ชื่อ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 116 / 277

…ไม่ประณีตทางอารมณ์เลย เพราะมีอารมณ์หยาบ และมีสิ่งปฏิกูล เป็นอารมณ์ (เช่นนั้น) หามิได้ ที่แท้เป็นธรรมชื่อว่าละเมียด คือ เรียบ ราบดับเย็น เพราะทั้งละเมียดโดยอารมณ์ เพราะทั้งละเมียดโดยองค์ที่ นับว่าปฏิเวธ ชื…

ในบทนี้พระพุทธเจ้าตรัสถึงการฝึกอานาปานสติสมาธิว่าเป็นธรรมที่มีความละเมียดและประณีตโดยไม่ขึ้นอยู่กับความละเอียดหรือความหยาบของอารมณ์ ทั้งนี้อานาปานสติสมาธิจะช่วยให้เกิดความสงบและมีกำลังในการทำกรรมฐาน โ

…าง ๆ แห่งบาลีคำเฉลย] ในบทเหล่านั้น บทว่า อรญฺญคโต ความว่า ในบรรดาป่า อันมีลักษณะที่ท่านกล่าวไว้ว่า "ชื่อว่าป่า คือที่นอกเสาอินทขีลออก ไปนั่นจัดเป็นป่าทั้งสิ้น" น" ดังนี้ก็ดี ว่า "เสนาสนะอันมีในที่ประมาณ ๕…

บทความนี้เสนอความรู้เกี่ยวกับการภาวนา บทความอธิบายความหมายของคำบาลีที่สำคัญ เช่น อรญฺญคโต รุกขมูล และ สุญญาคาร โดยชี้ให้เห็นถึงสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมสำหรับการปฏิบัติธรรม รวมถึงการเลือกสถานที่สงบและว่าง

…ีสติหายใจเข้า" เป็นต้น ความว่า ภิกษุนั้น นั่งอย่างนี้และตั้งสติไว้มั่นอย่างนี้แล้ว ไม่ละสตินั้นอยู่ ชื่อว่าคงมีสติ หายใจออก คงที่สติหายใจเข้า” มีคำอธิบายว่า เป็นสโตการี (ผู้มี สติทํา) บัดนี้ พระโยคาวจรเป็…

บทนี้กล่าวถึงการตั้งสติในกรรมฐานและการเจริญงอกงาม โดยเสนอความหมายของคำต่าง ๆ เช่น สติที่มีความมั่นคงและการไม่หลงลืม นอกจากนี้ ยังเสนอวิธีการที่พระโยคาวจรสามารถสังเกตพฤติกรรมเหล่านั้นเพื่อพัฒนาอารมณ์ดี

…้น ปาฐะว่า ทีฆ์ วา อสฺสสนฺโต คือยังอัสสาสะ ยาวให้เป็นไป หรือ ในอรรถกถาพระวินัยกล่าวว่า ลมออกข้างนอก ชื่ออัสสาสะ ลมเข้าข้างในชื่อปัสสาสะ แต่ในอรรถกถาพระสูตรทั้ง หลายมากลับกัน (กับคำอรรถกถาวินัย) ในลม ๒ อย่…

บทความนี้วิเคราะห์เกี่ยวกับความมีอารมณ์เดียวและความไม่ส่ายไปมาแห่งจิต โดยเน้นบทบาทของการหายใจเข้ายาวและออกยาวในการทำให้สติตั้งมั่น พร้อมอธิบายศัพท์ทางการแพทย์ เช่น อัสสาสะและปัสสาสะ ที่สะท้อนถึงการทำง

…ธิ ๕ ในคำนั้น คือ อุคคหะ ปริปุจฉา อุปัฏฐาน อัปปนา ลักขณะ ในสนธิ ๕ นั้น การเรียนเอา (แบบแผน) กรรมฐาน ชื่อว่าอุคคหะ การไต่ถาม (ข้อความ) กรรมฐาน ชื่อว่าปฏิปุจฉา ความปรากฏแห่ง (นิมิต) กรรมฐาน ชื่อว่าอุปัฏฐาน …

ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงกรรมฐานในจตุกกะ ที่มีความสำคัญสำหรับผู้เริ่มต้นปฏิบัติ โดยเฉพาะอาทิกัมมิกะ ที่จะต้องทำให้ศีลบริสุทธิ์และเรียนกรรมฐานอันมีสนธิ ๕ ซึ่งรวมถึงการเรียนรู้ วิธีการถามและการกำหนดกรรมฐา

