ดังนี้ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 103 / 311

…ำเร็จ เช่นพระอริยสาวกผู้เสร็จกิจแห่งพรหมจรรย์ ได้ความรู้สึกว่า กต์ กรณีย์ กิจที่ควรทำได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้ เจตนาใน ๓ กาลนี้บริบูรณ์พร้อม กันแล้ว ย่อมสำเร็จเป็นพลวกุศล เป็นปัจจัยแห่งชนมายุเกษมสำราญ และความเจ…

บทความนี้สรุปเกี่ยวกับพระราชกรณียกิจที่ทรงจัดขึ้นด้วยพระเดชานุภาพโดยสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ซึ่งรวมถึงการปฏิสังขรณ์วัดราชาธิวาสและการตั้งกฎหมายด้านการบริหารประเทศ สร้างความเจริญให้กับ

…่า เทวาน ปิโย ปิยทสฺสี เป็นที่รักของเทวดามนุษย์ ทั้งหลาย ได้ทอดพระเนตรเห็นผลอันเป็นที่พอพระราชหฤทัย ดังนี้ พระราชจรรยาสาธุปฏิบัติ อันเป็นตั้งแห่งศุภสิริสวัสดิ์อุดมมงคลอันพิเศษ มีเอกเทศดังรับ พระราชทานพรรณนา…

พระเนตรของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ทอดพระเนตรเห็นผลแห่งพระเมตตาและความจงรักของประชาชน ด้วยพระราชหฤทัยที่เบิกบาน พระเจ้าอโศกมหาราชมองเห็นประโยชน์จากทางพระราชจรรยา สัญลักษณ์แห่งความสุขแล

…(๑) วันจะถวายเทศนา ยังประชวรอยู่ พระราชทานไทยธรรมบูชากัณฑ์เทศน์นี้มาจึงได้มีลายพระหัตถ์ถวาย พระพรไป ดังนี้.

ในศกที่ ๑๒๘ ของรัตนโกสินทร์ วันขึ้นเทศนาในวัดบวรนิเวศวิหาร สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสถวายพระพรแด่สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภาร พร้อมทั้งได้รับพระราชทานไทยธรรมที่เคยบริจาคในการฉลองพระชนมพรรษาอ

…มกันประดิษฐานพระบรมรูปขึ้นไว้ เพื่อประกาศพระเกียรติคุณว่าพระองค์เป็น รฏฐวฑฒโน ผู้ยังรัฐมณฑลให้เจริญ ดังนี้ พระราชจรรยาสาธุปฏิบัติ อันเป็นที่ตั้งแห่งสิริสวัสดิ์อุดมมงคลอันพิเศษ มีเอกเทศดังรับ พระราชทานพรรณนา…

สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ได้ทรงทำพระพุทธกิจสำเร็จและป้องกันรักษาพระราชอาณาจักรด้วยการจัดสรรบุคคลที่เหมาะสมในการปฏิบัติงาน เพื่อให้การบริหารรัฐประสบความสำเร็จอย่างมั่นคง นอกจากนี้ยังมีก

…หฤทัยได้ ส่วนปรหิตสมบัติ รัฏฐาภิบาลโนบาย ขอรับพระราชทานอัญเชิญพระพุทธศาสนสุภาษิตบท หนึ่งมาถวายพระพร ดังนี้ เอโกปิ สทฺโธ เมธาวี ธมฺมฏฺโฐ สีลสมฺปนฺโน อสฺสทฺธานํ จ ญาติน โหติ อตฺถาย พันธุ์น แปลความว่า “ผู้มีศร…

บทความนี้พูดถึงสมเด็จพระญาณสังวร ซึ่งทรงมีพระขันติธรรมและศรัทธาในพระพุทธศาสนา แม้พบกับวิกฤตการณ์ร้ายแรง พระองค์ก็ยังมีความมั่นคงในศีลในธรรม ส่งผลต่อจิตใจของผู้ที่นับถือและไม่ได้นับถือพระพุทธศาสนา ทั้ง

…หิตสมบัติ ด้วยรัฏฐาภิบาลโนบาย สาธกถวายด้วยพระอรหันตพอเป็นนิทัส สนนัย จักร ๔ คือ ล้อนำสู่ความเจริญ มีดังนี้ ปฏิรูปเทสวาสะ สัปปุริสปัสสยะ อัตตสัมมา ปณิธิ ปุพเพกตปุญญตา ปฏิรูปเทสวาสะ คืออยู่ในประเทศอันสมควร ขย…

บทความนี้กล่าวถึงการบรรพชาและพระราชธรรมที่เกี่ยวข้องกับความเจริญของสยามประเทศ โดยการยกตัวอย่างจักร ๔ และการปฏิบัติธรรมอันส่งเสริมให้พระพุทธศาสนามีบทบาทสำคัญในสังคมไทย พร้อมกับการมีพระมหากษัตริย์ที่ทรง

…ิฐนั้น จักกวัตติวัตร คือวัตรที่พึงปฏิบัติของพระเจ้าจักรพรรดิ เก็บความจากบาลีและอรรถกถา จดเป็นข้อได้ ดังนี้

