หน้าหนังสือทั้งหมด

ธรรมะเพื่อประช: สร้างความดีในชีวิต
280
ธรรมะเพื่อประช: สร้างความดีในชีวิต
…อาหารชื่อว่าให้กำลัง ให้ผ้าชื่อว่า ให้วรรณะ ให้ยานพาหนะชื่อว่า ให้ความสุข ให้ประทีปโคมไฟชื่อว่า ให้ จักษุ และผู้ที่ให้ที่พักพาอาศัยชื่อว่า ให้ทุกสิ่งทุกอย่าง ส่วนผู้ ที่พร่ำสอนธรรมชื่อว่าให้อมฤตธรรม”
บทความนี้นำเสนอแนวคิดที่ว่าเวลาเป็นสิ่งมีค่าและไม่สามารถเรียกคืนได้ ดังนั้นเราควรใช้เวลาอย่างมีประสิทธิภาพในการสร้างความดีและบารมี โดยการประพฤติธรรมและมีความปรารถนาดีต่อผู้อื่น การฝึกฝนตนเองให้มีใจนิ่
ธรรมะเกี่ยวกับความโกรธ
216
ธรรมะเกี่ยวกับความโกรธ
…ใหม่ๆ ที่มีแต่ความสดใส ทำความ สบายใจให้กับทุกผู้คน *ในคราวหนึ่งท่านพระอนุรุทธะผู้เป็นเลิศในด้านทิพย จักษุ พาภิกษุ ๕๐๐ รูป เดินทางไปเมืองกบิลพัสดุ์ ซึ่งเป็นบ้าน เกิดของท่านเอง หมู่ญาติของท่านต่างพากันมาถวาย…
ความโกรธเป็นสิ่งที่มีโทษทั้งต่อตนเองและคนอื่น เปรียบเหมือนไฟที่ลุกลามทำลาย ทุกข์ทรมานจิตใจ พระพุทธเจ้าแนะนำให้ฝึกฝนความอดทนเพื่อให้ได้ผลที่ดีคือความสุขและสันติในใจ การปล่อยวางความโกรธนำมาซึ่งจิตใจที่ส
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
137
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
… เท่านั้น ดังนี้ฯ [อธิบายวัตถุสังคหะ] การสงเคราะห์โดยการจำแนกวัตถุ และโดยอำนาจแห่งการ กำหนดจิต ที่มีจักษุเป็นต้นนั้นเป็นที่อาศัย ชื่อว่าวัตถุสังคหะฯ จักษุ เป็นต้น ที่ชื่อว่าวัตถุ เพราะอรรถว่า เป็นที่อยู่อา…
…ต้องเข้าใจถึงอานุภาพของจิตที่เกี่ยวข้องกับกามโลก ซึ่งตามที่อธิบายโดยอาจารย์ในบทนี้คือ วัตถุทั้ง ๓ มีจักษุเป็นต้น ซึ่งอาจไม่มีกับพวกพรหมที่มีการเจริญสติรวมทั้งการฟังธรรมเพื่อนำไปสู่ความเข้าใจสูงสุด
นิวรณ์และอารมณ์ในอภิธัมม์
321
นิวรณ์และอารมณ์ในอภิธัมม์
…ธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 321 อย่างนั้น ๆ อีกอย่างหนึ่ง ชื่อว่านิวรณ์ เพราะอรรถว่า ปิดกั้นปัญญา จักษุ ฯ กาม กล่าวคือความกำหนดอย่างแรงกล้าในกามคุณ ๕ นั่นเอง เป็นฉันทะ เพราะอรรถว่า พอใจด้วย ฉะนั้น จึงชื่…
บทความนี้กล่าวถึงนิวรณ์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยเน้นที่บทบาทของนิวรณ์ เช่น กามฉันทะและพยาบาท ในการปิดกั้นปัญญาและส่งผลต่อจิตใจ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงปัจจัยและสภาพที่ก่อให้
