คำว่า : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 77 / 149

…กึม กันด้วยคุณ กล่าวคือคือความเป็นผู้มีฐีติและศีลเสมอกัน." บทว่า " สหฐ " คือโดยความเป็นพวกเดียวกัน. คำว่า " ปฐมุดตะ" ภิกษุสดุติ " มีวิเคราะห์ว่า จำนวน ๕ เป็นประมาณของภิกษเหล่านั้น. เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า ป…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์และคำอธิบายเกี่ยวกับ 'มหา ภิกษุสูงเมน สหฐ' ซึ่งอธิบายถึงคุณธรรมและความหมายที่เกี่ยวข้องกับจำนวนภิกษุที่มากด้วยคุณธรรมและคุณลักษณะเฉพาะที่ทำให้ภิกษุเหล่านั้นเป็นที่เคารพนับถื

…าม คือ สมณะ นี้ พระองค์ตรบรรลุแล้ว ด้วยคุณตามเป็นจริง บทว่า " ขุ" เป็นนามตาม ลงในวรรคว่า ได้ฟังมา คำว่า " โก" เป็นเพียงคำร้องเรียกที่มาสั่งโดยชาติเพียงแหล่ ชนผู้ชาติเกิดเป็นพระสมณะ แต่บัดนี้ สงฌจจริงดังค…

บทความนี้พูดถึงความหมายของคำว่า 'พระสมณะ' ในพระพุทธศาสนา ซึ่งมีรากฐานมาจากคำตรัสของพระผู้พระภาคเจ้า โดยเฉพาะการที่ได้ยินว่าพระสมณะโ…

…ลำบาก ทรงพระนามว่า ทุพโภ เพราะทรงยังประชาสัตว์ให้ศัตรู". ดังนี้. [ อรรถาธิบายพระพุทธคุณว่า ภคว ] * คำว่า ภควา นี้เป็นคำร้องเรียกพระองค์ ด้วยความเป็นผู้ ๑. ชู นิทาน ๒/๘๕-๘๐. ๒. ชู. ชู. ๑๓/๒๑. ชู. ปฏิ. ๑๓/…

ในบทนี้กล่าวถึงการแสดงธรรมของพระพุทธเจ้าขณะที่พระองค์กำลังฟังธรรม มีผู้เข้ามาเสวนาและศึกษาธรรม พระพุทธเจ้าแสดงพระคุณที่เรียกว่า ทุพโภ และความหมายต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง อันสิ่งที่นำมาอธิบายและเกิดขึ้นในวิ

ประโยค(ตอน) - ปฐมสมันตปิฎกภาค ๑ - หน้าที่ 227 " ไปแล้ว." คำว่า "อุปสมฤมิตวา" เป็นคำแสดงปรโทธสถานกาล- กิริยาหงการเข้าไปฝัน. อีกอย่างหนึ่ง ท่านกล่าวอธิบายไว้ว่า " เ…

ในบทนี้พูดถึงความหมายของคำว่า 'อุปสมฤมิตวา' ซึ่งแสดงถึงการเข้าไปฝัน พร้อมทั้งกล่าวถึงพระผู้มีพระภาคเจ้าที่มีความรื่นเริงในการสนทน…

…ช่อย่างนั้นแล้ว มีความประสงค์จะ ทูลถามถึงประโยชน์ที่เป็นเหตุให้ยนาม จึงนั่งแล้ว ณ ที่ควรส่วนหนึ่ง. คำว่า " เอกมนุช" นี้ เป็นศัพท์แสดงความปลอดลึก (ศัพท์ ว่า " เอกมนุช" นี้เป็นทุติยาวิจิต ลงในอรรถแห่งสติติ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของคำที่ทำให้เกิดความสัมพันธ์และความละลึกถึงกัน โดยใช้ศัพท์ต่าง ๆ ที่มีความหมายลึกซึ้ง เช่น สัมโมหนียะ ซึ่่งแสดงถึงความสุขและความบริสุทธิ์ของภาษา เพื่อให้ผู้เรียนได้เข้าใจอร

