อุปสมฺปชฺช วิหรติ-เข้าถึง...อยู่” นี้ มีนัยอันกล่าว มาแล้วนั่นแล นี่เป็นกถาอย่างพิสดาร ในเนวสัญ…

บทนี้กล่าวถึงประเด็นสำคัญเกี่ยวกับอารูป ๔ และการเข้าใจปกิณณกกถาที่มีนัยตลอดจนการสัมผัสกับอารมณ์ในการฝึกสมาธิ มีกล่าวถึงตัวอย่างของพราหมณ์ที่ขอภาชนะที่มีสุราและการไม่สามารถได้สิ่งที่ต้องการ ทั้งนี้มีกา

…แล้ว เมื่อ ยังไม่ลุถึงความสิ้นสุดคือพระอมตะในทิฏฐธรรมนี้ ก็จะมีสุคติเป็นที่ ไปในเบื้องหน้าแล นี่เป็นคำกล่าวแก้อย่างพิสดารในการเจริญอาหารเรปฏิกูลสัญญา จตุธาตวุวัฏฐาน บัดนี้ นิเทศ (คำอธิบาย) การเจริญจตุธา…

เนื้อหาในบทนี้เริ่มต้นด้วยการอธิบายเกี่ยวกับเบญจกามคุณและวิธีการเจริญกายคตาสติ โดยใช้ข้อมูลเกี่ยวกับอาหารและความปฏิกูลเพื่อความก้าวหน้าในธรรมะ อธิบายความหมายของววัฏฐาน และการพิจารณาอาการต่อไปของอาหาร

…นิฐาน (ลงความเห็น) ตามที่ได้กำหนดเห็นสภาวะ (ของ มัน) การวิเคราะห์ดูธาตุทั้ง ๔ ชื่อว่าจตุธาตุววัฏฐาน คำว่า ธาตุมนสิการ (ความทำในใจโดยความเป็นธาตุ) ธาตุกรรมฐาน (กรรมฐานมีธาตุเป็นอารมณ์) จตุธาตุววัฏฐาน (กา…

…ฉพาะในมหาสติปัฏฐานสูตรและสูตรอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง การอธิบายธาตุทั้ง 4 และกระบวนการพิจารณาดูกาย พร้อมคำแนะนำสำหรับภิกษุในการเจริญธาตุม นสิการในอิริยาบถต่าง ๆ ซึ่งจะช่วยให้ผู้ที่ศึกษาเข้าใจธรรมะอย่างลึกซึ…

…ก ดินเหนียวก้อนใหญ่เล่าก็หารู้ไม่ว่า ฝา ถูกเราพอก ฉะนั้น ธรรม (คือสิ่ง) ทั้งหลายนั่น ปราศจากความคิด คำนึงและไตร่ตรองถึงกันและกัน อันเนื้อ (นั้น) เป็นโกฏฐาสแผนก หนึ่งในร่างกายนี้ ไม่มีความคิด เป็นอัพยากฤ…

บทความนี้พูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างกระดูกกับเอ็นในร่างกาย โดยเปรียบเทียบกับวัสดุต่าง ๆ เช่น ดินเหนียวและเถาวัลย์ ในการนำเสนอแนวคิดทางธรรมว่า ทั้งหมดนี้ไม่มีความคิดหรือการไตร่ตรองเกี่ยวกับกันและกัน อันเ

…สุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 39 คานหามเก่า” ฉะนั้น ธรรม (คือสิ่ง) ทั้งหลายนั่น ปราศจากความคิด คำนึงและไตร่ตรองถึงกันและกัน อันหัวใจเป็นโกฏฐาสแผนกหนึ่ง ในร่างกายนี้ไม่มีความคิด เป็นอัพยากฤต ว่างเปล…

ในหน้าที่ 39 ของวิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ กล่าวถึงธรรมชาติของร่างกายที่ปราศจากความคิดและการตั้งอยู่ของตับในระบบสรีระ โดยเปรียบเทียบถึงการไม่มีอัตตา และความเป็นของแข็งที่ไม่สามารถแยกสัตว์หรือวิญญาณได้

…ี เปรียบเหมือนในรังบวบขมที่เต็มด้วย น้ำฝน รังบวบขม ฉะนั้น ธรรม (คือสิ่ง) ทั้งหลายนั้นปราศจากความคิด คำนึง และความไตรตรองถึงกันและกัน อันน้ำดีเป็นโกฏฐาสแผนก หนึ่งในร่างกายนี้ ไม่มีความคิด เป็นอัพยากฤต ว่…

