จำ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 141 / 261

…) ๒๖๖ อันมหาชนผู้ตั้งเป็นชุมชนในแผ่นดินอันหนึ่ง ๆ ซึ่งเรียกว่าโดยอุปจารโวหารว่าบ้านเมืองหรือ ประเทศ จำต้องปรารถนาในหน้าที่กันทำ เพื่อบำรุงรักษาชุมชนนั้นให้มั่งคนแข็งแรง แม้ในจักร วัติสูตรท่านก็แสดงว่า พ…

บทความนี้ว่าด้วยการรักษาความสงบในชุมชนตามคำสอนของพระพุทธโฆษาจารย์ โดยอธิบายถึงความสำคัญของความสงบภายในและภายนอกที่มีผลต่อการดำรงอยู่และพัฒนาชุมชน เช่น การปกป้องและประมวลการบังคับใช้ราชธรรมเพื่อความเจร

…าร คือ อัตตสัมมาปณิธินั้น ได้แก่ความตั้งตนไว้ชอบ อันคนเกิดมาในโลก ก็ชื่อว่า ท่องเที่ยว คือวัฏฏสงสาร จำต้องประพฤติตนให้เหมาะแก่ภูมิฐานของตน เพื่อจะได้หลีกพ้น อุปสรรคข้อขัดข้องแลนำชีวิตไปโดยสะดวก ไม่เช่นน…

บทความนี้เสนอแง่มุมเกี่ยวกับอัตตสัมมาปณิธิ ซึ่งหมายถึงการตั้งตนไว้ชอบในโลกแห่งวัฏฏสงสาร โดยเน้นการปฏิบัติตนให้เหมาะสมตามภูมิฐานของตน เพื่อหลีกเลี่ยงอุปสรรคต่างๆ ในชีวิต การมีสติสัมปชัญญะในการทำคุณงามค

…ูก่อนภิกษุทั้งหลาย ข้อธรรมบรรยายที่จะพึงกล่าวยังมีอีก ภิกษุเป็นพหุสสุต มีธรรมได้สดับแล้ว มาก เป็นผู้จำทรงธรรมที่สดับแล้วไว้ได้ มีธรรมที่สดับแล้วสะสมอยู่ เย เต ธมฺมา อาทิกล ยาณา มชเฌกัลยาณา ปริโยสานกลยาณ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะความสำคัญของพหุสัจจะซึ่งเป็นคุณสมบัติสำคัญในการเจริญเติบโตในทางธรรมและการเป็นที่พำพึ่งของผู้อื่น การบูชาพระธรรมรัตนะผ่านการปฏิบัติสำหรับภิกษุพหุสุต และกล

…ร ผู้ใดผู้หนึ่ง ตั้งต้นแต่พระมหากษัตริย์เจ้าตลอดลงไปถึงอธิบดีเฉพาะตระกูล ทำสักการะเกื้อกูล มารดาบิดาจำพวกหนึ่ง บุตรภรรยาทาสกรรมกร ซึ่งนับว่าอันโตชนจำพวกหนึ่ง ชาวนาเพื่อน บ้านลูกค้า ซึ่งนับว่าพาหิรชนจำพว…

บทความนี้พูดถึงคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ในด้านความสามัคคีและการเคารพในชุมชน โดยเน้นถึงความสำคัญของการรักษาธรรมและการดูแลเอาใจใส่กันในกลุ่มคน การรักษาประโยชน์แก่กันและกันจะก่อให้เกิดพหุปปิยตา โดยท

…ะพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ២៨២ โภคทรัพย์ที่หามาได้โดยชอบธรรม เป็นผลแห่งความหมั่น เทวดามนุษย์ ๕ จำพวกนั้น ได้รับ สักการะเกื้อกูลแล้ว ก็ย่อมอนุเคราะห์ด้วยไมตรีจิต คิดความเจริญให้ กุลบุตรนั้นเป็นอันหว…

บทความนี้แสดงถึงการสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการปกครองด้วยธรรมะผ่านประวัติศาสตร์พระเจ้าพรหมทัตต์ในกรุงพาราณสี ที่มีความยุติธรรมและสร้างความสงบสุขให้แก่ประชาชน แม้ในยามทุกข์ยาก ก็ยังสามารถบร