…ยาทของคนดี" ซึ่งกล่าวว่า พระผู้พระภาคเจ้านั้นคือกษัตริย์ เพราะเป็นผู้เขลาโคด ผู้จริญ เป็นผู้มักผะลา คำว่า พระผู้พระภาคเจ้านั้นคือกษัตริย์ เพราะเป็นผู้รบต่อ พร็ซึ่งพระภาคเจ้าทรงพระนามว่า ตปสิโส เพราะอธิบายว…

เนื้อหาด้านในพูดถึงคุณธรรมและพฤติกรรมที่เกี่ยวข้องกับพระผู้พระภาคเจ้า ซึ่งรวมถึงความสำคัญของการทำดีและการเคารพบิดามารดา พระผู้พระภาคเจ้ายังถูกมองว่าเป็นกษัตริย์และมีทักษะในการจัดการกับความชั่วร้าย ทำใ

… ความไม่รู้ ท่านเรียกว่า อวิชา ในบทว่า " อวิชาชาตตาย" ผู้นั้น บรรดาหมู่สัตว์ผู้ดูกอกอยู่ในอวิชานั้น คำว่า " ปัญญา" นั้น เป็นชื่อ ของสัตว์ เพราะฉะนั้น ในคำว่า " อวิชาชาตตาปัญญา" นี้ พิพบใจความอย่างนี้ว่า " …

บทความนี้อธิบายถึงความหมายของคำว่า 'อวิชชา' ที่แปลว่า การไม่รู้ และเทียบเคียงกับลูกไก่ที่เกิดก่อนและหลัง โดยพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสถ…

…้น ควรเรียกได้ว่า "สมาธิ" เพราะเป็นสมาธิที่ไม่หวั่นไหวและผ่องใสอย่างยิ่งจากความกระเพื่อมแห่งวิญญาณ. คำว่า "ปีติสุข" นี้ มีนัยดังกล่าวมาแล้วนั้นเอง. บทว่า "ฤทธิ์" คือเป็นที่ ๒ โดยลำดับแห่งการคำนวณ. มานนี้ชื…

เนื้อหานี้กล่าวถึงสมาธิที่สมบูรณ์ในพระบาลี โดยเน้นถึงการที่สมาธิเป็นสิ่งที่ไม่หวั่นไหวและผ่องใส รวมถึงแนวคิดเกี่ยวกับปีติสุขและฤทธิ์ โดยมีการอธิบายถึงลำดับของมานาและองค์ของทุติยาน พร้อมกับ引用อ้างอิงจาก

ประโยค (ตอน) - ปฐมสัมผัสภาคทำแปล ภาค ๑ - หน้าที่ 277 กล่าวด้วยตติยาม ปิติในคำว่า "ปีติยา จ วิภา" นี้ มีเนื้อความดังกล่าวแล้วนั้นแล ความเกลียดชัง หรือความก้าวล่วงปีติยามนี้ ชื่อว่า …

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงความหมายของปีติและวิภาในแง่ของความเกลียดชังและความสงบ ทั้งยังยกตัวอย่างการสามารถประกอบด้วยความสงบหรือการระงับวิถีจิตที่มีเป้าหมายเพื่อบรรลุธรรม. การสนใจในอรรถเหล่านี้มักจะพาเราไปสู

…าปติส ความว่า ภายหลัง เราได้มีแล้ว ในภาพ กำเนิด คติ วิญญาณจิต สัตตาวาส หรือในสัตตนิกายแม่นั้น ชั้ว. คำว่า "เอามโน" เป็นต้น มันยังกล่าวไว้แล้วนั้นแปล. อีกอย่างหนึ่ง เพราะการละอิริยาบทว่า "อุณุรส" เป็นการทรง…

ในบทนี้กล่าวถึงความหมายของคำในพระพุทธศาสนา โดยเน้นถึงการเกิดขึ้นของวิญญาณและแนวทางการพิจารณาที่สำคัญอย่าง 'อุณุรส' ที่เกี่ยวข้องกับพระผู้มีพระภาคเจ้า นอกจากนี้ยังได้พูดถึงการละอิริยาบทและการเข้าใจที่แ

