จำ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 143 / 254

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 71 ตามที่เหมาะกันอย่างยิ่งประการ ๑ แต่ขึ้นชื่อว่ากุศลภาวนาที่ไม่ข่มโทษ ทั้งหลายมีราคะเป็นต้นก็ดี ที่ไม่เป็นอุปการะแก่คุณทั้งหลาย มีศรัทธา เป็นอาทิก็ดี หา

…ควรทำความเข้าใจในกรรมฐานเพื่อเป็นเครื่องข่มอกุศลและก่อเกิดกุศลอย่างแท้จริง. สำหรับผู้ปฏิบัติกรรมฐาน จำเป็นต้องสืบค้นและทำความเข้าใจกับคำสอนที่กล่าวไว้ในเส้นทางปฏิบัติ เพื่อเข้าถึงความรู้และปัญญาที่นำไปส…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 89 [คาถาสรูปโทษ ๑๘] บัณฑิตรู้จักที่ ( อันประกอบด้วยโทษ) ๑๘ อย่าง คือ อาวาสใหญ่ ๑ อาวาสใหม่ ๑ อาวาสเก่า ๑ อาวาสติดทาง ๑ อาวาสมีตระพังน้ำ ๑ อาวาสมี ใบ้ไม้

บทความนี้กล่าวถึงโทษต่างๆ ที่บัณฑิตควรรู้ จำนวนทั้งหมด ๑๘ ประเภท รวมถึงลักษณะของวิหารที่เหมาะสมสำหรับภิกษุ ซึ่งเกี่ยวข้องกับความสะดวกในการเข้า-อ…

…นกาลใดจิตของเธอผู้ 120 มหาฎีกาท่านว่า อาหารปริเยฏฐิมูลกทุกข์ขึ้น หมายเอาทุกข์ในการเลี้ยงชีพของบุคคล จำพวก อุฏฐานผลุปชีวี คืออาศัยผลแห่งความขยันเป็นอยู่ ถ้าเกียจคร้าน ไม่ทำงานก็อด (มิได้หมายถึงจำพวกปุญญผ…

บทความนี้พูดถึงการทำสัมโพชฌงค์ ๓ โดยระบุถึงการทำจิตให้ร่าเริงและการเพ่งดูจิตในเวลาที่เหมาะสม พระโยคาวจรมีวิธีในการบ่มเพาะจิตใจเพื่อสร้างความสำนึกรู้เรื่องทุกข์และความสุข ดูแลจิตด้วยการพิจารณาสังเวควัต

…ึ่งเสียจากความหดหู่ ที่ฟุ้งซ่านไปแม้นิดหนึ่งเสียจากความ ฟุ้งซ่านแล้ว ยังจิตอันมี ( ปฏิภาค) นิมิตอยู่จำเพาะหน้าให้เป็นไป ด้วยประโยค ( ความพยายาม ) อันสม่ำเสมอเธอย่อมถึงอัปปนาได้ อัน พระโยคาวจรจึงเป็นเช่น…

…การดำเนินชีวิต ข้อความนี้เน้นให้ผู้ปฏิบัติธรรมเข้าใจถึงแนวทางในการพัฒนาและควบคุมจิตไปในทางที่ดี ซึ่งจำเป็นต้องมีความพยายามและทำสมาธิอย่างต่อเนื่อง ทั้งนี้ยังระบุถึงว่าการเข้าถึงอัปปนาจะเกิดขึ้นได้เมื่อม…

…่อมเรียนอาการ แห่งนายจ้างของตน ว่า " วันนี้แกงนี้ชอบใจนายจ้างของเรา หรือว่า นายจ้างของเรายื่น (มือ) จำเพาะเพื่อแกงนี้ หรือว่านายจ้างของเราตักแกงนี้มาก หรือว่า นายจ้างของเราชมแกงนี้ หรือว่าวันนี้แกงรสเปร…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการสังเกตอาการต่าง ๆ ของนายจ้างที่พ่อครัวต้องทำ เพื่อให้สามารถให้บริการได้ตรงตามความต้องการและรสนิยมของนายจ้าง นอกจากนี้ยังได้เชื่อมโยงถึงการปฏิบัติธรรมของภิกษุ ด้วยการฝึกฝน

