หน้าหนังสือทั้งหมด

ความเพียรและความสงบในพระพุทธศาสนา
260
ความเพียรและความสงบในพระพุทธศาสนา
…มเพียรประกอบ ด้วยองค์ ๔ มีคำอธิบายว่า "ได้ประอง คือให้เป็นไปไม่หย่อนหย่อน." ก็บแสดงความเพียรนั้น ได้ชื่อว่าเป็นคุณชาติมิหย่อนเพราะเราได้ปรารภ แล้วอย่างแท้จริง ทั้งไม่ใช่แต่ความเพียรอย่างเดียวเท่านั้น แม้ศีลก…
บทความนี้เน้นการบรรจุความเป็นผู้เจริญและประเสริฐ ผ่านการปรารภความเพียรและศีล อธิบายถึงความสำคัญของการทำจิตและกายให้สงบ เพื่อประสบผลในทางธรรม การไม่หลงลืมและการตั้งมั่นในอารมณ์เป็นสิ่งสำคัญเพื่อความเจร
การพิจารณาความพอใจและการสงัดในธรรม
264
การพิจารณาความพอใจและการสงัดในธรรม
…- หน้า ที่ 259 กุลสตรีท ที่พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสไว้ในวงภิวนั้นนั้นแล โดยนัยเป็นต้นว่า "ความพอใจ" ชื่อว่า กาม" แม้งทั้งหมดเหล่านั้น บนันติพิพํหน่าว่า ท่านสงเคราะห์ด้วยวา่า วามมี" นี้แล้ว. ก็มือเป็นเช่นนั้น…
เนื้อหาในบทนี้สำรวจความพอใจในแง่ของกามและการสงัดจากสิ่งที่เป็นอุปสรรคต่อจิตวิญญาณ โดยเฉพาะการปลดปล่อยจากกิเลสและการพัฒนาจิตวิญญาณให้บริสุทธิ์ ผ่านการตีความหลายๆ มุมมองในการปฏิบัติธรรมเพื่อความสุขและคว
ปฐมสมฺมติสาธกาแพล ภาค ๑
267
ปฐมสมฺมติสาธกาแพล ภาค ๑
…เป็นไปด้วยวัฏฐ์ เป็นไปด้วยวิจฉ" ในบทว่า " เป็นไปด้วยวัฏฎ์ " เป็นต้นนั้น มีวัจฉักดังนี้ :- ความตรัก ชื่อว่า วิกล, ท่านอธิบายว่า " ความดำริ " วิทานี้นั่น มีความกตเวทีชึงจิตใจอธิษฐานเป็นลักษณะ มีการจดและจดโดยร…
ในเนื้อความนี้ พระภาคเจ้าตรัสเกี่ยวกับความสงัดที่มีอำนาจและการควบคุมอารมณ์โดยใช้จิตเป็นฐาน ศึกษาจากกล่าวถึงข้อธรรมในบทต่างๆ ที่แสดงถึงการเข้าใจและพัฒนาจิตใจ พุทธธรรมที่ถ่ายทอดเป็นการอธิบายที่สูงส่ง เพ
ปีติสุขและอารมณ์ในพระพุทธศาสนา
270
ปีติสุขและอารมณ์ในพระพุทธศาสนา
…ขณะนั้น เพราะ เหตุนี้ มานี้ พระผู้พระภาคเจ้า จึ่งสร้างว่า "ปีติสุข." อีกอย่างหนึ่ง ปีติด้วย สุขด้วย ชื่อว่า ปีติและสุข เหมือน ธรรมและวินัยเป็นต้นนั้นนะนั้น ปีติและสุข เกิดแต่เวลา มีอยู่ก่อนนั้น หรือมีอยู่ในข…
เนื้อหานี้เพื่อเสาะหาความหมายของปีติและสุขในจิตใจ ตลอดจนแนวคิดที่พระอาจารย์มีต่อปีติและสุขว่าเป็นผลพลอยได้จากการตระหนักรู้และการมีอารมณ์ที่ดี. พระพุทธเจ้าตรัสถึงปีติว่าเป็นความยินดีที่เกิดขึ้นเมื่อมีอ