…ป็นทุกข์ ย่อมเป็นไปในเมืองวรัญชานี เพราะเหตุชั้น เมืองวรัญชานี จึงชื่อว่า ทวิวิธีกา บทว่า เสตฏฐภูติ คำว่า " เมืองวรัญชี ชื่อว่ามีครูกคน ตายขาวเคลื่อน เพราะอธิษฐานจะว่า ที่เมืองวรัญชานีมีครูก ขาวเคลื่อน." ม…

บทนี้อธิบายเกี่ยวกับเมืองวรัญชานี ซึ่งมีคำว่า ทวิวิธีกา ที่ชี้ให้เห็นถึงความพยายามในชีวิต โดยผู้เขียนนำเสนอความหมายของอิทธิและความพากเพียรในบริบท…

…่อจะทรงคัดค้านคำทูลของ มันต์ ของ พระเถระนั้น จึงตรัสพระคาถาสั่ง มืออ่าวว่า " อย่ายล โมหัคคัลานะ ! " คำว่า " สัตว์ทั้งหลาย พึงได้รับแม่ซึ่งวิลาส ดังนี้ พระ ผู้มีพระภาคเจ้าไม่ได้ตรัสไว้ในคำว่า " อย่ายล โมหัค…

ในบทนี้กล่าวถึงบทสนทนาระหว่างพระผู้มีพระภาคเจ้าและพระเถระที่ให้ความสำคัญกับการประกาศอนุญาตและการเข้าใจในธรรมชาติของคำตัดสิน เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสคัดค้านคำทูลของพระเถระนั้น พระเถระแสดงถึงความเ

…โยค -ปฐมสมณปาฐกถาเทวาคณะกัปปา ภาค ๑ - หน้าที่ 382 [ พระสารุปฏฺโต ไดทรงบํานาญติสิกาขนฺตา ] ถามวา ในคำว่า " อถิโถ อายสมา สารุปฏฺโต" มีอะไรเป็น อนุสนธิ ตอบว่า คือ ท่านพระสารุปฏฺโต ครับไดฟังเหตุการดำรงอยู …

บทความนี้นำเสนอการบรรยายถึงพระสารุปฏฺโตและการบํานาญติสิกาขนฺตา ซึ่งเกี่ยวข้องกับความคิดที่ว่าการบํานาญติสิกาขนฺตานั้นเป็นเหตุให้มีความยาวนานในการดำรงอยู่ ระหว่างพระพุทธเจ้ากับพระสาวก ในการศึกษาธรรมะแล

ประโยค(ฮ) - ปฐมสัมปทาสิกาแปล ภาค ๑ - หน้า ที่ 383 " ตตกโตว " เป็นคำว่า " ตตกโตว " นี้ คำว่า " ตตุก " เป็นสัตว์มีวิกิติ เพ่งถึงการอ้อมอวอน ขอให้ทรงบัญญัติศักราชบ ในคำว่า …

ในเอกสารนี้มีการวิเคราะห์คำว่า 'ตตกโตว' ซึ่งเกี่ยวข้องกับสัตว์ที่มีวิกิติและการขอทรงบัญญัติศักราชบ. พระพุทธเจ้าทรงรับรัศมีเพื่อแสด…

ประโยค) - ปฐมสมิตาปสทากาเปล ภาค ๑ - หน้าที่ 390 เหล่านั้น แม้โดยประกายทั้งปวง ในสมันนั้น จึงตรัสคำว่า " นิรพุทธโก ทิ สารัปุตฏ" เป็นดัง [ อรรถาธิบาย คำว่า นิรพุทธโก เป็นต้น ] บรรดาบหล่านั้น บทว่า นิร…

เนื้อหาให้ความสำคัญเกี่ยวกับการแยกแยะคำว่า นิรพุทธโก ที่หมายถึงการเว้นจากความเสียดและโจร โดยเฉพาะในบริบทของภิกษุผู้มีจริยธรรม และการอธิบายเกี่…

