คำ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 232 / 614

…เอว์ สมาหิเต จิตฺเต - ภิกษุนั้น ครั้นเมื่อจิตตั้ จิตตั้งมั่นอย่างนี้แล้ว " ดังนี้ เป็นอาทิ [วินิจฉันคำ โส เอว์ สมาหิเต จิตฺเต เป็นต้น] (ต่อไป) นี้ เป็นคำวินิจฉัยในวิธีนั้น ตามแนวนัยพระบาลีนั่นแล ในบทพระ…

…ั้งมั่นของจิตในขั้นตอนต่างๆ โดยอ้างถึงบทพระบาลี เช่น "โส เอว์ สมาหิเต จิตฺเต" และวินิจฉัยความหมายของคำต่างๆ เพื่อทำความเข้าใจเกี่ยวกับความบริสุทธิ์ของจิต ดีใจในความรู้และปัญญาที่ได้จากการปฏิบัติ รวมถึงป…

…ยาอิทธิ เพราะมีแต่แก่พระ อริยะทั้งหลายผู้ได้เจโตวสีเท่านั้น ด้วยประการฉะนี้ ๑. องฺ. ฉกก. ๒๒/๓๑๐. ๒. คำว่า ปฏิกูล ในที่นี้ท่านมิได้หมายแต่เพียงว่า สกปรก โสโครก แต่หมายถึงวัตถุที่ ไม่น่าปรารถนา น่าเกลียดน…

เนื้อหานี้มุ่งเน้นการอธิบายเกี่ยวกับอัปปฏิกูลสัญญา และการทำความเข้าใจถึงการมีสติสัมปชัญญะในทุกสถานการณ์ภายใต้การพิจารณาของพระอริยะ อธิบายสถานะของปฏิกูลและไม่ปฏิกูลในสิ่งต่างๆ และการแผ่เมตตาเพื่อเป็นกา

…ธวิธาย - เพื่อฤทธิชนิดหนึ่ง " นั้นคือ เพื่อส่วนหนึ่ง แห่งฤทธิ์ หรือเพื่อวิกัป (อย่าง) หนึ่งแห่งฤทธิ คำว่า "นำจิตมุ่งไป" ความว่า ภิกษุนั้น เมื่อจิตนั้นคือฌานอันเป็นบาทแห่งอภิญญาเกิดแล้ว ด้วยอำนาจแห่งการฝ…

บทนี้เสนอความหมายและการศึกษาเกี่ยวกับฤทธิในพระไตรปิฎก โดยอธิบายการใช้จิตและการมุ่งไปสู่ฤทธิที่ต้องการ รวมถึงการฝึกจิตเพื่อให้เกิดอภิญญาและอิทธิ ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการเตรียมจิตให้พร้อมสำหรับการบร

…" ดังนี้ ก็แลในนิเทศแห่งอิทธิบาทนี้ สมาธิที่มีฉันทะเป็นต้นเหตุ หรือยิ่ง "ด้วยฉันทะ ชื่อว่าฉันทสมาธิ คำนี้เป็นคำเรียกสมาธิที่พระโยคีทำฉันทะ คือความใคร่จะทำให้เป็นใหญ่ จึงได้บรรลุ สังขารอันเป็นตัวความเพีย…

บทนี้พูดถึงอิทธิบาทในพระธรรมวินัย โดยเฉพาะการเจริญอิทธิบาทสี่ประการ ได้แก่ ฉันทสมาธิ วิริยสมาธิ จิตตสมาธิ และวีมังสาสมาธิ ซึ่งมีความสำคัญต่อการบรรลุธรรม นอกจากนี้ยังกล่าวถึงปธานสังขารที่เป็นตัวช่วยในก

…รคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - 1 - หน้าที่ 118 เครื่องรุ่งเรือน เจริญ สูงขึ้นไปแห่งสัตว์ทั้งหลาย สมพระบาลีว่า "คำ ว่า อิทธิบาท ได้แก่กอง กองสัญญา กองสังขาร กองวิญญาณ แห่งภิกษุผู้เป็นอย่างนั้น" อีกนัยหนึ่ง ชื่อว่าบ…

