คำ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 233 / 614

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 199 แม้เครือดินก็หายไปเสียอีก” ข้าวสาลีที่ไม่ต้องหุงด้วยไฟฟืน เป็น เมล็ดข้าวสารไม่มีรำไม่มีแกลบมีกลิ่นหอม เกิดปรากฏขึ้น (แทน) ต่อนั้น ภาชนะทั้งหลายก็เกิด

…ยายถึงรสชาติและคุณค่าเชิงโภชนาการ รวมถึงความเกี่ยวข้องระหว่างเพศชายและหญิงในบริบทของการบริโภคอาหาร. คำว่าเครือดินและง้วนดิน เป็นอาหารละเอียดที่มีประโยชน์และไม่เหลือเป็นของเสีย การกำเนิดทวารและความสัมพัน…

…เกิดปรากฏขึ้นในหมู่สัตว์เสียแล้วละหนอ พวกเราแต่ก่อน เป็นสัตว์มโนมัย (สำเร็จด้วยใจ) " ดังนี้เป็นอาทิ คำทั้งปวงจึง (นำ มากล่าว) ให้พิสดาร โดยนัยที่กล่าวในอัคคัญญสูตรเถิด” แต่นั้น พวก เขาจึงปักปันแดน (นา) …

…การดูแลกิจการของตัวเอง รวมถึงการจัดการกับพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมในหมู่สัตว์และธรรมะที่ควรให้ความสำคัญ คำถามที่เกิดขึ้นทำให้ผู้อ่านได้คิดถึงการพัฒนาตนเองและการปฏิบัติตามธรรมะในชีวิตประจำวัน

…ทธเกษตร) บัณฑิตพึงทราบโดยดังกล่าวมาฉะนี้ เป็นอันดับแรก [อาโปสังวัฏฏะ] ส่วนในสมัยที่กัปพินาศด้วยน้ำ (คำพรรณนาทั้งปวง) บัณฑิต พึง (กล่าว) ให้พิสดารตามนัยที่กล่าวในตอนก่อน (คือในตอนเตโช สังวัฏฏะ) ว่า "แรกท…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการแบ่งระยะกาลในอสงไขยกัป ทั้งในส่วนของเตโชสังวัฏฏะและอาโปสังวัฏฏะ โดยเริ่มจากการเกิดมหาเมฆ จนถึงความเกิดปรากฏของจันทร์และสูรย์ รวมถึงการพินาศด้วยน้ำ ในขณะที่มหาเมฆน้ำกรดปรากฏขึ้

…ึ่งความเหือดหายไปโดย ฉับพลัน อากาศเบื้องบนกับทั้งอากาศเบื้องล่างก็มืดมิดเป็นอันเดียวกัน แล (แต่นี้) คำที่เหลือทั้งปวงก็เช่นเดียวกับที่กล่าวแล้ว (ในเตโช สังวัฏฏะ) (เป็น) แต่ในอาโปสังวัฏฏะนี้ (ตอนเกิดขึ้น…

ในเนื้อหาเรื่องนี้กล่าวถึงการละลายของน้ำในพรหมโลก โดยความหมายของ 'น้ำ' ที่ถูกสัญลักษณ์ในการอ้างอิงถึงเปลี่ยนแปลงในระดับต่าง ๆ ของโลกและปรากฏการณ์ที่เกิดจากอากาศทั้งเบื้องบนและเบื้องล่าง ที่รวมกันจนกลา

…ขึ้นใหม่ (แห่งพุทธเกษตร) บัณฑิตพึงทราบโดยนัยดังกล่าวมาฉะนี้ [วาโยสังวัฏฏะ] ในสมัยที่กัปพินาศด้วยลม (คำพรรณนาทั้งปวง) บัณฑิตพึง (กล่าว) ให้พิสดารตามนัยที่กล่าวในตอนแรก (คือตอนเตโชสังวัฏฏะ) ว่า "แรกทีเดีย…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงความเข้าใจเกี่ยวกับอสงไขยในอาโปสังวัฏฏะที่แบ่งออกเป็น 4 ช่วงเวลา โดยระบุถึงการเกิดของมหาเมฆและน้ำกรดรวมถึงภาวะต่าง ๆ ขององค์ประกอบในจักรวาล นอกจากนี้ยังกล่าวถึงวาโยสังวัฏฏะที่อธิบา