อุปาทานักขันธ์และอายตนะในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
337
อุปาทานักขันธ์และอายตนะในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
…ยตนะ] จิตและเจตสิกมีทวารและอารมณ์นั้น ๆ ย่อมสืบต่อ คือย่อม พากเพียร ได้แก่ย่อมพยายามโดยกิจนั้น ๆ ที่จักษุและรูปเป็นต้นนี้ เพราะฉะนั้น จักขุและรูปเป็นต้นนี้ จึงชื่อว่าอายตนะ อนึ่ง จักษุ และรูปเป็นต้นนี้ ย่อ…
เนื้อหานี้พูดถึงอายตนะซึ่งประกอบด้วยจักษุและรูป และมีผลกระทบต่อวิญญาณ โดยการทำความเข้าใจกับอายตนะสามารถนำไปสู่การเข้าใจในธรรมชาติของสังขารและ…
วิสุทธิมคฺคสฺส: แนวทางการรู้แจ้ง
14
วิสุทธิมคฺคสฺส: แนวทางการรู้แจ้ง
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสฺว (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 14 วิสุทธิมคเค โอกาสรมตต์ จกฺขุวิญญาณาจีน ยถารห์ วัตถุทวารภาว์ สาธยมาน ตฏฺฐิติ ฯ วุตตมป์ เจติ ธมฺมเสนาปตินา ๆ เยน จกฺขุปปสาเทน รูปานิ
ในวิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสฺว กล่าวถึงแนวทางการเข้าใจและปฏิบัติวิสุทธิของจักษุวิญญาณ โดยเน้นถึงความสำคัญของการรับรู้ผ่านประสาทสัมผัสต่างๆ เช่น จักษุ โสต และฆาน โดยอธิบายถึงการรับ…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - การพิจารณาวิธีและอันตราย
213
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - การพิจารณาวิธีและอันตราย
…ท่าอาบน้ำบ้าง ผ่านปลายนาบ้าง รูปอันเป็นวิภาค ( ข้าศึก แห่งพรหมจรรย์) ในที่ทั้งหลายนั้น จะมาสู่คลอง (จักษุ) หรือมิฉะนั้น ซาก ( ศพ ) นั้นเองจะเป็นวิภาค จริงอยู่ ซากสตรีย่อมเป็นวิภาค แห่งบุรุษ และซากบุรุษย่อม…
ในวิสุทธิมรรค ภาค ๑ ตอน ๒ เรื่องที่สอนเกี่ยวกับการพิจารณาการเข้าสู่เสนาสนะของพระโยคี มีการกล่าวถึงอันตรายที่อาจเกิดขึ้นจากการไปเจอซากศพรวมถึงการเรียนรู้วิธีการต่าง ๆ อันเป็นส่วนสำคัญสู่การปฏิบัติและหล
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
225
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
…อบว่า ในกาลใด เมื่อเธอลืมตาแลดูก็ดี หลับตานึกหน่วง ก็ดี นิมิต (ปรากฏ ) เป็นอย่างเดียวกันมาสู่คลอง ( จักษุ) ในกาลนั้น อุคคหนิมิต ชื่อว่าเป็นสิ่งที่เธอถือเอาได้อย่างดีแล้ว พระโยคาวจรนั้น ครั้นทำนิมิตนั้นให้เ…
