หน้าหนังสือทั้งหมด

วิชาธรรมกถา: ความเข้าใจเกี่ยวกับวิญญาณและองค์ประกอบ
296
วิชาธรรมกถา: ความเข้าใจเกี่ยวกับวิญญาณและองค์ประกอบ
… วิญญาณ ๓ นั้น จักวิญญาณ มี ๒ อย่าง คือ จักวิญญาณเป็นคุณคน(๑) เป็นอุคคลิมาก(๑) โสตวิญญาณ มานวิญญาณ ชิวหา- วิญญาณ กายวิญญาณก็ต่างกัน มโนวิญญาณนี้คือ มโนธาตุ ๒ เป็นกุศลวิญญาณและอกุศลวิญญาณ มโนวิญญาณธาตุเป็…
เนื้อหาในส่วนนี้กล่าวถึงวิชาธรรมกถา ซึ่งเน้นการศึกษาความเข้าใจเกี่ยวกับวิญญาณในแง่มุมต่าง ๆ เช่น อุปสัมบันและคุณภาพของวิญญาณ โดยมีการชี้ให้เห็นว่าจริง ๆ แล้ววิญญาณแบ่งออกเป็นหลายประเภท เป็นต้น การทำบุ
วิปัสสนากระเป๋า: ญาณและวิญญาณ
298
วิปัสสนากระเป๋า: ญาณและวิญญาณ
…น ดังกล่าวว่า "เพราะกรรมเป็นอุศล อันบุคคล ทำไว้แล้วไว้แล้ว จักดูวิญญาณ... โลภวิญญาณ... มานวิญญาณ... ชิวหาววิญญาณ... กายวิญญาณ อันเป็นวิบากจึงเกิดขึ้น มโนจาธอันเป็น วิบาก... มโนวิญญาณธาตอันเป็นวิบากจึงเกิดข…
ในบทความนี้สำรวจความสัมพันธ์ระหว่างอญญาณวิปัสสนและสังขารที่เกิดขึ้นจากกรรมและอุปนาบส โดยเน้นถึงวิญญาณ 5 ประการ ที่มีการเกิดขึ้นทั้งในรูปแบบต่างๆ รวมถึงสาเหตุที่ทำให้ได้รับวิญญาณในสภาวะวิบากซึ่งสอดคล้อ
วิภัชธรรม: การศึกษาธาตุและวิญญาณ
7
วิภัชธรรม: การศึกษาธาตุและวิญญาณ
…ดแต่จักประสาท เว้นรูป ๕ ตามนัยที่กล่าวใน (ตอน) จักฐานเสียง ว่าเป็นจักขายตนะ และกำหนดโสดาธาตุ มนธาตุ ชิวหา- ธาตุ กายธาตุ ตามนัยที่กล่าวใน (ตอน) จักฐานดังนี้เหมือนกันว่า เป็นโสดตนะ มนายตนะ ชิวหายตนะ กายยตนะ …
ในตอนจบของวิภัชธรรม แสดงถึงการพิจารณาธาตุ ๑๘ ที่ประกอบด้วยวิญญาณธาตุและจิตโนธาตุต่าง ๆ โดยแบ่งแยกตามลักษณะของกายและนาม รวมถึงการใช้ปรัชญาในการวิเคราะห์เหตุและผล เพื่อเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างธาตุกับวิ
สารฤทธิ์และอุปนิสัยในสมุนไพร
341
สารฤทธิ์และอุปนิสัยในสมุนไพร
…สมผสถุนโนสมผสาน วาสน ฯ พุทธิสสุส ผลสุส ฯ อนุนฺ เวทนานิติ จงฺญูสมผสชา เวทนา ตา โลฺ- สมผสชา มานสมผสชา ชิวหาสมผสชนา กายสมผสชา มิโน- สมผสชา เวนาติ อิมาสน นินฺทิ เวทนานิ อนิสํ เวนานา ตานา โสต- สมผสชา มานสมผสชา …
ในเนื้อหานี้มีการพิจารณาเกี่ยวกับสารฤทธิ์และอุปนิสัยที่มีผลต่อการปรับสมดุลในร่างกาย โดยเฉพาะในส่วนของสมุนไพรที่มีคุณสมบัติต่างๆ เพื่อใช้ในการบำรุงสุขภาพ ตลอดจนการประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน พบความสำคัญ