คำอธิบายเกี่ยวกับมานะและอธรา่วา
271
คำอธิบายเกี่ยวกับมานะและอธรา่วา
…ะเป็นต้น). พระโลภทั้งหลาย ย่อมแผ่อ (ธรรมที่เป็น ข้าศึกมีวิริยะเป็นต้น) ด้วยบทนี้ แม้เพราะเหตุนี้ จึงชื่อว่า มานะ อธรา่วา " พระโลภทั้งหลาย ย่อมแผ่อธรรมที่เป็นข้าศึก หรืออธรา่วาดึงโคจร ( คืออารมณ์สำหรับหน่วงม…
บทความนี้วิเคราะห์คัมภีร์วิภังค์ซึ่งพูดถึงความหมายของมานะและอธรา่วา โดยชี้ให้เห็นแนวทางการเผผลาญธรรมที่เป็นข้าศึกที่พระโลภทำได้ บทนี้แบ่งเป็น 2 นัย คือ อารมณูปนิชฌานและลักษณูปนิชฌาน พร้อมคำตอบที่แสดงใ
ปฏิสนธิปสาทกําภาค ๑
273
ปฏิสนธิปสาทกําภาค ๑
…าแม่นั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้แน่นอน ในคัมภีร์วิรั้วอย่างนี้ว่า " วิกฺต วิภา ปีติ สุข จิตคิดคตา ชื่อว่า อนาน." เพราะฉะนั้น คำที่ท่านกล่าวไว้ว่า " เป็นไปกับด้วยวิตก เป็นไปกับด้วยวิจาร" ดังนี้ ฉันใด, แม้เ…
เนื้อหาสำรวจความเข้าใจเกี่ยวกับเอกคตาในทางพระพุทธศาสนา โดยอ้างถึงการกำหนดความหมายและคำสอนของพระผู้มีพระภาค ส่วนความหมายของอุปสัมปชัญญะยังถูกอธิบายถึงความหมายว่าการเข้าถึงหรือการซึมซับความรู้จากการเรีย
เจตโก เอโกทิกวะ และความตั้งอยู่แห่งจิต
279
เจตโก เอโกทิกวะ และความตั้งอยู่แห่งจิต
ประโยค - ปฐมสัมผัสภาพภาค ๑ - หน้าที่ 274 ที่ชื่อว่า เจตโก เอโกทิกวะ นั้น ได้แก่ความตั้งอยู่แห่งจิต ๙ ล ๙ ความตั้งในมันชอบ ดังนี้ ก็อธรรมนานี้ร่วมกับปฐม…
บทความนี้นำเสนอความเข้าใจเกี่ยวกับเจตโก เอโกทิกวะ รวมถึงการอธิบายที่เกี่ยวข้องกับความตั้งอยู่แห่งจิตซึ่งมีการเชื่อมโยงกับคำสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้า ซึ่งชี้ให้เห็นถึงการไม่มีวิตกและวิจารในบางสภาวะทางจิ
สมาธิที่สมบูรณ์
281
สมาธิที่สมบูรณ์
…่า "ปีติสุข" นี้ มีนัยดังกล่าวมาแล้วนั้นเอง. บทว่า "ฤทธิ์" คือเป็นที่ ๒ โดยลำดับแห่งการคำนวณ. มานนี้ชื่อว่า "ทุติยานมองค์ 5 ทุติยานมองค์ 3" ก็ในคำว่า "มาณิ" นี้ พึงทราบว่า "ปฐมานมองค์ 5 เพราะองค์ทั้งหลายวิบั…
เนื้อหานี้กล่าวถึงสมาธิที่สมบูรณ์ในพระบาลี โดยเน้นถึงการที่สมาธิเป็นสิ่งที่ไม่หวั่นไหวและผ่องใส รวมถึงแนวคิดเกี่ยวกับปีติสุขและฤทธิ์ โดยมีการอธิบายถึงลำดับของมานาและองค์ของทุติยาน พร้อมกับ引用อ้างอิงจาก
ปฐมสัมผัสภาคทำแปล ภาค ๑
282
ปฐมสัมผัสภาคทำแปล ภาค ๑
