หน้าหนังสือทั้งหมด

วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - สมุฏฐาน
63
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - สมุฏฐาน
…ำนาจแห่งความเป็นรูป เป็นมหาภูต เป็นธาตุ เป็นธรรม และเป็น ของไม่เที่ยงเป็นอาทิ แท้จริง ธาตุทั้งปวงได้ชื่อว่ารูป เพราะธาตุทั้งปวงนั้นไม่ล่วง รุปปนลักษณะ (ลักษณะคือความทรุดโทรม) ไปได้ ชื่อว่าเป็นมหาภูต ด้วยเ…
ในบทนี้พูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างสมุฏฐานและกรรมสมุฏฐานซึ่งมีความเป็นอันเดียวกัน ทั้งยังชี้ให้เห็นถึงคุณลักษณะของธาตุที่เรียกว่า รูป ซึ่งไม่ล่วงลักษณะของความทรุดโทรม มีการอธิบายถึงการปรากฏการณ์ใหญ่ที่เก
การบริหารภูตและธาตุในวิสุทธิมรรค
66
การบริหารภูตและธาตุในวิสุทธิมรรค
…ใจ ในร่างทั้งหลายมีร่างหญิง และชายเป็นต้น ไม่ให้เห็นสภาพแห่งตน เพราะเหตุนั้น ธาตุทั้งหลาย นั้นจึงได้ชื่อว่ามหาภูก เหตุเสมอด้วยภูตใหญ่คือยักษิณี" เพราะความ ที่เป็นสิ่งลวง ประการ ๑ [ความที่ต้องการบริหารใหญ่…
…ี้ได้กล่าวถึงการเปรียบเทียบภูตที่น่ากลัวกับการหลอกลวงของธาตุที่มีรูปลักษณ์น่าพอใจ ซึ่งทำให้คนโง่หลงเชื่อ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงบทบาทของปัจจัยต่างๆ ที่มีผลต่อการดำรงอยู่และการบริหารชีวิต โดยเฉพาะในเรื่…
ความเป็นของใหญ่และจริงในวิสุทธิมรรค
69
ความเป็นของใหญ่และจริงในวิสุทธิมรรค
…มเป็นของใหญ่และจริงด้วย] ข้อว่า "เพราะเป็นของใหญ่ของจริงด้วย" นั้น ความว่า ก็ภูตคือธาตุทั้งหลายนั้น ชื่อว่าเป็นของใหญ่ เพราะเป็นสิ่งที่ จะพึงกำหนด (ให้เห็นตามสภาพ) ได้ด้วยความพยายามอันใหญ่ (เพราะ สภาวะเป็…
เนื้อหาในบทนี้พูดถึงความหมายของธาตุทั้งหลายว่ามีความเป็นใหญ่และเป็นของจริง อธิบายว่าธาตุเป็นสิ่งที่กำหนดได้ด้วยความพยายามอันยิ่งใหญ่ และเป็นที่ตั้งของทุกข์ในรูปแบบต่างๆ ธาตุจึงมีคุณสมบัติเป็นของไม่เที
อานิสงส์แห่งการบำเพ็ญสมาธิ
79
อานิสงส์แห่งการบำเพ็ญสมาธิ
… แห่งอัปปนาทั้งหลาย อัปปนาสมาธิ ก็คือเอกัคคตาแห่งจิตในกรรมฐาน ที่เหลือ (๓๐) สมาธิทั้งสองอย่างนั้น จะชื่อว่ จะชื่อว่าเป็นธรรมอันพระ โยคาวจรได้เจริญแล้ว ก็เพราะกรรมฐานเหล่านั้นเธอได้บำเพ็ญแล้ว เพราะเหตุนั้น…
บทความนี้กล่าวถึงสมาธิที่สำคัญในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอุปจารสมาธิและอัปปนาสมาธิ ซึ่งเป็นสมาธิที่บำเพ็ญเพื่อความเจริญของจิตและการเข้าถึงสมาบัติ อธิบายถึงอานิสงส์แห่งการบำเพ็ญสมาธิที่มีถึง 5 ประการ เช่น
