คำว่า : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 73 / 149

…ึ้น และ (ตอน) ตั้งอยู่ ก็ได้ ความเป็นผู้เสียดายชื่อว่า โทมนัส ความตระหน่ำใจอย่างหนัก ชื่อว่าอุปลายส คำว่า 'สมุทนิติ' - มี'ได้แก่' เกิดขึ้น อนันต์ บัญญัติอย่างพึงทำโยน (ประกอบ) สมุทนิติศัพท์เข้าเกี่ยวกับทั้…

เนื้อหาตีพรรณนาเกี่ยวกับความหมายของมรณะและทุกข์ในบริบทของพุทธศาสนา โดยกล่าวถึงความเกี่ยวเนื่องระหว่างอวิชชาและการเกิดขึ้นของทุกข์ เนื้อหาจะอธิบายความลึกซึ้งที่เกี่ยวพันกับการดำรงอยู่ของสังขารทุกอย่างใ

…อุดหนุนเป็นลักษณะ ด้วยวา ธรรม (ที่เป็นเหตุ) นั้น แต่ท่านเรียกว่าเป็นปัจจัยแห่งธรรม (ที่เป็นผล) นั้น คำว่า "ปัจจัย เหตุ การณ นันทน สมัวกิ ปวา" เป็นต้น โดยความกิ้นเดียวกัน ต่างกันแต่โดยพยัญชนะ ธรรมชื่อว่าเหต…

เนื้อหาได้อธิบายถึงการไม่ปฏิเสธธรรมที่เป็นเหตุ ว่าธรรมใดที่เกิดขึ้นสามารถเรียกได้ว่าปัจจัยแห่งธรรมที่เป็นผล พร้อมทั้งเข้าใจว่าปัจจัยที่อุดหนุนมีการเชื่อมโยงกับเหตุและผลในทางธรรม รวมถึงความหมายของปัจจั

… เมื่อบุคคลทำอคุปทุกอย่าง มันเป็น---เหตุ..สหชาติ..อัญญมญาณ..นิสัสยะ..สัมปุทตะ..อัตติและ วิถีปัจจัย คำว่า 'นำว่าปัจจัยเป็นปัจจัยแห่งสิ่งจะขส่งสุดท้ายโดยประการเดียว คือวิชชานั่นว่าเป็นปัจจัยโดยประการเดียว ค…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับวิถีธรรมและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับบุญกิริยาสังขาร โดยเจาะลึกถึงการทำวิชาชและปัจจัยที่มีผลต่อความรู้ การทำบาป และวิเคราะห์อุปนิสัยปัจจัยในชีวิต รวมถึงความสำคัญของวิชชาในความเป็นป

…ลาย ไม่ถือเอาสภาวลักษณะ (มีรูปร่างสื่อมเป็นต้น) และสามลักษณะ (มีไม่เที่ยงเป็นต้น) แห่ง มาหฏีก่าว่า คำว่า สัตว์ ในที่นี้ หมายถึง อัตตา

ในเนื้อหานี้อภิปรายถึงปฏิจจสมุทธรรมและความเข้าใจเกี่ยวกับสังขารทั้งสามที่เกิดขึ้นจากความหลงใหลของบุคคล เราได้สำรวจสถานะของการเกิดและความตายในบริบทของหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา ซึ่งชี้ให้เห็นถึงความเข้าใจ

…จิตรธีรมแปลก ภาค ๓ ตอนที่ ๑ หน้า 350 เพื่อส่องความว่า ผัสสะแม้นเดียว มืออยตะหลายอย่างเป็นแดนเกิดได้ คำว่า "โดยเฉกอวนะนึกษ" เป็นต้น ความว่า พระตาถเจ้าวง แสดงพระพุทธธิบายว่า ผัสสะอันเดียวอ้อมมีพระอายตนะหลายอ…

เอกสารนี้นำเสนอการศึกษาเกี่ยวกับอายตนะและผัสสะในพระพุทธศาสนา โดยมุ่งเน้นความสำคัญของปัจจัยที่มีผลต่อความรู้สึกและประสบการณ์ทางอารมณ์ในกระบวนการศึกษา นอกจากนี้ยังได้ดำเนินการอธิบาย प्रमुखábes 5 อายตนะ

