จาก : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 175 / 673

…งเหมาะสมของนักบวชแม้เบื้องต้น ดังนั้น จึงไม่ทราบถึงประโยชน์ของ การบวช คือ ไม่ทราบถึงสามัญญผลนั่นเอง จากนั้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงตรัสถามพระเจ้าอชาตศัตรูว่า ทรงพบคำตอบหรือยังว่าผลของ การบวชมีหรือไม่ พระเ…

…ได้สอนให้พระเจ้าอชาตศัตรูเข้าใจว่า การบวชไม่เพียงแค่มีคุณค่าทางจิตใจ แต่ยังได้รับการเคารพและอุปถัมภ์จากคนในสังคม มันมีผลหลายประการ เช่น การได้รับการยกย่องแม้จะเคยเป็นชาวนา จากนั้นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตร…

…อ กายสุจริต วจี สุจริต มโนสุจริต ทรงประพฤติสม่ำเสมอมาเป็นอเนกชาติ จนเมื่อพระบารมีเต็มเปี่ยม ดับขันธ์จากชาติหนึ่งก็ ไปสู่สุคติทุกชาติ ไม่ไปสู่ทุคติเลย เพราะเหตุนี้ จึงทรงพระนามว่า “สุคโต” 2) เสด็จไปถูกต้อ…

…่านการอบรมกาย วาจา ใจ จนเข้าถึงธรรมกายและนิพพานในที่สุด จึงเรียกพระองค์ว่า 'สุคโต' ตามนัยต่างๆ ที่มาจากการปฏิบัติทางจิตและการเข้าสู่อารมณ์ที่สูงส่ง

…่นนั้น 2. พระพุทธองค์นั้นทรงพระอัจฉริยภาพประเสริฐสุด อย่างหาผู้ใดเทียบเทียมมิได้ ห่างไกล อย่างมากมายจากครูทั้ง 6 ซึ่งพระเจ้าอชาตศัตรูเคยเสด็จไปหา มิฉะนั้นพระภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ถึง 1,250 รูป ที่เห็นอยู่เฉพา…

…ในจิตใจของพระเจ้าอชาตศัตรูเมื่อได้ฟังด้วยความเลื่อมใสและความสำคัญที่พระพุทธองค์ทรงอยากให้มีการรับรู้จากพระโอษฐ์ของพระองค์เอง ข้อความนี้ยังได้พูดถึงสามัญญผลเบื้องต้นที่พระเจ้าอชาตศัตรูได้เรียนรู้และส่งเสร…

จากพระธรรมเทศนาที่ยกมานี้ จะเห็นว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงมีพระประสงค์ที่จะแสดงให้พระ เจ้าอชาตศัตรูเข้า…

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงถึงแรงจูงใจในการบวชในพระพุทธศาสนา ซึ่งมี 3 ประการคือ ศรัทธาในพระธรรม, ความเห็นโทษภัยในชีวิตฆราวาส และความเห็นคุณของชีวิตนักบวช การบวชมุ่งหมายเพื่อการละบาปและการประพฤติพรหมจรร

…จึงได้ตรัสเรื่องโทษของกามไว้มากมาย เป็นต้นว่า “กามทั้งหลาย ตระการหวานชื่นใจ ย่อมย่ำยีจิตโดยรูปต่างๆ จากที่ได้พรรณนามาทั้งหมดนี้ น่าจะพอเป็นแนวทาง ชี้ให้เห็นได้แล้วว่า การใช้ชีวิตแบบฆราวาส นั้นตกอยู่ใต้อำ…

…รย์และสร้างบุญกุศลได้มากขึ้น โดยทั่วไปถือว่าการบวชทำให้บรรพชิตมีโอกาสที่จะมีชีวิตที่บริสุทธิ์ห่างไกลจากกามคุณ พร้อมมุ่งสร้างคุณความดีและเว้นบาปทั้งปวง

…อาชีพบริสุทธิ์ ถึงพร้อมด้วยศีล คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ เป็นผู้สันโดษ” จากพระธรรมเทศนาดังกล่าวแล้วนี้ ย่อมแสดงว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงมีพระประสงค์จะให้ พระเจ้าอชาตศัตรูทรงทร…