… อุปฐากไข้พระมหาโรหณคุตตเถระที่เถริมพัตถละ (วิหาร ) เห็นพญา ครุฑถาโถมลงมาแต่อากาศหมายจักจับพญานาค ( จำแลง ) ผู้เป็น อุปฐาก ซึ่งกำลังประเคนข้าวยาคูแด่พระเถระอยู่ ก็นิรมิตภูเขาขึ้นแล้ว ใช้แขนโอบเอาพญานาคเ…

บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับการเข้า ฌาน และการควบคุมความสามารถของอธิฏฐานวสีและวุฏฐานวสี ในบริบทของพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างจากเรื่องพระพุทธรักขิตเถระและการช่วยเหลือพระมหาโรหณคุตตเถระซึ่งแสดงถึงความสามารถ

…ปฏิสันถารก็ดี ในระหว่างทางไซร้ อันเธอจะนิ่ง ด้วยไว้ตัวว่า ฉันเป็นพระกรรมฐาน (เดิน ) ไปเสีย ก็ไม่ควร จำต้อง บอกวัน ต้องแก้ปัญหา ถ้าไม่รู้ ก็ต้องพูดว่า อาตมาไม่ทราบ ต้องทำ ปฏิสันถารอันชอบธรรม เมื่อเธอมัวท…

บทความนี้กล่าวถึงการปฏิบัติกรรมฐานของพระภิกษุ เมื่อเผชิญคำถามจากผู้อื่น ควรมีแนวทางที่ถูกต้องในการตอบและปฏิสันถาร โดยไม่ควรหลงไปกับนิมิตที่อาจทำให้เสื่อมสู่วิถีแห่งกรรมฐาน การทำปฏิสันถารที่ชอบธรรมเป็น

…ทรงทำแต่ประโยชน์เกื้อกูล และความสุข แก่ โลกทั้งปวง ด้วยพระสัมมาปฏิบัติ เพราะทรงบำเพ็ญพระสมดึงสบารมี จำเดิมแต่ (กาลที่ตั้งพระปณิธาน ) แทบบาทมูลพระพุทธทีปังกร ตราบ เท่าถึงกาลที่พระโพธิญาณแจ่มใส และทรงดำเน…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการเสด็จไปของพระองค์โดยไม่กลับมาสู่กิเลสที่ทรงละไว้และการตรัสโดยชอบ โดยอธิบายว่าพระองค์ไม่ทรงหวนกลับมาสู่กิเลสและทำประโยชน์แก่โลกผ่านพระสัมมาปฏิบัติ ทั้งการเป็นสุคโตที่ทรงละและไม่กลั

…ให้สว่าง ( มา ) ไหว้เท้า ของเรา " เทพบุตรนั้นกราบทูลว่า " ในชาติก่อน ข้าพระองค์เป็นกบ ซึ่งเป็นสัตว์ จำพวกวาริโคจร ( หากินทางน้ำ อยู่) ในน้ำ เมื่อข้าพระองค์กำลังฟัง พระสุรเสียงแสดง ธรรมของพระองค์อยู่ คนเ…

ในบทนี้กล่าวถึงเรื่องของเทพบุตรที่บอกเล่าถึงชาติปางก่อนที่เป็นกบและได้ฟังพระธรรมของพระพุทธเจ้า ก่อนจะน้อมนำตัวเองเข้าสู่การตรัสรู้และได้รับการเทศน์ธรรมซึ่งทำให้บรรลุผลในขั้นของโสดาปัตติผล นอกจากนี้ยัง

…ถ ๖ ) คือ สังกาสนะ ( แสดงความโดยสังเขป ) ปกาสนะ ( เริ่ม แสดงเป็นหัวข้อ) วิวรณะ ( ขยายความ) วิภชนะ ( จำแนกความ ) อุตตานีกรณะ ( ทำความให้ตื้น ) ปัญญัตติ (แต่งความให้เข้าใจ ) ชื่อว่า สพฺยญฺชนะ เพราะความถึง…

ในบทนี้กล่าวถึงความงามที่เกิดจากการฟังและปฏิบัติศาสนธรรมซึ่งนำมาซึ่งความสุขและความเป็นตา ที่มีความงามในเบื้องต้น ท่ามกลาง และเบื้องปลาย ผ่านการประกาศพรหมจรรย์และแสดงศาสนธรรมต่างๆ โดยใช้หลักการของพยัญช

…คแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 290 อักขระ (ตัวหนังสือ ) บท (คำที่ประกอบวิภัติ ) พยัญชนะ (พากย์) อาการ ( จำแนกพากย์ออกไป) นิรุติ (วิเคราะห์ศัพท์ ) นิเทศ (ขยาย นิรุติให้พิสดาร ) ชื่อว่า สาตฺถะ เพราะความเป็นคุ…

บทวิเคราะห์นี้ครอบคลุมการศึกษาธรรมในวิสุทธิมรรค โดยแยกแยะความเป็นคุณลึกของสาตฺถะและสพฺยญฺชนะ ซึ่งส่งผลให้ผู้มีปัญญาและประชาชนทั่วไปเกิดความเลื่อมใสทั้งในด้านอรรถและเทสนา โดยอธิบายถึงความสำคัญของพยัญชน

… จาคะ มีการให้และการแบ่งเป็นไปอยู่เป็นนิตย์ หรือมิฉะนั้น เมื่อจะ เริ่มเจริญ พึงทำสมาทานว่า " บัดนี้ จำเดิมแต่กาลนี้ไป เมื่อปฏิคาหก มีอยู่ เรายังมิได้ให้ทานโดยที่สุดแม้ข้าวสักคำหนึ่งแล้ว จักไม่บริโภค" ดั…

ในวิสุทธิมรรค ภาค ๑ ตอน ๒ ได้กล่าวถึงความสำคัญของการทำความไม่ประมาทในสีลานุสสติและการเจริญจาคานุสสติ โดยเน้นให้ผู้มีปัญญาได้ทำการให้ทานตามความสามารถ ตั้งสมาทานเพื่อไม่บริโภคจนกว่าจะได้ให้ทานก่อน พร้อม

…่ อันมีความทนไม่ไหวซึ่งความที่สมบัติทั้งหลาย ของตน ( มา ) เป็นของสาธารณแก่คนอื่นๆ ไปเป็นลักษณะ เป็น จำพวกธรรมดำอันเป็นเครื่องประทุษร้ายความเป็นประภัสสร (ผ่องใส) แห่งจิตอย่างใดอย่างหนึ่ง ครอบงำเอาแล้ว " …

บทนี้กล่าวถึงความสำคัญของการให้และการแบ่งปันในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเอาชนะความตระหนี่ ซึ่งเป็นมลทินที่ขัดขวางความผ่องใสของจิต การที่สัตว์ทั้งหลายถูกมลทินครอบงำนั้น เป็นสาเหตุให้ไม่สามารถให้

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 21 อธิบายนามตอนปลาย พระจันทร์ โกสโล ป.ธ. ๕ วัดราชาธิวาส เรียบเรียง กติปยศัพท์ ศัพท์ที่จะกล่าวต่อไปนี้เรียกว่า "กติปยศัพท์" แปลว่า ศัพท์ เล็กน้อย

…ิบายเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ ซึ่งมีการจัดแบ่งศัพท์ออกเป็นกลุ่มต่างๆ ได้แก่ กติปยศัพท์ จำนวน 12 ศัพท์ เช่น อตฺต, พฺรหม, ราช เป็นต้น การแจกศัพท์นั้นมีหลากหลายรูปแบบ ทั้งแบบลิงค์เดียวและสองลิ…

…ามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 51 สังขยา ศัพท์ที่เป็นเครื่องนับนามนาม ชื่อว่าสังขยา เพราะเป็นคำที่ บ่งถึงจำนวนของนามนาม ทางภาษาไทยหรือภาษาของชาติอื่น ๆ นิยมจำนวนเลขของชาตินั้น ๆ เพื่อจะให้รู้จำนวนที่นับโดยแน…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับศัพท์ที่เป็นเครื่องนับนามในภาษาบาลี เรียกว่า สังขยา ซึ่งหมายถึงการบ่งบอกจำนวนโดยเฉพาะ เพื่อให้ทราบว่ามีจำนวนเท่าใด ในภาษาบาลียังมีการจัดสังขยาออกเป็น ๒ ชนิด ได้แก่ ปกติสังขยา…

