หน้าหนังสือทั้งหมด

จิตและความคิดในธรรม
99
จิตและความคิดในธรรม
প্রโยคธ์ - มังคลดฺภนีนี้นีมปล เล่ม ๕ หน้าที่ 99 [๕๕๕๕] มโน ชื่อว่า จิต. ด้วยเหตุนี้ ในหมวดธรรมมี จูร ธิดาฯเป็นต้น ท่านจึงกล่าวว่า "ชื่อเหล่านี้ คือ จิตตะ มโน มานสะ…
ในบทนี้กล่าวถึงความหมายของจิตซึ่งเชื่อมโยงกับกระบวนการคิดและรู้แจ้งในระเบียบธรรมชาติ โดยสรุปแล้ว จิตถูกวิเคราะห์ในแง่ต่างๆ เช่น การคิดที่ม…
ความไม่หวั่นไหวของจิตภิญญา
104
ความไม่หวั่นไหวของจิตภิญญา
ประโยค – มังกลีตทีเป็นเปล เล่ม ๕ หน้า 104 ๖๙ ๑๐ ชื่อว่านะ ตั้งแต่ ๑๐ พระมารไป ชื่อว่านะมัชฌิมะ ตั้งแต่ ๒๐ พระมารชื่อว่านะ มีฎีกาสูตรนั้นว่า พระอธิการยิ้…
ในบทนี้ชี้ให้เห็นถึงจิตของภิญญาที่ได้ถูกต้องแล้วซึ่งไม่หวั่นไหวต่ออนโลกธรรม โดยอธิบายผ่านคำสอนเกี่ยวกับความเมตตาและความสูงส่งในโลก และการที่พระอรหันต์ไม่ตกอยู่ภายใต้ความกระสันหรือโกรธ จากการสนทนาระหว่
จิตที่ตั้งมั่นและพระอรหันต์
106
จิตที่ตั้งมั่นและพระอรหันต์
… นักถิ่นบาด องคุตตรนิยาม และในมนต์ขันธะ: นั่นอุ้มในอารมณ์ปฐมวงศ์จะอันนั้นว่า รูป-รวมอันบุคคลผูกต้อง ชื่อว่า ผัสสะ ในฉานั้น ธรรมที่ผึ่งรู้ได้ ด้วยใจชื่อว่า ธรรม บทว่า นุปาสนุติ ความว่า จะยังจิตให้หวั่นไหวไ…
เนื้อหาว่าด้วยจิตที่ตั้งมั่นและการเรียนรู้ของพระอริยสาวกในด้านการมองเห็นความเกิดและความเสื่อมของจิต โดยท่านพระโสณเถระ และอ้างอิงจากพระสูตรต่างๆ เช่น อุตตนิยบท เพื่อเน้นถึงความสำคัญของการฝึกปฏิบัติธรรม
ความหมายของความเศร้าในพระธรรม
112
ความหมายของความเศร้าในพระธรรม
…้น พระอรรถกถาจารย์จึงกล่าวว่า “อันเหตุแห่งทุกข์” ภาวะแห่งบุคคลหรือแห่งจิต ผู้ถึงความโศก คือผู้เศร้า ชื่อนี้มีความเศร้าใจเป็นลักษณะ เพราะความเป็นสภาพอันบุคคลถึงความเศร้า ชื่อว่า ภาวะแห่งบุคคล หรือแห่งจิตผู…
บทความนี้กล่าวถึงความเศร้าและอาการที่เกี่ยวข้องในจิตใจตามพระธรรม โดยพระอรรถกถาจารย์ได้เผยถึงสภาพความโศกที่เกิดขึ้นในชีวิตและสภาพอันเป็นตัวแทนของบุคคลซึ่งมีความเศร้าใจ ภาวะแห่งบุคคลหรือจิตที่เศร้าเป็นส
ความเศร้าโศกและอารมณ์ในชีวิต
113
ความเศร้าโศกและอารมณ์ในชีวิต
…ิญฺจาปิ" เป็นต้น ความคิดอันกำเิรบ หรือความ เหือดแห้ง ณ ภายในนั้นแหละ อันวันจากความเป็นผู้แก่กล้า คือชื่อ ความกรมเกรียม ณ ภายใน ได้แก่ ความหม่นไหม้ ความเสร็จใจ อันสมควรแก่ความเสื่อมมีความเสื่อมฤติเป็นต้น ช…
บทความนี้สำรวจความเศร้าโศกและอารมณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นในมนุษย์ โดยเน้นความคิดและการรับรู้เกี่ยวกับความเครียดและความเศร้าใจนั้น ๆ ผ่านตัวอย่างในอดีตกาลของพระโพธิสัตว์ซึ่งมีบทเรียนสำหรับการไม่เศร้าโศก ผู้
การประทับใจทางอารมณ์ในวนอุทยาน
122
การประทับใจทางอารมณ์ในวนอุทยาน
