หน้าหนังสือทั้งหมด

ความไม่ประมาณของภิกษุผู้มีความปรารถนามาก
92
ความไม่ประมาณของภิกษุผู้มีความปรารถนามาก
…ชนิดพุท" ความว่า บุคคลผู้รับ พึงรู้อย่างไร ? จริงอยู่ บุคคลนี้เป็นฤาษีหก พึงรับอำนาจของทายก พึงทราบ คำตอบแห่งไทยธรรม พึงทราบกำลังของตน ภูมิปฏิญาณสูตรนี้ว่า "อธิษฐานอันต่างโดยความกว้างขวาง และไม่กว้างขว…
เนื้อหานี้กล่าวถึงปัญหาความไม่ประมาณของภิกษุผู้มีความปรารถนามาก ซึ่งอาจนำไปสู่ความไม้แน่นอนในการรับรู้และปฏิบัติ พระผู้พระภาคได้แสดงธรรมแก่ภิกษุทั้งหลายเพื่อให้เข้าใจถึงการรับมือกับความปรารถนานั้น โดย
ความมั่นน้อยและการดำรงพระศาสนา
96
ความมั่นน้อยและการดำรงพระศาสนา
…ดวงตาของมหาชน. [๔๐] องค์ ภิกษุผู้มีความมั่นน้อย ชื่อว่า ย่อมทำพระศาสนา ให้ดำรงอยู่ได้นาน โดยพระคำว่า " ภิกษุทั้งหลาย ความเป็นผู้ มั่นน้อย ย่อมเป็นไปเพื่อดำรงมั่น เพื่อความไม่เสื่อมสุข เพื่อความ…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของภิกษุผู้มีความมั่นน้อย ที่ช่วยทำให้พระศาสนามีความมั่นคงและยั่งยืน โดยที่ความมั่นน้อยนี้เป็นสิ่งสำคัญที่สนับสนุนให้เกิดความไม่เสื่อมสุขของพระสัทธรรม และเป็นการบูรณาการมวลชน
การแปลและความหมายของคำสุขสวัสดิ์ฮากาในพระคาถา
98
การแปลและความหมายของคำสุขสวัสดิ์ฮากาในพระคาถา
ประโยค ๕๕- มังคลัตถทีนี้แปล เล่ม ๔ หน้า ๑๙๘ ดังนี้แล้ว คำสุขสวัสดิ์ฮากา แล้วคำว่า "ธรรมคาถิก" พึงเป็นผู้ มักน้อยเหมือนนิคมคามวสีสะเกิด แล้วคำสถอนในอัปปมาทวรร…
บทความนี้นำเสนอการตีความคำสุขสวัสดิ์ฮากา และความหมายของพระคาถาที่เกี่ยวกับความมักน้อยในบริบทของพระพุทธศาสนา รวมถึงเรื่องราวของ…
พระยานกแก้วดำในอรรถกถาพุทธสาวกชาดก
107
พระยานกแก้วดำในอรรถกถาพุทธสาวกชาดก
… คือ เพื่อความพินาศ. บางว่า อนุตตรนาย ได้แก่ เพื่อความไม่ปรากฏ. บางว่า จิติตา คือ เพื่อดำรงอยู่แน่น คำว่า ๑ ชาดกฐกถา. ๕/๕๕๕. ๒ อง. เอก. ๒๐/๒๔. ๓ มิน. ป. ๑/๔๙
บทความนี้ศึกษาเรื่องพระยานกแก้วดำซึ่งมีการอธิบายในอรรถกถาพุทธสาวกชาดก ผ่านการวิเคราะห์ถึงความสำคัญของความเป็นผู้ไม่สันโดษ และการมีอยู่ของพระธรรมในสัทธรรม โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญในการดำรงอยู่ทางธรรมแ