…ิทธิบาทซึ่งเป็นเครื่องนำพาไปสู่การบรรลุทางจิต โดยมุ่งเน้นที่ความสำคัญของฉันทะและการฝึกสมาธิในพระธรรมคำสอน การใช้ฉันทะและสมาธิร่วมกัน สามารถยับยั้งความไม่ดีเพื่อเข้าถึงสภาวะจิตที่สงบ นอกจากนี้ ยังอธิบายถ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - [อธิษฐานด้วยญาณ] - หน้าที่ 122 ส่วนคำว่า "อธิษฐานด้วยญาณ" มีอธิบายว่า ภิกษุนี้นั้น ครั้น ยังธรรมอันเป็นภูมิ เป็นบท และเป็นมูล แห่งฤทธิเหล…

บทความนี้วิเคราะห์คำว่า 'อธิษฐานด้วยญาณ' ในวิสุทธิมรรค ซึ่งอธิบายกระบวนการที่ภิกษุใช้เข้าใจและสร้างอภิญญา โดยการเข้าฌานแ…

…ิตผ้า (ขาว) ขึ้นท่อนหนึ่งด้วยพระฤทธิ์ประทานให้ ทรงแนะว่า "เอาเถิด ภิกษุ เธอจงลูบผ้านี้ไปมาพลางท่อง (คำ) ว่า "รโชหรณ์ รโชหรณ์ - ปัดธุลี ปัดธุลี" ไว้ร่ำไปเถิด" เมื่อเธอทำอย่างนั้นไป ผ้านั้นก็เกิด มีสีดำขึ…

…ละเนรมิตผ้าขึ้นเพื่อให้เข้าใจถึงความเป็นไปของร่างกายและการปฏิบัติธรรม เมื่อพระจุลปันถูกปฏิบัติตามพระคำสั่ง ก็เกิดมีการพิจารณาและเข้าใจในคุณค่าของการละราคะและธุลีซึ่งเป็นอุปสรรคในการบรรลุธรรม โดยพระองค์ต…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 126 โทสะ เรียกว่า ธุลี แต่ละอองไม่เรียกว่าธุลี คำ ว่าธุลีนั่นเป็นเรียกโทสะ บุคคลทั้งหลายผู้ที่ละธุลี (คือโทสะ) นั้นได้แล้ว ก็เป็นบัณฑิตอยู่ในศาสนา ขอ…

เนื้อหานี้อธิบายถึงโทสะและโมหะที่เรียกว่า 'ธุลี' และการละธุลีเหล่านี้เพื่อให้เป็นบัณฑิตในศาสนา เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงออกจากวิหารไป พระจุลปันถกได้รับนวโลกุตรธรรมที่มีคุณสมบัติในการบรรลุธรรมสูงสุดด้

…ีบ้วนปากเป็นต้นเสร็จ แล้ว ไป (ด้วยฤทธิ์) ถึงก่อน (บุรุษนั้น) นั่ง ณ อาสนะที่เขาจัด (เตรียม) ไว้แล้ว คำว่า "ดังท่านจุลปันถก" (นั้น) ข้าพเจ้ากล่าวหมายเอาเรื่อง (ที่เล่ามา) นี้ ภิกษุจำนวนมากที่ท่านผู้มีฤทธ…

ในบทนี้กล่าวถึงบุรุษที่ไปพบสวนมะม่วงของหมอชีวก อธิบายถึงการนำภิกษุไปกราบถวายพระพุทธเจ้า และการนิรมิตของภิกษุที่สามารถปรากฏได้ในอิริยาบถต่าง ๆ ทั้งยืน นั่ง พูด และนิ่ง รวมถึงการเปลี่ยนเพศให้มีความหลากห

…ักทำ สักการะแด่พระเถระสัก ๗ วัน" แล้วได้ทำมหาสักการะแก่ภิกษุ ๕๐๐ มีพระพุทธเจ้าเป็นประมุขจนครบ ๗ วัน คำว่า "เมื่อใด ภิกษุทำอัตภาพให้ใหญ่ เมื่อนั้น อุปาทินนกะ ก็เป็นของใหญ่ได้ ดังอุปาทินนกะของพระมหาโมคคัล…

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรับนิมนต์และเสวยภัตตาหารจากผู้มีความรักในพระธรรม. ท่านได้ทำมหาสักการะแก่ภิกษุ 500 คน และกล่าวถึงการมีอัตภาพใหญ่ของภิกษุที่ทำให้สามารถเข้าถึงปาฏิหาริย์ โดยเฉพาะการทำให้จันทร์และสูร