บทเรียนนี้มุ่งเน้นการศึกษาเกี่ยวกับธรรมชาติในร่างกาย โดยการเปรียบเทียบระหว่างดีไม่ติดที่และเสมหะ ซึ่งทางธรรมมีความสัมพันธ์ที่ซับซ้อนกับร่างกายและการดำรงอยู่ ไม่มีความคิดและการไตรตรองที่เกี่ยวข้อง เช่น

…๔ ความสมมติว่า "ผม"จึง มีได้ เพราะธรรมเหล่านั้นแยกกันเสีย ความสมมติว่า "ผม" ก็หามิไม่ เพราะเหตุนั้น คำว่า ผม ก็คือกลุ่มแห่งธรรม 4 เท่านั้นเอง คำว่าขน เป็นต้น ก็อย่างนั้น แต่ในโกฏฐาสเหล่านั้น โกฏฐาสใดมีก…

บทความนี้พูดถึงอาการ ๑๒ ตามแนวคิดของวิสุทธิมรรค ซึ่งอธิบายถึงธรรม ๘ ที่รวมกันเพื่อสร้างความสมมติในคำว่า "ผม" และการทำงานของธาตุทั้ง ๔ ในสรีระมนุษย์ โดยเน้นเรื่องการทำงานร่วมกันระหว่างปฐวีธาตุ อาโปธาตุ…

…กษณะ (ลักษณะคือความทรุดโทรม) ไปได้ ชื่อว่าเป็นมหาภูต ด้วยเหตุหลายอย่าง เช่นมีปรากฏการณ์ใหญ่เป็นอาทิ คำว่า เช่นมีปรากฏการณ์ใหญ่เป็นอาทิ นั้นอธิบายว่า ธาตุ "มหาภูต" ด้วยเหตุเหล่านี้ คือ ทั้งหลายนี้ท่านเรี…

ในบทนี้พูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างสมุฏฐานและกรรมสมุฏฐานซึ่งมีความเป็นอันเดียวกัน ทั้งยังชี้ให้เห็นถึงคุณลักษณะของธาตุที่เรียกว่า รูป ซึ่งไม่ล่วงลักษณะของความทรุดโทรม มีการอธิบายถึงการปรากฏการณ์ใหญ่ที่เก

…ไป ร่างกายนั้น เพราะ ปฐวีธาตุกำเริบ ก็ย่อมแข็งกระด้าง ดังที่แข็ง กระด้าง) ในเพราะงูกัฏฐมุขฉะนั้น ๑. คำว่า เอก - หนึ่ง หมายความว่าทั้งหมดนั่น เป็นอาณาเขตหนึ่ง ของไฟ - น้ำ - ลม ประลัยกัลป์. ๒. วา ศัพท์ ที…

…เมื่อโลกถูกทำลายด้วยธาตุต่างๆ เช่น ไฟ น้ำ และลม ที่จะส่งผลกระทบต่อร่างกายและธาตุต่างๆ นอกจากนี้ยังมีคำอธิบายเกี่ยวกับการใช้ศัพท์ในการเรียนรู้เกี่ยวกับธรรมชาติของธาตุที่แตกต่างกันในสถานการณ์ที่ไม่ปกติ เช…

…นิสงส์แห่งการบำเพ็ญสมาธิ ส่วนใน (ปัญหา) ข้อที่กล่าวไว้ว่า "อะไรเป็นอาสิงสงส์แห่งการ บำเพ็ญสมาธิ " มีคำเฉลยว่า "อานิสงส์แห่งการบำเพ็ญสมาธิมี ๕ ประการ มีทิฏฐธรรมสุขวิหาร (ความอยู่สำราญในภพปัจจุบัน) เป็น อ…

…ี่เจริญสมาธิอาจมีสภาพจิตที่มีสุขอย่างต่อเนื่อง การบำเพ็ญสมาธิช่วยเสริมสร้างจิตใจให้เข้มแข็งและมีสติ คำสอนในบทนี้มาจากพระผู้มีพระภาคเจ้ามหาฎีกา ที่อธิบายถึงจิตตุบาทแห่งฌาน 4.

…ูปฌาน ๔ เพิ่มอุปจารสมาธิแห่งฌานทั้ง 4 นั้นเข้า ๑ เป็น 8. ตรงนี้ ไม่เข้าใจตลอดสาย ข้อต้นไม่เข้าใจว่า คำในปฏิสัมภิทาที่ท่านชักมาอ้างนั้น สมกับเรื่องเข้านิโรธสมาบัติตรงไหน ? ข้อสอง นิโรธสมาบัติ ถึงจะมีญาณอ…

…สัมพันธ์ระหว่างญาณและสมาธิที่เกี่ยวข้องกับนิโรธสมาบัติซึ่งมีพื้นฐานมาจากแนวทางวิปัสสนาและความหมายของคำในการศึกษา