การขจัดมลทินด้วยปัญญา
111
การขจัดมลทินด้วยปัญญา
…้ประกอบด้วยปัญญานู้เรื่อง ในธรรม กระทำกุลอีทละน้อย ๆ ในขณะ ๆ คือในโอกาส ๆ มากกว่านั้น คมุโณ รชฌสุภา คำว่าห เหมือนช่างทองชำระสนิมแห่งทองนั่น. บทว่า นิทฺฐม ความว่า พึงขจัด คือพึงปิดเปามสนิทขีอราคะ เป็นต้…
พระศาสดาได้ทรงสอนว่า ผู้มีปัญญาควรขจัดมลทินของตนอย่างเป็นระยะ ๆ เช่นเดียวกับช่างทองที่ทำการชำระสนิมเงินอย่างมีกระบวนการ ควรดำเนินการอย่างมีสติ และตามลำดับเพื่อให้บรรลุถึงความบริสุทธิ์และสมบูรณ์ของจิตใ
มังคลัตถทีปิ้นแปล เล่ม ٤ - หน้า ๑๑๗
117
มังคลัตถทีปิ้นแปล เล่ม ٤ - หน้า ๑๑๗
…งตนไม่ได้ ก็อึ้งสดให้เกิดขึ้น อีกอย่างหนึ่ง ความว่า ไม้จะลัก คือ ให้ประพฤติในสัมพฤติปิติ. บุคลอชีว่าคำว่า อาจารย์ เพราะให้สมามธรรม โดยนั้นเป็นต้นว่า เธอพึ่งท่องพระพุทธพจน์อย่างนี้ พิงก้าไปอย่างนี้ พิงถอ…
…นี้ ยังสอบถามเกี่ยวกับโทษที่เกิดขึ้นจากการประพฤติตน ซึ่งหมายถึงการที่จะต้องศึกษาพระธรรมและปฏิบัติตามคำสอนอย่างถูกต้อง โดยเฉพาะเรื่องที่พระอุปชาชะให้ความสำคัญและความจำเป็นในการศึกษาธรรมพื้นฐาน
บทความว่าด้วยอาจารย์ ๔ จำพวก
118
บทความว่าด้วยอาจารย์ ๔ จำพวก
…ารย์ผู้ให้อนุทเทสหรือปริวรรรณา นี้ชื่อว่า ธรรมาจารย์." ส่วนอาจารย์ผู้กำนันนั่งกระโยงในที่ใกล้ กล่าวคำอนุสัย ๓ ครั้งว่า " ท่านผู้เจริญ ขอท่านจงเป็นอาจารย์ของผม. ผมจะอยู่ คงค่ายท่านผู้มีอายุยืน ดังนี้ นี…
บทความนี้พูดถึงอาจารย์ ๔ จำพวก ตามที่พระพุทธโกศาจารย์กล่าวไว้ในฎีกาโลกตฺถก การจำแนกประเภทอาจารย์ประกอบด้วย ปิยพจารย์, อุปสัมปทาจารย์, นิสสยาจารย์ และ อุตเทสาจารย์ ที่มีบทบาทสำคัญในการเรียนการสอนรวมถึง
มงคลดลกฏทั้งปวง: ความสำคัญของผู้มีบุญ
122
มงคลดลกฏทั้งปวง: ความสำคัญของผู้มีบุญ
…ิธรรมเอง บุคคลชื่อว่า โชติ เพราะอ้อมรุงเรือง โดยความปรากฏนฺหุมเป็นต้นว่า เกิดในสกุลมังสังกในภายหลัง คำทั้งหมดนี้นั้นว่า ประกอบด้วยความ สว่างนั้น พิงทราบโดยยี่กว่ากล่าวแล้ว " ติฎฐานบุคคลบัญญัติว่า "บุคค…
…ดยอธิบายว่าความเป็นผู้สำคัญนั้นหาได้ยาก และให้คุณค่ากับบุคคลที่มีคุณธรรมและมงคลในสังคม โดยอ้างอิงถึงคำสอนของพระอาจารย์และหลักธรรมในการดำเนินชีวิต.