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒
80
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒
…นทั้งหลาย ผู้ เจริญ (สมาธิ) ด้วยประสงค์ว่า ออกจากสมาบัติแล้วจักทำวิปัสสนาทั้ง จิตที่ยังตั้งมั่นอยู่ ชื่อว่ามีวิปัสสนาเป็นอานิสงส์ เพราะสมาธินั้นเป็น ปทัฏฐาน (เหตุใกล้ที่สุด) แห่งวิปัสสนา เพราะเหตุนั้น พระ…
ในบทนี้กล่าวถึงการเจริญฌานธรรมและการมีวิปัสสนาเป็นอานิสงส์ ทั้งการเจริญอัปปนาสมาธิและการทำวิปัสสนา โดยสมาธิถือเป็นปทัฏฐานหลักที่นำไปสู่การรู้ตามความเป็นจริง พระผู้มีพระภาคเจ้าได้สอนให้ภิกษุทั้งหลายพึง
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒
81
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒
…ล้ว (อธิษฐานให้) เป็นมากคนก็ได้" ดังนี้เป็นต้นให้เกิดขึ้นได้ การเจริญ อัปปนาสมาธิแห่งภิกษุเหล่านั้น ชื่อว่ามีอภิญญาเป็นอานิสงส์ เพราะ สมาธินั้น ในเมื่อเหตุ (ที่จะให้ได้อภิญญา) มีพร้อมอยู่ เป็นปทัฏฐาน แห่ง…
บทนี้กล่าวถึงอานิสงส์ของการเจริญอัปปนาสมาธิในพระพุทธศาสนา โดยมีอภิญญาเป็นเครื่องหมายแสดงความก้าวหน้า การทำให้แจ้งด้วยอภิญญาเพื่อเข้าถึงความรู้ยิ่ง ทั้งยังชี้ให้เห็นถึงการมีภพวิเศษจากการฝึกสมาธิที่ไม่เ
การเจริญอุปจารสมาธิและนิโรธสมาบัติในพระอริยะ
82
การเจริญอุปจารสมาธิและนิโรธสมาบัติในพระอริยะ
…) (เข้า) ถึงนิโรธนิพพานอยู่สำราญในทิฏฐธรรมนี่สัก ๒ วันเถิด การเจริญอัปปนาสมาธิแห่งพระอริยะเหล่านั้น ชื่อว่ามีนิโรธเป็นอานิสงส์ เหตุนั้น พระสารีบุตรจึงกล่าวไว้ว่า "ความรู้ในการเจริญความเป็นวสี (คล่องแคล่วใ…
ในบทนี้พูดถึงการเจริญอุปจารสมาธิและอานิสงส์ของนิโรธสมาบัติในเหล่าพระอริยะ โดยเฉพาะการเข้าถึงนิโรธนิพพานที่มีผลต่อจิตใจและการดำรงอยู่ในสุขชั้นสูงในภพชีวิต โดยพระสารีบุตรได้เสนอความรู้เกี่ยวกับการเป็นวส
อานิสงส์แห่งการเจริญสมาธิในวิสุทธิมรรค
83
อานิสงส์แห่งการเจริญสมาธิในวิสุทธิมรรค
… ด้วยคาถาว่า สีเล ปติฏฺฐาย นโร สปญฺโญ เป็นอาทินี้ ก็เป็นอัน ได้อธิบายจบแล้วอีกข้อหนึ่ง ปริเฉทที่ ๑๑ ชื่อสมาธินิเทศ ในปกรณ์วิเศษ ชื่อวิสุทธิมรรค อันข้าพเจ้าทำเพื่อประโยชน์แก่ความปราโมชแห่งสาธุชน ดังนี้ [ทบ…
บทความนี้นกล่าวถึงอานิสงส์แห่งการเจริญสมาธิ 5 ประการ รวมถึงทิฏฐธรรมสุขวิหาร การเจริญสมาธิช่วยชำระมลทินและกิเลสได้ การศึกษาวิสุทธิมรรคเป็นเครื่องมือสำคัญในการพัฒนาปัญญา และได้เรียงลำดับนิเทศเกี่ยวกับสม