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงแรงจูงใจในการบวชและข้อปฏิบัติต่าง ๆ ที่พระภิกษุต้องสำรวม เช่น สำรวมระวังในพระปาฏิโมกข์, มีอาชีพบริสุทธิ์, ถึงพร้อมด้วยศีล, การคุ้มครองทวารในอินทรีย์, การมีสติสัมปชัญญะ และการ

ก็ถือว่าบริสุทธิ์อย่างยิ่ง ส่วนพระภิกษุผู้รักษาธุดงค์นั้น ปัจจัยอาจเกิดขึ้นจากการเที่ยวบิณฑบาต หรือเกิดจาก ผู้เลื่อมใสศรัทธาในธุดงค์คุณของพระภิกษุนั้นนำมาถวายก็ได้ จากที่กล่าวมาแ…

เนื้อหาเกี่ยวกับอาชีพบริสุทธิ์ของพระภิกษุซึ่งเกิดจากการบิณฑบาตหรือการได้รับจากผู้เลื่อมใส ศีลที่เกี่ยวข้องกับการบริโภคปัจจัย 4 มีความสำคัญต่อการหลีกเร้น…

…วยกิเลสในภายใน มหาบพิตร ภิกษุชื่อว่าเป็นผู้คุ้มครองทวารในอินทรีย์ ทั้งหลายด้วยประการดังกล่าวมานี้แล จากพระดำรัสที่ยกมานี้ มีคำศัพท์ที่พึงทำความเข้าใจอยู่หลายคำ คือ “ทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย” หมายถึง “อายตน…

…ีการเปิดรับอารมณ์ภายนอก และการรักษาความบริสุทธิ์ในจิตใจผ่านการควบคุมอินทรีย์ต่างๆ ในทางพุทธศาสนา นอกจากนี้เอกสารนี้ยังได้นำเสนอความสำคัญของการมีสติ และการไม่ถือเอานิมิตหรืออนุพยัญชนะที่อาจนำไปสู่อกุศลธรร…

…อยู่กลาง กายมนุษย์ ใสเป็นกระจกคันฉ่องส่องเงาหน้า เท่าฟองไข่แดงของไก่ อยู่กลาง กายมนุษย์ ขึงด้ายกลุ่มจากสะดือทะลุหลัง ขวาทะลุซ้าย จุดที่ด้ายสองเส้นนั้น ตัดกัน เรียกว่า “กลางก๊ก” เป็นที่ตั้งของดวงธรรมของกา…

…สอนของหลวงพ่อวัดปากน้ำ โดยเน้นที่การสำรวมศีลและการตั้งใจที่ศูนย์กลางกาย เพื่อป้องกันอภิชฌาและโทมนัส จากการกระทบเปลี่ยนแปลงทางด้านต่างๆ เช่น รูป เสียง และกลิ่น ซึ่งจะทำให้ใจหยุดนิ่งอยู่ในจุดที่ถูกต้อง ศูน…

…บังคับใจ เดี๋ยวก็ดีใจ เดี๋ยวก็เสียใจ...ถ้าจะให้อภิชฌาและโทมนัสบังคับไม่ได้ ก็จงทำใจให้หยุดเสีย....” จากพระธรรมเทศนาของพระเดชพระคุณหลวงพ่อวัดปากน้ำที่ยกมานี้ ย่อมแสดงให้เห็นว่า การ เจริญสมาธิภาวนาเป็นเครื…

การเจริญสมาธิภาวนาถือเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการควบคุมจิตใจ เพื่อไม่ให้จิตคิดฟุ้งซ่านและถูกอภิชฌาและโทมนัสเข้าครอบงำ กล่าวได้ว่าความสำเร็จในด้านศีลอยู่ที่การมีศรัทธาและสติ การที่จิตควรมีความสงบไม่ให้ค

…ชนาน ภิกษุผู้เป็นพหูสูต ผู้มีลาภน้อย หรือผู้อาพาธ จึงยกคิลานปัจจัยที่ดีนั้นให้แก่ภิกษุเหล่านั้นเสีย จากรายละเอียดในสันโดษ 12 ประการที่ยกมากล่าวนี้ จะเห็นได้ว่า สันโดษแตกต่างกับความ มักน้อย เพราะสันโดษไม่…