พระโพธิสัตว์และพระราชกุมาร
124
พระโพธิสัตว์และพระราชกุมาร
…ว ด้วยประกอบนี้. พระโพธิสัตว์นั้น ได้ให้เนื้อ ๖ ส่วน แก่พระราชกุมารเหล่านั้น ผู้ใดจะมาฆริบของตนแล้ว คำว่า " พ่อทั้งหลาย วันนึ้งเดียวกิน ส่วนเหล่านี้, พรุ่งนี้ เราทั้งหลายจักรู้" ในเวลาพระราชกุมาร หล่า…
เนื้อเรื่องกล่าวถึงพระโพธิสัตว์ที่แบ่งปันเนื้อให้อาหารพระราชกุมาร 6 คน โดยมีการแบ่งเป็นวันละส่วนและแสดงถึงความกรุณาของพระโพธิสัตว์ ทั้งยังกล่าวถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อพระราชกุมารมีปัญหาและพระโพธิส
มัจจุราชในชาตินั้น
127
มัจจุราชในชาตินั้น
…า ในบรรพกาล ใกล้ฝั่งแม่กลอง ในกาลนั้น ติดเศรษฐีในครองพาณิชย์ นามว่า ทุจุณามีร์ เป็นหญิงร้าย หยาบคาย คำติพวกกรรรมก.รำ. ต่อวันหนึ่ง พวกกรรมกรพานางไป ด้วยถกลว่า " พวกเราจักเล่นในแม่น้ำกลอง" แล้วก็พากันทั้ง…
เนื้อหาเล่าถึงพระโพธิสัตว์ในอดีตที่ต้องเผชิญหน้ากับความตายและการตัดสินใจด้านความยุติธรรม ภายใต้บริบทขององค์พระราชาที่ต้องเผชิญกับการชักจูงของหญิงชั่ว และแสดงให้เห็นถึงความยากลำบากในการฟันฝ่าอุปสรรคในช
ความเป็นไปของพระโพธิสัตว์และการช่วยเหลือมนุษย์
133
ความเป็นไปของพระโพธิสัตว์และการช่วยเหลือมนุษย์
…็สะกะสายอยู่ด้วย ความหนาวก็ได้ เพื่อฉองการใช้บ้านอันตรายแม้เหล่านั้นได้ บาทคาดว่า น ตุวฬกุจิณี นรีร คำว่าส่วนระบาง- คน คืองูชั่ว ผู้มีประทูร้ายมิด อตัญญ ศูนย์อันน้ำพัดไปอยู่ อัน เราขี้มือ ยกขึ้นแล้ว ไม่…
ข้อความนี้เล่าถึงพระโพธิสัตว์ที่รับฟังคำถามจากบัณฑิตเกี่ยวกับการกระทำของพระราชซึ่งเป็นผู้ประทูร้าย มนุษย์ได้แสดงความโกรธและพิพากษาเขา โดยใช้…
เรื่องพรานป่าและพระโพธิสัตว์
142
เรื่องพรานป่าและพระโพธิสัตว์
…นั้น พระโพธิสัตว์ [ เกิด ] เป็นช่างเฝ้าปลอด นามว่า พระอัสสนาวนา เพราะความเป็นสัตว์มีวินิ ได้ยินเสียงคำคร้อง ของบุรุษนั้น คันความกรุณาต่อเตือนแล้ว จึงให้พรานป่าขึ้นนั่งบนหลัง นำออกจากป่า ไปส่งให้ฉันมนุษย…
…หาเครื่องเร่งชี พบว่าตนเองต้องเผชิญกับโชคชะตา พระโพธิสัตว์ได้นำพรานป่าออกจากป่าไปยังวิถีมนุษย์ พร้อมคำเตือนถึงการไม่บอกที่อยู่ของพระโพธิสัตว์ให้บุคคลอื่นรู้ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความกรุณาและการช่วยเหลือคนห…