…ย่างนี้แล้ว จึงมนสิการโดยวิธีติดตาม (ต่อไป) เลิกนับเสีย แล้วใช้สติตามลมอัสสาสะปัสสาสะไปมิให้ขาดระยะ ชื่อว่าอนุพนธนา - ติดตาม ก็แลการตามไปนั้น ไม่พึงทำโดยวิธีตาม ไป (กำหนด) ต้น (ลม) กลาง (ลม) และปลาย (ลม) …

เนื้อหาในส่วนนี้เน้นการพัฒนาสมาธิโดยการนับลมและติดตามการหายใจ เพื่อสร้างสติให้แน่วแน่ โดยมีการอธิบายว่าจิตใจที่ป่วนปั่นสามารถประจักษ์ได้เมื่อทำตามลมทั้งต้น กลาง และปลาย การปฏิบัติอย่างตั้งใจนี้จะช่วยใ

…งต่างหาก ดังมนสิการโดยวิธีคณนาและอนุพันธนาไม่ แต่ว่าผู้ที่ นับ (ลม) อยู่ตรงที่ ๆ ลมกระทบ ๆ นั่นแหละ ชื่อว่ามนสิการโดย วิธีคณนาด้วย โดยวิธีผุสนาด้วย ผู้ที่เลิกนับแล้วติดตามลมอัสสาสะ ปัสสาสะนั้นไปด้วยสติ แล…

เอกสารนี้พูดถึงการมนสิการในวิสุทธิมรรค โดยการอธิบายถึงวิธีการต่างๆ เช่น อนุพันธนาและผุสนา การนับลม และการตั้งจิต ที่ช่วยให้บัณฑิตเข้าใจถึงแนวทางการปฏิบัติอย่างถูกต้อง พร้อมกับอุปมาที่ช่วยอธิบายแนวความ

…ัดซึ่งจิตตสังขาร) จึงเข้าใจว่า เนื่องด้วยฌานทั้ง 4 (ซึ่งมีเวทนาเป็นองค์ตลอด) ขันธ์ ๒ มีเวทนาเป็นต้น ชื่อจิตตสังขาร ก็ในบทสุขปฏิสัเวทีนั้น ท่านแก้ไว้ในปฏิสัมภิทาว่า คำว่า สุข ได้แก่ สุข ๒ คือกายิกสุข ๑ เจต…

หนังสือการแปลวิสุทธิมรรคในเนื้อหานี้ เน้นการเข้าใจเกี่ยวกับสุขปฏิสเวทีและจิตตสังขารภายในพระพุทธศาสนา ซึ่งแบ่งแยกเป็นฌานต่าง ๆ วิเคราะห์และอธิบายในแง่ของสมถะและวิปัสนา การศึกษาเนื้อหาของมหาฎีกาภายในวิส

…้ประกอบด้วยการพิจารณาเห็นนั้น เพราะฉะนั้น ภิกษุผู้ เป็นอย่างนั้นหายใจออกและหายใจเข้าอยู่ พึงทราบว่า ชื่อว่า สำเหนียก ว่า "เราจักเป็นผู้พิจารณาเห็นว่าไม่เที่ยง หายใจออกหายใจเข้า" ในที่นี้ (วิราคานุปสฺสี นิ…

บทนี้กล่าวถึงการพิจารณาความไม่เที่ยงในขันธ์ โดยเฉพาะวิธีการหายใจเข้าออกที่ช่วยให้เห็นความไม่เที่ยง นอกจากนี้ยังอธิบายถึงความคลายไปที่เกิดขึ้นในทุกขณะและประเภทของความคลาย ได้แก่ ขยวิราคะ และอัจจันตวิรา

…ฏินิสสัคคะ คือสละเสีย) ๑ ปักขันทนปฏิ นิสสัคคะ (ปฏินัสสัคคะ คือแล่นเข้าไป) ๑ อนุปัสนา คือปฏินิสสัคคะ ชื่อปฏินิคสัคคานุปัสนา คำนี้เป็นชื่อแห่งวิปัสนาและมรรค แท้จริง วิปัสาย่อมสละเสียซึ่งกิเลสพร้อมทั้งขันธ์ …

