หน้าหนังสือทั้งหมด

พระพุทธโฆษาจารย์ และเรื่องราวของพระเจ้าพรหมทัตต์
287
พระพุทธโฆษาจารย์ และเรื่องราวของพระเจ้าพรหมทัตต์
…ะพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ២៨២ โภคทรัพย์ที่หามาได้โดยชอบธรรม เป็นผลแห่งความหมั่น เทวดามนุษย์ ๕ จำพวกนั้น ได้รับ สักการะเกื้อกูลแล้ว ก็ย่อมอนุเคราะห์ด้วยไมตรีจิต คิดความเจริญให้ กุลบุตรนั้นเป็นอันหว…
บทความนี้แสดงถึงการสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการปกครองด้วยธรรมะผ่านประวัติศาสตร์พระเจ้าพรหมทัตต์ในกรุงพาราณสี ที่มีความยุติธรรมและสร้างความสงบสุขให้แก่ประชาชน แม้ในยามทุกข์ยาก ก็ยังสามารถบร
การจัดการราชกิจและพระราชกรณียกิจ
289
การจัดการราชกิจและพระราชกรณียกิจ
…รณนาให้จบลงด้วยกถามรรคกัณฑ์นี้ จะรับพระราชทานถวายวิสัชนา ในพระราชกรณียะบางส่วน ซึ่งทรงให้เป็นไปแล้ว จำเดิมแต่เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติ ดำรง สยามรัฐราชอาณาจักร สืบจักรีราชสันตติวงศ์ ถึงพฤศจิกายนปีนี้ โดยเ…
บทความนี้กล่าวถึงการเปลี่ยนแปลงในราชกิจของประเทศไทยตามพระราชประสงค์ของสมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า โดยเน้นการปรับปรุงธรรมเนียมเก่า การให้ค่าตอบแทนผู้เกณฑ์ การสร้างสิ่งก่อสร้าง การเข้าถึงความยุติธร
พระไตรปิฎกและความสำคัญในการดำรงพระศาสนา
290
พระไตรปิฎกและความสำคัญในการดำรงพระศาสนา
…ผ่นดินแลเครื่อง อุปโภคบริโภคที่หายไปแล้วโดยมิชอบธรรม ให้สืบเสาะได้คืนมาอย่างเดิม ถึงแม้ว่าได้ไม่ครบ จำนวนที่หาย ก็คงยังดีกว่าปล่อยให้สูญไปด้วยความไม่นำพา โดยที่สุดจักไม่ได้พัสดุคืนมาก็ยังได้ ผู้ประพฤติท…
เนื้อหาเกี่ยวกับการสร้างพระไตรปิฎกที่พระเจ้าพี่ยาเธอกรมพระจันบุรีนฤนาถ ทรงจัดการพิมพ์ ซึ่งมีการบริจาคจากพระบรมวงศานุวงค์และประชาชน เพื่อเทิดพระบารมีและส่งเสริมพระศาสนา การสืบทอดพระธรรมวินัยของพระศาสนา
พระราชกรณียกิจและคุณสมบัติในการปกครองของสมเด็จพระบรมบพิตร
292
พระราชกรณียกิจและคุณสมบัติในการปกครองของสมเด็จพระบรมบพิตร
…เปนฺติ ตั้งสตรีหรือบุคคลผู้มีศีลให้เป็นพ่อบ้านแม่เรือน ราชอาณาจักรจะทรงความเป็นอิสรภาพอยู่ยืนนานได้ จำต้องอาศัยคุณสมบัติ ๔ ประการ นี้คุม กันเข้าเป็นจตุรงคสามัคคี สนับสนุนกันแลกันให้ดำรงคงมั่นตามหน้าที่ …