การฟังธรรมและอุทธัจจะ
145
การฟังธรรมและอุทธัจจะ
…า สังขาร ชื่อว่า อันใคร ๆ พึงให้ถึง ทุกข์ในนี้ แต่วิทยาสตินัน ย่อมเกิดขึ้นในสัตว์ทั้งหลาย ในเวลานี้ คำว่า "ขอสัตว์เหล่านี้นุ่งกุมา หรือขาดสุขุ จงสิ้นหาย หรือ อย่าได้มีแล้ว." * พระมหาเถรอิไส ป. ศ. ๓ (บัด…
เนื้อหานี้เกี่ยวกับความสำคัญของการฟังธรรมเพื่อลดอุทธัจจะภายในจิต และการเสริมสร้างความศรัทธาภายในผู้ฟัง นอกจากนี้ยังกล่าวถึงลักษณะของความศรัทธาที่เกิดจากกามวิกตและพยาบาทกต ซึ่งมีผลต่อการฟังธรรมในระดับต
การฟังธรรมในเวลาที่เหมาะสม
148
การฟังธรรมในเวลาที่เหมาะสม
ประโยค ๕ - มังคลดาภิธานีป็นเปล่า เล่ม ๔ หน้า ๑๔๘ ในเวลายังไม่พบคำแผนแล้ว ย่อมไปยังภูของพระอนุรุทธเถระ พระเถระแม่ทับ ๓ นั่งในที่นั้นแล้ว ถามปัญหากันและกัน ในปฏิฐ ๓ ปฏ…
… ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเกี่ยวกับการศึกษาหรือการเจริญนมัสการพระพุทธเจ้า ในส่วนหนึ่งของบทส่งนี้ยังกล่าวถึงคำสอนในปาปฏิสูตรที่ชี้ให้เห็นถึงการศึกษาธรรมที่มีโอกาสเกิดขึ้น
ประโยค ๕ มีกลัดกอขึ้นเป็นแปลง
151
ประโยค ๕ มีกลัดกอขึ้นเป็นแปลง
…า "บทว่า อฤกฐาติว่า ความว่า ทำบุญให้มีประโยชน์ด้วยธรรมนัน อีกอย่างหนึ่ง ทำธรรมมันให้ มีประโยชน์ ด้วยคำว่า ธรรมนี้ เป็นประโยชน์แก่เรา. บทว่า มนสิฏฏวา คือ ตั้งไว้ในจิต. สองบทว่า สพุทธเจดตา สมุนา- หริตวา ค…
…ะบุไว้ ทั้งยังสำรวจความสำคัญของจิตในการฟังและการทำความดี โดยแสดงให้เห็นว่าจิตมีบทบาทอย่างไรในพระธรรมคำสอน.
การฟังธรรมและปีติในพระพุทธศาสนา
153
การฟังธรรมและปีติในพระพุทธศาสนา
…มาณเท่านั้น พระอรรถกาถาจึง หมายเอือน้อมความนี้ จึงกล่าวว่า ปัญญา นิ้วเทน ตสฺมิ สมเย น โหนตุ เป็นต้น คำว่า ปีติปุโปรมชุปปุจฉฯ เป็น ๆ นสนฺสนติ ความว่า ย่อมไม่ปรากฏ เพราะไม่เป็นไป ด้วยสามารถปัจจัยอัน เป็นส…
บทความนี้กล่าวถึงการฟังธรรมเป็นเหตุสำคัญที่นำไปสู่ปีติและปัญญาในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นว่าการมีความปีตินั้นส่งผลต่อความเจริญในจิตใจและสามารถนำมาซึ่งอานิสงส์ที่ดี การฟังธรรมทำให้เกิดการตระหนักรู้ถึง
มงคลทําที่นี้เป็นเปล เล่ม ๔ - หน้า 157
157