การทำโยคะเพื่อบรรลุจตุตถฌาน
95
การทำโยคะเพื่อบรรลุจตุตถฌาน
…จิตฺเต" หมายเอารูปาวจรจิต ส่วนในบทที่เหลือมีบทว่า "ปริสุทฺเธ - บริสุทธ" เป็นต้น มีวินิจฉัยว่า (จิต) ชื่อว่าบริสุทธิ์ เพราะ ภาวะ คือความบริสุทธิ์แห่งสติด้วยอำนาจอุเบกขา ก็เพราะบริสุทธิ์ นั่นเอง จึงชื่อว่า …
เนื้อหาในบทนี้มีการวิเคราะห์วิธีการทำโยคะเพื่อบรรลุจตุตถฌาน โดยเริ่มจากการตั้งมั่นของจิตในขั้นตอนต่างๆ โดยอ้างถึงบทพระบาลี เช่น "โส เอว์ สมาหิเต จิตฺเต" และวินิจฉัยความหมายของคำต่างๆ เพื่อทำความเข้าใจ
ฤทธิ์อธิฏฐานในวิสุทธิมรรค
100
ฤทธิ์อธิฏฐานในวิสุทธิมรรค
…้นนึกแล้วก็อธิฏฐาน ด้วยญาณ" ว่า "เราจงเป็นคนจำนวนมาก" (แล้วเธอก็เป็นคนจำนวน มากขึ้น)" ดังนี้เป็นต้น ชื่อว่า อธิฏฐานาอิทธิ - ฤทธิ์อธิฏฐาน เพราะ ความที่สำเร็จด้วยอำนาจการอธิฏฐาน ๑. ขุ. ป. ๑๑/๕๕๕ ๒. หมายถึงญ…
เนื้อหาเกี่ยวกับฤทธิ์ต่างๆ ที่ได้แก่ อธิฏฐานาอิทธิ, ฤทธิ์บิดเบือน, มโนมยาอิทธิ, ญาณวิปฺผาราอิทธิ, และอื่นๆ ซึ่งอธิบายถึงการสำเร็จต่างๆ โดยเฉพาะความสามารถในการอธิฏฐานให้เกิดขึ้น โดยยกตัวอย่างพระโยคีที่
สมาธิวิปผาราอิทธิของท่านสารีบุตรและสัญชีวะ
105
สมาธิวิปผาราอิทธิของท่านสารีบุตรและสัญชีวะ
…น้าที่ 105 [สมาธิวิปผาราอิทธิของท่านสารีบุตร] ในท่านเหล่านั้น เมื่อครั้งท่านสารีบุตรพักอยู่ที่วิหาร ชื่อ กโปตกันทรา (ซอกเขานกพิราบ) กับพระมหาโมคคัลลานเถระ ปลง ผมใหม่ ๆ นั่งอยู่กลางแจ้งในคืนเดือนหงาย ยักษ์…
ในบทนี้กล่าวถึงสมาธิวิปผาราอิทธิของท่านสารีบุตรและท่านสัญชีวะ โดยท่านสารีบุตรขณะนั่งอยู่กลางแจ้งนับว่าเป็นพระเถระที่มีอิทธิฤทธิ์เมื่อเผชิญหน้ากับยักษ์ในขณะที่ท่านสัญชีวะมีอานุภาพในการเข้าสมาธิแม้ในสถา
ปุญฺญวโตอิทธิ และ ฤทธิของผู้มีบุญในวิสุทธิมรรค
111
ปุญฺญวโตอิทธิ และ ฤทธิของผู้มีบุญในวิสุทธิมรรค
… ก็เป็น ปุญฺญวโตอิทธิ" ดังนี้ ว่าโดยสังเขป คุณวิเศษที่สัมฤทธิ์ขึ้นในเมื่อ บุญสมภารถึงความสุกงอมแล้ว ชื่อว่า ปุญฺญวโตอิทธิ ก็แล บรรดาท่านผู้มีบุญเหล่านั้น สำหรับโชติกคฤหบดี มี ปราสาทแก้ว (หลังหนึ่ง) และกัล…
ในบันทึกนี้ได้ทบทวนกลุ่มบุคคลที่มีบุญซึ่งได้รับ ปุญฺญวโตอิทธิ เป็นพิเศษ พูดถึงฤทธิ์ต่างๆ ของพระเจ้าจักรพรรดิและคฤหบดีกแต่ละคน โดยชี้แจงถึงความสำเร็จของโชติก, ชฎิล, โฆสก และเมณฑกคฤหบดีก และรายละเอียดเก
