หน้าหนังสือทั้งหมด

การแบ่งอำนาจตุลาการในแคว้นวัชชี
166
การแบ่งอำนาจตุลาการในแคว้นวัชชี
…ง อำนาจออกเป็นชั้นๆ คล้ายๆ กับอำนาจตุลาการปัจจุบันที่มีแบ่งเป็น ศาลชั้นต้น ศาลอุทธรณ์ และศาลฎีกา นอกจากนี้ยังมีศาลย่อยอื่น ๆ อีกหลายศาล ในอำนาจตุลาการของแคว้นวัชชีนั้น มีการแบ่งออกเป็น 7 ชั้น คือ มหาอำมา…
…ดสินคดีความที่ไม่สามารถระงับได้ในชั้นต้น การเปรียบเทียบกับระบอบประชาธิปไตยเป็นเรื่องน่าสังเกต เนื่องจากผู้นำฝ่ายบริหารไม่มีส่วนเกี่ยวข้องในกระบวนการยุติธรรม นอกจากนี้ยังมีความเสี่ยงจากการใช้อำนาจโดยไม่มี…
การประพฤติและพระวินัยในพระพุทธศาสนา
174
การประพฤติและพระวินัยในพระพุทธศาสนา
…ญัติขึ้นเหมือนกฎหมายที่ต้องไม่ขัดต่อรัฐธรรมนูญฉันนั้น พระวินัยอันเป็นพุทธบัญญัติทำให้ได้รับการยอมรับจากคณะสงฆ์ทั้งหมดนี้มีส่วน สำคัญยิ่งต่อการสร้างเอกภาพในคณะสงฆ์มายาวนาน ลองคิดดูว่า หากพระพุทธองค์ทรง อน…
…งกับพระวินัยที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าบัญญัติ โดยพระวินัยนั้นให้ความสำคัญกับการควบคุมและตรวจสอบตนเอง นอกจากนี้ยังพาผู้อ่านไปสำรวจความเป็นมาของกฎหมายในพระไตรปิฏก ซึ่งเผยให้เห็นถึงวิวัฒนาการของสังคมมนุษย์ที่ต้…
ความสำคัญของกฎหมายในพระพุทธศาสนา
175
ความสำคัญของกฎหมายในพระพุทธศาสนา
ต่าง ๆ เพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ นอกจากนี้ในจักกวัตติสูตรและมหาสุทัสสนสูตรมีการกล่าวถึง กุศลกรรมบถ 10 และ ศีล 5 ว่าเป็นกฎระเบียบของคนในสังค…
…นี้เพื่อควบคุมพฤติกรรมของมนุษย์ในการอยู่ร่วมกัน เนื้อหายังเปรียบเทียบกับกฎหมายในปัจจุบันซึ่งเป็นผลมาจากการมีความกิเลสมากขึ้น ทำให้จำเป็นต้องมีการตั้งกฎหมายเพิ่มเติมเพื่อป้องกันและควบคุมพฤติกรรมที่ไม่เหมา…
ความหมายของคำว่า 'ภิกษุ' ในสิกขาบท
183
ความหมายของคำว่า 'ภิกษุ' ในสิกขาบท
…นที่แจ้ง ทรัพย์ที่อยู่ ในน้ำ ทรัพย์ที่อยู่ในเรือ ทรัพย์ที่อยู่ในยาน ทรัพย์ที่นำติดตัวไปได้ เป็นต้น” จากนั้นก็อธิบายตัว สิกขาบทอย่างละเอียดทุกคำพร้อมยกตัวอย่างประกอบ 4.) อนาปัตติวาร ว่าด้วยข้อยกเว้นสำหรับ…
บทเรียนนี้อธิบายถึงความหมายหลายประการของคำว่า 'ภิกษุ' ซึ่งให้ความสำคัญต่อการศึกษาในสิกขาบทที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าบัญญัติ รวมถึงการวิเคราะห์ความหมายของคำในสิกขาบทวิภังค์ เช่น ‘ทรัพย์ที่เจ้าของมิได้ให้’