ปฐมสัมปทานตำแหน่งแปล ภาค ๑ - หน้าที่ 196
201
ปฐมสัมปทานตำแหน่งแปล ภาค ๑ - หน้าที่ 196
…นไปแห่งอัญญและเหตุเกิดแห่งอัญญทั้งสอง เป็นโรคสัง ข้อปฏิปราแปลว่ารุให้รั่ว เป็นมรรคนัง" ใน โสดา มานะ ชิวหา กาย และมะ ก็มิย่นเช่นนี้ บันทิตพึงประกอบอายตนะ 6 มีรูปร่างเป็นดั่ง วิญญาณกาย 6 มีอัญญวิญญาณเป็นดั่…
ในหน้าที่ 196 ของปฐมสัมปทาน ตำแหน่งแปลนี้นำเสนอเกี่ยวกับธรรมที่ควรรู้ซึ่งพระผู้มีพระภาคได้คลายข้อสงสัยเกี่ยวกับธรรมทั้งปวง และความรู้ที่ควรจะได้รับ ผู้เขียนอธิบายถึงคุณสมบัติของจักษะและสาเหตุแห่งการเก
วิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมของนักศึกษาและการศึกษา
78
วิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมของนักศึกษาและการศึกษา
…เครื่องรู้และสิ่งรู้ เช่น ตาเป็นเครื่องรู้ รูปเป็นสิ่งรู้ ในพระพุทธศาสนา หมายถึง จักษุ โลหิต สาน ชิวหา กาย ใจ เรียกว่า อาบตนะภายใน เป็นเครื่องิดต่อกับอายตนะภายนอก คือ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ธรรมาร…
บทความนี้สรุปเกี่ยวกับแนวคิดและความหมายของอาบตนะในพระพุทธศาสนา รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างเครื่องรู้และสิ่งรู้ และนำเสนอตัวอย่างการใช้คำศัพท์ในทางพระพุทธศาสนา เช่น อายตนะภายในและอายตนะภายนอก รวมถึงนิยาม
ความเข้าใจเกี่ยวกับพยัญชนะในภาษาไทย
232
ความเข้าใจเกี่ยวกับพยัญชนะในภาษาไทย
สำนักงานศึกษาธิการ สมุดปฏิทิน ๑๗. คำตอบในข้อใดไม่จัดเป็นกรณีทำอักษร? ก. ชิวหาปูพผ ข. ชิวหามาชูม ค. ชิวโทปค ง. ชิวฑค ๑๘. พยัญชนะคือ ข, ฃ, ฅ, ฆ, ง เรียกว่าอะไร? ก. ลิติต ข. อโจษฐ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงคำถามเกี่ยวกับพยัญชนะในภาษาไทย โดยมีการสอบถามถึงกรณีทำอักษรและประเภทของพยัญชนะ ที่รวมถึงลักษณะต่างๆ ของพยัญชนะในวรรณกรรมไทย เช่น ลิติต, อโจษฐ, ธินด และโปละ ซึ่งช่วยในการเข้าใจการจัดเ
การศึกษาหลักไวยากรณ์และคาถาในพระพุทธศาสนา
31
การศึกษาหลักไวยากรณ์และคาถาในพระพุทธศาสนา
…าถาได้เพราะสาระนี้ได้ เช่น คาถาอธิษฐาน ถ้าสนใจบังทะลังใช้เป็นคาถาสมาท่านอนุญาตให้ท่าสละสนิษได้ เช่น ชิวหา+อายตฺตา ตามหลักคำสอนก็ไม่ได้เพราะสาระหน้าเป็นอย่าง แต่อีกษรนั้นแล้วใช้เป็นคาถาได้ สมนาให้ท่าสนิษได้…