…] บรรดาทหารนั้น บอกว่า นามพูติฏฐ์โร เป็นัล่ง ที่สงบลงไปแล้วว่า ให้ กิเลยงนี้เหมือนกัน. อธิบายว่า นี้ชื่อว่า ความโศก ไม่นำรมเถื่อนเลยไปแล้ว คือ ล่วงพัน คับ สามสุข ไปแล้ว กลับมาอีก.ความเป็นสหาย ชื่อว่า ทุติ…
เนื้อหาเกี่ยวกับความโศกและการเข้าใจในอารมณ์ของตัวละคร ถ่ายทอดความรู้สึกและการสนทนาทางอารมณ์ ว่าด้วยการทำความเข้าใจในความเจ็บปวดและความสุข มีพระราชาเป็นศูนย์กลางของเรื่องราวที่ต้องกลับไปสู่กรุงและรับมื
มังคีลสีติ เล่ม ๕ หน้า ๑๒๗
127
มังคีลสีติ เล่ม ๕ หน้า ๑๒๗
ประโยคอธิบาย - มังคีลสีติเป็นแปล เล่ม ๕ หน้า ๑๒๗ (เพราะ) คำว่า โส นั้น เป็นชื่อของ โมหา, ภิญญุทั้งหลายเหล่านั้น ย่อมอยู่ในสนามของท่าน ผู้ปรารถนาสูได้ เพราะละสันสียึด บัณฑิตพึงทรา…
เนื้อหาในเอกสารนี้ โดยเฉพาะในคาถาที่พระผู้มีพระภาคทรงตรัสเกี่ยวกับความหมายของคำว่า โส ซึ่งหมายถึงโมหะ และบทบาทของบัณฑิตที่อยู่ในสนามของท่านผู้ต้องการบรรลุ nirvana ด้วยการลดละสันเสียดต่างๆ เพื่อให้เข้า
ความหมายและเหตุต่างกันในชีวิต
128
ความหมายและเหตุต่างกันในชีวิต
…[๒๕๕] บรรดาบทเหล่านั้น นบทว่า ราโธา ได้แก่ ราเณเป็น ไปด้วยอำนาจความกำหนด. นบทว่า อุปาลาวะโช ความว่า ชื่อว่า มีโทษน้อย คือ มีโทนเพียงเล็กน้อย เพราะเหตุ ๒ ประการ คือ เพราะอำนาจโทษทางโลกบ้าง เพราะอำนาจโทอันเ…
…านี้สำรวจความหมายและเหตุต่างกันในชีวิต โดยอิงจากคำสอนของภิกษุที่เน้นความสำคัญของการทำความเข้าใจความเชื่อมโยงระหว่างเหตุและผล การวิเคราะห์การกระทำและผลกระทบในชีวิต ซึ่งจะช่วยให้ผู้คนเข้าใจถึงคุณค่าของการเล…
เรื่องราวการเกิดและมารดาในบรรดาพระธรรม
130
เรื่องราวการเกิดและมารดาในบรรดาพระธรรม
…นความที่ตนถูกหญิงนั้นฆ่า แล้วใน 4 อัตรา โดยจัด คิดว่า " เรานี้เป็นผู้เกิดในท้องของหญิงผู้เป็นบิดาศรีชื่อ เห็นปานนี้" ดังนี้แล้ว จำเป็นแต่ นั้น ไม่ให้มารดันถูกต้องคนด้วยมือ. ถามราดน้ำ ถูก ต้องเด็กนั้น เด็ก…
เนื้อหาเกี่ยวกับการเกิดในท้องของหญิง การตัดสินใจของเด็กที่เกิดจากหญิงนั้น และการหล่อเลี้ยงโดยปู่ เรื่องราวเกี่ยวกับความรักของมารดาและการเสียสละ รวมถึงความเข้าใจในธรรมชาติของการดำรงชีวิต ฯลฯ สามารถศึกษ
อุดมคติในอิสุตตกะ
133
อุดมคติในอิสุตตกะ
ประโยคสั้น - มันคืออุดมคติในอิสุตตกะ: [๔๕๕] อรรถากถามูลสูตรนั้นว่า " โลกะ ชื่อว่า ยิ่งความฉายหยั่นไร้ประโยชน์ให้เกิด เพราะยังอุดตะให้เกิดแก่นตะและแก่นธรรมหาอัน. บทว่า จิตตาปาโกโบ…
บทความนี้นำเสนอมุมมองที่ลึกซึ้งเกี่ยวกับความโลกะและอุดมคติในอิสุตตกะ ซึ่งอธิบายถึงการเกิดขึ้นของจิตใจที่เอื้อให้ผู้คนสามารถชนะอุปสรรคและเข้าถึงความรู้ที่สูงขึ้น การสำรวจปรัชญานี้ยังกล่าวถึงความไม่ใช่ต
เรื่องของอุปราชในชาดก
138
เรื่องของอุปราชในชาดก
…้ ฉันหายแล้วหนอ." ลำดับนั้น อุปราชนั้น คำว่า "สมณะ ข้าพเจ้าเป็นพระ ราชโอรสของพระเจ้ากิสนาวาส โดยชื่อว่า ทูล ภูรมาร เรา ลิขิตดุอยู ถกกระทำอะไรแก่เราได้" พระปัญญาพุทธะ เป็น ผู้ขาดกัดตา ห ไปสู่อ้อม…
