หน้าหนังสือทั้งหมด

พระราชจริยาของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
7
พระราชจริยาของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
…ายเต ปีติ ฐิเต ปสฺสาหิ อตฺตนิ โสมนสฺสญจนปปก ฯ ขอพระองค์ทรงพิจารณาราชธรรมส่วนชอบ อันตั้งอยู่ในพระองค์ดังนี้นั้น ๆ เถิด แต่นั้น พระปิติ โสมนัสจะเกิดมีแต่พระองค์มิใช่น้อย ดังนี้ ก็แลพระราชจริยา ซึ่งเป็นคุณาภรณ…
บทความนี้นำเสนอพระราชจริยาที่สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสทรงบำเพ็ญเพื่อความสำเร็จแห่งพระราชธรรม โดยพูดถึงพระมหากษัตริย์เจ้าและการพิจารณาทศพิธราชธรรมที่ประกอบด้วยพระเกียรติยศและคุณธรรมอันสูง
พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
16
พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…ประกอบตนในอุบายเครื่องบำบัดมัจฉริยโทษ ตั้งอยู่ในสัตย์ในธรรม ครอบงำความ โกรธเสียได้ ว่าเป็นสัปปบุรุษ ดังนี้ อนึ่ง พระบรมวงศานุวงศ์ที่ทรงเจริญพระชนมายุกว่า และข้า ทูลละอองธุลีพระบาทผู้เจริญพระวยายุกาล สมเด็จบ…
บทความนี้กล่าวถึงพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส และหลักการปฏิบัติของวุฑฒบุคคลในไทยว่าเป็นการแสดงถึงการเคารพนบนอบพระคุณ โดยการรวมกลุ่มกันในคำสอนที่ส่งเสริมความรักและการอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข การที่ท
โอวาทานุศาสน์ของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
31
โอวาทานุศาสน์ของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
…มพูนุท เทวาปิ น ปสนฺติ พรหมุนาปิ ปส์สโต ។ อย่าว่าแต่มนุษย์เลย แม้เทวดาและพรหม ย่อมสรรเสริญบุคคลนั้น ดังนี้ พระคุณคือพาหุสัจจะ อันมีในสมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้านี้ นับเป็นมงคลวิเสสที่ต้น
บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับโอวาทานุศาสน์ของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ซึ่งได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการปฏิบัติตามธรรมและการเป็นพหุสูตร ที่มีประโยชน์ต่อสังคมและได้รับการคุ้มครองจากธรรมอย่างยิ
สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
34
สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…าง สพฺพ์ รฏฐ์ สุข เสติ ราชา เจ โหติ ธมฺมิโก ถ้าพระราชาตั้งอยู่ในธรรม รัฐจังหวัดทั้งปวงก็อยู่เป็นสุข ดังนี้ พระคุณคืออุบายโกศลนี้ เป็น มงคลวิเสสที่ ๒. ภาพ พระราชจริยารัฏฐาภิบาลโนบายนั้น คือราชกรณียกิจที่ทรงจ…
บทความนี้กล่าวถึงพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส ในการดำรงความเป็นเอกราชและความผาสุกของอาณาจักรไทย รวมถึงความสำคัญของพระมหามณีรัตนปฏิมากร และการอัญเชิญไปยังสถานที่ปลอดภัยในช่ว
ความสำคัญของพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
35
ความสำคัญของพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…กษณะโยธาหาญสามารถย่ำยีปรกปักษ์ รัฏฐาภิบาลโนบาย ด้วยอีกโสดหนึ่งแล ยังราชกิจอื่น ส่วนการเกษตร เสียได้ ดังนี้ ข้อนี้จึงมีประโยชน์เกื้อกูลแก่ ได้ทรงตั้งพระราชบัญญัติรักษาทำบนลำคลอง และ พระราชบัญญัติออกตราจองที่…
พระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ได้ทรงแสดงความสำคัญแก่พระพุทธศาสนา และได้โปรดให้สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าอัษฎารค์ เดชาวุธ ทรงบรรพชาเป็นสามเณร เพื่อสะท้อนความนิยมในพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ ทรงพระก
การมีมิตรและญาติในพุทธศาสนา
38
การมีมิตรและญาติในพุทธศาสนา
…นตามฉันที่เป็นมิตร มีจิตคงที่ไปแปรผัน ในเวลาที่ฝ่ายหนึ่งได้ดีผิดกว่ากัน หรือฝ่ายหนึ่งเสื่อมทรามลงไป ดังนี้ ได้ชื่อว่าประพฤติตน สม่ำเสมอในมิตรธรรม อันมิตรนี้ถึงจะมิใช่ญาติแต่คบกันสนิทแล้วก็เหมือนญาติที่สนิท …
บทความนี้สนทนาเกี่ยวกับความสำคัญของญาติและมิตรในชีวิตมนุษย์ตามหลักพุทธศาสนา โดยระบุว่าหากบุคคลมีการคบหากับมิตรที่ดี เช่น กัลยาณมิตร จะส่งผลให้เกิดความเจริญ ในขณะที่การมีมิตรที่ไม่ดีอาจนำไปสู่ความเสื่อ
คำสอนของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
40
คำสอนของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
…สงฺฆภูตานํ สามคฺคี วุฑฒิสาธิกา สามัคคีย่อมยังความเจริญให้สำเร็จแก่ชนทั้งหลาย ผู้เป็นหมู่กันทุกเหล่า ดังนี้ เมื่อกล่าวโดยสังเขป ผู้ใดเป็นที่รักของขนเป็นอันมาก ผู้นั้นย่อมหวังความเจริญได้ คงไม่มี ความเสื่อมทร…
บทความนี้นำเสนอคำสอนของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส เกี่ยวกับการเคารพผู้อาวุโสและความสามัคคีในชุมชน โดยยกตัวอย่างจากพุทธภาษิตและอปริหานิยธรรมสูตร เพื่อแสดงให้เห็นว่าความรักและการช่วยเหลือก
บทบรรยายเกี่ยวกับสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
42
บทบรรยายเกี่ยวกับสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…มเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ปาปุเณ อนุปุพเพน จะบรรลุธรรมเป็นที่สิ้นสังโยชน์ได้โดยลำดับ ดังนี้ สพฺพสโยชนกุขย์ ๔๒ ตามเรื่องนี้ สันนิษฐานได้ว่า พระเจ้าพรหมทัตต์เป็นที่รักใคร่นับถือของประชาชนและ คว…
บทความนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ที่ทรงเป็นที่รักของประชาชนและบทบาทในการปกครองพระราชวงศ์ โดยเน้นการทรงบำเพ็ญญาติ และความมีมิตรธรรมต่อพระราชวงศ์และข้าราชการ การทรงทำห
พระมหากรุณาของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
44
พระมหากรุณาของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
…ห่งสัตว์ทั้งปวง ได้บรรลุพระสัมมาสัมโพธิญาณอันอุดมแล้ว ด้วยสัจจวาจานี้ ขออุปัททวะทั้งปวง จงอย่ามีเลย ดังนี้
ข้อความนี้สื่อถึงพระมหากรุณาของสมเด็จพระมหาสมณเจ้าในการให้ความยุติธรรมแก่ประชาชน และความพยายามที่จะนำพระพุทธศาสนาไปสู่ความเข้าใจแก่ผู้คน พระองค์มีพระกรุณาที่กว้างขวาง ตั้งใจให้ประชาชนได้พบกับความสุขแล
การเสริมสร้างเมตตาในพระพุทธศาสนา
49
การเสริมสร้างเมตตาในพระพุทธศาสนา
…กับ โอกาสภูมิลำเนาและกุศลากุศล เมื่อตนได้สุขเห็นปานใด ก็มีใจเผื่อแผ่หวังจะให้เขาได้สุขเช่นนั้น บ้าง ดังนี้ เมตตาจึงจะแผ่กว้างขวางทั่วไปถึงผู้อื่นที่ไม่เกี่ยวข้องกับตน แต่นั้นจึงพาบุคคลให้เข้าไป ตั้งไว้ซึ่งว…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของเมตตาในพระพุทธศาสนา โดยเชื่อว่าเมตตาเป็นคุณธรรมที่สามารถนำไปสู่การช่วยเหลือและเสริมสร้างความสุขให้แก่ผู้คน เมตตาจิตช่วยให้มนุษย์มีความปรารถนาดีต่อกันและปฏิบัติตนเพื่อประโยชน
