คำว่า : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 55 / 147

…กิดขึ้นได้ นิรมิตสิ่งขวางกั้นมีแม่น้ำและทะเลเป็นต้นได้ ทำของหนักมีแผ่นดิน ภูเขา และปราสาท เป็นต้น * คำว่า ได้อภิภายตนะ คือ สามารถข่มปฏิปักขธรรมได้ และสามารถข่มอารมณ์ต่าง ๆ ทั้งอิฏฐารมณ์และ อนิฏฐารมณ์ไม่ให้…

เนื้อหาเกี่ยวกับคุณลักษณะพิเศษของกสิณ 10 ซึ่งช่วยให้เกิดอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิตได้ง่าย รวมทั้งสามารถทำให้เข้าถึงฌานได้เร็วกว่ากัมมัฏฐานอื่นๆ อธิบายถึงฤทธิ์พิเศษของกสิณแต่ละชนิดในการปฏิบัติ เช่น อำนาจ

คำว่าความอยากนี้ เป็นชื่อของเบญจกามคุณ สัตว์บางพวกในโลกนี้ ทำพุทธานุสติแม้นี้ให้เป็น อารมณ์ ย่อมบริสุทธิ์…

อนุสติคือการตามระลึกถึงธรรมอันเป็นที่ตั้งแห่งสติในพระพุทธศาสนา โดยมีเป้าหมายในการพัฒนาจิตให้บริสุทธิ์และสามารถเข้าถึงพระนิพพานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผ่านการฝึกฝน 6 อนุสติที่ช่วยเพิ่มพูนความเข้าใจและควา

…น ผู้ควร คือเป็นผู้ที่เรา สมควรจะเทิดจะบูชาไว้เหนือสิ่งทั้งหมด” ในคัมภีร์วิสุทธิมรรค แสดงความหมายของคำว่า อรห์ ไว้ 5 นัย คือ 1. เป็นผู้ไกลจากกิเลส 2. เป็นผู้ทรงกำจัดอริ (หมายถึง กิเลส) ทั้งหลายเสียได้ 3. เ…

พระเดชพระคุณพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) ได้แสดงความหมายของคำว่า อรหัง ไว้ 2 นัยคือ เป็นผู้ไกลจากกิเลสหรือพ้นจากกิเลส และเป็นผู้ที่ควรบูชา ในคัมภีร์วิสุทธิมรรคได้หม…

…ุทธเจ้าทรง หักกิเลสเหล่านั้นด้วยศาสตรา คือปัญญา เพราะเหตุนี้จึงทรงปรากฏพระนามว่า “พระอรหันต์” อนึ่ง คำว่า “จักร” หมายถึง “สังสาร” มีคำอธิบายแตกต่างกันเป็น 2 นัย คือ “สังสาร” ตามนัยที่ 1 อุปมาดัง “จักร” ซึ่…

บทความนี้กล่าวถึงการตีความคำว่า "พระอรหันต์" และนัยความต่างๆ ของการหักกำจักรในแง่ของกิเลสและสังสาร โดยแบ่งออกเป็นหลายนัย เช่น นัยเก…

…จ้งในมรรคผลแล้ว ทรง มีพระบวรสันดานอบรมไว้ด้วยพระอรหัตตมรรคญาณอันประเสริฐเป็นเหตุให้เกิดสัพพัญญุตญาณ คำว่า พุทโธ มีความหมาย ได้ถึง 15 ประการ คือ 1. ตรัสรู้อริยสัจ 4 2. กระทำสัตว์โลกที่มีบารมีสมควรตรัสรู้ ให…

บทเรียนนี้นำเสนอความหมายของคำว่า 'พุทโธ' ซึ่งถือเป็นผู้รู้ ผู้ตื่น และผู้เบิกบานที่ตรัสรู้อริยสัจ 4 มีพระบวรพุทธสันดานอันมีคุณสมบัติ…

…ง น้ำดี น้ำเสลด น้ำเหลือง เลือด น้ำเหงื่อ น้ำมันข้น น้ำตา น้ำมันเหลว น้ำลาย น้ำมูก น้ำไขข้อ น้ำมูตร คำว่า มตฺถลุงค์ เดิมทีนั้นในพุทธสุภาษิตไม่มี เพราะพระพุทธองค์ทรงรวบรวมคำว่า มาถลุงค์ เยื่อในสมองไว้ในคำว่…