เนื้อหาเกี่ยวกับการปกครองระบอบพระราชาและพระราชกรณียกิจภายใต้การดูแลของสมเด็จพระบรมบพิตร ที่มีบทบาทในการสร้างพระเกียรติและเพิ่มพูนพระราชอำนาจ โดยเน้นความสำคัญของการเลือกตั้งบุคคลที่มีศีลธรรมในการปฏิบัต
พระบรมโพธิสมภาคและบรมบพิตร
300
พระบรมโพธิสมภาคและบรมบพิตร
… ธมฺมิโก สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงตั้งอยู่ในธรรมแล้ว ทรงชักนำผู้อื่นให้ประพฤติ ธรรมตามสมควร จำเดิมแต่ผู้ใหญ่ในตระกูล แผ่ลงไปจนถึงเด็กให้บิดามารดาเอาใจใส่สั่งสอน บุตรในทางพระพุทธศาสนา จึงทรงพระกร…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของพระบรมโพธิสมภาคในการรวมใจคนต่างประเทศและส่งเสริมความมั่นคงของประเทศผ่านการประกอบอาชีพต่างๆ พร้อมทั้งเน้นถึงบทบาทของพระราชาในการปกครองที่ต้องอยู่ในหลักธรรม ทำให้สังคมมีควา
หลักธรรมแห่งสหกรณ์ในพระพุทธศาสนา
303
หลักธรรมแห่งสหกรณ์ในพระพุทธศาสนา
… ประการ คือ สหกรณ์ สันติ ๑ ๑ รัฏฐาภิปาลโนบาย ๑ พอเป็นนิทัศนนัย. สหกรณ์ นั้น คือการทำร่วมกัน อันมีประจำอยู่ทั่วไปทั้งในทางโลก ทั้งในทางธรรม ย่อมเป็นไปเพื่อความสำเร็จแห่งกิจอันประกอบร่วมกัน ตลอดถึงกิจอันแ…
เนื้อหาในปี พ.ศ. 2472 กล่าวถึงการเลือกธรรมารับพระราชทานที่เกี่ยวข้องกับแนวคิดสหกรณ์ใน พระพุทธศาสนา โดยนำเสนอหลักการที่สำคัญเกี่ยวกับความสำคัญของการทำงานร่วมกันเพื่อ ความสำเร็จของกิจกรรมต่าง ๆ ในชีวิต
สหกรณ์และความสำคัญในสังคม
304
สหกรณ์และความสำคัญในสังคม
…ายย่อมบรรเลยไพเราะเพื่อแสดงสหกรณ์แห่งนางอัปสรผู้ดีดพิณ ในสกุลก็ดี ในคณะก็ดี າ การปันงานกันทำเป็นกิจ จำปรารถนาในเบื้องต้น สหกรณ์การทำร่วมกันเป็นกรณี จำต้องการ ในลำดับต่อนั้นมา การสองอย่างนั้นเป็นไปกลมเกล…
…ังคม โดยอิงจากพระบรมสาสน์ของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ เพื่อแสดงให้เห็นว่าการทำงานร่วมกันเป็นหมู่คณะนั้นจำเป็นต่อการเจริญเติบโตทั้งในระดับครอบครัวและสัญชาติ สหกรณ์เป็นการประมวลบรรจุความรู้และทรัพย์สินให้เจร…
สหกรณ์และความสงบในพระพุทธศาสนา
306
สหกรณ์และความสงบในพระพุทธศาสนา
…ใหญ่ คนในสกุลเกิดทะเลาะวิวาทกัน คนใน คณะเบียดเบียนทำร้ายกัน ต่างอยู่ไม่เป็นสุข หัวหน้าของสกุลของคณะ จำคิดป้องกักกันการ ทะเลาะวิวาทแลการเบียดเบียนกันไม่ให้เกิดขึ้นแลระงับเหตุเช่นนั้นอันเกิดขึ้นแล้ว รักษา…