โอวาทแห่งพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
50
โอวาทแห่งพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…ตว์ เจ้าว่า ปูชโก ลภเต ปูช์ ชนผู้บูชาย่อมได้รับบูชาตอบ วนฺทโก ปฏิวันทน์ ชนผู้ไหว้ย่อมได้ รับไหว้ตอบ ดังนี้ แต่ความต่างแห่งผล ก็ย่อมจะมีตามประเภทของเมตตานั้นเอง เมตตาที่เป็นไป โดยเจาะจงย่อมมีกำลังกล้า แต่ว่า…
พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสได้ประทานโอวาทให้สมาชิกในสังคมรักใคร่และดูแลต่อกัน รวมถึงการทำเมตตาให้กับผู้อื่น โดยไม่จำกัดแค่บุคคลใดบุคคลหนึ่ง ซึ่งจะนำไปสู่ความสุขและการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ มีการก
ปฏิสันถารและความสำคัญในรัฐบาล
53
ปฏิสันถารและความสำคัญในรัฐบาล
…ระมาทหมิ่น จนถือ เป็นสาเหตุเจ็บแค้น แต่พอได้ราชมบัติก็ยกพยุหแสนาไปปราบศากยชนบท ให้อยู่ใต้อำนาจ เป็น ดังนี้ ก็เพราะพวกศากยะไม่ฉลาดในวิธีทำปฏิสันถารการควรจะเป็นดีก็กลับให้โทษแก่ผู้ทำ, เหตุดั่ง นั้น จำต้องประส…
ในบทความนี้ กล่าวถึงการปฏิสันถารอันเป็นเครื่องมือในการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีในสังคม โดยยกตัวอย่างเหตุการณ์ในประวัติศาสตร์ว่าด้วยพระมหาสมณเจ้าและพระเถระที่ใช้การปฏิสันถารเพื่อสร้างความสงบและส่งเสริมไมต
พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสและเรื่องราวของแคว้นวัชชี
58
พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสและเรื่องราวของแคว้นวัชชี
…งในวิบุลผล ย่อมสำเร็จแก่บุคคลผู้มีปรีชาญาณค่อยประกอบการงานโดยอุบาย ไม่ มักง่ายด่วนเห็นแต่ได้เข้าว่า ดังนี้ อีกฝ่ายหนึ่ง เมื่อถึงเวลาก็หาประกอบกิจที่จะพึงทำไม่ ปล่อย ให้กาลล่วงไปเสียแล้ว จึงปรารถจะทำเมื่อภาย…
เรื่องราวเกี่ยวกับการต่อสู้ของกษัตริย์ลิจฉวีในแคว้นวัชชี ยุคที่พวกเขามีความสามัคคีในการป้องกันอาณาจักร แต่ถูกทำลายโดยแผนการแบ่งความสามัคคี จนทำให้ไม่สามารถบรรลุผลได้ ตามคัมภีร์ชาดกได้ยกตัวอย่างให้เห็น
การทำกิจในเวลาที่เหมาะสม
59
การทำกิจในเวลาที่เหมาะสม
…อทำให้ผิดเวลา ด่วนไปบ้าง ช้าไปบ้าง ย่อมได้ความเสื่อมเสีย มีตัวอย่างดังรับพระราชทานถวายวิสัชนามา เหตุดังนี้ สมเด็จพระบรม ศาสดาจารย์จึงประทานพระบรมพุทโธวาท (๒) เนื่องด้วยการรักษาตนไว้ว่า นคร ยถา ปจฺจนฺต์ นครอ…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการทำกิจในเวลาที่เหมาะสม โดยมีการอ้างอิงพระพุทธภาษิตที่เตือนใจผู้คนในการใช้ชีวิตที่มีคุณค่า เพื่อไม่ให้พลาดโอกาสทั้งทางโลกและทางธรรม ผู้ที่ไม่รู้จักกาลอาจพลาดโอกาสและประสบ
การพัฒนาจิตและการใช้งานอย่างชาญฉลาด
60
การพัฒนาจิตและการใช้งานอย่างชาญฉลาด
…จธุระ ตั้งอุตสาหะทำให้สมควร คือให้ต้องตามกาลเทศะโดยปกติตน ย่อมจะได้ทรัพย์ มาเป็นผลแห่งความประกอบชอบ ดังนี้ ข้อความที่กล่าวมาข้างต้น แม้จะหมายบุคคลเป็นเจ้า ถึงอย่างนั้นก็เป็นสาธารณทั่วถึงแก่ชนผู้เนื่องกันเป็…
เนื้อหาเกี่ยวกับการพัฒนาจิตใจและการใช้ทรัพย์สินอย่างชาญฉลาด โดยมีการยกตัวอย่างจากประวัติศาสตร์และคำสอนของพระพุทธเจ้า เรื่อง การตั้งตัวในยศศักดิ์จากการทำงานหนักและการประกอบกิจธุระอย่างมีระเบียบ ทั้งยัง
พระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
62
พระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…ุโฏ (๑) ไก่นี้มิได้เจริญในสำนักมารดาบิดา มิได้อยู่มาในตระกูลอาจารย์ จึงไม่รู้จักกาลที่ควรหรือไม่ควร ดังนี้ สัปปุริสบุคคล ตั้งต้นแต่พระพุทธเจ้าลงมา ย่อมตั้งอยู่ในกาลัญญุตา ประกอบกิจให้ถูกแก่ สมัย รู้จักใช้เว…
บทความนี้เสนอความคิดเห็นเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงตามกาลในสังคม และการรู้จักประยุกต์ใช้เวลาของบุคคลที่มีความสามารถ ซึ่งพระมหาสมณเจ้าได้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการปรับตัวในสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลง และพระร
ความสำคัญของบุตรในวงศ์สกุล
63
ความสำคัญของบุตรในวงศ์สกุล
…คเหติ โคเคน พาหาพลปริจิเตหิ เสทาวกขิตเตหิ ธมมิเกหิ ธมฺมลทเธ ปุตฺตทาร์ สุเขต ปีเนติ สมมา สุข ปริหรติ ดังนี้บ้าง เปลี่ยนบทกิริยาข้างท้ายแสดงโดย โวหารอย่างอื่นบ้าง ความแห่งบาลีข้างต้นว่า อริยสาวกในพระศาสนานี้ …
บทนี้เกิดขึ้นจากการอธิบายความสำคัญของบุตรในการสืบสายวงศ์สกุล มีการจำแนกประเภทของบุตรตามลักษณะการเกิด ความรับผิดชอบของมารดาบิดาในการเลี้ยงดูบุตร รวมถึงหลักคำสอนในพุทธศาสนาที่แสดงให้เห็นถึงการใช้ชีวิตที
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
67
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…ภารเจ้า ทรงจัดธรรมิการรักขาเพื่อรักษาความสงบของ ประชาชนในพระราชอาณาเขต โดยเนติของพระมหากษัตริย์เจ้า ดังนี้ รัฏฐาภิบาลโนบายอันสำคัญประการหนึ่ง นอกจากข้อซึ่งกล่าวมา ในศกนี้ตรัสให้เลิกบ่อนเบี้ยใน มณฑลหัวเมืองท…
บทความนี้กล่าวถึงพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ซึ่งได้มีการจัดตั้งนโยบายเพื่อรักษาความสงบและพัฒนาประเทศ โดยเฉพาะการเลิกบ่อนเบี้ยเพื่อป้องกันเหตุร้ายและสร้างหอสมุดวชิรญารที่
การป้องกันและรักษาความดีตามพระบรมพุทโธวาท
70
การป้องกันและรักษาความดีตามพระบรมพุทโธวาท
…ดนอันลุ่ม เพียรถมที่หรือก่อทำนบกั้นห้วงน้ำอันจะท่วมถึง และคอยระวังรักษาแก้ไขด้วยความไม่ประมาทฉะนั้น ดังนี้ ได้ชื่อว่าทำเกาะไม่ให้ห้วงน้ำท่วมได้ ในพระพุทธภาษิตนี้โดยพยัญชนะ, โดยอรรถนั้น กุศลธรรมได้ชื่อว่าเกา…
ในพระพุทธภาษิต สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ได้เผยเเพร่แนวทางการป้องกันและรักษาความดี โดยเปรียบเปรยถึงการทำเกาะไม่ให้ห้วงน้ำท่วม โดยอธิบายถึง 4 องค์สมบัติที่จำเป็นในการรักษาใจและอารมณ์ของต
พระโสดาปัตติผลในเรื่องราวพระราชา
80
พระโสดาปัตติผลในเรื่องราวพระราชา
… กุสลูปเทเส ธิติยา ทฬหาย อวตฺถิตตฺตา ภยภิรุตาย จ น รกุขสีนํ วสมาคมมุห์ เส ส โสตถิภาโว มหตา ภเยน เม. ดังนี้ มีความว่า เพราะเรามั่นแล้ว ด้วยความตั้งมั่น ในคำแนะนำของท่านผู้ฉลาด และเพราะ เราเป็นผู้ขลาดแต่ภัย เ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์และศึกษาความเป็นไปของพระราชาในมุมมองทางศาสนา โดยเฉพาะเรื่องราวของพระโสดาปัตติผลและการเผชิญกับอุปสรรคในชีวิต การเน้นย้ำถึงความสำคัญของมิตรภาพและการสมัครสมานของพระราชาและพระเ