ในบทนี้กล่าวถึงการวินิจฉัยเกี่ยวกับอุทธุมาตก์และการปฏิบัติของพระโยคีนที่เกี่ยวข้องกับนิมิตและการตั้งจิตบริกรรม เพื่อการเข้าถึงการปฏิบัติธรรมที่ดี ซึ่งมีการแนะนำวิธีการเพื่อให้สามารถถือเอานิมิตจากซากศพ
การศึกษาเกี่ยวกับอสุภและธรรมะ
246
การศึกษาเกี่ยวกับอสุภและธรรมะ
… มีกลิ่นเหม็น เปรียบ ประดุจซากศพ ( หรือมิฉะนั้น ) เปรียบเหมือน หลุมคูถ เป็นกายที่ท่านผู้มี ( ปัญญา) จักษุ ทั้งหลายติเตียนกัน (แต่ ) คนโง่ชมชอบนัก กายใดเล่ามีหนังสดปิดหุ้มไว้ ( แต่ว่า ) มีแผล ใหญ่ถึง 8 ช่อง…
กล่าวถึงความเข้าใจผิดของผู้คนที่ยึดติดในความงามของร่างกาย โดยวีบทที่กล่าวถึงว่าคนเฉลียวฉลาดควรเห็นกายว่ามีสภาพเน่าเหม็น แม้ในสภาวะดิบ ในขณะที่คนโง่กลับชื่นชมและหลงระเริงอยู่กับร่างกาย ผู้นั้นจึงไม่พ้น
ประวัติและการแสดงธรรมของพระผู้มีพระภาคเจ้า
132
ประวัติและการแสดงธรรมของพระผู้มีพระภาคเจ้า
…่ที่ไหน พระเถระก็เจริญอาโลกกสิณ ได้เห็นพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงเข้าพรรษาอยู่ ณ ภพน์ดาวดึงส์นั้นด้วยทิพ จักษุ ครั้นเห็นแล้วจึงบอก (คนทั้งหลายนั้นให้ทราบ) เขาทั้งหลาย วอนพระมหาโมคคัลลานเถระ เพื่อ (ให้ทำอย่างไรใ…
ในช่วงเข้าพรรษาที่ดาวดึงส์ พระผู้มีพระภาคเจ้าประทานนยะแก่พระเถระตลอด ๓ เดือน โดยมีผู้ฟังถึง ๘๐ โกฏิ และนายจุลอนาถได้ช่วยเหลือคนกลุ่มนั้น พระอนุรุทธเจริญอาโลกกสิณเพื่อดูที่ประทับของพระผู้มีพระภาคเจ้า ข
วิสุทธิมรรคแปล: ความเห็นและจักษุในพุทธธรรม
213
วิสุทธิมรรคแปล: ความเห็นและจักษุในพุทธธรรม
…ทธิ อันภิกษุพุทธบุตรทั้งหลายย่อมเห็นจุติและอุปบาตนั้น ได้ทั้งสองเป็นแท้ เพราะเหตุนั้น จึงว่า "(ญาณ) จักษุนั้นจัดว่าหมด จด เพราะเป็นเหตุแห่งทิฏฐิวิสุทธิ์ ด้วยการเห็นทั้งจุติและอุปบาต" ดังนี้ (ญาณ) จักษุนั้น…
…ุคคลได้ล่วงไปจากความเห็นที่ผิด โดยเฉพาะเกี่ยวกับการจุติและอุปบาตของสัตว์ ซึ่งไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยจักษุของมนุษย์ แม้ด้วยทิพยจักษุ การเห็นที่แท้จริงจึงเป็นสิ่งที่เกิดจากการเข้าถึงทิฏฐิวิสุทธิ์ มีรายละเอีย…
วิทยามรรลบภาค ๓ ตอนที่ ๑๒
313
วิทยามรรลบภาค ๓ ตอนที่ ๑๒
…อมเกิดขึ้นในจาพวกเทพเป็นนิจ ในสกะเหล่านั้น กลุ่มรูปมีปริมาณรูป ๑๐ นี้ คือ สี กลิ่น รส โอชา อีกาธุ ๔ จักษุประสาท และชีวิต ชื่อจักษุสละสะ (๑๐ ทั้ง จักษุ) ทะกะที่เหลือก็พึงทราบโดยยกดับนี้ ๑. มหาฤก ว่า องฺค ส…