มงคลทําที่นี้เป็นเปล เล่ม ๔ - หน้า 157
…ษพึงหวังได้ ที่บูชา ทั้งหลาย ธรรมทั้งหลายอันไปตามโศด อันก็ภูมิอบรม ด้วยวาจา เพ่งดัยใจ แทบหมดคล้ายดี คำทฤษฎี อานิสงส์ ๔ เหล่านี้ อันก็ภูมิพึงหวังได้ " ดังนี้ [๗๖๑] อรรถกถา โศตนาคุณสูตรนั้นว่า "บทว่า โศต…
…งส์ของการบูชาธรรมและการเรียนรู้ ซึ่งอธิบายถึงความสำคัญของการทำความเข้าใจธรรมและการปฏิบัติตนให้ตรงตามคำสอนของพระพุทธเจ้า และกล่าวถึงอานิสงส์ที่พึงหวังได้จากการมีจิตใจที่ตั้งมั่นในการบูชาและการเรียนรู้ นอ…
บทวิเคราะห์เกี่ยวกับพระพุทธศาสนา
158
บทวิเคราะห์เกี่ยวกับพระพุทธศาสนา
…มน เอโตวสุปปฏิปฏิต ความว่า พระชินาสพ ผู้สมบูรณ์ด้วยกุศล ถึงความเป็นผู้มีความชำนาญแห่งจิต. วา ศัพท์ในคำว่า อย่า วา โส ธมฺมวนิโย นี้ มิวิภาวะเป็นอธรรมน, กล่าวว่า ยุคา คือในธรรมวินัยได. สองวกว่า พราหมจิยา …
…รรมวินัย การอธิบายถึงการบรรลุถึงพระนิพพานและการปฏิบัติตามพรหมจรรย์ จึงทำให้เห็นความสัมพันธ์ในพระพุทธคำสั่งสอนที่มุ่งเน้นอุปทานธรรมและธรรมกัลยาณมิตรที่สามารถช่วยให้บุคคลสามารถเข้าถึงความสงบสุขตามแนวทางพร…
การบรรลุธรรมในพระพุทธศาสนา
161
การบรรลุธรรมในพระพุทธศาสนา
…ภาวนาเป็นที่มั่นดี. หญิงนั้นได้ยืนประกอง (อัญชลี) อยู่ แม้พระเถระ ก็กล่าวธรรมจบอธิษฐานจบ. อุณหิริ ๑ คำของพระเถระว่า อิทธิโว ๑ การบรรลโลภัติตผลของอุปาสิกา ๑ ได้มในบะเดียวนั่นแล. เรื่องหญิงให้นุตรคืนสม …
…ระเถระในวันหนึ่งทำให้มีความเข้าใจในธรรมอีกระดับหนึ่ง การบรรลุธรรมนี้ต้องอาศัยการฟังและตั้งใจเรียนรู้คำสอนที่ถูกต้อง รวมถึงการปฏิบัติธรรมอย่างจริงจัง ทั้งสองเรื่องจบลงด้วยคำสอนและอรรถกถาที่ทำให้ผู้ฟังได้…
ประวัติแม่ไก่และการบรรลุธรรม
168
ประวัติแม่ไก่และการบรรลุธรรม
…ฏะหลายนา ว่า " ผู้มีอายุ นางลูกกฤษฎีกแล้ว ได้ถึงความเป็นภิริยาของมหาอาจารย์ น่าอัศจรรยหนอ นางได้สับ คำนันแล้ว ทราบอัตภาพในอดีตของนตนได้ด้วยญาณเป็นเครื่องระลึก ชาติ เกิดความสงเวช อ้อนวอนสามี บวงในสำนักภิ…
เนื้อหาเกี่ยวกับประวัติของแม่ไก่ที่มีอัตภาพผ่านมาแล้ว ๑๒ ชาติ รวมถึงการบรรลุธรรมในสำนักพระมหาอุตตรเศรในคัลลามหาวิหาร โดยได้ผ่านการฝึกฝนเรียนรู้และบรรลุถึงพระอรหัต ชี้ให้เห็นถึงการเดินทางของชีวิตและการ