…รณนาให้จบลงด้วยกถามรรคกัณฑ์นี้ จะรับพระราชทานถวายวิสัชนา ในพระราชกรณียะบางส่วน ซึ่งทรงให้เป็นไปแล้ว จำเดิมแต่เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติ ดำรง สยามรัฐราชอาณาจักร สืบจักรีราชสันตติวงศ์ ถึงพฤศจิกายนปีนี้ โดยเ…

บทความนี้กล่าวถึงการเปลี่ยนแปลงในราชกิจของประเทศไทยตามพระราชประสงค์ของสมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า โดยเน้นการปรับปรุงธรรมเนียมเก่า การให้ค่าตอบแทนผู้เกณฑ์ การสร้างสิ่งก่อสร้าง การเข้าถึงความยุติธร

…ผ่นดินแลเครื่อง อุปโภคบริโภคที่หายไปแล้วโดยมิชอบธรรม ให้สืบเสาะได้คืนมาอย่างเดิม ถึงแม้ว่าได้ไม่ครบ จำนวนที่หาย ก็คงยังดีกว่าปล่อยให้สูญไปด้วยความไม่นำพา โดยที่สุดจักไม่ได้พัสดุคืนมาก็ยังได้ ผู้ประพฤติท…

เนื้อหาเกี่ยวกับการสร้างพระไตรปิฎกที่พระเจ้าพี่ยาเธอกรมพระจันบุรีนฤนาถ ทรงจัดการพิมพ์ ซึ่งมีการบริจาคจากพระบรมวงศานุวงค์และประชาชน เพื่อเทิดพระบารมีและส่งเสริมพระศาสนา การสืบทอดพระธรรมวินัยของพระศาสนา

…เปนฺติ ตั้งสตรีหรือบุคคลผู้มีศีลให้เป็นพ่อบ้านแม่เรือน ราชอาณาจักรจะทรงความเป็นอิสรภาพอยู่ยืนนานได้ จำต้องอาศัยคุณสมบัติ ๔ ประการ นี้คุม กันเข้าเป็นจตุรงคสามัคคี สนับสนุนกันแลกันให้ดำรงคงมั่นตามหน้าที่ …

เนื้อหาเกี่ยวกับการปกครองระบอบพระราชาและพระราชกรณียกิจภายใต้การดูแลของสมเด็จพระบรมบพิตร ที่มีบทบาทในการสร้างพระเกียรติและเพิ่มพูนพระราชอำนาจ โดยเน้นความสำคัญของการเลือกตั้งบุคคลที่มีศีลธรรมในการปฏิบัต

… ธมฺมิโก สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงตั้งอยู่ในธรรมแล้ว ทรงชักนำผู้อื่นให้ประพฤติ ธรรมตามสมควร จำเดิมแต่ผู้ใหญ่ในตระกูล แผ่ลงไปจนถึงเด็กให้บิดามารดาเอาใจใส่สั่งสอน บุตรในทางพระพุทธศาสนา จึงทรงพระกร…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของพระบรมโพธิสมภาคในการรวมใจคนต่างประเทศและส่งเสริมความมั่นคงของประเทศผ่านการประกอบอาชีพต่างๆ พร้อมทั้งเน้นถึงบทบาทของพระราชาในการปกครองที่ต้องอยู่ในหลักธรรม ทำให้สังคมมีควา

… ประการ คือ สหกรณ์ สันติ ๑ ๑ รัฏฐาภิปาลโนบาย ๑ พอเป็นนิทัศนนัย. สหกรณ์ นั้น คือการทำร่วมกัน อันมีประจำอยู่ทั่วไปทั้งในทางโลก ทั้งในทางธรรม ย่อมเป็นไปเพื่อความสำเร็จแห่งกิจอันประกอบร่วมกัน ตลอดถึงกิจอันแ…

เนื้อหาในปี พ.ศ. 2472 กล่าวถึงการเลือกธรรมารับพระราชทานที่เกี่ยวข้องกับแนวคิดสหกรณ์ใน พระพุทธศาสนา โดยนำเสนอหลักการที่สำคัญเกี่ยวกับความสำคัญของการทำงานร่วมกันเพื่อ ความสำเร็จของกิจกรรมต่าง ๆ ในชีวิต