ในบทนี้เป็นการศึกษาเกี่ยวกับรูป ๑๐ และ ๑๓ ที่เกี่ยวข้องกับการเกิดของสัตว์ในกำเนิดที่แตกต่างกัน โดยวิจัยถึงอำนาจแห่งกาลที่มีผลต่อการเกิดของสัตว์ทั้งในกำเนิดสังเทศและโอปะตะ การวิเคราะห์นี้จะแบ่งออกเป็นก
วิถีธรรมชาติภาค ๓ ตอนที่ ๑
362
วิถีธรรมชาติภาค ๓ ตอนที่ ๑
…อารมณ์ ที่ ทั้ง หลาย รูป เป็น ดัง นั้น อันมี ประเภท ดัง ๑๐ ที่ สำคัญ ก่อน (นั่น) เป็น กุมุ ปาทาน มี จักษุ วิจิต ฯ ๑๐ เป็น ที่ รูป ปาทาน ดัง บาลว่า "ใน อุปาทานเหล่านั้น ทักษิณ ปาทาน เป็น อย่างไร? ความ เห็น …
เนื้อหานี้กล่าวถึง ปัจจัยที่เป็นต้นเหตุของการมีอารมณ์และทุกข์ โดยการเปรียบเทียบกับการยึดเอาอารมณ์และผลที่ตามมา ซึ่งนำไปสู่การเข้าใจเกี่ยวกับอุปาทาน ทั้งนี้ยังมีการพูดถึงชนิดและประเภทของอุปาทานที่เกิดจ
ความไม่เที่ยงในวิญญาณและปัจจัยแห่งชีวิต
46
ความไม่เที่ยงในวิญญาณและปัจจัยแห่งชีวิต
…ณทั้งที่เป็นอดีตอาณาคตและปัจจุบันไม่เที่ยง ฯลฯ" ชื่อสมุ สนญาณ ปัญญาในอันกำหนด (โดย) สังเขปเข้าสว่า "จักษุ ฯลฯ รามณะ ฯลฯ รวมถึงเป็นอดีตอาณาคตและปัจจุบันไม่เที่ยง ฯลฯ" ชื่อสมุ สนญาณ ปัญญาในอันกำหนด (โดย) สัง…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความไม่เที่ยงของวิญญาณที่มีทั้งอดีต อาณาคต และปัจจุบัน โดยนำเสนอว่าสิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นของที่เปลี่ยนแปลงได้ด้วยปัจจัยต่างๆ ที่ส่งผลให้เกิดความเสื่อมสลายและดับไปตามกาลเวลา ยกตัวอย่างถ
วิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมของนักศึกษาและการศึกษา
78
วิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมของนักศึกษาและการศึกษา
…ตนะ (-มะตะนะ) น. เครื่องรู้และสิ่งรู้ เช่น ตาเป็นเครื่องรู้ รูปเป็นสิ่งรู้ ในพระพุทธศาสนา หมายถึง จักษุ โลหิต สาน ชิวหา กาย ใจ เรียกว่า อาบตนะภายใน เป็นเครื่องิดต่อกับอายตนะภายนอก คือ รูป เสียง กลิ่น ร…
บทความนี้สรุปเกี่ยวกับแนวคิดและความหมายของอาบตนะในพระพุทธศาสนา รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างเครื่องรู้และสิ่งรู้ และนำเสนอตัวอย่างการใช้คำศัพท์ในทางพระพุทธศาสนา เช่น อายตนะภายในและอายตนะภายนอก รวมถึงนิยาม
ปัจจัยมีกิเลสในหมวดก้องปัญญา
269
ปัจจัยมีกิเลสในหมวดก้องปัญญา
…u ควรจะตั้งใจ คงไว้ในสมาธิ ควรจะตั้งใจคงไว้ในสมาธิ ซึ่งเป็นแอกในสมาธิ ควรตั้งใจ ทำความรู้สึกในสมาธิ จักษุ จะเป็นแบบนั้น. (อ่านไม่สมบูรณ์)