บทความนี้สำรวจสาระที่สำคัญของอาสนะในหลักไวยากรณ์ โดยเน้นการใช้คาถาและข้อควรระวังต่างๆ ในการจัดรูปประโยค จากนั้นยังมีการอธิบายเกี่ยวกับการใช้คำว่า 'สนิษ' ที่เกี่ยวข้องกับอาสนะ พร้อมตัวอย่างที่แสดงให้เห
บทสนทนาระหว่างพระเถระกับเปรต
155
บทสนทนาระหว่างพระเถระกับเปรต
ประโยค ๑ - อังคารอากาศมคลาค - หน้า 152 [52] ปญฺโญ ชิวหา ลิ้นท่าน ยาวตั้ง ๕ โยชน์ สีสนเต นวโยชน์ ศิรทะท่าน ยาวตั้ง ๖ โยชน์ กได อุจุภงค์ ดุจดัง ตัวท่านสูงถึง…
ในบทสนทนาระหว่างพระเถระโมคคลลานกับเปรต เปรตเผยถึงกรรมที่ทำในอดีต ทำให้ต้องเผชิญกับสภาพเช่นนี้ โดยเล่าถึงมเหสีที่ทำให้ตนต้องประสบกับทุกข์ และกรรมที่ส่งผลต่อชีวิตหลังความตาย. นอกจากนี้ยังมีเรื่องเล่าถึง
หลักฐานธรรมาภายในคัมภีร์พรหมช่วง 1
137
หลักฐานธรรมาภายในคัมภีร์พรหมช่วง 1
…อินทรี 4 ตัว (ฉบับเบญจ 6 ตัว) คอยเฝ้าและกินคนทั้งเป็น ซึ่งสามารถเทียบได้กับอายตนะ จักุ โสด มานะ และ ชิวหา (ฉบับเบญจเพิ่มเติม กาย และใจ) ที่คอยชักพาให้มนุษย์หลงไปในวัฏสงสาร ดวงแก้วทั้งสี่เป็นจุดมุ่งหมายของม…
หลักฐานธรรมาภายในคัมภีร์พรหมช่วง 1 กล่าวถึงตำแหน่งที่แน่นอนของนิพพานที่สะดือ และอรรถาธิบายของนิพพานว่าเป็นกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับจิตที่บริสุทธิ์ จากความไม่เที่ยงแห่งจิตสู่การบรรลุนิพพาน ดวงแก้วในโยค
การบำเพ็ญบุญและบาปในวิชชาธรรมกาย
507
การบำเพ็ญบุญและบาปในวิชชาธรรมกาย
…ลมาช่วยสร้างสองส่วน รวมทั้งสิ้นเป็นหกส่วน แบ่งออกเป็นวัตถุทั้งหก ได้แก่ จักวัตถุ โสด วัตถุ มาณวัตถุ ชิวหาวัตถุ กายวัตถุ และจิตวัตถุ ทั้งหมดนี้เป็นอายตนะภายในที่พร้อมจะรับรู้สิ่งที่มักระทบหรือสัมผัสจากภายนอ…
พระมงคลเทพมุนี (สด จนทสโร) ได้สอนถึงการดำรงตนในฝ่ายขาวและป้องกันการติดอยู่ในฝ่ายดำ โดยแนะนำให้บำเพ็ญพุทธคุณและทำสมาธิเพื่อเสริมสร้างจิตใจให้ดีงาม เพื่อไม่ให้หลงตายไปสู่อสงคต อธิบายถึงการเกิดของมนุษย์แ
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ
115
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ
…บทางหู คือ รู้เสียงจากผู้บอก, ได้ยิน 3.) มนญาณ ได้แก่ ความรู้รอบทางรู้, คือ รู้เสียงจาก, ได้ยิน 4.) ชิวหาญาณ ได้แก่ ความรู้รอบทางจมูก คือ รู้กลิ่นด้วยจมูก, ได้กลิ่น 5.) ฌานญาณ ได้แก่ ความรู้รอบทางกาย คือ ร…