…ิในคำว่า "ปีติยา จ วิภา" นี้ มีเนื้อความดังกล่าวแล้วนั้นแล ความเกลียดชัง หรือความก้าวล่วงปีติยามนี้ ชื่อว่า วิภา (ความสำอก). จ ศัพท์ ในระหว่างบาทีง ๒ มีการประกอบมินอรรถ จ ศัพท์ ประกอบมาซึ่งความสงบ หรือความเข…
ในเนื้อหานี้กล่าวถึงความหมายของปีติและวิภาในแง่ของความเกลียดชังและความสงบ ทั้งยังยกตัวอย่างการสามารถประกอบด้วยความสงบหรือการระงับวิถีจิตที่มีเป้าหมายเพื่อบรรลุธรรม. การสนใจในอรรถเหล่านี้มักจะพาเราไปสู
ปฐมสัมมนาป่าสักทับแปล ภาค ๑
285
ปฐมสัมมนาป่าสักทับแปล ภาค ๑
…ไว้แล้ว ? เฉลยว่า "เพราะมิก็ยังไม่ปรากฏชัด." จริงอยู่ ก็แห้ง ถามบูชานั้น ในปฐมสัมมนาและทุติยมานนั้น ชื่อว่ายังไม่ปรากฏชัด เพราะถูกปฏิบัติธรรม มีวิปัสสนาเป็นครูบา ส่วนในติยามานนี้ ถามบูชานี้ เกิดมิก็ปรากฏชัดเ…
เนื้อหาในส่วนนี้กล่าวถึงการถามนบูชาซึ่งมีบทบาทสำคัญในพระพุทธศาสนา โดยมีการอธิบายถึงธรรมะที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงตรัสไว้อย่างละเอียด พร้อมการสำรวจถึงการพัฒนาของสติและสัมปชัญญะ ตามพระธรรมคำสอนไว้ในปฐมสั
ปฐมสัมมาปฏิภาณภาค ๑ บทวิเคราะห์
288
ปฐมสัมมาปฏิภาณภาค ๑ บทวิเคราะห์
…มีความสุขอันหวานไงยินดีเท่า ที่ถึงฝังแห่งความสุขแล้วก็ตาม หากู ความใครในสุขวร่าไปในตติยามนได้ไหม และชื่อว่าเป็นผู้สรรเสริญเพราะ เป็นผู้มีสติตั้งมั่น โดยอาการที่จะเกิดขึ้นไม่ได้ และเพราะท่านได้ เอาสวความสุขอั…
เนื้อหาเสนอการวิเคราะห์เหตุผลที่พระอริยเจ้าได้สรรเสริญบุคคลที่มีความพร้อมเพรียงตามคำสอนเดิม ความมีสติและความสุขในการเป็นผู้สรรเสริญนั้น เป็นผลจากการมีอุเบกขาและความระลึกได้ ซึ่งทั้งหมดนี้เชื่อมโยงกับค
ปฐมสมันตปาสติกาเภสัช ภาค ๑ - การถามและองค์ของจิต
289
ปฐมสมันตปาสติกาเภสัช ภาค ๑ - การถามและองค์ของจิต
ประโยค(ตอบ) - ปฐมสมันตปาสติกาเภสัช ภาค ๑ - หน้าที่ 284 (ความที่จิตมีธิติมเดีย ) ชื่อว่า "ถาม" ดังนี้ อันนั้น เป็นนัยทางอ้อมเท่านั้น แต่โดยนัยทางตรง ติดยามนั้น เวลานงค์ คือ อุเบกขา สติ และ…
บทความนี้กล่าวถึงการถามในการศึกษาในปฐมสมันตปาสติกาเภสัช โดยเน้นองค์ประกอบของจิตที่ประกอบด้วยอุเบกขา สติ และสัมปชัญญะ ซึ่งมีความสำคัญในกระบวนการเรียนรู้และการเข้าใจความสุขและทุกข์ที่อยู่ในจิต สามารถเรี
ปฐมสมันตปทาสน์ทบล ภาค ๑ - อรรถาธิบายอุบากกำในตุตกาณ
295
ปฐมสมันตปทาสน์ทบล ภาค ๑ - อรรถาธิบายอุบากกำในตุตกาณ