…ายย่อมบรรเลยไพเราะเพื่อแสดงสหกรณ์แห่งนางอัปสรผู้ดีดพิณ ในสกุลก็ดี ในคณะก็ดี າ การปันงานกันทำเป็นกิจ จำปรารถนาในเบื้องต้น สหกรณ์การทำร่วมกันเป็นกรณี จำต้องการ ในลำดับต่อนั้นมา การสองอย่างนั้นเป็นไปกลมเกล…

…ังคม โดยอิงจากพระบรมสาสน์ของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ เพื่อแสดงให้เห็นว่าการทำงานร่วมกันเป็นหมู่คณะนั้นจำเป็นต่อการเจริญเติบโตทั้งในระดับครอบครัวและสัญชาติ สหกรณ์เป็นการประมวลบรรจุความรู้และทรัพย์สินให้เจร…

…ใหญ่ คนในสกุลเกิดทะเลาะวิวาทกัน คนใน คณะเบียดเบียนทำร้ายกัน ต่างอยู่ไม่เป็นสุข หัวหน้าของสกุลของคณะ จำคิดป้องกักกันการ ทะเลาะวิวาทแลการเบียดเบียนกันไม่ให้เกิดขึ้นแลระงับเหตุเช่นนั้นอันเกิดขึ้นแล้ว รักษา…

เนื้อหานี้พูดถึงบทเรียนจากพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับสหกรณ์และความสำคัญของการอยู่ร่วมกันอย่างสงบในสังคม โดยเน้นที่การทำงานร่วมกันของพระสงฆ์ในการประกาศธรรมและรักษาความสงบในแต่ละสังคม เพื่อสร้างประโยชน์แล

…ญาณวรเถร) ๓๑๓ สงบแห่งจิต มิให้คิดตื่นเต้นฟุ้งซ่าน. การบำเพ็ญปัญญาสิกขา คือการศึกษาทางปัญญาได้แก่การ จำเริญวิปัสสนา ก็เพื่อกำจักกิเลสอาสวะอันเป็นข้าศึกแก่ความสงบแห่งจิต, ความสงบที่มุ่งหมาย ตั้งแต่ภายนอก …

การบำเพ็ญปัญญาสิกขาคือการศึกษาเพื่อต่อสู้กับกิเลสและนำไปสู่ความสงบภายใน บทสรุปเหล่านี้ย้ำถึงความสำคัญของความสงบในจิตใจและความสุขที่เกิดจากการทำสมาธิ นอกจากนี้ยังมีการเน้นถึงบทบาทของพระมหากษัตริย์ในการ

…ฐสมบัติเรียกว่า โรคคล คือสถานที่ราบคาบปราศจากโจรภัย ราวกับไม่ต้องลงลิ่ม ประตูเรือน ใน จักรพรรดิวัจร จำแนกประเภทชนที่พระมหากษัตริย์จะพึงทำนุบำรุงไว้เป็นเหล่า ๆ คือ อันโตชน คนภายในราชสำนัก ๑ พลกาย กองเสนา…

บทความนี้กล่าวถึงพระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ที่ทรงช่วยเหลือประชาชนในช่วงที่ประสบปัญหาทางการเกษตรและธรรมชาติ เช่น การจัดซื้อข้าวส่งไปช่วยเหลือประชาชนที่อัตคัด รวมถึงการจัดตั้งกรมชลประทานเพื่อจัดการ

…อบจะวิวาทขึ้น เพราะ แย่งน้ำกัน. วิธีบำรุงการทำนาเป็นรัฐภิบาลโนบายประการหนึ่ง เป็นกิจอันจะพึงปรารถนา จำเดิมแต่โบราณกาลมาจนบัดนี้ รอบปีบริบูรณ์เพิ่มพูนเป็น พระราชทานอาหารบิณฑบาตไทยธรรมแด่ อนึ่ง ปีนี้มาประ…

บทความนี้นำเสนอความสำคัญของการทำนาในสังคมไทยที่มีการกล่าวถึงโดยพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับสมบัติอันสำคัญของธัญญาหาร อีกทั้งยังเผยให้เห็นถึงพระราชกิจที่ช่วยสนับสนุนการเกษตรของพระเจ้าแผ่นดินในอดีต ซึ่งมีก