… ( เวรัญช-พราหมณ์ ) เพื่อฉะนั้นการเที่ยวไปสู่ที่จำริก. คำทั่วไป "เออ" เป็นนิบาต ลงในอรรถว่า ยอมรับ. คำว่า " ญาณเจต " นั้น เป็นชื่อเรียกว่า ความเคารพ. จะพูดว่า ' ถวายคำสุดตอบแท่ะพระศาสดา ' ดังนี้บ้าง ก็ใช้ไ…

ในบทนี้มีการนำเสนอพระดำรัสของพระผู้มีพระภาคเจ้าที่ทรงแสดงเกี่ยวกับพุทธาจินตะ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการอธิบายความหมายและการติดต่อสื่อสารกับพระอานนท์ นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงความเคารพในฐานะที่ท่านพระอุปาลีร

…รุงชนิดต่าง ๆ มากมาย ของหอมและดอกไม้ เป็นต้น " แก่พระองค์ผู้ซึ่งข้าวเจ้ามานั้นให้ตอบพระรยาแล้ว. ก็ในคำว่า " ดชุณ โณ โน อนุตฺตโม " นี้ พึงทราบว่ามีลิงค์วิสิษฐ ส ก็ในคำนี้มีใจความดังนี้ว่า " ก็เลย ไทยธรรมั่น…

…ที่ และความสำคัญของการถวายทานในช่วงระยะเวลาที่กำหนด ถึงแม้จะมีความไม่สะดวกในการถวายก็ตาม ความหมายของคำว่า 'โณ ปี อาคตดูมายะ' ที่หมายถึงการไม่มีใจในการถวายทาน การอธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับระยะเวลาที่เหมาะสมใ…

…างนี้ ปรากฏชัดแล้ว. พวกสหาย ก็ได้ตั้งชื่อให้แก่บิดาแห่งพิศـ ทารกนั้น ด้วยอำนาจชื่อบุตรชายเหมือนกัน. คำว่า "เท อปลิณ สมเยน" นี้ ท่านกล่าวหมายเอาเจ้าพิศฺ และมารดาของเจ้าพิศฺ [มารคาและพิศฺกษากรกวนแล้วได้สำเร็…

เนื้อหาพูดถึงการตั้งชื่อและการเกิดของบุตรชายของพระสุจินต์ การระบุชื่อที่เกี่ยวข้องกับพวกเขา รวมถึงการบวชของมารดาและบุตรชายในช่วงวัยเด็ก ข้อมูลนี้มีความสำคัญในการศึกษาประวัติศาสตร์และแง่มุมทางศาสนา การ

ประโยค(ค) - ปริญญสมันดปลาสึกกาวาเปล่า ภาค ๒ หน้า 38 - คำว่า "ทานิน" มีอยู่ในคำว่า "โลภานิ ดว็ว" นี้ เป็นนิบาต ท่านกล่าวอธิบายไว้ว่า "โส ตน ดว็ว" ที่แปลว่า "กิเ…

เนื้อหาพูดถึงคำนิยามในพระพุทธศาสนาเกี่ยวกับคำว่า 'ทานิน' ซึ่งมีความหมายถึงกิเลสและสุขภาวะของจิต โดยจะอธิบายถึงการกระทำบาปกรรมที่ส่งผลต่อความสุขความเ…

…มรรคที่เจือกันทั้งโลภะและโลภะมนต์ทิพย์ทราบว่า พระผู้พระภาคเจ้าตรัสไว้แล้วใน 3 สถานเบื้องต้นทั้งหมด คำว่า เนตร อณุโล เป็นต้น มีความว่า คู่อ่อนวัย! กรรม ลามกนั่นของท่าน ย่อมไม่เป็นไปเพื่อความเสื่อมใสแห่งชั้…

ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงคำตรัสของพระผู้พระภาคเจ้าเกี่ยวกับการกำจัดความต้องการทางกาม ความพิถีพิถันที่เกี่ยวกับกาม และความสงบแห่งความเร่าร้อน นอกจากนี้ ยังมีการอธิบายเกี่ยวกับโลภุตรมารและคำต่าง ๆ ที่เกี่