งานวิจัยนี้เกี่ยวกับคัมภีร์พุทธโบราณที่สำคัญซึ่งสอนถึงหลักการที่ละเอียดซึ่งเชื่อมโยงกับจิต วิญญาณ และธรรมะ การสำรวจเนื้อหาในคัมภีร์เหล่านี้ รวมถึงความเข้าใจเกี่ยวกับ Dharmākāya และ Ālayavijñāna ซึ่งมี
นิพพานและดวงแก้วในพระพุทธศาสนา
242
นิพพานและดวงแก้วในพระพุทธศาสนา
…ะเดื่อ มีนฤทธิ์ 4 ตัวเฝ้ามะเดื่อและคอรินคนทั้งเป็น95 ซึ่งสามารถเทียบได้กับอายตนะ จักษุ โสต ฆานะ และ ชิวหา96 ที่คอยชักพาให้มนุษย์หลงไปในวิชชาสงสาร ดวงแก้วนี้เป็นจุดมุ่งหมายของมนุษย์ที่มีอยู่ในตัวเอง ต้องหาไ…
บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับนิพพาน ทำให้เห็นชัดถึงตำแหน่งและลักษณะของนิพพานในพระพุทธศาสนา การกล่าวถึงดวงแก้วที่เป็นสัญญลักษณ์ของจิตที่ปราศจากทุกข์ และวิธีการที่จะเข้าถึงนิพพานผ่านการปฏิบัติ โดดเด่นใน
การถือกำเนิดและลมห่อไฟ: คำอธิบายตามธรรมะ
248
การถือกำเนิดและลมห่อไฟ: คำอธิบายตามธรรมะ
…ะทบ ภายนอกทั้งปวง ซึ่งก็เป็นเรื่องที่สมเหตุผลเพราะเมื่อปราศจากรูปเป็นที่ ตั้งของ จักขุ โสต มานะ ชิวหา และกายแล้ว ก็ไม่สามารถรับรู้สิ่งกระทบจาก ภายนอกได้114 เหลือแต่จิตที่พร้อมที่จะไปสู่ภายใหม่โดยการช…
คั่มภิรย์บัวระพันธ์อธิบายการถือกำเนิดของมนุษย์และการแยกออกจากรูป โดยแบ่งลักษณะการเข้าไปในครรภ์ของผู้หญิงและผู้ชาย ในขณะที่ยังคงความสัมพันธ์ของจิตกับกรรมที่ได้กระทำมาและการวนเวียนในวัฏจักร.
ธรรมะและการทำงานของประสาทในพระพุทธศาสนา
11
ธรรมะและการทำงานของประสาทในพระพุทธศาสนา
…าญาณธาตุ คือ ฤดูรู้อารมณ์ มี 6 อย่าง คือ (1) จักขวิญญาณธาตุ (2) โสตวิญญาณธาตุ (3) มานวิญญาณธาตุ (4) ชิวหาวิญญาณธาตุ (5) กายวิญญาณธาตุ (6) มโนวิญญาณธาตุ6 ชีวิตตามแนวอภิธรรมนี้เรียกว่า ชีวิตเป็นปรมัตถธรรม 3…
บทความนี้สำรวจเกี่ยวกับการทำงานร่วมกันของประสาททั้ง 5 และทางใจในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายแต่ละขั้นอย่างละเอียด รวมถึงการอธิบายชีวิตตามแนวทางฤดู 6 ที่สัมพันธ์กับพระอภิธรรม นอกจากนี้ยังระบุถึงปรมัตถธรรม 3
การทดลองปฏิบัติของเจ้าชายสิทธัตถะ
22
การทดลองปฏิบัติของเจ้าชายสิทธัตถะ
…ใจ เด็ดเดี่ยวเช่นพระองค์ได้อีกหรือ พระ องค์ทรงขบพระทนต์ (ฟัน) ด้วยพระ ทนต์ กดพระตาล (เพดาน) ด้วยพระ ชิวหา (ลิ้น) พร้อมกับทรงข่มจิตไว้ด้วย น้ำพระทัยอันเด็ดเดี่ยว จนกระทั่งพระ เสโท (เหงื่อ) ไหลพรั่งพรูดุจสาย…