ในร่างกายมนุษย์ประกอบด้วยโกฏฐาสะ 32 ประการที่มีความสำคัญ เช่น ผม ขน เล็บ และอวัยวะภายใน ซึ่งการจำและพิจารณาทั้งหมดนี้อาจแบ่งออกเป็น 6 หมวดเพื่อให้ง่ายต่อการบริกรรม เริ่มตั้งแต่ตจปัญจกะจนถึงมุตตฉักกะ เ

3. เล็บ (นขา) คำว่า นขา เป็นชื่อของใบเล็บ 20 อัน เล็บทั้งปวงนั้น โดยสี : เป็นสีขาว โดยสัณฐาน : มีสัณฐานเหมือนเกล็ดปลา โ…

เนื้อหานี้พูดถึงเล็บซึ่งมีจำนวน 20 อัน สีขาวและมีสัณฐานคล้ายเกล็ดปลา โดยแสดงตำแหน่งในร่างกายที่แบ่งเป็นเล็บเท้าและเล็บมือ ฟันนั้นมีจำนวน 32 ซี่ สีขาวและมีรูปทรงต่างๆ รวมถึงการจัดเรียงตัวของฟันในช่วงต่

…ยนั้น ให้ผู้ ปฏิบัตินำมาประกอบในทำนองเดียวกับบุคคลที่ 1 ต่างแต่ต้องยกเอาบุคคลนั้น ๆ มาประกอบ แทนตรง คำว่า สตฺตา ซึ่งตรงกับคำว่า สัตว์ในภาษาไทย ซึ่งผู้ปฏิบัติสามารถประกอบได้เองโดย ไม่ยาก จึงไม่ได้ยกมาอย่างเ…

ข้อความนี้เน้นการแผ่เมตตาไปยังสัตว์ทั้งหลายในทิศต่าง ๆ ตั้งแต่ทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ตะวันออกเฉียงเหนือ ตะวันตกเฉียงใต้ ทิศใต้ และทิศเหนือ โดยเรียกร้องให้สัตว์ทั้งหลายไม่เบียดเบียนกันและไม่มีทุกข์ นอกจา

…กหน่วงเอาอากาสบัญญัติเป็นอารมณ์ โดยบริกรรมในใจว่า อากาโส อนตฺโต อากาโส อนนฺโต อากาศไม่มีที่สิ้นสุดๆ คำว่า อากาศไม่มีที่สิ้นสุดนี้ มีความหมายว่า ธรรมดาอากาศนั้นเป็นบัญญัติ หาใช่ ปรมัตถ์ไม่ ฉะนั้นจึงไม่มีเบื…

ผู้ปฏิบัติต้องมีความเข้าใจในโทษของรูปและออกจากกสิณเพื่อเข้าถึงอากาสานัญจายตนฌาน โดยทำการเพิกกสิณทั้ง 9 เพื่อเข้าใจในอากาศที่ไม่สิ้นสุด ซึ่งไม่มีจุดเริ่มต้นหรือจุดสิ้นสุด มิลินทปัญหาได้อธิบายถึงคุณของอ

…บคนที่เป็นพุทธิจริต รู้จักคิดวิเคราะห์ถึง ความเป็นจริงของสรรพสิ่ง 4.2 ความหมายของอาหารเรปฏิกูลสัญญา คำว่า อาหาร หมายถึง สิ่งที่นำผลมาให้แก่ตน เป็นคำบ่งถึงการดำรงชีพของสัตว์ทั้งหลาย พระพุทธองค์ได้ทรงตรัสไว้…

อาหารเรปฏิกูลสัญญาเป็นกัมมัฏฐานที่มีความละเอียดลึกซึ้ง ที่ต้องใช้ปัญญาในการพิจารณา โดยพระพุทธเจ้าทรงสอนว่าอาหารมี 4 ประเภท ได้แก่ กวฬิงการาหาร, ผัสสาหาร, มโนสัญเจตนาหาร, และวิญญาณาหาร ซึ่งแต่ละประเภทม

1.2.1 ความหมายของวิปัสสนา คำว่า วิปัสสนา มาจาก 2 บท คือ วิ + ปัสสนา วิ แปลว่า วิเศษ ปัสสนา แปลว่า การเห็น วิปัสสนา จึงหมายถึง การเห…

