ฉัน : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 159 / 170

…ะทำให้มากซึ่งอริยมรรคองค์ประกอบด้วยองค์ ๘ ย่อมจะบายอุกูลธรรมอันลามาออกอย่างเดียว ไม่ให้กลับคืนมาได้ ฉันนั้นเหมือนกัน สังม (พุทธ) มก. ๓๐/๑๙๙ ๗.๒ เมื่อพระอาทิตย์จะขึ้น สิ่งที่ขึ้นก่อน สิ่งที่เป็นนิมิตามก่อ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเปรียบเทียบสถานะของมนุษย์ในแง่ของอริยมรรคองค์ ๘ และการค้นหาความสุขจากพระธรรม ในการดื่มด่ำกับแก้วเหล้าที่มีสีสัน กลิ่นหอม และรสชาติ แต่กลับเสริมด้วยพิษที่นำไปสู่ความทุกข์ การรับรู้ว่

๑๒๙ อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ดูดก่อนภิทษักหลาย เมื่อภิทษเจริญภาวนาอยู่ฉันนั้นเหมือนกัน แม้จะไม่รู้อย่างนี้ว่า วันนี้อาจจะของเราสิ้นไปเท่า นี้ เมื่ออายุสิ้นไปเท่า นี้ หรือเมื…

บทความนี้กล่าวถึงเนื้อหาจากพระไตรปิฎกโดยใช้การอุปมาอุปไมยเพื่อสื่อความหมายในการเจริญภาวนาและการเข้าถึงมรรคที่บริสุทธิ์ การเดินตามทางที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ชี้นำ และการเข้าถึงจิตวิญญาณที่สูงส่ง ผู้เข

…ือดแห้งไป ฉะนั้น ที.สี. (พุทธ) มก. ๑๒/๑๔๕ ๒. ความเพียร ๒.๑ นกที่เปือนฝูงมาสลัดลสู่ ก็เปื้อนให้ตกไป ฉันใด ภิกษุผู่มความเพียร มีสติ ย่อมลำลือฉูรี คือ กิเลสที่เปื้อนให้ตกไป ฉันนั้น สัง.ส. (ทั่วไป) มก. ๒๕/…

เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของความเพียรและความตั้งใจในการปฏิบัติธรรมตามพระพุทธศาสนา โดยเริ่มจากการเปรียบเทียบที่ให้เห็นถึงโทษของอาหารน้อย ซึ่งสร้างอุปมาถึงการมีสติและการปฏิบัติที่ถูกต้อง เพื่อหลีกเลี่ยงการ

….๒๑ ท้าวลักษณะผู้เป็นใหญ่แห่งเทวดาทั้งหลาย เมื่อได้เห็นเทวดาทั้งหลายแล้ว ย่อมทำให้ท่านเหล่านั้นรำรง ฉันใด ก็ทรุปราราความเพียรที่ควรทำใจให้เกิดความรำรงไม่หยุด ไม่เกียัจั้นในกุศลกรรมทั้งหลาย ฉันนั้น มิลิน…

ในบทนี้กล่าวถึงหลักการพิจารณาและความเพียรที่พระพุทธเจ้าได้สอนไว้ โดยมีการเชื่อมโยงกับการไม่สามารถรับมรดกทางธรรมได้หากไม่มีความเพียร เจตจุบจามและความตั้งใจที่ถูกต้องในการพัฒนาตนเอง นอกจากนี้ยังมีการอธิ

…นี้ง่วงหงายได้ แท้ที่จริงข้าวเปลือกของคณะฝ่ายสามควรเกิดในระยะเวลาของฤดูที่จะเกิดขึ้น ออกกรมและภูไม้ ฉันใด ก็จักริกฤตต้องรีบทำ ๓ ประการนี้ ก็นั่นนั้น คือ ๑. การสมาทานอธิศาสนา ๒. การสมาทานอธิจิตศาสนา ๓. กา…

เนื้อหานี้กล่าวถึงคำสอนของพระบรมศาสดาที่ให้ความสำคัญกับการทำกิจสามประการในคณะฝ่ายสามควร ได้แก่ การเตรียมแปลง, การเพาะพัก และการระบายน้ำ นอกจากนี้ยังพูดถึงการเข้าใจในอริยสัจ ๔ และวิธีการดับไฟที่เกิดจาก