… ธรรมชาติของมันด้วย เหตุนี้จึงชื่อกามปุปปาน (แปลว่านามผู้อื่นมัน) ดังนี้บ้าง [อรรถแห่งอุปาทานศัพท์] คำว่า อุปาทาน แปลว่า ถือมัน (คือยึดไว้) เพราะอุปศัพท์ ในที่มี มีทิพ์ ศัพท์ (มั่น แรงบันดุง รุนแรงยิ่งนัก)…

อุปาทาน มี ๔ ประเภท คือ กุมาหาปัจจยา, ทิฐุปาทาน, สีพุทธุปาทาน และ อัตตวาทุปาทาน ซึ่งถูกอธิบายเพื่อทำความเข้าใจว่าบุคคลมักมีความรักต่อวัตถุโดยอิงกับกามปุปปาน เพื่อให้เห็นถึงธรรมชาติของอุปาทานและการยึดม

…นทว่า อุปาทานปุจฉา ภว [แก้ไข ภวปุจฉา ชาติ] ในบททั้งหลายมีมากว่า ภวปุจฉา ชาติ เป็นอาทิ การนิยฉันคำ มีคำว่าชาติเป็นต้น พึงทราบโดยเน้นที่กล่าวแล้วในสัจฉบรรเทศ คำว่า ภิว ในบทนี้หมายเอาธรรมภาพอย่างเดียว เพราะธร…

…ในฐานะที่เป็นปัจจัยแห่งชาติ และการแยกแยะระหว่างกุศลกรรมและอุปกุศลกรรม รวมทั้งการชี้แจงถึงความหมายของคำว่า 'ภาพ' ว่าเป็นปัจจัยของชาติในแนวทางที่แสดงความเชื่อมโยงระหว่างปัจจัยภายนอกและภายใน

…วิสุทธิมรรคแปลก ค๓ ตอนที่ ๙ หน้า ที่ 391 นี่ในกรรมพนะ ย่อมเป็นปัจจัยแห่งปฏิสนธิโลกต่อไป ในคำสํานั้น คำว่า "เพราะความที่อิตตนะทั้งหลายอ่อนแล้ว ในบทนี้ ท่านแสดงความผ่องใสในเวลาทำกรรมแห่งบุคคลผู้มีอายุตะ ยอด…

บทนี้เน้นถึงความสำคัญของกรรมเป็นปัจจัยในการปฏิสนธิโลกต่อไป และแสดงถึงความัญจะมีผลต่อชีวิตในอนาคต กล่าวถึงธรรม ๕ ที่รวมถึงวิญญาณ, นามรูป, อายตนะ, ผัสสะ และเวทนา การทำกรรมในปัจจุบันส่งผลไปยังชาติต่อไปตา

…ปธรรมดา ๑ " [ขยายความ] [อทานนิถูปนโต] ในบทเหล่านั้น บทว่าอาทาน-ถือเอา ได้แก่ปัจจูลิน บทว่า นิถูปนโต คำว่า คืออาทาน-ถอดเข้าไป ได้แก่อุปถมิน พระโยคาวอร่อยกำหนด (คำตอน) ร้อยปีหนั่งด้วย การถือเอาและทอดทิ้ง ไปน…

ในบทนี้กล่าวถึงการพิจารณาวัสดิธรรมผ่านมุมมองต่างๆ เช่น อาหาร, รูปธรรม, และจิตตสมาธิ โดยมีหลักการที่พระโบราณาจรัชได้เสนอไว้เกี่ยวกับการถือเอาและทอดทิ้งในสังขาร พร้อมทำให้เห็นว่าทุกสรรพสิ่งมีความไม่เที่

…ามเจ้า ทั้งหลายจำแนกแบบข้อที่เหลือโดยนั้นเหมือนกัน [ยกมาโดย-โดยเป็นคู่] ข้อว่า "ยกมาโดย-โดยเป็นคู่" คำว่า ภิกษุในพระธรรม วินัยนี้ พิจารณาอาหานนิบาสู่ว่า ไม่เที่ยงเป็นทุกข์เป็นอนัตตา แล้วจำพิจารณา จิต (ต้อง…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการพิจารณาธรรมที่ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ และอนัตตา โดยแสดงหลักการในวิสุทธิกถาที่เน้นเจตนาการวิเคราะห์จิตและความไม่เที่ยงของอาตมัน ทั้งนี้เพื่อให้ผู้ปฏิบัติได้เห็นความจริงของชีวิตและการดำ