ขั้นตอนการบัญญัติสิกขาบท
184
ขั้นตอนการบัญญัติสิกขาบท
…ยาก มักมาก ไม่สันโดษ คลุกคลี และโทษของความเกียจคร้าน แล้วตรัสถึง คุณของความเป็นคนเลี้ยงง่าย เป็นต้น จากนั้นพระองค์จึงตรัสวัตถุประสงค์ของการบัญญัติ สิกขาบทแล้วจึงทรงบัญญัติสิกขาบท ตัวอย่างการบัญญัติสิกขาบ…
…ตุเกิดขึ้น การกราบทูลพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ประชุมสงฆ์ และบัญญัติสิกขาบท โดยมีกระบวนการสอบถามและติเตียนจากพระพุทธเจ้า รวมถึงตัวอย่างการบัญญัติปาราชิกสิกขาบทที่ 1 ซึ่งเกี่ยวกับพระสุทินน์ที่เสพเมถุนกับภรรยาเก…
วัตถุประสงค์ของการบัญญัติสิกขาบท
186
วัตถุประสงค์ของการบัญญัติสิกขาบท
…วามเลื่อมใสยิ่งของชุมชนที่เลื่อมใสแล้ว (9) เพื่อความตั้งมั่นแห่งพระสัทธรรม (10) เพื่อถือตามพระวินัย จากนั้นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงตรัสพระปฐมบัญญัติว่า “ก็ภิกษุใดเสพเมถุนธรรม เป็นปาราชิก หาสังวาสมิได้ ” พร…
บทความนี้ชี้แจงถึงโทษของความเป็นคนเลี้ยงยากและเกียจคร้าน รวมถึงคุณประโยชน์ของการมีความเป็นคนเลี้ยงง่าย พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบัญญัติสิกขาบทขึ้นมาเพื่อวัตถุประสงค์ 10 ประการ เช่น เพื่อความรับว่าดีแห่งส
หมวดหมู่และจำนวนสิกขาบทในพระภิกษุ
187
หมวดหมู่และจำนวนสิกขาบทในพระภิกษุ
…เสขิยวัตร 75 สิกขาบท และอธิกรณสมถะ 7 สิกขาบท รวมทั้งหมดเป็น 227 สิกขาบท สิกขาบทเหล่านี้ จะเรียงลำดับจากโทษหนักไปหาโทษเบา กล่าวคือ ปาราชิกมีโทษ หนักที่สุด ส่วนสิกขาบทอื่นจะมีโทษลดหย่อนลงมาเรื่อย ๆ โดยเสขิ…
… อาชีวปาริสุทธิศีล และปัจจัยสันนิสสิตศีล ศีลของพระภิกษุนั้นมีทั้งหมด 227 สิกขาบท โดยแบ่งเป็น 8 หมวด จากโทษหนักไปหาโทษเบา โดยเนื้อหาเน้นเฉพาะปาฏิโมกข์สังวรศีล รวมถึงวิธีการเปรียบเทียบกับกฎหมายในที่นี้
สิกขาบทและพุทธบัญญัติ
191
สิกขาบทและพุทธบัญญัติ
7.8 สิกขาบทเป็นพุทธบัญญัติมิใช่มติคณะสงฆ์ จากตัวอย่างการบัญญัติปาราชิกสิกขาบทที่ 1 ข้างต้นจะเห็นว่า ปาราชิกสิกขาบทที่ 1 ก็ดี หรือสิกขาบททุกข้อของ…
เนื้อหาวิเคราะห์ถึงลักษณะของสิกขาบทในพระพุทธศาสนาที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบัญญัติ ไม่ได้เกิดจากมติคณะสงฆ์ และไม่เป็นไปตามระบบประชุมปรึกษาหารือเหมือนกฎหมายในทางโลก การเริ่มต้นนี้มาจากความรู้แจ้งโล…
การประชุมระดมความคิดและความสำคัญของธรรมวินัยในพุทธศาสนา
192