บทความนี้นำเสนอมุมมองเกี่ยวกับปฏินิสสัคคะ ซึ่งแบ่งออกเป็นสองประเภท คือ ปริจจาคปฏินิสสัคคะและปักขันทนปฏินิสสัคคะ การอธิบายนี้กล่าวถึงความสำคัญของการสละเสียกิเลสและการเข้าถึงพระนิพพาน โดยใช้คำว่าอนุปัสน

…้าที่ 143 อัสสาสะปัสสาสะ ย่อมเป็นไปในฌาน ๒ ข้างต้น หาเป็นไปในฌานที่ ๔ ไม่ เพราะฉะนั้น ลมเหล่านั้นจึงชื่อฌานจริมกะ (สุดด้วยอำนาจฌาน) ส่วนลมอัสสาสะปัสสาสะเหล่าใดเกิดขึ้นพร้อมกับจิตขณะที่ ๑๖ เบื้องหน้า แต่จุ…

อัสสาสะปัสสาสะ เป็นลมที่เกี่ยวข้องกับการเจริญอานาปานสติและการกำหนดระยะกาลแห่งอายุของรูปธรรมในพระสูตร. โดยอัสสาสะปัสสาสะมีการเกิดหน่วงที่สัมพันธ์กับจิตในช่วง ๑๖ ขณะจิต ซึ่งเป็นช่วงที่เกิดขึ้นพร้อมกับจุ

147 ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - Y - หน้าที่ 14 ใช่ว่าเพียงแต่ความไม่มีระคะเท่านั้น ชื่อว่า วิราคธรรมในบาลีนั้น ก็หาไม่ ที่แท้ อสังขตธรรม ที่ได้นามต่าง ๆ มีนามว่า มทนิมฺมทโน เป็นอาทิ ตามบา…

การศึกษาเกี่ยวกับวิราคธรรมในพุทธศาสนาแสดงให้เห็นว่าความเมาและความกระหายเป็นสาเหตุให้เกิดการยึดติดและทุกข์ทรมาน วิราคธรรมช่วยให้บุคคลถอนตัวจากสภาพเหล่านี้เพื่อไปสู่ความปราศจากและนิพพาน โดยการเสริมสร้าง

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล บริเฉทที่ ๘ ชื่ออนุสสติกัมมฐานนิเทศ ในอธิการแห่งสมาธิภาวนา ภาค ๒ ตอน ๑ ๑ - หน้าที่ 150 ในปกรณ์วิเศษชื่อวิสุทธิมรรค อ…

…โยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 159 ร้ายในพวกโจรนั้น เพราะเหตุที่ใจร้ายนั้น ผู้นั้นหาได้ชื่อว่าสาสนกร (ผู้ทำตามคำสอน) ของเราไม่" และว่า (๒) ผู้ใดโกรธตอบผู้ที่โกรธเอา (ก่อน) เพราะเหตุที่โกรธตอบ…

ในบทนี้ได้พูดถึงความสำคัญของการระงับใจเมื่อถูกโกรธ และการชนะสงครามของใจ โดยเฉพาะเมื่อมีความโกรธเกิดขึ้น ผู้ที่ไม่โกรธตอบจะได้รับการขนานนามว่าเป็นผู้ชนะ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเข้าใจธรรม ๓ ประการที่ศัตร

…๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 174 [ภูริทัตตชาดก] (ในภูริทัตตชาดก) พระโพธิสัตว์เป็นนาคราช ชื่อภูริทัต อธิษฐาน องค์อุโบสถแล้วนอน (ขด) อยู่บนยอดจอมปลวก แม้เมื่อถูกพราหมณ์ อาลัมพานใช้ยาอัน (ร้อน) เ…

ในภูริทัตตชาดก พระโพธิสัตว์เป็นนาคราชชื่อภูริทัต ซึ่งมีการยืนยันถึงธรรมะและศีล โดยไม่แสดงอาการโกรธแม้ถูกทำร้ายหรือถูกเบียดเบียน ในจับเปยยชาดก…