…บสัญญาขั้น สงบขั้นธ์ และวิญญาณขันธ์ ก็เช่น ดังเวทมนต์นั่น แต่เป็นความแปลกสำหรับสัญญาขั้นธ คือประกอบ คำว่า "นามรูปสมมุทยา-เพราะความเกิดขึ้นแห่งนามรูป นามรูป- นิร hörา-เพราะความดับแห่งนามรูป (แทน) ในที่นี้คำ…

เนื้อหานี้ว่าด้วยความเสื่อมแห่งเวทมนต์ ซึ่งเกิดจากการดับแห่งปัจจัยต่าง ๆ เช่น วิญญาณ ตัณหา กรรม และสังสบะ การเห็นวิวปริมาณลักษณะแห่งเวทมนต์ส่งผลให้เห็นถึงความเสื่อมในเวทนา ข้อความยังกล่าวถึงการเห็นควา

…คิดไม่เห็นเหตุว่าไม่ท่านจะต้องขบเคราะห์กันปานนั้น ๒. ธรรมอันนี้ มาหากว่าคำหมายถึงปฏิสมาทธรรม (?) ๓. คำว่า "เชื่อ" นั้น ใช้เรียกช่างบ้าน ที่ทำงานใช้เชื่อกผูกแล้ว เมื่ออย่เป็นช่างเลื่อน ช่างนิ่มดีต้องเรียก "…

…วามตอบโอกาสวิญญูโลดต้องได้รับการพิจารณาอย่างลึกซึ้งมากขึ้น นอกจากนี้ ยังมีการพูดถึงความหมายและการใช้คำว่า 'เชื่อ' ตามที่เกี่ยวข้องกับช่าง รวมถึงการแสดงถึงความยากลำบากในชีวิต ซึ่งมีการกล่าวถึงความรู้และการน…

…วามเห็น (แต่) ความแตกดับ ชื่อว่า วิปุสนาญ ดังนี้ [อธิบายยาบาลี] อรรถาธิบายในบทสั้นนี้ พึงทราบบดังนี้คำว่า "อารมุนฺม" ปฏิสงฺขา-พิจารณาอารมณ์" ความว่า พิจารณาแล้ว คือรู้แล้ว ได้ แก่เห็นแล้ว ซึ่งอารมณ์ด้วยอย…

บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับปัญญาวิสนาม ซึ่งคือการเห็นแจ้งและการพิจารณาอารมณ์ที่นำไปสู่ความเข้าใจที่ลึกซึ้งในชีวิต ในการพิจารณาอารมณ์และการฝึกปัญญา ช่วยในการหลีกเลี่ยงความแตกดับและการเสื่อมของจิตใจ โ

…า สังวรทั้งปวงมีความแตกทำลาย ไปเป็นปกติ ดังหยาดน้ำค้าง เมื่อลวง อากิณฐ์ขึ้นแล้ว (เพื่อดั่งไป) นั่น" คำว่า "นิรโธ อธิธุตด-ความนี้ก็ลงไปความดับ" ความว่า ความที่ทำการกำหนดส่งธสองส่วนเป็นอย่างเดียวกันด้วยอำนาจ…

…วกับการกำหนดอารมณ์ทั้งสองส่วนให้อยู่ในสภาพเดียวกันช่วยให้ทราบถึงความแตกดับที่เกิดขึ้น และความหมายของคำว่า 'นิรโธ' ซึ่งสื่อถึงความดับที่แท้จริง ทั้งนี้เพื่อให้ผู้ศึกษามองเห็นความจริงและความหลุดพ้นจากกิเลส ค…

…โดยเป็นของน่ากลัว"- [แก้ล้อกันลิยฏูปูฐานะบาญ] ในปฐมะเหล่านั้น ประว่่าว่า "นิมิตตะ" ได้แก่อาณิสนิมิต คำว่า "นิมิตต" นั้น เป็นชื่อแห่งส่งรบทั้งหลายทั้งนี้ที่เป็นอิฏฐน คาดและปัจจุบัน จริงอยู่ ภิกษุผุทำในใจโดย…

บทความนี้สรุปเกี่ยวกับกฎปฏิจจสมุปบาทและความเข้าใจในความปรารถนาในจิตใจของภิกษุ โดยอธิบายถึงความไม่เที่ยง, ทุกข์ และอนัตตา ที่ส่งผลต่อความคิดและความปรารถนา เนื้อหาที่กล่าวถึงยังสำรวจว่า การทำในใจที่เกิด