การประชุมระดมความคิดและความสำคัญของธรรมวินัยในพุทธศาสนา
…ตาม ในสมัยพุทธกาลมีตัวอย่างหนึ่งซึ่งเกี่ยวข้องกับประเด็นนี้อยู่พอสมควรคือ กรณีสาวก นิครณฐ์แตกกันหลังจากนิคัณฐนาฏบุตรผู้เป็นเจ้าลัทธิถึงแก่กรรม ในครั้งนั้นพระอานนท์ได้ กราบทูลเรื่องนี้แด่พระสัมมาสัมพุทธเจ…
ในปัจจุบัน การประชุมระดมความคิดถือเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยพัฒนาองค์กรให้มีความก้าวหน้า โดยมาจากการรวมความคิดเห็นที่หลากหลาย ซึ่งช่วยหลีกเลี่ยงปัญหาที่อาจเกิดจากการคิดคนเดียว ข้อความนี้นำเสนอความเ…
บทบาทของพระอรหันต์ในพระไตรปิฎก
193
บทบาทของพระอรหันต์ในพระไตรปิฎก
…ห้เป็นแบบอย่างแก่ภิกษุภายหลังว่า แม้พระอรหันต์ยังต้องทำอุโบสถ แล้วพระภิกษุปุถุชนจะไม่ทำได้อย่างไร 1 จากตัวอย่างนี้แสดงให้เห็นว่าแม้จะเป็นพระอรหันต์แล้ว แต่ในบางเรื่องท่านยังมองได้ ไม่ไกลเหมือนพระสัมมาสัม…
…อนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าซึ่งมีผลกระทบต่อสาวกในอนาคต เช่น การทำอุโบสถที่พระมหากัปปินะไม่ต้องการทำ นอกจากนี้ยังมีข้อห้ามในการบัญญัติสิกขาบทที่อาจเกิดปัญหาในอนาคต ภิกษุธรรมวาทียังคงรักษาพระธรรมวินัยเอาไว้อย…
การประชุมทบทวนสิกขาบททุกกึ่งเดือน
194
การประชุมทบทวนสิกขาบททุกกึ่งเดือน
…ย์เคยแยกสวดกันเอง เมื่อ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงทราบจึงตรัสห้ามและบัญญัติว่า ภิกษุใดสวดพระปาฏิโมกข์แยกจาก สงฆ์หมู่ใหญ่ต้องอาบัติทุกกฏ หากภิกษุใดมาร่วมฟังสวดพระปาฏิโมกข์ไม่ได้เพราะอาพาธ เป็นต้น พระองค์ก็ทรง…
การประชุมทบทวนสิกขาบทถูกกำหนดโดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ให้มีการฟังสวดพระปาฏิโมกข์ทุกกึ่งเดือน เพื่อตรวจสอบศีลและสร้างความสามัคคีในสงฆ์ การฟังสวดถูกกำหนดให้ภิกษุทุกคนมาฟังร่วมกัน และมีการควบคุมเพื่อป้องกั
การจับฉลากในพระพุทธศาสนา
204
การจับฉลากในพระพุทธศาสนา
…์นั้น ฉัน นั้น” หมายถึง แม้จะเป็นการตัดสินด้วยเสียงข้างมาก แต่ก็จะต้องยึดธรรมวินัยเป็นหลัก จะตัดสิน จากคะแนนตามใจชอบไม่ได้ การระงับอธิกรณ์ในลักษณะนี้ชื่อว่าระงับด้วย สัมมุขาวินัย และ เยฮุยยสิกา เพราะช่วง…
เนื้อหากล่าวถึงวิธีการจับสลากในสงฆ์โดยใช้ภิกษุผู้มีคุณธรรมเป็นผู้จับ โดยมีการปฏิบัติตามหลักธรรมวินัย เพื่อให้การตัดสินใจนั้นถูกต้องตามศีลธรรม ข้อกำหนดในการจับต้องไม่มีอคติทั้งในด้านบวกและลบ และต้องคำน