ในบทนี้กล่าวถึงเรื่องราวของอุปราชที่ต้องประสบกับบาปกรรมเนื่องจากการกระทำอันโหดร้ายต่อสัตว์ และความรู้สึกที่เกิดจากการกระทำของตนเอง ที่ทำให้เขารู้สึกร้อนรนจนล้มลง แสดงให้เห็นถึงผลของความเคียดแค้นและโทส
การศึกษาโยคะในทางธรรม
146
การศึกษาโยคะในทางธรรม
1569 ผิวากสมุตรนัวว่า "บทว ไหนเชฑูติ ความว่า ย่อมประกอบ คือ เชื่อมกรรมไว้ด้วยวิภาค เชื่อมภาพเป็นต้นไว้ด้วยภาพ อื่นเป็นต้น เชื่อมสัตว์ไว้ด้วยทุกตัว โยธะ ด้วยอรรถตามที…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการศึกษาความเข้าใจในโยคะ โดยเน้นที่ความคิดในภาพและกรรมภาพ โดยการเชื่อมโยคะและธรรมนั้นมีบทบาทสำคัญในความเข้าใจและการประสมอาศัยในการปฏิบัติท่องเที่ยวภายใน. การไปที่กล่าวถึ…
อุทาหรณ์พระเจ้าบายสี
147
อุทาหรณ์พระเจ้าบายสี
…องค์ โดยพระดำรัสเป็นต้นว่า "ปรโลก ไม่มี" อรรถถกะปายสีฤๅว่า "พระราชาที่มีมโหรทัศน์ ยังไม่ถึง อภิเนา ชื่อว่า พระราชชงไม่อคิณม" [๓๐๐] ครั้งนั้น พระเกษ แสดงปายสีฤๅ ซึ่งมีในที่สุดแห่ง ที่มินาย มาหารวร เปลือ…
เนื้อหาเกี่ยวกับพระเจ้าบายสีที่ตรัสไม่มีปรโลกในบริบทของการสนทนาระหว่างพระองค์กับพระเกษ พระวิญญาณและแนวทางปฏิบัติต่างๆ ด้วยกฎเกณฑ์และคำสอนในสมัยนั้น ยกตัวอย่างเรื่องราวที่เกี่ยวโยงกับพระราชาและพระสงฆ์
มงคลหล่านและอรรถกถา
160
มงคลหล่านและอรรถกถา
ประโยค ๑ มังคลาหล่าน ปรากฏฉันมงคลหล่านี้ ชื่อว่า เอต- ทิลานี (มงคลหล่านั้นปรากฏฉันมงคลหล่านี้) เมื่ออนุศาสน์หลัง ก็ทิษะศหน้า. ด้วยเหตุนี้ ในอรรถก…
บทความนี้สำรวจเกี่ยวกับมงคลหล่านซึ่งมีชื่อว่า เอตทิลานี ตามที่ปรากฏในอรรถกถา โดยมีการอธิบายถึงความหมายและความสัมพันธ์ของคำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง เ…
ความหมายของสพฤทดูในมังคัลดิฏี
163
ความหมายของสพฤทดูในมังคัลดิฏี
ประโยค ฯ – มังคัลดิฏีนี้เป็นแปล เล่ม ๕ หน้า ๑๖๓ สัตว์ไวในความพินาศ ชื่อว่านำให้ตาย เพราะทำให้ตายจากคุณ, อีกอย่างหนึ่ง เป็นประหนึ่งทำสัตว์ผู้เกิดในภพนั้น ๆ ให้ตาย เพราะ มีช…
เนื้อหานี้นำเสนอการอธิบายคำว่า 'สพฤทดู' ในมังคัลดิฏี เล่ม ๕ หน้า ๑๖๓ ที่กล่าวถึงสภาพของสัตว์ที่ไวต่อความพินาศ และการเป็นผู้ไม่พ่ายแพ้ต่อข้าศึก โดยอ้างอิงถึงพระอรรถกถาและแนวคิดในพระพุทธศาสนา ในการจัดกา
ความหมายและอรรถกถาในบทแห่งมังคลัตถี
164
ความหมายและอรรถกถาในบทแห่งมังคลัตถี
ประโยค - มังคลัตถีเป็นคือเล่ม ๕ หน้า ๑๖๔ [ แก่บท อปราชิต ] ในอรรถกถา ชื่อ กังวาสิรณี ท่านกล่าวว่า "สองบทว่า ปราชิโก โทติ ว่ากว่า ย่อมเป็นผู้ฆ่าแล้วสักเว้นคือ ถึง ความปราชัย.…
…งๆ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงคุณสมบัติและวัตถุประสงค์ในการกล่าวถึงคำเหล่านี้ในทางจิตวิญญาณ อาจมีการเชื่อมโยงกับการประพฤติและการปฏิบัติที่ถูกต้องเพื่อสรรค์และรักษาความสงบในชีวิต.