…างนี้แล้ว ตัวเองก็สลายไปด้วย อากาศเบื้องบนกับทั้งอากาศเบื้องล่าง ก็มืดมิดเป็นอันเดียวกันแล (ต่อนี้) คำที่เหลือทั้งปวงก็เช่นเดียวกับที่ กล่าวแล้ว (ในเตชสังวัฏฏะ) (เป็น) แต่ในวาโนสังวัฏฏะนี้ (ตอน เกิดโลกข…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงวิธีที่ลมสามารถพลิกและทำให้สิ่งต่างๆ ในจักรวาลพินาศได้ โดยเฉพาะกับแผ่นดินและภูเขาต่างๆ ที่ถูกส่งขึ้นไปในอากาศ รวมถึงการทำลายวิมานของเทวดาและพินาศชั้นพรหมโลก การแสดงให้เห็นถึงการกระ

…วิวัฏกัปที่มี ระลึกได้ด้วยอาการอย่างไร ? ระลึกโดยนัยพระบาลีว่า "อมุตฺราสึ" เป็นอาทิ ในปาฐะเหล่านั้น คำว่า "อมุตฺราสึ - ในที่โน้น เราได้เป็น.... แล้ว" ความว่าในสังวัฏกัปโน้น หรือว่าในภพโน้น หรือว่าในกำเน…

ในเนื้อหานี้พูดถึงการพินาศของโลกที่เกิดจากไฟ ๓ วาระและน้ำ ๒ หน โดยโลกพินาศทั้งหมด ๖๓ กัป อันเกิดจากอำนาจของราคะมากกว่าโทสะ สัตว์มีความ ราคะเกิดขึ้นมากมาย เมื่อถึงเวลาไฟเข้ามาถึงตรงไหน ลมก็เข้ามาทำลายช

…ง ชื่อว่าเป็นทิพย์ เพราะ ความมีที่ไปใหญ่" เหตุเห็นรูปอันอยู่ในที่ (กำบัง) มีที่นอกฝาเป็น ต้นได้บ้าง คำว่า "ทิพพ" ทั้งปวงนั้น บัณฑิตพึงทราบ (อรรถ) ตาม แนวคัมภีร์ศัพทศาสตร์นั้นเถิด ญาณนั้นชื่อว่าจักษุ เพร…

ในบทนี้มีการอภิปรายเกี่ยวกับญาณที่เรียกว่าจักษุ ซึ่งมีอรรถหมายถึงการเห็นทั้งจุติและอุปบาต และอธิบายถึงความแตกต่างของความเห็นว่าเที่ยงและความเห็นว่าขาดสูญ ข้อคิดที่ได้รับจากบทนี้คือการมีมุมมองที่ชัดเจน

…ุษย์ (ความแห่งบาลีตอนนี้ก็ว่า เห็น) ด้วยจักษุทิพย์ อันหมดจดล่วงจักษุของมนุษย์ (ดังอรรถาธิบายมา)นั้น คำว่า "ย่อมเห็นสัตว์ทั้งหลาย" คือมองเห็นสัตว์ทั้งหลาย ราว กะเห็นด้วยตาเนื้อของมนุษย์ ในสองคำว่า "จวมาเ…

ในวิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ มีการพูดถึงความเห็นที่เกิดขึ้นเมื่อบุคคลได้ล่วงไปจากความเห็นที่ผิด โดยเฉพาะเกี่ยวกับการจุติและอุปบาตของสัตว์ ซึ่งไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยจักษุของมนุษย์ แม้ด้วยทิพยจักษุ การ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 215 ประกอบด้วยผลแห่งโลภะ คำว่า "ยถากมุมุปเค - เข้าถึง (คติ) ตาม กรรม" คือกรรมใด ๆ ที่ตนก่อไว้ เข้าถึง (คติ) ตามกรรมนั้น ๆ [ยถาก…

บทนี้กล่าวถึงการเข้าถึงคติที่เป็นผลแห่งกรรมว่าด้วยหลักการที่สัตว์เกิดขึ้นตามกรรมที่ตนก่อไว้ โดยภิกษุมีการขยายอาโลกกสิณเพื่อเห็นสัตว์ในนรกและสวรรค์ ว่าก่อกรรมใดไว้จึงได้บังเกิดในสถานะนั้น ซึ่งรวมถึงการ

