คำว่า : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 74 / 149

…เป็นผู้ได้ปฐมาน เราเป็นผู้เชี่ยวชาญในปฐมาน ปฐมานนั้นเราทำให้แจ้งแล้ว" เป็นต้น ชื่อว่า โลกียสัจธิฤยก คำว่า "ผัสสะ- ได้สัมผัส" คือบรรลุแล้ว ได้ถูกต้องโดยญาณ- ผัสสะ (คือรู้) อย่างประจักษ์ว่า "สิ่งนี้เราได้บรร…

บทความนี้เสนอการวิเคราะห์และตีความเกี่ยวกับสัจธิฤยกทั้งสองประเภท คือ โลกียสัจธิฤยกและโลกุตรสัจธิฤยก ซึ่งมีความแตกต่างกันและเชื่อมโยงกับคำสอนเกี่ยวกับการสัมผัสและปัญญาในการเข้าใจธรรม. โดยเนื้อหายังบอกว

…ีในมรรควิถี ผลหลัง ๆ ย่อมมีในลำดับแห่งหน้า ๆ ผลหน้า ๆ ในผลสมบัติ ทั้งหลาย ย่อมมีในลำดับแห่งโคตรภู คำว่า "โคตรภู" ในที่นี้ พึง ทราบว่า ได้แก่อนุโลมญาณ สมคำที่กล่าวว่าไว้ในคัมภีร์ฐานว่า "อนุโลมญาณของพระร…

เนื้อหาระบุถึงลำดับแห่งผลและกรรมในแนวคิดทางศาสนาพุทธ ซึ่งกล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างกรรมและผลที่เกิดขึ้น โดยเฉพาะผลที่เกิดจากการปฏิบัติในมรรควิถี และการพิจารณาถึงผลสมบัติของพระอรหันต์ ตามหลักการที่กล่

…มาไม่มี คำแก้คำนี้ (ต่อไป) นี้ ท่านได้กล่าวไว้ในทศ แห่งอุทเทค นั้นแล้วละ ดังว่านั้น [พลอ ๒ สมพละ] “คำว่า “ด้วยพลอ ๒” ความว่า พลอมี ๒ คือสมพลอพลอ วิปสนพลอ สมพลอเป็นในน ความไม่ชัดสายไป คือความมีอารมณ์เป็นหน…

ในบทความนี้เราจะพูดถึงการวิเคราะห์คำว่าพลอและสมพลอในพุทธศาสตร์ เพื่ออธิบายถึงความสำคัญและคุณสมบัติต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการเจริญทางจิตใจอั…

… ยืน ชาน, ติฺฏฺฐภโต ติฺฏฺฐามาโน ฐิโต, ติฺฏฺฐติ. เดิน คมฺม, คฺุณฺฑโต คฺุณฺฑามโน คโฺต, คฺุณฺฑติ. คำว่า นั่ง นิสมฺฐา, นิสิษฺฐานโต นิสิษฺฐาน, นิสิฏฺติ. นอน สยฺน, สยฺนโต สยามโน สยฺติ, สยฺติ. เหล่านี้มา…

บทความนี้กล่าวถึงการใช้และศึกษาคำศัพท์ในภาษาบาลี โดยเน้นที่กิริยาและนามในบริบทต่าง ๆ นำเสนอคำศัพท์อย่างละเอียด เช่น ยืน เดิน นั่ง และนอน รวมถึงกระบวนการเรียนรู้เครื่องปรงที่เกี่ยวข้อง โดยเน้นว่าการประ

…น่นอนลงไปอีกชั้นหนึ่ง ว่าบอกว่าจะอะไรแน่ ต้องอาศัยสัมผัสใจอีกตอนหนึ่ง ดังจะอธิบายข้างหน้า 4. วาจนะ คำว่า วาจนะ แปลว่า "คำพูด" หมายความว่า คำเครื่อง แสดงให้ทราบถึงจำนวนมากหรือน้อย ว่าจะ นี้มีคำว่าใว้ 2 แห่…

บทความนี้เสนอการวิเคราะห์ลำไวยากรณ์ในวิชาชาติ โดยนำเสนอคำจำกัดความและประเภทของวาจนะ พร้อมทั้งอธิบายว่าคำพูดเหล่านี้มีบทบาทอย่างไรในการแสดงจำนวนและการรวมกันของนามและกิริยา ในการศึกษาเกี่ยวกับประโยคภาษา