บทความนี้เสนอการวิเคราะห์ของความยินดีตามสิ่งที่ได้รับในเสนาสนะและคิลานปัจจัยสำหรับพระภิกษุ โดยสอนให้รู้จักการพอใจในสิ่งที่มี แม้จะเป็นเพียงเครื่องมือที่มีคุณภาพต่ำก็ตาม รวมถึงความสำคัญของการมีบริขาร 8

…ษ จิตย่อมคลายความกังวลและความยึดมั่นถือมั่น ย่อมมีความยินดีตามมี ตามได้ จึงสามารถชำระจิตให้บริสุทธิ์จากความเพ่งเล็งในโลกได้ จากพระธรรมเทศนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ที่ตรัสกับพระเจ้าอชาตศัตรูในบทที่ 6 นี้ ย…

…วามนี้กล่าวถึงความสำคัญของการมีสันโดษในพระพุทธศาสนา ที่ช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถชำระจิตใจให้บริสุทธิ์ จากความกังวลและการยึดมั่นถือมั่น โดยอิงจากพระธรรมเทศนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในบทที่ 6 ที่ตรัสกับพระเจ้า…

…ิดปีติ เมื่อมีปีติในใจ กายย่อมสงบ เธอมี กายสงบแล้ว ย่อมได้เสวยสุข เมื่อมีสุข จิตย่อมตั้งมั่น เธอสงัดจากกาม สงัด จากอกุศลธรรม” 7.2 ละนิวรณ์ได้ ใจย่อมเป็นสมาธิ จากพระดำรัสที่ยกมานี้ ย่อมเห็นแล้วว่า แม้พระภ…

…ุที่ประพฤติปฏิบัติอย่างเคร่งครัด แม้จะมีศีลและสติปัญญา แต่หากยังไม่สามารถละนิวรณ์ได้ ก็ไม่สามารถสงัดจากกามและอกุศลธรรมได้ โดยนิวรณ์ประกอบด้วยกามฉันทะ คือ ความหมกมุ่นในกามคุณ และพยาบาท ซึ่งสร้างความไม่สงบ…

…าว กล่าวคือ “ดวงเห็น” ซึ่งเป็นดวงชั้นนอกสุด อาจเปรียบได้กับเปลือกนอกของผลมะพร้าว “ดวงจำ” ซึ่งซ้อนถัดจาก “ดวงเห็น” เข้าไป อาจเปรียบได้กับเปลือกในของผลมะพร้าว (ส่วนที่เป็นเส้นใย) “ดวงคิด” ซึ่งซ้อนถัดจาก “ด…

…ย 4 ชั้น คือ ดวงเห็น, ดวงจำ, ดวงคิด, และดวงรู้ ในการสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับการคิดและรู้ของจิตใจ นอกจากนี้ยังอธิบายความหมายที่สมบูรณ์ของสมาธิที่ทำให้จิตใจสงบรวมเป็นหนึ่ง และคุณสมบัติของฌานที่เป็นภาวะของจ…

…กิดปีติ เมื่อมีปีติ ในใจ กายย่อมสงบ เธอมีกายสงบแล้วย่อมได้เสวยสุข เมื่อมีสุข จิตย่อมตั้งมั่น เธอสงัดจากกาม สงัดจากอกุศลธรรม บรรลุ “ปฐมฌาน” มีวิตก มีวิจาร มีปีติ และสุขเกิดแต่วิเวกอยู่ เธอทำกายนี้แหละให้ช…

…การบรรลุฌานต่างๆ ผู้ปฏิบัติจะสามารถละนิวรณ์ทั้ง 5 ได้ ทำให้กายสงบและจิตตั้งมั่นเป็นสมาธิอย่างสูงสุด จากการบรรลุแต่ละฌาน ส่งผลให้เกิดความสงบสุขและความเพลิดเพลินในจิตใจ จากการฝึกฝนอย่างต่อเนื่อง จึงสามารถเ…