…ป็นคุณนามก็ได้ เป็นนามนามก็ได้ แต่ก่อนที่จะนับ ผู้ศึกษาควร ท่องศัพท์สังขยาที่มีอยู่ในบาลีไวยากรณ์ให้จำได้เสียก่อน เพราะจะนับ โดยวิธีใด ๆ ก็ตาม จำเป็นต้องรูปจักศัพท์สังขยา จึงได้มีศัพท์สังขยา ขึ้นอีกแผนก…

บทความนี้ให้ความรู้เกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ โดยเน้นที่การใช้และการเข้าใจนามและอัพยยศัพท์ รวมถึงการนับจำนวนที่ใช้ในประโยคต่างๆ การศึกษาควรเริ่มจากการท่องศัพท์ให้แน่นอน เพื่อช่วยในการสร้างประโยคที่ถูกต้อง …

…ปญฺจ ถึง อฏฐารส แจกอย่าง ปญฺจ ทั้ง ๓ ลิงค์ ตั้งแต่ เอกูนวีส ถึง ปญฺญาส แจกอย่าง เอกูนวีส, ในระหว่าง จำนวนนั้น ถ้าศัพท์สังขยาใดมี อิ การันต์ ก็ให้แจกอย่าง อิ การันต์ ในอิตถีลิงค์ (รตฺติ) คือตั้งแต่ เอกุน…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการใช้บาลีไวยากรณ์ในเรื่องของนามและอัพยยศัพท์ โดยเริ่มจากการจำแนกศัพท์สังขยาออกเป็นเอกวจนะและพหุวจนะ พร้อมวิธีการแจกวิภัตติที่เหมาะสม โดยใช้ตัวอย่างจากจำนวนที่แตก…

…นถึง อฏธนวุฒิ เป็นอิตถีลิงค์ เอกวจนะ อย่างเดียว. ตั้งแต่ เอกูนสติ จนถึง โกฏิ เป็นเอกวจนะ และพหุวจนะ จำนวน ๕๕ ขึ้นไปเป็นนามนาม จึงจัดเป็นลิงค์ได้ ๒ ลิงค์ แต่เป็น นปุ๊. โดยมาก. เป็นอิตถีลิงค์เฉพาะ โกฏิ เท…

บทนี้กล่าวถึงการอธิบายบาลีทางไวยากรณ์ที่เกี่ยวข้องกับการจำแนกนามและอัพยยศัพท์ โดยเฉพาะการกำหนดวจนะของสังขยา ซึ่งระบุว่า ตั้งแต่ ทวิ ถึง อฏฐารส เป็นพหุวจนะ และ…

…าย. อฎ ไม่ค่อยมีการเปลี่ยนแปลงอะไร จึง นว ๕ ៩ นว ศัพท์นี้ ถ้าเพ่งตามศัพท์ก็มีนัย ๒ อย่าง เป็นสังขยา จำนวนนับนามนาม ที่แปลว่า ๕ อย่างหนึ่ง เป็นคุณบทของนามนาม ที่แปลว่าใหม่อย่างหนึ่ง จะรู้ได้ว่าเป็นสังขยา…

เนื้อหานี้เป็นการอธิบายบาลีไวยากรณ์ โดยเน้นที่การแจกวิภัตติของศัพท์ที่มีความหมายแตกต่างกัน เช่น นว ที่มีนัยทั้งเป็นสังขยาและเป็นคุณนาม การเข้าใจบทบาทของนามในบาลีช่วยให้เข้าใจลักษณะและการใช้งานของศัพท์

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 62 ๑๐ ถึง ๔๐ เรียกว่าจำนวนสิบ เมื่อต้องการจะทราบว่ากี่สิบ หรือสิบ อะไร คือ ๒๐ หรือ ๓๐ เป็นต้น ให้เอาจำนวนหน่วยคูณจำนวน ๑๐ จ…

…ำความเข้าใจในไวยากรณ์ภูมิศาสตร์ของคำชมที่มีการเปลี่ยนแปลง เช่น การใช้คำว่า เอกูน แทนการนับสัดส่วนของจำนวนที่ยังขาดอยู่ มันยังเน้นความสำคัญของการจัดเรียงคำในไวยากรณ์และการใช้ศัพท์ที่ถูกต้องเพื่อให้เข้าใจ…