เนื้อหานี้พูดถึงบทเรียนจากพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับสหกรณ์และความสำคัญของการอยู่ร่วมกันอย่างสงบในสังคม โดยเน้นที่การทำงานร่วมกันของพระสงฆ์ในการประกาศธรรมและรักษาความสงบในแต่ละสังคม เพื่อสร้างประโยชน์แล
ความสงบแห่งจิตและพระราชธรรม
308
ความสงบแห่งจิตและพระราชธรรม
…ญาณวรเถร) ๓๑๓ สงบแห่งจิต มิให้คิดตื่นเต้นฟุ้งซ่าน. การบำเพ็ญปัญญาสิกขา คือการศึกษาทางปัญญาได้แก่การ จำเริญวิปัสสนา ก็เพื่อกำจักกิเลสอาสวะอันเป็นข้าศึกแก่ความสงบแห่งจิต, ความสงบที่มุ่งหมาย ตั้งแต่ภายนอก …
การบำเพ็ญปัญญาสิกขาคือการศึกษาเพื่อต่อสู้กับกิเลสและนำไปสู่ความสงบภายใน บทสรุปเหล่านี้ย้ำถึงความสำคัญของความสงบในจิตใจและความสุขที่เกิดจากการทำสมาธิ นอกจากนี้ยังมีการเน้นถึงบทบาทของพระมหากษัตริย์ในการ
พระราชาจากพระพุทธโฆษาจารย์
310
พระราชาจากพระพุทธโฆษาจารย์
…ฐสมบัติเรียกว่า โรคคล คือสถานที่ราบคาบปราศจากโจรภัย ราวกับไม่ต้องลงลิ่ม ประตูเรือน ใน จักรพรรดิวัจร จำแนกประเภทชนที่พระมหากษัตริย์จะพึงทำนุบำรุงไว้เป็นเหล่า ๆ คือ อันโตชน คนภายในราชสำนัก ๑ พลกาย กองเสนา…
บทความนี้กล่าวถึงพระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ที่ทรงช่วยเหลือประชาชนในช่วงที่ประสบปัญหาทางการเกษตรและธรรมชาติ เช่น การจัดซื้อข้าวส่งไปช่วยเหลือประชาชนที่อัตคัด รวมถึงการจัดตั้งกรมชลประทานเพื่อจัดการ
พระราชดำริเกี่ยวกับการทำนาและการบำรุงการเกษตร
311
พระราชดำริเกี่ยวกับการทำนาและการบำรุงการเกษตร
…อบจะวิวาทขึ้น เพราะ แย่งน้ำกัน. วิธีบำรุงการทำนาเป็นรัฐภิบาลโนบายประการหนึ่ง เป็นกิจอันจะพึงปรารถนา จำเดิมแต่โบราณกาลมาจนบัดนี้ รอบปีบริบูรณ์เพิ่มพูนเป็น พระราชทานอาหารบิณฑบาตไทยธรรมแด่ อนึ่ง ปีนี้มาประ…
บทความนี้นำเสนอความสำคัญของการทำนาในสังคมไทยที่มีการกล่าวถึงโดยพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับสมบัติอันสำคัญของธัญญาหาร อีกทั้งยังเผยให้เห็นถึงพระราชกิจที่ช่วยสนับสนุนการเกษตรของพระเจ้าแผ่นดินในอดีต ซึ่งมีก
การปฏิรูปเทสวาสะและการอยู่ในถิ่นอันสมควร
312
การปฏิรูปเทสวาสะและการอยู่ในถิ่นอันสมควร
…นอพยพไปตั้งที่นั้น ถิ่นเดิมร่วงโรงลง เจ้าของถิ่นปรารถนารักษาความเป็น ปฏิรูปเทสแห่งถิ่นของตนให้คงไว้ จำต้องเอาใจใส่ป้องกัน แก้ไขพิทักษ์รักษา ให้ทันความ เปลี่ยนแปลงแห่งคติของธรรมดา แลทำนุบำรุงให้มีกำลังเท…