…่าวผู้ทำ หรือผู้ถูกทำ เช่น อุ. ว่า คาม ฑ (ความ ไป), ธาน (ความยืน, นิสมฺชา (ความนั่ง). สยน (ความนอน) คำว่า คามนี เป็น คมฺ ธาดุ ลง ยู ปัจจัย แล้วแปลเป็น อน แยก อกติ ว่า คจฉิต-ดี คมฺ (ตน อันเขา) ย่อมไป เหตุนี…

บทความนี้มีการอธิบายบาลีไวยากรณ์ในเรื่องนามคติและกิริยากรณ์ โดยเน้นการแยกประเภทกรรมและการทำงานของนามในบริบทต่างๆ เช่น การยืน เดิน นั่ง นอน และการสร้างประโยคจากคำในบริบทที่แตกต่างกัน โดยยังสอนให้เข้าใจ

ประโยค - ธรรมบาลไวยากรณ์ นามกิิต และกิริยากิิต - หน้า 16 ด้วยดาบ หรือใช้ส่วนเป็นต้น คำว่า เชือก คาบ และ ส่วน เป็นเครื่องมือให้บุคคลทำกิจมีการผูกเป็นต้นสำเร็จ เพราะเหตุนี้ จึง ชื่อว่ากระระ เ…

ในหน้า 16 ของหนังสือกล่าวถึงการใช้ดาบและคำว่าเชือกเป็นเครื่องมือในการทำกิจกรรมต่างๆ เช่น พนุธ ซึ่งหมายถึงเครื่องผูกของบุคคล, ปรณฑ ซึ่งแสดงถึงเครื…

…ล่าวถึงสิ่งที่ปรากฏจากไป คือผู้ทำปรากฏ สิ่งใดไปกล่าวสิ่งนั้น เช่นว่าจากบ้านสู่วัด หรือไปวัด สู่บ้าน คำว่า จากบ่าย หรือจากวัด หมายถึงสิ่งที่เขาปรากฏจากไป สาระที่กล่าวถึงสิ่งที่เขาปรากฏไปเช่นนี้แหละ เรียกว่า…

บทความนี้มีการวิเคราะห์ความหมายของบาลีไวรวณี นามกิตติ และกริยะกิตติ โดยเริ่มที่แนวคิดของสมุฏปโณที่อาจพบในคำศัพท์ต่างๆ รวมถึงการวิเคราะห์รูปแบบภาษาและสาระที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงภูมิศาสตร์ทางกายภ

…นธาตุตัวเดียว ให้ลงธาตุตัวนี้ไว้ ไม่ลง เช่น อภิญ ญสมฺญ. ดังที่ตั้ง วิ. ให้อ่านแล้วข้างต้น. หรื อเช่นคำว่า มาริ (ผู้ชนะมาร) มาร บทหน้า ช ธาตุในความชนะ วิ. ว่า มาริ ชินติ-ติ มาริ มาริ (พระผู้มะพระภากาเจ้าโต)…

…และกิริยากิตติ โดยเริ่มต้นจากการอธิบายว่าธาตุใดควรจะลง ในกรณีที่ธาตุหลังปัจจัยเป็นธาตุตัวเดียว เช่น คำว่า 'อภิญญสมฺญ' และ 'มาริ' ซึ่งแสดงถึงการชนะมาร. นอกจากนี้ยังมีการอธิบายวิธีการในการลงธาตุเมื่อมีธาตุหล…

…ห็นว่า กิริยากิในนี้ใช้รูปลักษณ์ แม้ตัวนามนาจะเป็นลิงค์ วิวัติ ดิ วนนะ ใด ก็ต้องเป็นไปตามนั้น. กาล คำว่า กาล นี้ ได้แต่เวลา คือ เวลาที่บังเกิดกิริยา หรือ เวลาแห่งกิริยานั้นเอง. กาลนี้เป็นสิ่งสำคัญ จะเป็นเ…

…ตัวอย่างอุทาหรณ์ที่ทำให้เข้าใจได้ชัดเจนยิ่งขึ้น เช่น อนุต ปจจัย และการใช้รูปแบบต่าง ๆ ของคำในประโยค คำว่ากาลถูกเน้นว่าเป็นเครื่องมือสำคัญในความหมายของประโยคในบาลีเพื่อบอกเวลาที่กิริยาเกิดขึ้น โดยบทความจะช่…