…ึ่งอริยสัจ โดยไม่ได้ถาม) หลุดพ้นแล้ว (ขณะนี้กำลังพรรณนา) ส่งอรรถานุบาล ๑. ขู ป. ๑๓๙๙ ๒. มหาภูว่า “คำว่าธรรม หมายถึงปัญญา ในอีกมิมี เช่นในบทกล่าวว่า สัทุ ธรรมโม จติ จาโก เราไม่เคยคิดกันเลยว่า ธรรมในบทกล่า…

…ิบายเกี่ยวกับความหมายของการหลุดพ้นตามธรรมชาติ โดยพูดถึง สัทธาวิมุติและการมีปัญญาที่ช่วยในการหลุดพ้น คำว่า 'ธรรม' ในที่นี้หมายถึงปัญญา และการประสบการณ์ต่าง ๆ ที่ภูจิตวิปัสสะทำให้เห็นจริง อ้างถึงหลักธรรมในพร…

…๔ สื่อว่า โพธิปขิยธรรมฯ เหตุเป็นธรรมมีใน ฝ่ายแห่งอริยมรรคทีไว่ามว่าโพธิ เพราะอธรรว่ามเป็นเหตุรัญสู่ คำว่า "เพราะ...มีในฝ่าย" หมายความว่า เพราะตั้งอยู่ในความเป็น ธรรมอุตหนุน [อรรถแห่งสติปฏฺฐาน] ในโพธิปขิยธ…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงหลักการของโพธิปักขิยธรรมซึ่งประกอบด้วยสติปัฏฐาน ๔, สัมปปธาน ๔, อินทรีย์ ๕ และมรรคมีองค์ ๔ โดยเน้นถึงความสำคัญของธรรมเหล่านี้ในการเข้าถึงอริยมรรคและโพธิ ธรรมทั้ง ๑๓ นี้ถือเป็นฐานใ

…ทำความ เป็นประธาน (คือสูงสุด ?) โดยความหมายว่ายังประโยชน์สุขให้สำเร็จ ได้ เหตุฉะนั้นชื่อว่าสัมปปธาน คำว่า สัมปปธานนั้นเป็นชื่อของ วิธีะ สัมปปธานนั้นเป็น ๔ ประการ เพราะยังกิจอธิษฐาน และ ๑. มหาภูกวา การถือเอ…

บทความนี้นำเสนอความสำคัญของสติปฏิบัติ ๔ ในการเข้าใจธรรมชาติของทุกข์ ความสุข และการอยู่ร่วมกับอนิจจา โดยชี้ให้เห็นว่าสถานะต่างๆ ในกายและจิตมีอิทธิพลต่อการดำเนินชีวิตและความเป็นอยู่ของเรา ธรรมะปธานมีบทบ

…า ภูมิลักษณ์- ปันนะ- เกิดขึ้นโดยได้ภูมิ [ภูมิลักษณ์ต่างกัน] หนึ่ง ในข้อนี้ พึงทราบความต่างกันแห่ง (คำว่า) ภูมิ แลภูมิ- ลักษณะ คำบุญขี้ที่เป็นไปในภูมิ อันเป็นอารมณ์ของวิบาสนา ชื่อว่า ภูมิ- ลักษณะทีเป็นไป…

บทความนี้สำรวจถึงการทำให้โอกาสเกิดขึ้นจากวิบากกรรมและธรรมชาติของภูมิที่มีผลต่อการ กระทำของเรา โดยเน้นว่าภูมิและภูมิลักษณะมีความแตกต่างกัน และว่าความเข้าใจในเรื่องนี้สามารถช่วยให้เราเข้าใจการเกิดขึ้นขอ

…ข้อว่า "และควรทราบกิจมีปริญญากิจเป็นต้น ที่ท่านกล่าวว่า (ว่า มีขึ้น) ในกลาศตรัสรู้ตามสภาพทุกประการ" คำว่า กิจ ๑ ๆ ๆ มี ปริญญา กิจเป็นต้นนั้น คือปริญญา-กำหนดรู้ ปาน-ละ สังกิจิยา -ทำให้แจ้ง ภาวนา-ทำให้ขึ้น ท…

บทความนี้สำรวจลักษณะปริญญาและกิจในญาณที่บันฑิตควรรู้ การกำจัดอุปปัณนะและการทำความเข้าใจเกี่ยวกับโลภญาณที่ส่งผลต่อการปฏิบัติฝึกจิต เป็นการเน้นโดยการใช้คำสอนจากพระโภธนาจารย์เกี่ยวกับการใช้ปัญญาในการฝึกจ