…าวจร) เป็นจิตไม่มีประมาณ ด้วยอำนาจความคล่องแคล่ว และ ด้วยอำนาจความที่มีสัตว์หาประมาณมิได้เป็นอารมณ์ ชื่อว่าเป็นจิต ไม่มีเวร เพราะละข้าศึกคือพยาบาทเสียได้ ชื่อว่าเป็นจิตไม่มีความ บีบคั้น อธิบายว่า ไม่มีทุก…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงเมตตาสหคตจิตที่มีอำนาจในการแผ่และเป็นจิตที่ไม่มีประมาณ พร้อมอธิบายว่าเมตตานั้นมีความสำคัญอย่างไรในการพัฒนาจิตสงบและการเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับความเป็นไปของจิต นอกจากนี้ยังเกี่ยวข้อง

…งปวง" นั้น เป็นคำถือเอาห ไม่มีเหลือ ชนผู้ข้องอยู่ ติดอยู่ด้วยฉันทราคะ ในขันธ์ทั้งหลายมีรูป เป็นอาทิ ชื่อว่าสัตว์ จริงอยู่ พระผู้มีพระภาคเจ้าก็ได้ตรัสคำนี้ (แก่ พระราธะ) ว่า "ดูกรราธะ ผู้ใดมีความพอใจ ความก…

ในบทความนี้ พระพุทธเจ้าตรัสถึงการรักษาตนให้อยู่ในสภาพที่ไม่มีเวร และความสุข โดยบรรยากาศที่หลากหลายของบุคคล ไม่ว่าจะเป็นสตรี บุรุษ หรือเทพ ซึ่งส่วนใหญ่ถูกขังอยู่ในความชอบธรรมต่าง ๆ และมีความยินดีในรูปท

…บริบูรณ์ อัปปมัญญานั้นเป็นภาวนาที่ทำกัลยาณ ธรรมทั้งปวงมีทานเป็นต้นให้บริบูรณ์อย่างนี้แล บริเฉทที่ ๕ ชื่อพรหมวิหารนิเทศ ในอธิการแห่งสมาธิภาวนา ในปกรณ์วิเศษชื่อวิสุทธิมรรค อันข้าพเจ้าทำเพื่อประโยชน์แก่ความป…

ในส่วนนี้ของวิสุทธิมรรค กล่าวถึงสัตว์ทุกชนิดที่เป็นบุพการีด้วยพระเมตตาที่ไม่หวั่นไหวและการทำกัลยาณธรรมที่เกี่ยวข้องกับปัญญาและบุญกุศลอย่างต่อเนื่อง บทนี้ยังเน้นถึงการทำสมาธิเพื่อให้เกิดการพัฒนาจิตใจแล

…พิจารณาถึง (กสิณ นั้น) ทำในใจแต่โอกาสที่กสิณรูปแผ่ไปท่าเดียวว่า "อากาโส อากาโส -อากาศ อากาศ" ดังนี้ ชื่อว่าเพ็กกสิณ ข้างกสิณเล่า เมื่อถูก เพิก ก็ไม่ใช่หลุดขึ้น มิใช่กระจัดกระจายไป เป็นแต่อาศัยความไม่ทำ ใน…

บทที่กล่าวถึงการทำใจเกี่ยวกับกสิณรูปและการเพิกกสิณ โดยผู้ปฏิบัติจะต้องไม่คิดถึงหรือพิจารณาถึงกสิณนั้น แต่สำนึกถึงอากาศแทน เพื่อให้เกิดความสงบใจ บทนี้ยังได้อธิบายความหมายของคำว่า 'กสิญคุฆาฏิมากาล' ว่าเ

…ม) เป็นต้น เพราะเหตุนั้น ในที่นี้ คำว่ารูปสัญญา ที่มีความไขว่า รูเป สญฺญา รูปสญฺญา-สัญญาในรูป (ฌาน) ชื่อว่ารูปสัญญา" ดัง นี้นั้น พึงทราบว่าเป็นชื่อแห่งรูปาวจรฌาน ที่กล่าวโดยยกสัญญาเป็น สำคัญ และคำนั้นที่ม…

เนื้อหาในวิสุทธิมรรคแปลนี้พูดถึงการอธิบายรูปสัญญาในความสัมพันธ์กับรูปาวจรฌาน โดยเชื่อมโยงความหมายของคำในบาลีและการนำไปสู่การปฏิบัตที่ถูกต้อง ในที่นี้คือคำว่า สพฺพโส ซึ่งมีความหมายว่า โด…