…ช่น ทำอยู่ พูดอยู่ เป็นต้น อดีตกล ได้แก่ กล่วงไป แล้ว ซึ่งแปลว่า"แล้ว" เช่น ทำแล้ว พูดแล้ว เป็นต้น. คำว่า 'อยู่' ยังเป็นคำพูดคลุม อาจพูดได้ว่า กำลังทำอยู่ หรือ กำลังจะทำอยู่ เป็นต้น แม้ว่าล่วงแล้ว ก็เหมือน…

เนื้อหาเกี่ยวกับการแบ่งประเภทของกาลในภาษาไทย โดยเฉพาะการศึกษากาลภายในบทสไลด์อาณาจักร นามกิคิดิ และกริยากิคิดิ อธิบายว่าปัจจุบันกาลแบ่งออกเป็น ๒ ประเภท ได้แก่ ปัจจุบันแท้ ซึ่งแสดงถึงการกระทำที่กำลังดำเ

…ละกรีกิด - หน้าที่ 110 ลง อี อาคมนั้น คือ ธาตุมี อา เป็นที่สุดก็ดี, ต เป็น กัมมวาจก ก็ดี ลง อี อาคม คำว่า ต เป็นกัมมวาจก นี้ หมายความว่าลง ต ปัจจัยให้เป็น กัมมวาจก ต้องลง อี อาคม ด้วยเช่น:- ฮิโต ยืนแล้ว …

เนื้อหานี้อธิบายถึงความหมายและการใช้งานของธาตุในภาษาไทย โดยเฉพาะการทำงานร่วมกับคำว่า 'อี อาคม' และ 'กัมมวาจก' ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญในการสร้างประโยคและรายละเอียดอื่นๆ เช่น การเปลี่ยนแ…

…ด้ แค่จะ เรียกว่าพากย์ไม่ได้ ทั้งหมดนั้นเรียกว่า พากย์และจะเรียกว่าประโยค ก็ได้ แต่ในนาสไวยากรณ์ไทย คำว่า ประโยคหมายถึงพากย์ ข. คำพูดในวิถีวา แบ่งเป็น ๖ มินามเป็นต้น because มุ่ง ทางนำเสนอผิดเหมือนนำเสนอออ…

ในเนื้อหานี้มีการอธิบายถึงความสัมพันธ์ของประโยคในภาษาไทย ซึ่งมีการแบ่งคำพูดออกเป็นประเภทต่าง ๆ เช่น พากย์ และวิถีวา นอกจากนี้ยังมีการเปรียบเทียบคำพูดกับเครื่องปรุงเรือน เพื่อให้เข้าใจง่ายขึ้นเกี่ยวกับ

…กี่คำที่ตรง นับวัตถิติตามยุค เช่น ปฏิโต เป็นบทหนึ่ง มาตาปิติระ เป็นบทหนึ่ง เป็นตัวอย่าง. อธิบาย [๑] คำว่า บท กำหนดตามวัตถิตินามนั้น คือคำ พูดที่แบ่งไว้ในวจติภาค นับแต่ที่แจกด้วยวัตถิตินามคือ นาม สมาส ตักมิ…

เนื้อหาเกี่ยวกับคำพูดในวรรคสัมพันธ์ได้แบ่งออกเป็น ๓ ประเภท ได้แก่ บทที่มีคำศัพท์ดี การกำหนดบทตามวัตถิตินาม และการนับคำพูดเดียวหรือหลายคำพูดเพื่อกำหนดบท โดยระบุว่าคำพูดเดียวถือเป็นบทเดียวและหลายคำพูดที

…ิริยา เรียกว่ากิริยาวิสถาน อู สุข สติ. อธิบาย [ ๑ ] กิริยาวิสถาน คือเป็นเครื่องทำริยาให้ปลด จากปกติ คำว่า เป็นเครื่องทำให้ปลด ออกมาจากคำว่า วิสาสน-.