วิปัสสนา แปลว่า การเห็นวิเศษ ซึ่งเป็นปัญญาที่รู้ลักษณะทั้ง 3 คือ อนิจจา ทุกข์ และอนัตตา ปัญญานี้ทำหน้าที่ละกิเลสที่เกิดจากการเข้าใจผิดเกี่ยวกับสังขารที่ดูเหมือนเที่ยงและสุข เมื่อวิปัสสนาเกิดขึ้น จะช่ว

…่ายจิตใจ (นามธรรม) เมื่อใดญาณปัญญาแก่กล้า พิจารณาแยกส่วนต่าง ๆ เหล่านี้ออก เมื่อนั้นย่อมสามารถละทิ้งคำว่า “เรา” ลงได้สิ้นเชิงเด็ดขาด ย่อมจะเห็นแจ่มแจ้งชัดเจนว่า คำว่า “เรา” เกิดขึ้นเพราะความประจวบเหมาะของก…

บทความนี้สำรวจความหมายของตัวตนในระดับปรมัตถสัจจะ ที่แสดงถึงการตอบสนองในสองระดับ คือตัวตนที่มีซึ่งหมายถึงการเกิดและตายที่ไม่มีที่สิ้นสุด โดยขึ้นอยู่กับกรรมที่สะสม และระดับที่ไม่มีตัวตนที่ชี้ให้เห็นว่าต

…ะทำที่ทำไปแล้ว ขึ้นชื่อว่าไม่ส่งผลนั้นเป็นไม่มี นั่นคือ จะต้อง มีวิบากติดตามไป 3.4 ความหมายของวิบาก คำว่า วิบาก แปลว่า ผลที่เกิดขึ้น หมายถึง ผลแห่งกรรม กรรมที่บุคคลประพฤติผ่านทางกาย วาจาและใจ ทั้งที่เป็นกุ…

เนื้อหาเกี่ยวกับกรรมและวิบากในชีวิตมนุษย์ โดยเน้นถึงผลที่เกิดจากกรรมที่ผู้คนกระทำ ทั้งทางกาย วาจา และใจ การฝึกฝนใจให้หยุดนิ่งจะช่วยให้เรารู้เห็นกรรมและวิบากในอดีตและส่งผลต่ออนาคตได้ พระพุทธเจ้าตรัสถึง

3.6 กรรมและการให้ผลกรรมในทางปฏิบัติ ในการศึกษาเรื่องการให้ผลของกรรมในภาคปฏิบัติ ก่อนอื่นต้องทบทวนความรู้ใน เรื่องเกี่ยวกับกิเลส ซึ่งเป็นต้นเหตุของกรรมและทำให้เกิดวิบากในเบื้องต้นก่อน จากที่ได้ศึกษาเรื

…ระกอบไปด้วยอวิชชาและสังโยชน์ต่างๆ กิเลสสามตระกูล ความโลภ ความโกรธ และความหลงเรียกว่าเป็นอนุสัยกิเลส คำว่า ปริยุฏฐานกิเลส เป็นกรรมในระดับมโนกรรม เมื่อกิเลสถูกกระทบมากขึ้นก็เกิดการกระทำทางกายและวาจา ทำให้เกิ…

…ู่กับผลของกรรมที่กระทำไว้ นะเมื่อได้เกิดในแต่ละครั้งๆ ก็จะมีภพภูมิรองรับ ขณะเ 4.1 ความหมายของภพภูมิ คำว่า ภพภูมิ หมายถึง โลกหรือสถานที่อันเป็นที่อาศัยอยู่ของสรรพสัตว์ผู้ยังมีกิเลส ยังไม่เข้าสู่พระนิพพานนั่…

บทที่ 4 ของเนื้อหานี้กล่าวถึงภพภูมิ อันเป็นสถานที่อาศัยของสรรพสัตว์ที่มีกิเลสและยังไม่เข้าสู่พระนิพพาน โดยภพภูมิแบ่งออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ กามภพ รูปภพ อรูปภพ และมี 31 ภูมิ ได้แก่ อบายภูมิ มนุสสภูมิ แ