ในปี พ.ศ. ๒๔๗๓ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับการปฏิรูปเทสวาสะ ซึ่งหมายถึงการเลือกอยู่ในถิ่นที่เหมาะสมต่อกิจการต่างๆ ของบุคคลและคณะ โดยมีการยกตัวอย่างประวัติศาสตร์ของการย้ายราชธานีของพระเ
การปฏิรูปการีในเศรษฐกิจ
314
การปฏิรูปการีในเศรษฐกิจ
…มคิด มีอุตสาหะประกอบกิจหัตถกรรม ทำพัสดุต่าง ๆ ขึ้นด้วยฝีมือด้วยสัมภาระอันจะพึงแสวงหาได้ใน ถิ่นของตน จำหน่ายออกไปแก่ชนประเทศอื่น ๆ ทรัพย์สินทวีขึ้นมั่งคั่งบริบูรณ์สมด้วยพระพุทธ ภาษิตบัณฑูรว่า ปฏิรูปการี …
…รีในเศรษฐกิจ การสร้างสรรค์และปรับปรุงหัตถกรรมเพื่อให้เหมาะสมกับความต้องการของตลาด ทั้งยังเน้นถึงความจำเป็นในการประหยัดทรัพย์และสนับสนุนการผลิตภายในประเทศเพื่อสร้างความมั่งคั่ง โดยอ้างอิงพระพุทธภาษิตบัณฑ…
ความสำคัญของการประหยัดและการปฏิรูปในพระพุทธศาสนา
315
ความสำคัญของการประหยัดและการปฏิรูปในพระพุทธศาสนา
…ทศที่ยอมนับถือสัญญาอันทำไว้ต่อกัน ลางข้อแม้ไม่เป็นความได้เปรียบฝ่ายตน แม้ไม่เป็น ความสะดวกฝ่ายตน แต่จำเป็นต้องทำ เพราะเป็นการเวสโก ผู้ทำตามอำนาจแห่งเหตุ คือเหตุ จำกันให้ต้องทำอย่างนั้น ในคราวเช่นนั้น ปฏ…
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ได้กล่าวถึงการประหยัดทรัพย์เป็นสิ่งสำคัญต่อประเทศและบุคคล การกระทำตามอำนาจแห่งเหตุสามารถนำไปสู่ความเจริญรุ่งเรือง สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงแสดงให้เห็นความ
พระธรรมเทศนาเกี่ยวกับพระสารีบุตรและการวินิจฉัยคดี
327
พระธรรมเทศนาเกี่ยวกับพระสารีบุตรและการวินิจฉัยคดี
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) จะประพฤติเกเรเช่นนั้น ชุมนุมภิกษุในฐานเป็นจำเลย ๓๓๒ แต่พระองค์ก็ยังทรงมีพระพุทธโองการดำรัสให้หาตัวพระสารีบุตรมา ณ ตรัสซักถามตามรูปการในที่สุดปรา…
บทความนี้กล่าวถึงการวินิจฉัยของพระพุทธเจ้าเกี่ยวกับพระสารีบุตรที่ถูกโจทก์ฟ้อง และความสำคัญของการวินิจฉัยที่เป็นธรรม พระองค์ได้ทำการพิจารณาคดีอย่างละเอียดเพื่อไม่ให้เกิดความเข้าใจผิดเกี่ยวกับการกระทำขอ
ขันติ: คุณธรรมของผู้ปกครอง
336
ขันติ: คุณธรรมของผู้ปกครอง
…งแก่ผู้หากำลังมิได้ ปราชญ์ทั้งหลาย ได้กล่าวความอดนิ่งของ ตนนั้นว่า ขันติอย่างยิ่ง เพราะหากำลังมิได้ จำต้องอดอยู่เองเป็นนิตย์ กุทธ์ อปฺปฏิกุชฺฌนฺโต อุภินนมตฺถ์ จรติ คนผู้ไม่โกรธตอบคนผู้โกรธแล้ว ชื่อว่าย่…
บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับขันติซึ่งเป็นราชธรรมที่สำคัญสำหรับผู้ปกครอง โดยยกตัวอย่างคำสอนจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์และท่านโกสีราช โดยเน้นความสำคัญของการมีความอดทนในการบริหารจัดการที่สุภาพและไม่ใช้ความรุนแ
การตัดสินใจของอสูรและเทวดา
339
การตัดสินใจของอสูรและเทวดา
…้นึกถึงความที่ไม่ได้ตั้งใจ ว่ามีเป็นธรรมดา หรือมานึกถึงกัมมัสสกตา คือความที่สัตว์โลกมีกรรมเป็นของตน จำเสวยผล แห่งกรรมที่ทำนั้น, ขันติแลโสรัจจะต่างเป็นอัญญมัญญปัจจัยแห่งกันแลกัน คือต่างเป็นเหตุอิง อาศัยก…
…มีความสุขและไม่ใช้ความรุนแรงมาปฏิสัมพันธ์ เนื้อหานี้ชี้ให้เห็นถึงกระบวนการที่โสรัจจะและขันติเป็นสิ่งจำเป็นในการอยู่ร่วมกันอย่างสงบ
การบริหารราชการและการบำรุงประชาชน
341
การบริหารราชการและการบำรุงประชาชน
…่ด้วยความวางใจ. นี้รัฐสมบัติอันท่านเรียกว่า โรคคล ราวกับไม่ต้องลงลิ่มแห่งประตูเรือน ในจักรพรรดิวัตร จำแนกประเภทชนที่พระเจ้าแผ่นดินจะพึงทรงทำนุบำรุงไว้เป็นเหล่า ๆ คือ อันโตชน คนภายใน คือสถานที่ราบคาบปราศ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการที่พระเจ้าแผ่นดินทรงดูแลและส่งเสริมพวกพาณิชและชาวนา โดยมีเบี้ยเลี้ยงช่วยคนหาเลี้ยงชีพ ทำให้ประชาชนไม่ประพฤติผิดกฎหมาย รัฐมีสันติสุข นอกจากนี้ยังเน้นความสำคัญของการบำรุงความสามัคคีใน
การสละทรัพย์อวัยวะเพื่อรักษาชีวิต
343
การสละทรัพย์อวัยวะเพื่อรักษาชีวิต
…ีย อวัยวะ เช่นเป็นบาดแผลที่มือหรือเท้า ควรจ่ายทรัพย์เป็นค่ารักษาโรคนั้น ถ้าอวัยวะนั้นเสียใช้ ไม่ได้ จำจะต้องตัดเสียจึงจะรอดชีวิต เช่นนี้ควรยอมตัดอวัยวะนั้นเสีย รักษาชีวิตไว้ดีกว่า เมื่อถึง คราววิบัติมีม…
ในบทความนี้มีการพูดถึงแนวคิดเกี่ยวกับการสละทรัพย์และอวัยวะเมื่อถึงเวลาที่จำเป็น โดยยกตัวอย่างถึงความสำคัญในการรักษาชีวิตและการปฏิบัติตนที่ถูกต้องตามหลักธรรม การเล่าเรื่องนี้เน…
ปุพเพกตปุญญตา และอปจายนธรรม
345
ปุพเพกตปุญญตา และอปจายนธรรม
…ำนาจ ลางพวกมั่งมี บางพวก ยากจน ลางพวกโง่เขลา ลางพวกฉลาดเฉลียว เป็นเช่นนี้ ท่านว่าเพราะกรรม กรรมย่อม จำแนกสัตวโลกให้เป็นผู้ต่ำช้าและประณีตต่าง ๆ กัน. บุคคลผู้มีบุรพาธิการ เมื่อเกิดในโลก ย่อม เกิดในตระกูล…
ในบทความนี้จะสำรวจแนวคิดเกี่ยวกับปุพเพกตปุญญตาและอปจายนธรรมซึ่งมีอิทธิพลต่อบุคคลในสังคม การเกิดในตระกูลที่แตกต่างกันส่งผลให้มียศทรัพย์สมบัติต่างแต่ละคน ข้อความยังแสดงให้เห็นถึงการใช้สมบัติทั้งสี่เพื่อ