อริยทรัพย์ในพระไตรปิฎก
214
อริยทรัพย์ในพระไตรปิฎก
… และปัญญา และในทีฆชาณุสูตรพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอริยทรัพย์ไว้ 4 ประการ คือ ศรัทธา ศีล จาคะ และปัญญา จากที่กล่าวแล้วในบทที่ 4 ว่าธรรมะของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทุกหมวดนั้น สัมพันธ์กันหมดและสามารถย่อหรือขยายได…
บทความนี้กล่าวถึงอริยทรัพย์ในพระไตรปิฎก ซึ่งประกอบด้วย ศรัทธา ศีล จาคะ และปัญญา โดยมีการเปรียบเทียบความสัมพันธ์ของอริยทรัพย์กับบุญกิริยาวัตถุ 3 ประการ คือ ทาน ศีล และภาวนา ที่มีบทบาทสำคัญในการเสริมสร้
ความสำคัญของศรัทธาและทรัพย์ในบุญกิริยาวัตถุ
215
ความสำคัญของศรัทธาและทรัพย์ในบุญกิริยาวัตถุ
…ถึงความสิ้นทุกข์ ซึ่งจะเกิดขึ้นได้ด้วยการ “เจริญสมาธิภาวนา” เท่านั้น 8.2.4 ความสำคัญของทรัพย์ เนื่องจากทรัพย์มี 2 ประเภท คือ โภคทรัพย์ และ อริยทรัพย์ ซึ่งความสำคัญของทรัพย์ ทั้ง 2 ประเภทนี้มีความแตกต่างก…
การบำเพ็ญบุญทั้งทาน ศีล ภาวนานั้นขึ้นอยู่กับศรัทธาซึ่งเป็นแรงจูงใจในการสร้างบุญ โภคทรัพย์และอริยทรัพย์มีความสำคัญแตกต่างกัน ซึ่งคนจนมักจะเข้าใจถึงความสำคัญของทรัพย์มากกว่าคนรวยเพราะประสบปัญหาขาดแคลนอา
ความสำคัญของอริยทรัพย์
216
ความสำคัญของอริยทรัพย์
…บด้วยปัญญาในโลกนี้ แม้ในเวลาที่ตนตกทุกข์ก็ยังประสบสุขได้” สมัยหนึ่ง อริยทรัพย์นั้นจะช่วยให้บุคคลคลายจากทุกข์และพ้นจากความทุกข์ได้อย่างถาวร ซึ่ง ต่าง จากโภคทรัพย์ที่ให้ความสุขได้เพียงชั่วคราวแต่ไม่อาจจะช่…
… แม้จะสิ้นทรัพย์ แต่ผู้มีปัญญายังคงมีชีวิตอยู่ได้ และปัญญาช่วยให้เข้าใจและคลายทุกข์ได้อย่างถาวร ต่างจากโภคทรัพย์ที่ให้ความสุขเพียงชั่วคราว พระพุทธเจ้าทรงแสดงให้เห็นว่า สาวกที่ปฏิบัติตามคำสอนของพระองค์สาม…
การสร้างบุญและฐานะทางเศรษฐกิจ
219
การสร้างบุญและฐานะทางเศรษฐกิจ
…ประการ คือ การให้ทาน การรักษาศีล และการเจริญ สมาธิภาวนา โดยบุญที่ทำให้มีฐานะร่ำรวยนั้นคือ บุญที่เกิดจากการให้ทานเป็นหลัก ส่วนบุญ จากการรักษาศีลและเจริญภาวนาเป็นส่วนเสริม ใครที่ได้ให้ทานไว้มากก็จะเป็นเหตุ…
บุญมีสองประเภทคือบุญเก่าและบุญใหม่ โดยบุญเก่าคือบุญที่ทำไว้ในอดีตชาติ ส่วนบุญใหม่คือบุญที่ทำในปัจจุบัน วิธีการสร้างบุญมี 3 ประการ ได้แก่ การให้ทาน การรักษาศีล และการเจริญสมาธิ การให้ทานมีผลต่อฐานะทางเ
การตีความโทษภัยจากการเที่ยวกลางคืนและการพนันในพระไตรปิฎก