… ภาค ๑ หน้า ที่ 290 [ อรรถาธิบายอุบากกำในตุตกาณ ] ว่าดว่า อฤทมสุข ความว่า อฤทมสุข เพราะไม่มีทุกข์ ชื่อว่า อสูญ เพราะไม่มีสุข ในคำว่า " อฤทมสุข " นี้ พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงแสดงเวทนาที่ ๑ อันเป็นปฏิปกต์ต่อทุ…
บทความนี้วิเคราะห์คำว่า 'อฤทมสุข' ที่มีความหมายว่าสุขที่ไม่มีทุกข์ และ 'อุบากบ' ที่มีลักษณะเป็นกลางในการเสวยอารมณ์ โดยพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงแสดงถึงเวทนาที่เป็นปฏิปกต์ต่อทุกข์และสุข รวมถึงการเสริมควา
ปฐมสมันตปาฎิหาริย์ภาค ๑
297
ปฐมสมันตปาฎิหาริย์ภาค ๑
…ัสไว้ว่า " มีสมิทธิบริสุทธิ์เพราะอุณบาก." บทว่า จุดฤทธิ คือเป็นที่ ๔ ตามลำดับแห่งการคำนวณ. มณะนี้ ชื่อว่าที่ ๕ เพราะอรรถว่า พระโวาทวรรธุเป็นครั้งที่ ๔. [ ตติยามณฑล ๕ จุดฤทธามณฑล ๓ ] ในคำว่า "อานน" นี้ มี…
เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายจุดฤทธิและองค์ฤธานในบริบทของพระธรรมคำสั่งของพระผู้มีพระภาคเจ้า ความเข้าใจในธรรมชาติที่บริสุทธิ์และบทบาทขององค์ต่างๆ ตามที่กล่าวถึงในพระไตรปิฎก จุดฤทธิแบ่งออกเป็นหลายระดับและมี
การไม่หวั่นไหวในสภาวะจิต
302
การไม่หวั่นไหวในสภาวะจิต
…นกันหนึ่ง. เมื่อจิตตั้งมั่นแล้วด้วยสมาธิในจตุฏฐาน ชื่อ ว่ามีจิตบริสุทธิ์ เพราะเป็นจิตใกล้จากนิวนรณ์ ชื่อว่าผุดผ่อง เพราะก้าวล่วงด้านมืดกลืดเป็นตัน ชื่อว่าไม่มีอิสิสเพียงดังนิยาม เพราะไม่มีความประพฤติดี ด้วยค…
ข้อความนี้กล่าวถึงการไม่หวั่นไหวของจิตซึ่งสามารถรักษาไว้ได้ด้วยองค์ประกอบของธรรม เช่น ความเงียบสงบจากสมาธิ และความเข้าใจในปัญญา จุดสำคัญคือการมีจิตที่มั่นคงซึ่งช่วยให้เราสามารถก้าวข้ามผ่านความฟุ้งซ่าน
ปฐมสมันตปาสาทิกาแปล ภาค ๑
306
ปฐมสมันตปาสาทิกาแปล ภาค ๑
…ืบว่ากำลังภุฏกัป กับที่กำลังจริงอยู่ ชื่อ วิภัคภัป" บรรดาสงัภฏกัปและวิภัคภัปทั้ง ๒ นั้น สงัภฏกัปกับ ชื่อว่าเป็นอันท่านถือต่อแล้วด้วยสงัภฏกัป เพราะสงัภฏกัปเป็นมูลเกยมแห่งสงัภฏกัปนั้น และวิภัคภัปยก็ เป็นอันท่า…
บทนี้อธิบายถึงความสำคัญของสงัภฏกัปและวิภัคภัปในมุมมองของพระผู้มีพระภาคเจ้า โดยแบ่งสงัภฏกัปออกเป็น ๓ ประเภท ได้แก่ แทสังสภกัป อาไปสังวัฎกัป และวาไปสังวัฎกัป พร้อมกล่าวถึงเขตแดนและเหตุการณ์ที่ทำให้โลกพิ
ประโยค-ปฐมสมันตปาสาทานแปล ภาค ๑ - หน้า 305
310