…สังเกตกับคำของพระวัจฉเฆเรเจ่าว่า เมื่อดวงอาทิตย์ขึ้น ย่อมทำให้เห็นสิ่งต่างๆทั้งสะอาดไม่สะอาด ดี เลว ฉันใด พระกิริยาผู้ทรงธรรมก็ทำให้หมู่ชนอเนกอร่อยชาปเปรียบได้ให้เห็นธรรมต่างๆ เหมือนกับดวงอาทิตย์ขึ้นฉะนั…

ข้อความนี้อภิปรายถึงคำสอนในพระไตรปิฎกที่ใช้การอุปมาเปรียบเทียบเพื่ออธิบายพฤติกรรมและธรรมชาติของจิต และการปฏิบัติของภิกษุ ผู้ที่มีความตั้งมั่นในธรรม และไม่ควรให้ความสนใจสิ่งที่อยู่ไกล ควรซึ่งปัจจุบันขอ

อามาอุมไม่จากพระใครอทิพฤทธิ์ 4.3 ทหารในสงครามถืออาวุธ 5 ประการ กำจัดกองทัพฝ่ายอื่นได้ชนะ ฉันใด แม้มิกษุผู้ปรารถนาความเพียรทั้งหลาย ก็ฉันนั้น ถืออาจ น คือ วิปัสสนา ถืออายะ คือ พระอรหันต์ได้"ได้…

เนื้อหานี้อธิบายถึงความสำคัญของความเพียรในการบรรลุธรรมของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างจากแนวพระธรรมที่สอนถึงการต่อสู้กับอุปสรรคและการพัฒนาใจให้สูงขึ้น ผ่านคำเทศนาและการเปรียบเทียบต่างๆ เช่น การ

… ๑.๑ ภูเขาศิลาลั่นเป็นแท่งเดียว คือ ไม่มีโพรง ย่อมไม่สะเทือน คือ ไม่เออนเอียง ไม่หวั่นไหว ด้วยลม ฉันใด เมื่อโลกธรรม ๘ ครองอยู่ บันฑิตทั้งหลายย่อมไม่เออนเอียง คือ ไม่หวั่นไหว ไม่สะเทือนด้วยอำนาจความย…

บทความนี้อธิบายถึงความไม่หวั่นไหวในโลกธรรม โดยยกอุปมาเป็นภูเขาศิลาที่ไม่มีโพรง ซึ่งแสดงถึงความมั่นคงและไม่สะเทือนต่อโลกธรรมทั้ง 8 เกี่ยวกับอำนาจของความยินดีและความเศร้าหมอง ผู้ที่มีจิตหลุดพ้นจะสามารถไ

…๙ ๓.๗ แกชยเข้าไปสู้สุรหนาบ พิธีองอยู่ อันหนานเอียวได้อัดอยู่ในนั้นๆ ได้รับทุกข์ถึงความพิณาใจนั้นๆ ฉันใด ภิขุบางรูปในธรรมมิวันอั้นลาภลักษการะ และความสรรเสริญครอบงำ ย่ำยีจิต แล้ว ก็ฉัน เวลเช้า งุ่มลัง…

ข้อความนี้กล่าวถึงการเปรียบเทียบทางธรรมในพระไตรปิฏก ซึ่งชี้ให้เห็นว่าผู้ที่ประสบทุกข์ นั้นมักไม่พบความสบายทั้งในที่อยู่หรือการกระทำต่างๆ จึงได้ให้เห็นถึงข้อผิดพลาดที่เกิดจากลักษณะของใจที่เต็มไปด้วยควา

… ที่ ๓๙ จิตปรารถนากุสิลี เมื่อมัไม่ขุ่นมัว ใสบริสุทธิ์ บุคคลย่อมเห็นหอยกาบ หอยโข่ง กรวด ทราย และปลาปฉันใด เมื่อจิตไม่ขุ่นมัว บุคคลย่อมเห็นประโยชน์ตัน และประโยชน์ผู้อื่น ฉันนั้น