…ของบุคคลเหล่านี้ไม่มี บุคคลเหล่านั้นไม่เป็นสมณ" ดังนี้ จึง ทราบว่า "ว่าร้ายด้วยอันติมวัตถุ" ผู้กล่าวคำ (ไม่จริง) เป็นต้นว่า "ฌานก็ดี วิโมกข์ก็ดี มรรคก็ดี ผลก็ดี ของบุคคลเหล่านี้ไม่มี" ดังนี้ พึงทราบว่า …

เนื้อหาเกี่ยวกับการว่าร้ายพระอริยะในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการที่พระเถระและภิกษุหนุ่มว่าพระอริยะไม่เป็นสมณะ ซึ่งมีผลกระทบต่อความเข้าใจในสมณธรรม. เรื่องนี้อธิบายเกี่ยวกับการวินิจฉัยว่าผู้ที่ว่าร้ายนั้นมี

…าน ด้วยการขอขมานั้น กรรมของ เธอนั้นจึงได้ (กลับ) เป็นปกติ * * เรื่องที่เล่านี้มีปัญหามาก เช่นว่า ก. คำที่ภิกษุหนุ่มว่าพระเถระนั้น เป็นอริยุปวาทโดยสถานไหน ทางอันติมวัตถุนั้น ไม่ใช่แน่ แต่ทางคูณปริธัสนะก็…

…เถระ โดยการแสดงความคิดเห็นที่ไม่เหมาะสม นำไปสู่การสำนึกและการขอขมาเพื่อให้กรรมกลับเป็นปกติ ทำให้เกิดคำถามเกี่ยวกับการเคารพระดับธรรมะในพระศาสนาและปัญหาของอริยุปวาทที่เกิดขึ้น.

…ยที่ผิด (ตรงกัน ข้าม) จาก (ฝ่ายชั่ว) ที่กล่าวแล้วนั้นเถิด แต่ความ (ต่อไป) นี้ เป็นความแปลกกัน คือ ในคำว่าสุคติเป็นต้นนั้น ด้วยสุคติศัพท์ ท่านรวมเอามนุษยคติ เข้าด้วย (แต่) ด้วยสัคคศัพท์ ท่านถือเอาแต่เทวค…

เนื้อหาเกี่ยวกับการบ่งถึงอสุรกายและนรกในวิสุทธิมรรค โดยวิเคราะห์ธรรมชาติของอสุรกายที่ถูกจัดเป็นอบายและทุคติ จัดเรียงแสดงถึงความดำเนินชีวิตในทางที่ผิดกับความเจริญ และความหมายของศัพท์ในการบรรยายถึงสุคติ

…ูปย่อมมีแก่เธอผู้นั่งดูอยู่ทั้งวันก็ได้ ก็บุรุษ ผู้เดินทางในกลางคืนด้วยคบเพลิงหญ้า เป็นข้ออุปมาได้ในคำที่กล่าวนี้ ได้ยินว่าบุรุษผู้หนึ่ง เดินทางไปในกลางคือด้วยคบเพลิงหญ้า (ครั้นเดินไป) คบเพลิงหญ้านั้นขอ…

บทนี้อธิบายเกี่ยวกับการเข้าใจและการปฏิบัติของพระโยคาวจรในวิสุทธิมรรค โดยเน้นที่การใช้แสงสว่างและการทำสมาธิ การฝึกฝนอย่างต่อเนื่องจะนำไปสู่วิสัยทัศน์ที่ชัดเจน การไม่มองไปข้างนอกช่วยลดความฟุ้งซ่าน การเข

…[ลำดับความเกิดขึ้นแห่งทิพยจักษุ] ในตอนทิพยจักษุเกิดนั้น นี่เป็นลำดับความเกิดขึ้นแห่งทิพยจักษุ (คือ) คำทั้งปวง (ที่แสดงลำดับความเกิดแห่งทิพยจักษุ) ว่า "ครั้น มโนทวาราวัชนะ ทำรู)ที่ประการดังกล่าวแล้วนั้นใ…