…อยู่ ดังลูกศรที่นายขมังธนูยิงขึ้นไป ฉะนั้น [จิตตวเสน กายปริณามนปาฏิหาริย์ - ไปด้วยอทิสสมานกายก็ได้] คำว่า "น้อมกายไปตามอำนาจจิต " นั้น อธิบายว่าถือเอากาย ยกขึ้นไว้ในจิต คือทำ (กาย) ให้มีคติตามจิต คือว่า…

บทนี้กล่าวถึงการเข้าใจปาฏิหาริย์ในวิสุทธิมรรค โดยเฉพาะการเคลื่อนที่ด้วยทิสสมานกายซึ่งเป็นผลจากการอธิษฐานของผู้ที่มีจิตตาธิฏฐาน ทำให้สามารถเคลื่อนที่ไปยังพรหมโลกได้ แม้จะมีผู้เห็นอยู่ การเคลื่อนที่นี้เ

…่ (ที่จริง) การไปด้วยตนเองแห่งผู้มีฤทธิ์นั้นนั่นแหละมาในปาฐะ (ที่กล่าวถึงปาฏิหาริย์ไปพรหมโลก) นี้ " คำว่า "มโนมัย" คือ รูปนั้นชื่อว่ามโนมัย เพราะเป็นรูปที่ผู้มีฤทธิ์นิรมิตขึ้นด้วยใจอธิษฐาน คำว่า "มีอินท…

…ีการถามตอบเกี่ยวกับการไปในสามขณะและลักษณะของการไปด้วยตนเองหรือการส่งรูปนิรมิต มุ่งเน้นที่ความหมายของคำว่า 'มโนมัย' และการทำกิจกรรมนิรมิตต่าง ๆ ของพระพุทธเจ้าซึ่งทำได้ตามพระหฤทัย การใช้อำนาจที่สถิตอยู่ภา…

…...ขึ้นนอกตัวนั้นผิดลักษณะวิกุพพนฤทธิ์ที่ กล่าวว่า ละรูปร่างปกติของตนแล้วแสดงเป็นรูปร่างต่าง ๆ ขึ้น คำค้านของเกจิอาจารย์ นี้ไม่ชอบ เพราะอะไร เพราะการ ไม่แสดงรูปร่างปกติของตนให้คนอื่นเห็น ก็นับเป็น ละรูป…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิษฐานของภิกษุในการแสดงรูปร่างต่างๆ ตามวิสุทธิมรรค โดยกล่าวถึงการทำมโนมยาอิทธิฤทธิ์และการเปลี่ยนรูปร่างให้เป็นสิ่งอื่น เช่น ช้างและม้า พร้อมกับการวิจารณ์ถึงลักษณะของฤทธิ์ที่แตกต่าง

…กับบท นี้แล แต่ทรงทำพยัญชนะต่างกันไป ตามประเภทแห่งเวไนย และโดย เทสนาวิลาส (ทำนองการแสดงที่ไพเราะ ?) คำว่า "เจตสา เจโต" คือซึ่งจิตของสัตว์อื่นบุคคลอื่นเหล่านั้น ด้วยจิตของตน บทว่า "ปริจฺจ" แปลว่ากำหนด บท…

ในบทนี้ได้อธิบายถึงการรับรู้เสียงต่าง ๆ ที่ตั้งอยู่ในพรหมโลก และการกำหนดแยกเสียงด้วยทิพพโสตธาตุ พร้อมทั้งการอธิบายเจโตปริยญาณ ซึ่งเป็นญาณที่สามารถกำหนดใจของผู้อื่นได้ โดยเน้นถึงความสำคัญในการเข้าใจจิต

…ณาย - เพื่อปุพเพนิวาสานุสสติญาณ" คือญาณใด (จะพึงเป็นไป) ในปุพเพนิวาสานุสสติ เพื่อประโยชน์แก่ญาณนั้น คำ ว่า "ปุพเพนิวาส" หมายถึงขันธ์ที่ตนอาศัยอยู่ในปางก่อน คือในชาติ ที่ล่วงแล้วทั้งหลาย คำว่า "นิวุฏฺฐ -…

เนื้อหาวิเคราะห์และอธิบายเกี่ยวกับวิมุติทั้ง ๕ และเจโตปริญญาณ โดยสำรวจลักษณะของจิตในระดับต่างๆ เช่น จิตมีราคะและจิตยังไม่พ้น มีการพูดถึงปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ซึ่งช่วยให้นักปฏิบัติเข้าใจการเกิดและดับของ