go มังสวิรัติ คือเสวยแต่ผักบ้าง ข้าวฟ่าง บ้าง บ้าง ลูกเดือยบ้าง ข้าวตั้งบ้าง ยางไม้บ้าง ผลไม้ที่หล่นลงมาเองบ้าง ครั้นผมเผ้าหนวดเครายาวขึ้นมา แทนที่ จะตัดกลับทรงถอนด้วยเสี้ยนตาล ยาม นั่งก็ทรงนั่งยอง ๆ
ความรู้สึกอารมณ์และสัมผัส
15
ความรู้สึกอารมณ์และสัมผัส
…จัยแม้อันใด เป็น ความไม่สบายกาย โทมนัส ความ เสียใจ อุปายาส ความคับแค้นใจ นั่นเรากล่าวว่าเป็นของร้อน ชิวหา อาทิตตา ลิ้นก็เป็น ของร้อน รสา อาทิตตา รสที่กระทบ ลิ้นก็เป็นของร้อน ชิวหาวิญญาณ์ อาทิตย์ ความรู้สึก…
ทางหูเป็นของร้อนความรู้สึกอารมณ์ อันนี้เกิดขึ้นเพราะอาศัยโสตสัมผัส เป็นปัจจัยแม้อันใด เป็นสุขบ้าง ทุกข์บ้าง ไม่สุขไม่ทุกข์บ้าง แม้อัน นั้นก็เป็นของร้อน เป็น อาทิตย์ ร้อนเพราะอะไร อาทิตย์ ร้อนเพราะ ควา
ความรู้สึกทางใจและอารมณ์
16
ความรู้สึกทางใจและอารมณ์
…ผัสเป็น ปัจจัยแม้อันใด เป็นสุขบ้างเป็นทุกข์ บ้าง ไม่สุขไม่ทุกข์บ้าง ย่อมเบื่อ หน่ายในความรู้อันนั้น ชิวหายปี นิพพินฺทติ ย่อมเบื่อหน่ายในลิ้นบ้าง รเสสุปิ นิพพินฺทติ ย่อมเบื่อหน่าย ในรสทั้งหลายบ้าง ชิวหาวิญญ…
แม้อันใด เป็นสุขบ้างเป็นทุกข์บ้าง ไม่สุขไม่ทุกข์บ้าง นั่นก็เป็นของร้อน เกน อาทิตย์ ร้อนเพราะอะไร ร้อน เพราะความกำหนัดยินดี ความโกรธ ประทุษร้าย ความหลงงมงาย ร้อน เพราะชาติ ความเกิด ชรา ความแก่ มรณะ ควา
วิธีการละขันธ์ ๕
15
วิธีการละขันธ์ ๕
…ระหาร ภูเขาอันล้วนแล้วด้วยศิลาเขยื้อน จกฺขุนา สํวโร สาธุ สาธุ โสเตน สํวโร 2 ฆาเนน สํวโร สาธุ - สาธุ ชิวหาย สํวโร - กาเยน สํวโร สาธุ สาธุ วาจาย สํวโร มนสา สํวโร สาธุ สาธุ สพฺพตฺถ สํวโร มิถุนายน ๒๕๓๖ กัลยาณ…
อยู่กี่คนก็ช่าง ตายไปด้วยกันไม่ได้ เกิดคนเดียวตายคนเดียวทั้งนั้น ก็ แฝดกันมาไม่ใช่ด้วยกันดอกหรือ จะแฝดหรือจะติดกันอย่างไรก็ตาม เถอะ คนละจิต คนละใจทั้งนั้น ต่างคนต่างมา ต่างคนต่างไป ต่าง คนต่างตาย ต่าง
ความรักและการสละ
137
ความรักและการสละ
…จริง” หม่อมฉันจะทนได้” แล้วสะอื้นไห้รำพัน ทะเลไม่รู้จักอิ่มด้วยน้ำ ไฟไม่รู้จักอิ่ม “จักษุ โสตะ ฆานะ ชิวหา กายะ อยู่แทบพระยุคลบาท ด้วยเชื้อ แผ่นดินไม่รู้จักอิ่มด้วยการรอง และมนะ เป็นสิ่งไม่เที่ยงแท้ถาวร มีอ…
ยังไม่ทันที่บุรุษวิกลจะควักพระ เนตร พระนางกาญจนมาลา อัครชายา ของเจ้าชาย ก็ผวาเข้าสวมกอดพระบาท ของพระสวามี สะอื้นไห้ น้ำพระเนตร หลั่งไหลอาบพระพักตร์ อิ่มว่าจะขาด หทัยลง แลรำพันว่า “พระองค์ผู้ประเสริฐ!