บทความนี้สำรวจอันตรายที่ทิพยจักษุสามารถก่อให้เกิดแก่บุถุชน โดยเฉพาะการมองเห็นรูปอมนุษย์ที่น่ากลัวซึ่งอาจนำไปสู่วิกลจริตได้ นอกจากนี้ยังนำเสนอความเป็นมาและการเกิดขึ้นของทิพยจักษุ รวมถึงความเชื่อมโยงระห

…นพระสูตร ในปัจจุบันทั้งสามนั้น อาจารย์ลางพวกกล่าวว่า "ขณปัจจุบัน จิต เป็นอารมณ์ของเจโตปริยญาณได้" มีคำถามว่า เพราะเหตุไฉน ? มีคำแก้ว่า "เพราะจิตของผู้มีฤทธิ์และของผู้อื่น ย่อมเกิดขึ้นในขณะ เดียวกันได้" …

เนื้อหานี้กล่าวถึงความผูกพันของวิญญาณกับอำนาจฉันทราคะในปัจจุบัน และการศึกษาจิตในมุมมองของอาจารย์ภายในพระสูตรที่ทำให้ผู้คนสามารถรู้ถึงจิตของคนอื่นได้ ในอุปมาเปรียบเทียบกับดอกไม้ที่สามารถเชื่อมต่อกันได้

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 237 แต่คำของเกจิอาจารย์นั้นถูกคัดค้านในอรรถกถาทั้งหลายว่า "คำ นั้นไม่ชอบ เพราะคนแม้คิดนึกกันไป ๑๐๐ ปี ๑,๐๐๐ ป…

ในบทนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์ของเกจิอาจารย์เกี่ยวกับจิตและอารมณ์ โดยมีการชี้แจงความแตกต่างระหว่างจิตที่เป็นเครื่องคิดและเครื่องรู้ และมุมมองจากพระอรรถกถาจารย์ที่ระบุถึงแนวคิดเกี่ยวกับสันตติปัจจุบันและอั

…มมูปคญาณ บัณฑิตพึงทราบ โดยประการที่กล่าวมาฉะนี้ ส่วนว่า ในตอนที่กล่าวถึงอัชฌัตตารมณ์และพริธารมณ์นี้ คำใด กล่าวไว้ในโบราณอรรถกถาว่า "ยถากัมมูปคญาณเป็นทั้งอัชฌัตตา รมณ์และพริธารมณ์" ดังนี้ คำนั้นท่านกล่าว…

เนื้อหานี้อธิบายความเข้าใจเกี่ยวกับกรรมทั้งภายในและภายนอกตามแนวทางของอัชฌัตตารมณ์และพหิทธารมณ์ในวิสุทธิมรรค โดยเฉพาะในอารมณ์ ๕ แห่งยถากัมมูปคญาณ ที่บัณฑิตควรทราบและเข้าใจความแตกต่างระหว่างการรู้กรรมขอ

คำชี้แจง ความรู้เกี่ยวกับการย่อคำต่อคำหรือคำหมายน ระหว่างคำสองคำกิ่ด ย่อคำหน้าบ้างหลังบ้างก็ดี เป็นลั…

บทความนี้นำเสนอความรู้เกี่ยวกับการย่อคำต่อคำและการสมาสระหว่างคำในภาษาไทยและบาลี พร้อมทั้งการวิเคราะห์ความหมายของคำต่างๆ เช่น เปรตหมู นอกจาก…

…าสและตัทธิต - หน้าที่ 1 อธิบายสมาส พระธรรมวราลังการ (จับ ฐิตธมฺโม ป.ธ. ๙) วัดโสมนัสวิหาร เรียบเรียง คำพูดในภาษาหนึ่ง ๆ มีทั้งคำพูดพิสดาร คือพูดอย่างเต็มความ มีทั้งคำพูดย่อ คือพูดอย่างสั้น แต่เข้าใจความห…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับความหมายและความสำคัญของสมาสในภาษาบาลี โดยการย่อคำเพื่อให้เข้าใจความหมายได้ชัดเจนและเป็นหนึ่งเดียวกัน เช่น การจัดเรียงคำที่มีความสัมพันธ์กัน ในการใช้ค…