…ินนวัฏฏมกะ (ผู้ตัดวัฏฏสงสาร คือปริพพานแล้ว) นิวุฏฐธรรมเหล่านั้น ย่อมมีได้แต่พระพุทธทั้งหลายเท่านั้น คำว่า ปุพเพนิวาสานุสสติ คือภิกษุระลึกปุพเพนิวาสได้ด้วยสติ ใด สตินั้นชื่อว่าปุพเพนิวาสานุสสติ คำว่าญาณ …

เนื้อหาเกี่ยวกับนิวุฏฐธรรมที่ตั้งอยู่บนขันธ์ ซึ่งหมายถึงเรื่องต่าง ๆ ที่สามารถระลึกได้ด้วยวิญญาณ การศึกษานี้เน้นถึงการเข้าใจนิวุฏฐธรรมที่มีได้เฉพาะพระพุทธเจ้า และถึงวิธีการระลึกถึงปุพเพนิวาสา ความหมาย

…่ญาณนั้นจัดเป็นบริกรรมสมาธิญาณ (ญาณที่ประกอบกับ บริกรรมสมาธิ) อาจารย์พวกหนึ่งเรียกว่าอตีตังสญาณก็มี คำ (ของ อาจารย์พวกหนึ่ง) นั้นไม่ชอบ เพราะ (อตีตังสญาณ) หมายถึงรูปา วจร (ส่วนบริกรรมสมาธิญาณเป็นกามวจร)…

…ว่างเปล่า และสิ่งที่เกิดขึ้นระหว่างชาติที่เกี่ยวข้องพร้อมทั้งอุเทศและอาการจะมีผลต่อพฤติกรรมของภิกษุ คำอธิบายเกี่ยวกับชาติและความหมายที่เกี่ยวข้องในบริบทของพุทธธรรม โดยไม่สนใจแค่ในขณะปัจจุบัน แต่ยังรวมถึ…

…รอบน้ำไม่ให้น้ำ กระจายไป) ทำจน (น้ำนั้นแข้นเข้า) เป็นก้อน น้ำก้อนนั้นกลม เช่นกับหยาดน้ำในใบบัว หากมีคำถามว่า "ลมทำกองน้ำใหญ่ปานนั้น ให้เป็นก้อนได้ อย่างไร ?" คำแก้พึงมีว่า "ทำได้โดยน้ำเปิดช่องให้" จริงอ…

บทความนี้อธิบายถึงกระบวนการที่ลมสามารถทำให้น้ำกลายเป็นก้อน และการแปรสภาพของน้ำจนเกิดเป็นพรหมโลกและเทวโลกตามคัมภีร์วิสุทธิมรรค โดยมีการเปรียบเทียบถึงการอยู่ในกระบอกกรองที่รองรับน้ำไว้ นอกจากนี้ยังพูดถึ

…ไปในท้องฟ้าได้ (คือเหาะได้) เขาทั้งหลาย ได้สิ้นง้วนดินนั้นเข้าก็เกิดหุ่นกระหาย” ลงมือ (ปั้น) กินเป็นคำๆ โดยนัยที่กล่าวในอัคคัญญสูตรนั้นแล” อยู่มาแสงในตัวของเขาทั้งหลาย อันตรธานไป ความมืดก็มีขึ้น เขาทั้ง…

ในกาลนั้น สัตว์ที่เกิดในอาภัสสรพรหมโลกจุติลงมาเกิดในโลกมนุษย์เมื่อสิ้นอายุและบุญ พวกเขาเกิดเป็นพรหมสัตว์ที่มีแสงในตัว แต่เมื่อแสงนั้นหายไป ความมืดก็เกิดขึ้น ทำให้เกิดความกลัว กับการเกิดของดวงอาทิตย์ที

…นดวงจันทร์นั้น ยิ่งตื่นเต้นยินดีนัก พากันตั้งชื่อดวงจันทร์นั้นว่า "จันทะ" นั่นเอง เพราะ(เนื่องด้วย) คำที่พวกเขากล่าวกันว่า "ดวงสว่างนั้นราวกะรู้ฉันทะ (ความพอใจ) ของพวกเรา โผล่ขึ้นมา เพราะฉะนั้น ดวงสว่าง…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเกิดดวงจันทร์และดวงนักษัตรหลังจากที่ดวงอาทิตย์อัสดง มีการกล่าวถึงการยอมรับแสงสว่างจากดวงจันทร์ว่าเป็นสิ่งที่รู้ใจของพวกเขา และชื่อจันทะที่ตั้งให้กับดวงจันทร์ รวมถึงเหตุการณ์ต่างๆ ที