ครั้นแล้วกายทิพย์ละเอียดก็คิดว่า ที่ละเอียดกว่านี้ยังมีอีก ดังนั้นใจของกายทิพย์ละเอียดก็ขยาย จากทุติยฌาน แล้วหยุดนิ่งอยู่กลางดวงจิตซึ่งอยู่ในดวงธรรมที่ทำให้เป็นกายทิพย์ละเอียด พอถูกส่วนเข้าก็ มีดว…

…น, ตติยฌาน, และจตุตถฌาน โดยการปฏิบัติตามขั้นตอนที่ระบุง่ายขึ้นถึงการเข้าใจและรับรู้ประสบการณ์ที่เกิดจากการมุ่งมั่นในสมาธิเบื้องสูง ซึ่งเป็นผลจากการทำสมาถภาวนา ที่ทำให้สามารถเข้าสู่รูปฌานและอรูปฌานได้อย่า…

แนวคิด 1. เมื่อพระภิกษุได้ฝึกจิตของตนให้เป็นสมาธิ ละนิวรณ์ได้แล้ว จึงจะบรรลุฌาน 4 จากนั้นถ้ายัง ประคองใจให้หยุดนิ่งบริสุทธิ์ผ่องแผ้ว ปราศจากอุปกิเลส ก็จะได้ผลแห่งความเป็นนักบวช หรือสามั…

บทความนี้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับการฝึกจิตของพระภิกษุเพื่อบรรลุฌาน 4 และสามัญญผลเบื้องสูง ซึ่งคือวิชชา 8 ที่นำไปสู่นิพพาน การเรียนรู้เรื่องนี้ช่วยให้นักศึกษาเข้าใจขั้นตอนการทำสมาธิจนบรรลุคุณวิเศษต่าง ๆ และ

…แก่ชรา แม้จะระวังรักษาสุขภาพให้ดีเพียงใด ในที่สุดก็จะต้องจบชีวิตลงจนได้ ซึ่งทำให้ รูปและวิญญาณแยกออกจากกันไปคนละทาง เหล่านี้เป็นธรรมดาโลก ดังที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสกับ พระเจ้าอชาตศัตรูว่า “ภิกษุ เมื่อ…

เนื้อหานี้อธิบายถึงความสำคัญของมหาภูต 4 ที่ประกอบขึ้นเป็นกายมนุษย์ และความเชื่อมโยงระหว่างรูปและวิญญาณตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัส การเจริญภาวนาและการเข้าถึงญาณทัสสนะหรือวิปัสสนาญาณ เป็นขั้นตอนที่ทำใ

…ประคับประคองจิตให้เป็นสมาธิ แน่วแน่ ต่อไปอีก จิตย่อมบริสุทธิ์ยิ่งขึ้น ผ่องแผ้ว สุกสว่างยิ่งขึ้น ปราศจากกิเลสและอุปกิเลส จึงมีประสิทธิภาพ ในการงานยิ่งขึ้น หากน้อมจิตไปเพื่อให้ได้ฤทธิ์ทางใจ ฤทธิ์ทางใจก็จะบ…

…ัสสนาญาณและการประคับประคองจิตให้เป็นสมาธิ เพื่อให้จิตบริสุทธิ์และเกิดฤทธิ์ทางใจ หรือมโนมยิทธิ โดยอิงจากคำสอนของพระพุทธเจ้า ภิกษุที่มีจิตเป็นสมาธิและปราศจากกิเลสจะสามารถนำจิตไปนิรมิตรูปต่างๆ ได้ อย่างไรก็…

มหาบพิตร เปรียบเหมือนบุรุษจะพึงจากบ้านตนไปบ้านอื่น แล้วจากบ้าน แม้ นั้นไปยังบ้านอื่นอีก จากบ้านนั้นกลับมาสู่บ้านของตนตามเดิม เขาจะพึงร…

…ซึ่งเป็นญาณที่ทำให้ระลึกชาติแต่หนหลัง โดยมีการเปรียบเทียบความเจริญทางจิตที่บริสุทธิ์ เช่นเดียวกับการจากบ้านไปกลับ การมีสมาธิในจิต ช่วยให้เห็นการเกิดและการตายของสัตว์ผู้มีกรรม พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้กล่าวถ…