วิสุทธิมรรค: ประโยค ๘ - การแสดงอิทธิฤทธิ์ของบุคคลผู้มีบุญ
112
วิสุทธิมรรค: ประโยค ๘ - การแสดงอิทธิฤทธิ์ของบุคคลผู้มีบุญ
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 112 ชื่อธนัญชันเศรษฐี สะใภ้ชื่อสุมนเทวี ทาสชื่อปุณณะ ชื่อว่าผู้มีบุญ ทั้งห้า ในบุคคลทั้งห้านั้น ในกาลที่ท่าน…
ประโยคนี้นำเสนอเกี่ยวกับเรื่องราวของเศรษฐีที่มีบุญและการกระทำที่แสดงถึงอิทธิฤทธิ์ ซึ่งรวมถึงการแจกข้าวและเงินแก่ประชาชน และการทำการเกษตรที่ประสบผลสำเร็จอย่างมาก สะท้อนให้เห็นถึงความมั่งคั่งและความเมตต
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒
113
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒
…าที่ 113 [๑๐ ตตฺถ ตตฺถ...อิชฌนฏเจน อิทธิ] ส่วนว่าความสำเร็จแห่งกรรมนั้น ๆ เพราะความประกอบชอบ นั้น ๆ ชื่อว่า ตตฺถ ตตฺถ สมมาปโยคปจฺจยา อิชฌนฏฺเฐน อิทธิ - ฤทธิโดยความหมายว่าสำเร็จ เพราะประกอบชอบในกิจนั้น ๆ เ…
ในเนื้อหานี้มีการอภิปรายเกี่ยวกับความสำเร็จของกรรมนั้น ๆ ตามการปฏิบัติที่ถูกต้อง และเฉพาะเจาะจง โดยท่านได้ยกตัวอย่างถึงความสำเร็จที่เกิดขึ้นจากการละกิเลสต่าง ๆ และความมีผลของการประกอบกิจที่ดี นอกจากนี
การเรียนรู้พระไตรปิฎกในวิสุทธิมรรค
114
การเรียนรู้พระไตรปิฎกในวิสุทธิมรรค
…มรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 114 การเรียนพระไตรปิฎก โดยที่สุดจนชั้นการกสิกรรมมีการไถหว่านเป็น อาทิ ชื่อว่า ตตฺถ ตตฺถ สมฺมาปโยคปจุจนา อิชฌนฏฺเฐน อิทธิ - ฤทธิโดยความหมายว่าสำเร็จ เพราะประกอบชอบในกิจนั้น ๆ …
บทนี้เสนอความหมายและการศึกษาเกี่ยวกับฤทธิในพระไตรปิฎก โดยอธิบายการใช้จิตและการมุ่งไปสู่ฤทธิที่ต้องการ รวมถึงการฝึกจิตเพื่อให้เกิดอภิญญาและอิทธิ ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการเตรียมจิตให้พร้อมสำหรับการบร
บทวิเคราะห์อิทธิบาทในพระธรรมวินัย
117
บทวิเคราะห์อิทธิบาทในพระธรรมวินัย
…อความกล้าแห่งฤทธิ" ดังนี้ ก็แลในนิเทศแห่งอิทธิบาทนี้ สมาธิที่มีฉันทะเป็นต้นเหตุ หรือยิ่ง "ด้วยฉันทะ ชื่อว่าฉันทสมาธิ คำนี้เป็นคำเรียกสมาธิที่พระโยคีทำฉันทะ คือความใคร่จะทำให้เป็นใหญ่ จึงได้บรรลุ สังขารอัน…
บทนี้พูดถึงอิทธิบาทในพระธรรมวินัย โดยเฉพาะการเจริญอิทธิบาทสี่ประการ ได้แก่ ฉันทสมาธิ วิริยสมาธิ จิตตสมาธิ และวีมังสาสมาธิ ซึ่งมีความสำคัญต่อการบรรลุธรรม นอกจากนี้ยังกล่าวถึงปธานสังขารที่เป็นตัวช่วยในก
วิสุทธิมรรค: อิทธิบาทและฉันทะ