เนื้อหานี้สำรวจปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อกิเลสในด้านปัญญา โดยเน้นความสำคัญของการรักษาสมาธิและจิตใจเพื่อเข้าใจและจัดการกับความทุกข์ นักพูดควรมีความเมตตาและทำความรู้สึกอย่างใกล้ชิดกับสมาธิ การตระหนักรู้ในสถา
หลักฐานธรรมกายในคัมภีร์ทูตโบราณ 1 ฉบับวิชาการ
118
หลักฐานธรรมกายในคัมภีร์ทูตโบราณ 1 ฉบับวิชาการ
… พระกิริยาพิละ โดยทรงแนะนำให้สาอุปกิลาเสที่เป็นอุปสรคในกรรมทำสมาธิและ ทรงสรุปว่า สมาธิ ทำให้เกิด “จักษุ” ซึ่งจะทำให้เห็น “รูป และแสงสว่าง” ได้ หากมีความเพียร ละอุปกิลาเสที่เป็นอุปสรคของสมาธิได้มาก ก็จะ…
…นของพระมงคลเทพมุนีที่รองรับคำสอนพระสัมมา สัมพุทธเจ้า โดยยกตัวอย่างเกี่ยวกับอัญาณทัศนะและวิธีการพัฒนาจักษุผ่านสมาธิ รวมถึงบทวิเคราะห์ที่รวบรวมข้อความเกี่ยวกับธรรมกายในวิจารณ์ ว่ามีพื้นฐานและการรับรู้มายาวนา…
หลักฐานธรรมกายในคัมภีร์พุทธโอวาท 1 ฉบับวิชาการ
358
หลักฐานธรรมกายในคัมภีร์พุทธโอวาท 1 ฉบับวิชาการ
…ะสัพพัญญูฤทธิ์ที่รู้แจ้งในสรรพลิง โดยภาพรวม ธรรมกายที่กล่าวถึงในคัมภีร์พระธรรมกายนี้ประกอบด้วยทั้ง จักษุ และฤทธิ์ เป็นทั้งความเห็น และความรู้แจ้งในเวลาเดียวกัน ในอรรถกถาบาลีมีกล่าวไว้ว่าหลายแห่งว่าธรรมกา…
…กข์ สมุทัย นิรโร คาถาธรรมกายยังชี้ให้เห็นฤทธิ์ในสีลลักษณ์และปฏิจจสมุปบาท โดยรวมธรรมกายประกอบด้วยทั้งจักษุและฤทธิ์ซึ่งสะท้อนถึงความรู้แจ้งและความเห็นในคราวเดียว ตามที่ระบุในอรรถกถาบาลีหลายแห่ง เช่น อรรถกถาพ…
นิพพานและดวงแก้วในพระพุทธศาสนา
242
นิพพานและดวงแก้วในพระพุทธศาสนา
…นดวงแก้วสีดวงในดอกมะเดื่อ มีนฤทธิ์ 4 ตัวเฝ้ามะเดื่อและคอรินคนทั้งเป็น95 ซึ่งสามารถเทียบได้กับอายตนะ จักษุ โสต ฆานะ และ ชิวหา96 ที่คอยชักพาให้มนุษย์หลงไปในวิชชาสงสาร ดวงแก้วนี้เป็นจุดมุ่งหมายของมนุษย์ที่มีอ…
บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับนิพพาน ทำให้เห็นชัดถึงตำแหน่งและลักษณะของนิพพานในพระพุทธศาสนา การกล่าวถึงดวงแก้วที่เป็นสัญญลักษณ์ของจิตที่ปราศจากทุกข์ และวิธีการที่จะเข้าถึงนิพพานผ่านการปฏิบัติ โดดเด่นใน
หน้า20
12
คำ ผู้วาวาส ผู้วาสธรรม งามงคล งานบวงสรวง งานวัด จงกรม จริง จักษุ, จักขุ จักษุทวาร จากสมบูร จากะ คือความเสียสละเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ จาริก