…ึกษาในเชิงปริยัติ เพื่อให้เห็นและเข้าใจความหมาย ลักษณะของขันธ์ ว่าเป็นเช่นไร 5.1 ความหมายของขันธ์ 5 คำว่า “ขันธ์” หมายความว่า สิ่งที่เป็นกลุ่มเป็นกอง หรือเป็นพวกๆ ขันธ์ 5 จึงหมายถึง กองแห่งรูปธรรมและนามธรร…

บทนี้นำเสนอเกี่ยวกับขันธ์ 5 ซึ่งเป็นการศึกษาในเชิงปริยัติที่ช่วยให้เข้าใจความหมายและธรรมชาติของขันธ์ 5 ว่าเป็นกลุ่มกองแห่งรูปและนามที่ประกอบกันเป็นหน่วยเดียว สัตว์ทุกชนิดไม่ว่าจะเป็นมนุษย์หรือเทวดา ล้

…จากภพไม่ได้ คงเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในกามภพ รูปภพ อรูปภพนี้เอง มืดมนวนอยู่ในที่มืด คือโลกนี้เอง ได้ใน คำว่า อนุธภูโต อยู๋โลโก ซึ่งแปลว่า โลกนี้น่ะมืด ผู้แสวงหาโมกขธรรม ถ้ายังติดขันธ์ 5 อยู่แล้ว ยังจะพบโมกขธร…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของขันธ์ 5 ในการทำให้ผู้คนยังคงหลงติดอยู่ในโลก ไม่สามารถเข้าถึงนิพพานได้ เน้นว่า อวิชชาทำให้ไม่รู้ถูกไม่รู้ผิด และอุปาทานในขันธ์ 5 เป็นอุปสรรคที่ทำให้ไม่เห็นความจริงของนิพพาน

…ยู่ในดวงตาเป็นต้น จึงชื่อว่าเป็นบ่อเกิด 4. อายตนะ 12 ชื่อว่า อายตนะ เพราะอรรถว่าเป็นที่ประชุมลง เช่นคำว่า มโนรเม อายตเน เสวนฺติ น วิหงฺคมา-เหล่าวิหค ย่อมอาศัยต้นไม้นั้น ประชุมกันในที่เป็นที่รื่นรมย์ใจ 5. อ…

อายตนะเป็นที่เกิดแห่งวิถีจิต ซึ่งหมายถึงการรวมกันของอารมณ์และวิถีจิตที่ต้องอาศัยอายตนะ ทั้ง 6 ได้แก่ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ หน้าที่ของอายตนะคือการเป็นสถานที่เกิดและประชุมของอารมณ์ซึ่งมีความสำคัญในค

… จะได้ศึกษาอินทรีย์ 22 เพื่อดูว่ามีลักษณะเป็นรูป นาม เช่นกันหรือไม่ อย่างไร 8.1 ความหมายของอินทรีย์ คำว่า อินทรีย์ นั้นมีความหมายว่า ความเป็นใหญ่ สภาพที่เป็นใหญ่ในกิจของตน ธรรม ที่เป็นเจ้าของในการทำหน้าที่…

ในบทนี้ได้ศึกษาอินทรีย์ 22 ซึ่งหมายถึงธรรมชาติที่เป็นใหญ่ในแต่ละหน้าที่ที่แตกต่างกัน เช่น ตาเป็นใหญ่ในการเห็น, หูในการฟัง, และอื่นๆ โดยอินทรีย์ทั้งหมดมีหน้าที่เฉพาะที่ไม่แทรกแซงกัน อธิบายองค์ประกอบของ

…ยดต่อไป 10.1 คำแปลและความหมาย ปฏิจจสมุปบาท มาจากคำบาลีว่า “ปฏิจจสมุปปาท” ซึ่งประกอบด้วยคำ ปฏิจจ กับ คำว่า สมุปปาท ปฏิจจ แปลว่า อาศัย สมุปปาท (แยกเป็น ส์ ร่วม + อุปปาท เกิดขึ้น) แปลว่า การเกิดขึ้นร่วมกัน เม…

บทที่ 10 นี้สำรวจหลักธรรมปฏิจจสมุปบาท ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของวิปัสสนาภูมิ โดยอธิบายเกี่ยวกับการเกิดขึ้นร่วมกันของธรรมชาติทั้ง 12 ประการที่สัมพันธ์กัน โดยเน้นถึงการที่อวิชชาเป็นปัจจัยเริ่มต้นของกระบวนการด