การวิเคราะห์อพยศัพท์ในพระพุทธศาสนา
166
การวิเคราะห์อพยศัพท์ในพระพุทธศาสนา
…นิกายว่า "อาสวะ ๕ และความเร่าร้อนเพราะ กิเลส หรือความเร่าร้อนเพราะวิบาก อันทำความคับแค้นเหล่าอื่น ชื่อว่าอาสวะ (และ) ความเร่าร้อนอันทำความคับแค้น ในพระสูตร นั่น. แห่งรัง กามาสะ ย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลผู้ส…
บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์อพยศัพท์ในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในอังคัจฉงและอรรถกถาต่างๆ ซึ่งชี้ให้เห็นถึงสัมพันธ์ระหว่างอาจารย์ต่างๆ ที่ได้บรรยายไว้เกี่ยวกับอาสวะและความเร่าร้อนที่เกิดจากการเสพในสรรพสิ่ง
ความเคารพและความเป็นมงคล
2
ความเคารพและความเป็นมงคล
…รสมัยธรรมะ จึงกล่าวว่า "ครุ ธาตุ เป็นไปในความอันสูง." บุคคลผู้ควรแก่ความเคารพมีมารดาและ บิดาเป็นต้น ชื่อว่า ครุ. แท้จริง บุคคลเหล่านั้น ปราชญ์ทั้งหลาย เรียกว่า ครุ เพราะฉะนั้น คือเพื่องฟู ได้แก่เปิดเผย คื…
บทความนี้กล่าวถึงความเคารพในพุทธศาสนา โดยเฉพาะการทำให้หนักในครุและคารวะ ซึ่งรวมถึงมารดา บิดา และผู้ที่ควรแก่การเคารพอื่นๆ พระผู้พระภาคตรัสว่า ความเคารพเป็นมงคลเนื่องจากเป็นเหตุแห่งความดี ในขณะที่ความไ
ความเป็นมนุษย์และศักดิ์สูง
4
ความเป็นมนุษย์และศักดิ์สูง
…มารถ. อธิบายว่า เพราะกรรมอันดำเกา คือสังฆ์ไม้แล้ว โดย อาการที่กรรมนันฐานในอ้อนจะให้ผล. กรรมเช่นนั้น ชื่อว่าไม่ บกพร่องโดยกิของตน เพราะเหตุนัน พระอรรถกถาจึงกล่าวว่า "อันตนให้บูรณ์" ดังนี้ การถอดอธิบายบุคคล…
บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับมังคลัตติและการอธิบายความเป็นมนุษย์ ซึ่งระบุว่าชีวิตมนุษย์เกิดขึ้นจากกรรมและการแสดงออกของคุณธรรม การมีศักดิ์สูงนั้นเกี่ยวข้องกับการเคารพครูและบทบาทที่บุคคลมีในสังคม โดยอ้างอิงจ
มังคลัด: กรรมและธรรม ๓ ประการ
5
มังคลัด: กรรมและธรรม ๓ ประการ
…ม ๔ หน้า ๕ เพราะเป็นเครื่องดำเนินไปสุดดี หรือุดดี แห่งบุคคล ได้แก่กรรม" [๒๖๔] อีกอย่างหนึ่ง คำว่า ชื่อว่าเป็นมรรค เพราะเป็นเหตุบรรลุมความเป็นไม่เสื่อม ( จากคุณสมบัติและวิบาสนามเป็นต้น) เพราะเหตุนี้ เทพา…
เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของกรรมที่เป็นเครื่องดำเนินไปในชีวิต ทั้งยังกล่าวถึงธรรม ๓ ประการที่มีบทบาทเพื่อความไม่เสื่อมของภิกขุ โดยมีการยกตัวอย่างคำสอนจากเทพารักษ์ไปยังพระองค์ ดังนั้นธรรมทั้ง ๓ ประการนี้ป