ประโยค-ปฐมสมันตปาสาทานแปล ภาค ๑ - หน้า 305
…ยความเป็นต่าง ๆ กัน ด้วยผิวพรรณเป็นกว่า "ขาว คำล้ำ" ดังนี้เป็นต้น. Because of that นั้น ชื่อและโคตร ชื่อว่าอุเทน, ผิวพรรณเป็นต้นนอกนี้ ชื่อว่าอาการ. [พวกเถรียธิยะลักษณได้ ๔๐ กัป] ถามว่า "ก็พระพุทธเจ้าทั้งหลา…
เนื้อหานี้พูดถึงการพิจารณาคุณและการมีอาหารที่สะอาด มีการเปรียบเทียบความสุขที่เป็นทิพย์กับทุกข์ทั่วไป โดยบรรยายถึงสถานะของพระพุทธเจ้าในเชิงลึก รวมถึงการ解释เกี่ยวกับชื่อและโคตรของพระพุทธเจ้าอีกด้วย จากเน
ปฐมสมันดาปสาทกเทป ในภาค ๑ - หน้า 311
316
ปฐมสมันดาปสาทกเทป ในภาค ๑ - หน้า 311
…ชญักษณ์เป็นต้น ] บทว่า โส คือ โส อะ ว่า เรานั้น ในคำว่า " ทิพพพน " เป็นนี้ มิวิจฉัฏงค์: จักุประสาท ชื่อว่าทิพย์ เพระ เป็นเชนกับจักษุทิพย์ จริงอยู่ จักุประสาทของเทวาทั้งหลาย ที่เกิดเพราะสุจิตตธรรม อันนี้ดิม …
บทความนี้กล่าวถึงการอธิบายของพระวินัยที่เกี่ยวข้องกับญาณจักุซึ่งสัมพันธ์กับจักษุทิพย์ นอกจากนี้ยังเป็นการเจาะลึกถึงทิพย์ที่เป็นธรรมชาติที่ไม่สะดวกต่อการมองเห็น เมื่อต้องติดต่อกับสิ่งภายนอก ผู้อ่านจะได
ปฐมสมันตาปฏิทิน ภาค ๑ - ความเห็นและนิสิทธิ์
317
ปฐมสมันตาปฏิทิน ภาค ๑ - ความเห็นและนิสิทธิ์
…็นทั้งสองอย่างนั้น ผู้้น่ย่อมล่วงเลยภิกข์ถึงทั้งสองอย่างนั้นไป เพราะเหตุนี้ ทัสสนะนั้น ของผู้้น่าจึงชื่อว่าเป็นเหตุแห่งทิฏฐิอิทธิฤทธิ์ ส่วนพระผู้มนพระภาคเจ้า ได้ทอดพระเนตรเห็นทั้งสองอย่างนั้นแล้ว เพราะเหตุนี…
เนื้อหานี้พูดถึงความเห็นที่มองเห็นความจริง และความอุปติเหตุแห่งสัตว์ สำหรับผู้ที่สามารถมองเห็นทั้งสองอย่างนั้นจะสามารถล่วงเลยไปถึงภิกข์ได้ นอกจากนี้ยังพูดถึงอุปปิเลส 11 อย่างที่ทำให้จิตเศร้าหมอง ที่พร
ปฐมสมันปาปา: ความหมายและเนื้อหา
319
ปฐมสมันปาปา: ความหมายและเนื้อหา
…4 เคยเที่ยวale แต่ไม่รู้สึกแสลงว่า" ดังนี้เป็นต้น. ญาณจักษุnuts (ของพระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้น) ชื่อว่าสุภัส เพราะวันจากฌานสมาธิ (เครื่องศราหมองจิต) ๑๑ อย่าง ดังพรรณนา มานี้. ชื่อว่า ล่วงจักษุของมนุษย์ เ…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของญาณจักษุในพระพุทธศาสนา ซึ่งหมายถึงการมองเห็นสิ่งที่อยู่นอกเหนือการรับรู้ของมนุษย์ ธรรมชาติของการมองเห็นที่ล่วงเลยจากประสบการณ์ของมนุษย์ และการเข้าใจในสัตว์ทั้งหลายโดยเฉพาะ