…นอพยพไปตั้งที่นั้น ถิ่นเดิมร่วงโรงลง เจ้าของถิ่นปรารถนารักษาความเป็น ปฏิรูปเทสแห่งถิ่นของตนให้คงไว้ จำต้องเอาใจใส่ป้องกัน แก้ไขพิทักษ์รักษา ให้ทันความ เปลี่ยนแปลงแห่งคติของธรรมดา แลทำนุบำรุงให้มีกำลังเท…

ในปี พ.ศ. ๒๔๗๓ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับการปฏิรูปเทสวาสะ ซึ่งหมายถึงการเลือกอยู่ในถิ่นที่เหมาะสมต่อกิจการต่างๆ ของบุคคลและคณะ โดยมีการยกตัวอย่างประวัติศาสตร์ของการย้ายราชธานีของพระเ

…มคิด มีอุตสาหะประกอบกิจหัตถกรรม ทำพัสดุต่าง ๆ ขึ้นด้วยฝีมือด้วยสัมภาระอันจะพึงแสวงหาได้ใน ถิ่นของตน จำหน่ายออกไปแก่ชนประเทศอื่น ๆ ทรัพย์สินทวีขึ้นมั่งคั่งบริบูรณ์สมด้วยพระพุทธ ภาษิตบัณฑูรว่า ปฏิรูปการี …

…รีในเศรษฐกิจ การสร้างสรรค์และปรับปรุงหัตถกรรมเพื่อให้เหมาะสมกับความต้องการของตลาด ทั้งยังเน้นถึงความจำเป็นในการประหยัดทรัพย์และสนับสนุนการผลิตภายในประเทศเพื่อสร้างความมั่งคั่ง โดยอ้างอิงพระพุทธภาษิตบัณฑ…

…ทศที่ยอมนับถือสัญญาอันทำไว้ต่อกัน ลางข้อแม้ไม่เป็นความได้เปรียบฝ่ายตน แม้ไม่เป็น ความสะดวกฝ่ายตน แต่จำเป็นต้องทำ เพราะเป็นการเวสโก ผู้ทำตามอำนาจแห่งเหตุ คือเหตุ จำกันให้ต้องทำอย่างนั้น ในคราวเช่นนั้น ปฏ…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ได้กล่าวถึงการประหยัดทรัพย์เป็นสิ่งสำคัญต่อประเทศและบุคคล การกระทำตามอำนาจแห่งเหตุสามารถนำไปสู่ความเจริญรุ่งเรือง สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงแสดงให้เห็นความ

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) จะประพฤติเกเรเช่นนั้น ชุมนุมภิกษุในฐานเป็นจำเลย ๓๓๒ แต่พระองค์ก็ยังทรงมีพระพุทธโองการดำรัสให้หาตัวพระสารีบุตรมา ณ ตรัสซักถามตามรูปการในที่สุดปรา…

บทความนี้กล่าวถึงการวินิจฉัยของพระพุทธเจ้าเกี่ยวกับพระสารีบุตรที่ถูกโจทก์ฟ้อง และความสำคัญของการวินิจฉัยที่เป็นธรรม พระองค์ได้ทำการพิจารณาคดีอย่างละเอียดเพื่อไม่ให้เกิดความเข้าใจผิดเกี่ยวกับการกระทำขอ

…งแก่ผู้หากำลังมิได้ ปราชญ์ทั้งหลาย ได้กล่าวความอดนิ่งของ ตนนั้นว่า ขันติอย่างยิ่ง เพราะหากำลังมิได้ จำต้องอดอยู่เองเป็นนิตย์ กุทธ์ อปฺปฏิกุชฺฌนฺโต อุภินนมตฺถ์ จรติ คนผู้ไม่โกรธตอบคนผู้โกรธแล้ว ชื่อว่าย่…

บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับขันติซึ่งเป็นราชธรรมที่สำคัญสำหรับผู้ปกครอง โดยยกตัวอย่างคำสอนจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์และท่านโกสีราช โดยเน้นความสำคัญของการมีความอดทนในการบริหารจัดการที่สุภาพและไม่ใช้ความรุนแ