226
การตีความโทษภัยจากการเที่ยวกลางคืนและการพนันในพระไตรปิฎก
…่รักษาบุตรภรรยา ชื่อว่าไม่คุ้มครอง ไม่รักษาทรัพย์สมบัติ เป็นที่ระแวงของคนอื่น ได้ยินได้ฟังเรื่องเท็จจากสถานที่เหล่านั้น และ ทำให้เกิดความลำบาก 3) การเที่ยวดูมหรสพ มหรสพ หมายถึง การเล่นรื่นเริงมีโขนละคร เ…
…กี่ยวกับโทษในการเที่ยวกลางคืนและการพนันตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยแบ่งเป็นส่วนต่าง ๆ เช่น โทษจากการเที่ยวกลางคืนซึ่งรวมถึงความไม่ปลอดภัย การสูญเสียทรัพย์ และการได้รับข้อมูลเท็จ; โทษจากการดูมหรสพซึ…
การคบคนชั่วและการเกียจคร้านในพระพุทธศาสนา
227
การคบคนชั่วและการเกียจคร้านในพระพุทธศาสนา
…ือ?” โดยการเชิญกลุ่มคนที่ เกี่ยวข้องในวงการพนันบอลร่วม 40 ชีวิต มาร่วมเสวนาเพื่อแก้ปัญหาที่เกิดขึ้น จากการเสวนา พบว่า จุดเริ่มต้นที่สำคัญที่สุดของผู้ที่เข้าสู่วงจรอุบาทว์อยู่ที่ “กลุ่มเพื่อนและคนใกล้ชิด”…
บทความนี้นำเสนอการคบคนชั่วและการเกียจคร้านในมุมมองของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยชี้ให้เห็นถึงโทษที่เกิดจากการคบหาผู้ไม่ดีและการไม่ทำงานอย่างตั้งใจ ซึ่งรวมถึงการระบุถึงการเสพสื่อและผลกระทบต่อสังคม ตัวอย่างเร…
การบริหารเศรษฐกิจในระดับมหภาคตามหลักการพระพุทธศาสนา
228
การบริหารเศรษฐกิจในระดับมหภาคตามหลักการพระพุทธศาสนา
รู้จักเก็บรักษาทรัพย์ คบมิตรดี และใช้จ่ายอย่างพอดี ส่วนความยากจนก็เกิดจากการไม่สั่งสม อริยทรัพย์คือบุญและไม่ขวนขวายสร้างฐานะ เบื้องหลังของเศรษฐกิจในระดับประเทศก็เกิดจากสาเหต…
บทความนี้นำเสนอแนวทางการบริหารเศรษฐกิจในระดับประเทศตามหลักการของพระพุทธศาสนา โดยเน้นความสำคัญของการสั่งสมบุญและการขวนขวายสร้างฐานะ รวมถึงบทบาทของรัฐบาลในการส่งเสริมให้ประชาชนมีความเข้าใจเรื่องบุญ และใ
วัดวาอารามในสมัยพุทธกาล
231
วัดวาอารามในสมัยพุทธกาล
…ราชคฤห์ ชีวกโกมารภัจจ์ 9 อัมพาฏกวัน มัจฉิกาสัณฑนคร จิตตคฤหบดี 10 สวนอัมพวัน เมืองเวสาลี นางอัมพปาลี จากที่กล่าวถึงการบริหารเศรษฐกิจของพระเจ้ามหาวิชิตราช และการบริหาร เศรษฐกิจของเมืองและแคว้นต่าง ๆ ในสมัย…
…ไตรปิฎกถึง 10 แห่ง เช่น วัดเวฬุวันซึ่งสร้างโดยพระเจ้าพิมพิสาร และวัดพระเชตวันของอนาถบิณฑิกเศรษฐี นอกจากวัดแล้ว ยังมีการบริหารเศรษฐกิจที่เน้นการสั่งสมบุญและเสริมสร้างฐานะประชาชนด้วยหลักเศรษฐี อีกทั้งยังมี…