…ิฎก ๑. จิตปราศจากธุลี ๑.๑ เมื่อฉนูม้วนไม่ใส่ บุคคลย่อมไม่เลนเห็นหายากน หอยโข่ง กรวด ทราย และฝูงปลา ฉันใด เมื่อจิตขุ่นมัว บุคคลย่อมไม่เห็นประโยชน์อื่นอันนั้น เมื่อฉนูม้วนไม่ใส่ บุคคลย่อมไม่เห็นประโยชน์อั…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของจิตที่ปราศจากธุลีและโทษของกิเลส โดยอุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎกเปรียบเทียบถึงการมีจิตที่ขุ่นมัว ซึ่งไม่อาจเห็นประโยชน์ที่แท้จริงได้ นอกจากนี้ยังพูดถึงธรรมวรณะและผลกระทบของกิเ

…ื้อหรือสุกรที่ถูกคล้องบ่วงไว้ไม่รูู้ายจะแก้วง ดัณไปๆ มาๆ กระดูกบ่วงนั้น ย่อม ทำตรงที่ผูกดีเข้าแน่ใจ ฉันใด เราก็นัน เมื่อก่อนถูกบ่วงก็สมนึง ไม่รูู้ายที่จะจะแก้ ดัณร ไปด้วยอำนาจทางกายแก้บ่วง คือ กิเลสนั้นไ…

เนื้อหานี้ได้กล่าวถึงอุปมาอุปปลายจากพระไตรปิฎก โดยใช้เหมือนเปรียบในการอธิบายธรรมชาติต่าง ๆ ที่สามารถเห็นได้ในชีวิตประจำวัน อาทิ การเปรียบเทียบการติดบ่วงด้วยกิเลสที่อยู่ในจิตใจ การเข้าถึงทุกข์ และการรั

…ลมขึ้น บรรจุผู้มีจักษุ เมื่อมองดูงา หน้าของคนในน้ำนี้ ไม่ผิด ไม่พึง ไม่พึงเห็นตามความเป็นจริง ฉันใด ฉันนั้น เหมือนกัน สมัยใด บุคคลมีใจฟุ้งซ่านด้วยพยาบาท อนันตายพาบานเหนื่อยร่างไป และอ่มไม่รู้…

เนื้อหานี้นำเสนอความเข้าใจเกี่ยวกับความโกรธในพระไตรปิฎก โดยแบ่งประเภทของคนที่มีความโกรธออกเป็นสี่ประเภท คล้ายกับอสรพิษ เช่น คนที่โกรธรวดเร็วแต่โกรธไม่นาน และคนที่โกรธช้าแต่โกรธนาน นอกจากนี้ยังมีการเปร

…บรมจิตจิต ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะเหตุว่า ท่านผู้นี้เมื่อตายไปแล้ว ย่อมเข้าถือบายน ทุคติ วิบัติ นรก ฉันนั้นวิกุพงระขันควาอามาตในบุคคลนั้นอย่างนี้ อัง.ปัฐูลก. (พุทธ) มก. ๑๖/๓๑ 602.๓๖ สระน้ำที่มีน้ำใส มีน้…

เนื้อหานี้เน้นถึงความสำคัญของการมีความประพฤติที่บริสุทธิ์ทั้งทางกายและทางวาจา ซึ่งนำไปสู่ความสงบใจและการลดความโกรธ ผู้ที่มีใจใสสะอาดจะได้สัมผัสกับความสุขในชีวิตและเข้าถึงความเลื่อนใส การฝึกจิตในพระพุท

…ไหว กระเพื่อม เกิดเป็นคลื่น บริเวณมุ้งเมื่อมองดูงหน้าของคนในนั้นไมพึ่งรู้ ไม่พึงเห็นตามความเป็นจริง ฉันฉัน ฉันนั้นเหมือนกัน มังใดบุคคลมีใจฟุ้งซ่านด้วยอุจจาระทุกจลส... ย่อมไม่รู้ ไม่เห็นอุบายเป็นเครื่องสล…

บทนี้พูดถึงการควบคุมและระงับความโกรธ โดยยกตัวอย่างถึงความอดกลั้นซึ่งถือว่าเป็นชัยชนะที่แท้จริงของบัณฑิต เมื่อไม่โกรธตอบจะช่วยให้เห็นประโยชน์แก่ทุกฝ่าย นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงความฟุ้งซ่านและความหดหู่ ซ