118
วิสุทธิมรรค: อิทธิบาทและฉันทะ
…ีว่า "คำ ว่า อิทธิบาท ได้แก่กอง กองสัญญา กองสังขาร กองวิญญาณ แห่งภิกษุผู้เป็นอย่างนั้น" อีกนัยหนึ่ง ชื่อว่าบาท เพราะเป็นเครื่องอันบุคคลถึง หมาย ความว่า เป็นเครื่องให้บรรลุ บาทแห่งฤทธิ์ ชื่อว่าอิทธิบาท คำน…
บทนี้ศึกษาถึงอิทธิบาทซึ่งเป็นเครื่องนำพาไปสู่การบรรลุทางจิต โดยมุ่งเน้นที่ความสำคัญของฉันทะและการฝึกสมาธิในพระธรรมคำสอน การใช้ฉันทะและสมาธิร่วมกัน สามารถยับยั้งความไม่ดีเพื่อเข้าถึงสภาวะจิตที่สงบ นอกจ
วิสุทธิมรรค: ความหมายของอารมณ์และสมาธิ
119
วิสุทธิมรรค: ความหมายของอารมณ์และสมาธิ
…่า "ถามว่า มูลแห่งฤทธิ์มีเท่าไร ตอบว่า มูลมี ๑๖ คือ โกสัชชะ เพราะไม่หวั่นไหวด้วย (๑) จิตที่ไม่ฟุบลง ชื่อว่า อาเนญชะ เพรา ๑. ขุ. ป.๓๑/๕๕๐ ๒. บท 4 นี้ ก็คือสมาธิที่ประกอบด้วยอิทธิบาท 4 มีฉัทธสมาธิเป็นต้น กั…
…ะจิตตะ พร้อมกับอธิบายว่าทั้งสามองค์ประกอบนี้มีความสำคัญต่อการบรรลุฤทธิ์อย่างไร โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเชื่อมโยงระหว่างสมาธิกับอิทธิบาท 4 และบท 4 ที่กล่าวถึงทฤษฎีและความเข้าใจลักษณะของฤทธิ์ในพระบาลี โดยเนื้อห…
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒
135
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒
…พ์ ถือ พิณสีเหลืองดุจผลมะตูมสุก ยาวประมาณ ๓ คาพยุต ทำบูชาแด่พระ ตถาคตเจ้า (ด้วยเสียงพิณ ?) ลงมา ขึ้นชื่อว่าสัตว์ผู้ได้เห็นพระผู้มีพระ ภาคเจ้าในวันนั้นแล้ว ไม่ยังความกระหยิ่มต่อความเป็นพระพุทธเจ้าให้ เกิดข…
เนื้อหานี้เน้นถึงการแสดงธรรมของพระพุทธเจ้าและพระเถระธัมมทินนะในวันสำคัญ ขยายความเกี่ยวกับการทำอาวิภาวปาฏิหาริย์ พร้อมคำอธิบายเกี่ยวกับธรรม ๓ ประการที่บุคคลควรปฏิบัติ และการประเมินการเสด็จลงของพระพุทธเ
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒
148
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒
…หน้าที่ 148 ในขณะเดียวกัน” นัยหนึ่ง นับว่ามีฤทธิ์มาก โดยจรไปเหนือ (ปฐพี) และทำความสว่างอย่างนั้นได้ ชื่อว่ามีอานุภาพมาก ก็ โดยความมีฤทธิ์มากนั้นนั่นเอง” บทว่า ปรามสติ แปลว่าจับ หรือ แตะต้องในเอกเทส (แห่งด…
ในขณะเดียวกัน นัยหนึ่ง นับว่ามีฤทธิ์มากโดยจรไปเหนือปฐพีและทำความสว่าง โดยการอาศัยอำนาจแห่งฌานของภิกษุผู้มีฤทธิ์นั้น ทั้งนี้ ฤทธิ์มีความนิยมในการใช้กสิณสมาบัติและสามารถจับต้องลูบคลำจันทร์และสูรย์ได้จริ