…ดมและสาวกของพระองค์ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงกิริยาวิสถานซึ่งเป็นเครื่องทำริยาที่ช่วยให้ปลดจากปกติ การใช้คำว่ากิริยาวิสถานนี้มีความสำคัญในแง่ของความเข้าใจในพฤติกรรมและการกระทำในพุทธศาสนา ทำให้เราเห็นถึงหลักคำสอ…

…้งบริษัทอัญวังน้ำ ท่วมให้ฉันพระชมแล้ว. [ โอเมน อสโณฤติกวา มาริต เป็น กิจพากย์กาชั้นใน. ] ข้อสังเกต: คำว่า เป็นผู้ใช้ เป็นภาษาวายการณ์ หมาย ความว่า เป็นต้นเหตุให้สำเร็จกิจนั้น ๆ โดยวิธีให้ริตทำ. [ ๒ ] มานะก…

เนื้อหาเกี่ยวกับความวิตกเกี่ยวกับพระเจ้าแผ่นดินและความสัมพันธ์กับชาวเมือง การพิจารณากิจพากย์ในบริบทต่างๆ รวมถึงการทำให้สำเร็จตามพระราชวิธี เช่น การเป็นผู้ใช้ในภาษาวายการณ์ จุดมุ่งหมายของเนื้อหาคือการส

…] อภิษิพบแผี ในที่นี้ หมายถึงทางของการอยู่ มัชเป็นเครื่องอยู่ หรือ เหตุอยู่ จึงเป็นติวาเสสนใน วิริ คำว่า อยู่เป็นสุข โดยอธิบาย แม่ 4 คือทั้ง 4 อภิษิพบ ข. พวกทาสมาส-เสน ในโฆษณาแห่งสมันดปลาสักกิและ อธิษัมต…

…งจิตวิญญาณและการใช้ชีวิต โดยเน้นที่การเข้าใจความสุขในชีวิตที่อิงตามหลักธรรม และการสื่อสารความหมายของคำว่า 'อยู่' และ 'เป็นสุข' ตามหลักที่แสดงในอรรถกถา นอกจากนี้ยังพูดถึงความสำคัญของธรรมทานและการดำเนินชีวิต…

…อธิบาย: [ ๑ ] สหตุตติยา คือบท ตติววิกัดี ที่ใช้ในอรรถ เป็นเครื่องประกอบ โดยมากเข้ากับนับบาต ๒ คำที่ คำว่า สห และ สถี [ พร้อม ] อ. ที่หนึ่ง ในแบบ แปลว่า 'สงพึ่งทำอุบาสก

เนื้อหาเกี่ยวกับความหมายและการใช้งานของคำในภาษาไทย ที่มีความสัมพันธ์โดยตรงกับการตีความในบริบทต่าง ๆ ทั้งในลักษณะของประโยคและการใช้งานในคำที่มีความหมายเจาะจง เพื่อให้ผู้เรียนสามารถเข้าใจและใช้งานได้อย่

ประโยค - อภิธานาว่า สัมพันธ์ เล่ม ๖ หน้า ๑ 67 ปญาณากร เปลิสส ถามว่า ส่งไปด้วยจุดหมายอย่างไร ? ตอบว่า ด้วยจุดหมายเพื่อถวายแด่พระราชา เพราะฉะนั้น โดยความก็คือ ส่งไปเพื่อถวายแด่พระราชา ในที่ทุกแห่ง ถ้าค

…่อประโยชน์แก่พระศาสดา พร้อมแนะนำการเปรียบเทียบคำในภาษาบาลีกับภาษาไทย โดยเฉพาะกรณีการสละชีพเพื่อชาติ คำว่า สตฺถู เป็นที่หมายความแห่งการสละชีวิต เพื่อประโยชน์ของพระเจ้าคือพระศาสดา ยังมีการเปรียบเทียบกับคำต่า…

ประโยค - อภิญญาวาสสัมพันธ์ เล่ม ๑ หน้าที่ 73 ปิยโต ชาตเตโสโสโก ปาปา จิตติ นิวารย. อภิษฎิ: [๑] คำว่า เป็นแดนออก ควรแบ่งความหมายเป็น ๒ คือ:- ๓) เป็นแดนออกมาใช้คอในบาดาว่า แต่' เช่น :- ปิยโต ชายโต โสโส…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์และการใช้คำว่า 'เป็นแดนออก' ซึ่งแบ่งความหมายออกเป็น ๒ ประเภท ได้แก่ เป็นแดนที่ออกมาใช้ในความหมายที่เกี่ยวข้องกับขอ…