…ตมอันบุคคลลวงไว้ในปีติ มูจุผู้จ้ำ เมื่อมองตรงหน้า ของตนในน้ำนั้น ไม่พึงรู้ไม่พึงเห็นตามความเป็นจริง ฉันนั้น เหมือนกัน สมัยใด บุคคลมีใจผึ่งชำด้วยวิจิกิจฉา... ย่อมไม่รู้ ไม่เห็นอายเป็นเครื่องสลัดออกซึ่ง วิ…

ข้อความนี้พูดถึงความไม่สามารถรับรู้ความจริงได้เมื่อจิตใจเต็มไปด้วยวิจิกิจฉา เปรียบเทียบกับภาชนะที่เต็มไปด้วยโคลน ซึ่งบุคคลไม่สามารถเห็นสิ่งที่อยู่ข้างหน้าได้อย่างชัดเจน เสมือนกับผู้ที่มีความสงสัยในใจท

…ูกมือของช่างงา ผู้ฉลาด เมื่อแต่งงานดีแล้ว ต้องการเครื่องงา ชนิดใดๆ พึงทำเครื่องงานั้นๆ ให้สำเร็จได้ ฉันใด ภิกขุณผู้นั้นแล เมื่อจิตเป็นสมาธิบริสุทธิ์ ผ่องแผ้ว ไม่มีเมล็ด ปราศจากอุปัทว่าวะ ควรแก่การงาน ตั้…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเปรียบเทียบในพระไตรปิฎกที่อธิบายถึงความสำคัญของสมาธิและการทำงานของจิตใจ เช่น การเปรียบเทียบการทำงานของภิกขุณที่มีจิตเป็นสมาธิและบริสุทธิ์เหมือนช่างที่สามารถสร้างผลงานได้ตามต้องการ ม

…กระจกอริสัทสะอาด หรือในชะนาน้ำอุ่น หน้าผี โกะจะรู้ว่าหน้าไม่ไฝ หรือหน้าไม่มีไฟก็จะรู้ว่าหน้าไม่มีไฟ ฉันใด ภิกษุขันนั้นแล เมื่อจิตเป็นสมาธิบริสุทธิ์ ผ่องแผ่วไม่มีโลภ ปราศจากอุปกิเลสอ่อน ควรแก่การงาน ตั้…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอัญเชิญในพุทธศาสนาและความสามารถในการเข้าใจจิตใจของผู้อื่น ภายใต้เจตปริยายาณและบุพเพนิวาสานุสรติ โดยละเอียดเกี่ยวกับการกำหนดจิตใจและการระลึกชาติของบุคคล รวมถึงความสามารถในการรู้อุบาส

…งบ้าง เขาก็รู้ว่า คนเหล่านั้นเข้าไปสู่เรือน คนเหล่านั้นเดินไปตามถนน คนเหล่านี้นั่งท่ามกลางทางสี่พัง ฉันใดดูด่วนมาดู ภิกษุซึ่งนั้นแล ฯฯ เมื่อจิตตั้งมั่นแล้ว ฯฯ เธอยอมน้อมในจิตไปเพื่อหยั่งรู้การอจิต และการ…

บทความนี้นำเสนอการเปรียบเทียบในพระไตรปิฎกที่อธิบายถึงแนวทางการทำให้จิตของภิกษุพร้อมที่จะรับรู้และเข้าใจธรรมชาติของสัตว์และการกระทำตามกรรม ผ่านการใช้ทิพยจักษุที่ช่วยให้เห็นสัตว์ในอีกรูปแบบหนึ่ง เรื่องน

…นเวลาเที่ยง ก็หมู่ผ้าชนิดนั้นในเวลาเที่ยง หวังจะหมู่ผ้าชนิดใดในเวลาเย็น ก็หมู่ผ้าชนิดนั้นในเวลาเย็น ฉันใด ภูมิปุโจจิตให้เป็นไปโนมๆ และไม่เป็นไปตามอำนาจของจิต เธอหวังจะอยู่ด้วยวิกา สมบัติในเวลาเช้าก็อยู…

บทความนี้นำเสนออุปมาอุปมัยที่ปรากฏในพระไตรปิฎก ที่ทำให้ผู้อ่านเข้าใจถึงคุณสมบัติต่างๆ ของพระภิกษุและผู้ที่มีปัญญา ผ่านการเปรียบเทียบกับธรรมชาติและภาพต่างๆ เช่น หีบผ้าของพระราชา การชนะมาร และดอกบัวที่ไ