เนื้อหาเกี่ยวกับจักกวัตติวัตรที่เป็นวิธีการปกครองอาณาจักรตามหลักธรรมของสมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราช โดยยกหลักธรรมที่ต้องปฏิบัติ เพื่อสร้างความมั่นคงและความผาสุกให้กับแผ่นดิน เน้นถึงการเคารพธรรมใน

…จต่าง ๆ ทรงอดทนต่อถ้อยคำที่มีผู้กล่าวชั่ว รักษา พระราชหฤทัยและพระอาการ พระกายพระวาจาให้สงบเรียบร้อย ดังนี้ จัดเป็นขันติ เมตตาและขันติย่อมต้องเนื่องกันและกันอาศัยกัน บารมีข้อ ๙ อันได้แก่ เมตตา กับ ทศพิธราชธร…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการปฏิบัติขันติราชธรรมของพระมหากษัตริย์ที่มีพระราชหฤทัยกล้าหาญและอดทน ต่ออารมณ์ของโลภะ โทสะ โมหะ เป็นตัวอย่างของการมีเมตตาในปฏิบัติการณ์ต่างๆ เพื่อประชาชน และอธิบายความสัมพันธ์ระหว่า

…งในวิบุลผล ย่อมสำเร็จแก่บุคคลผู้มีปรีชาญาณ ค่อยประกอบการงานโดยอุบาย ไม่มักง่ายด่วนเห็นแต่ได้เข้าว่า ดังนี้ อีกฝ่ายหนึ่ง เมื่อถึงเวลาก็หาประกอบกิจที่จะพึงทำไม ปล่อยให้กาลล่วงไปเสีย แล้ว จึง ปรารภจะทำ ณ ภายหล…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเตรียมการที่เหมาะสมในเวลาที่สงบ และการใช้เวลาทำกิจกรรมให้ตรงตามเวลาเพื่อความสำเร็จ โดยยกตัวอย่างจากพระเจ้าอชาตศัตรูและพระเทวทัตต์ เพื่อสะท้อนให้เห็นความสำคัญของการไม่ปล่อยให้เวลาล่ว

… นิรยมุห์ สมปุปิตา ฯ ๒๕๐ เพราะชนทั้งหลาย อันขณะล่วงไปแล้ว ย่อมโศกเศร้ารันทด ไปเต็มแน่นอยู่ในนิรยาบายดังนี้ บุคคลผู้เป็นกาลัญญู รู้จักกาลสมัย ทำธุระให้สบเวลาได้ชื่อว่าปฏิรูปการีผู้ทำสมควร ย่อมจะได้บรรลุความเ…

บทความนี้กล่าวถึงแนวคิดเกี่ยวกับการพัฒนาทรัพย์สินทั้งในระดับบุคคลและชาติ โดยเน้นถึงความสำคัญของการทำงานอย่างมีระเบียบและการปรับตัวให้เข้ากับช่วงเวลาต่างๆ เพื่อสร้างความร่ำรวยและมั่งคั่ง โดยอ้างถึงตัวอ

…ล ไก่ตัวนี้มิได้เจริญในสำนักของมารดาบิดามิได้อยู่มาในตระกูลอาจารย์จึง ไม่รู้จักกาลที่ควรหรือไม่ ควร ดังนี้ สัปปุริสบุคคลตั้งต้นแต่พระพุทธเจ้าลงมา ย่อมตั้งอยู่ในกาลัญญุตา ประกอบกิจให้ถูก แก่สมัย รู้จักใช้เวล…

เนื้อหาในส่วนนี้กล่าวถึงความสำคัญของการรู้จักเวลาและการประพฤติที่แม่นยำในงานต่าง ๆ โดยเฉพาะในบริบทของพระพุทธศาสนา ซึ่งตั้งอยู่บนหลักการของกาลัญญุตา บุคคลที่ไม่รู้จักเวลานั้นไม่เพียงแต่สร้างผลเสียให้ตน

…้วย ย่อมชักชวนผู้อื่นด้วย ทายกผู้นั้นจะได้ โภคสัมปทาทั้ง บริวารสมบัติ ในที่แห่งตนเกิดแล้วแลเกิดแล้ว ดังนี้ มหาชนได้พึ่งพระบารมี แลเจริญด้วยกุศล สุจริต สมด้วยพระพุทธภาษิตว่า ยถา หิ ปพฺพโต เสโล เป็นต้น ความว่…

เนื้อหาเกี่ยวกับการให้ทานและการรักษาศีลที่มีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตในสังคม ผู้มีศีลจะได้รับสิ่งดีๆ และมีผลต่อชีวิตทั้งตนเองและผู้อื่น การทำดีช่วยสร้างความเจริญในชุมชนและประเทศ การละทิ้งความอยากเสพส

…จัดว่าพระรัตนตรัย คือวัตถุประเสริฐให้เกิดความยินดี ๓ ประการ แม้ต่างกันโดยวัตถุว่า พุทโธ ธัมโม สังโฆ ดังนี้ ก็จริงอยู่ ถึงอย่างนั้น ก็เป็นอันเดียวกันโดย อรรถ เพราะไม่แยกจากกันไปได้ พระพุทธเจ้าตรัสรู้พระธรรมก…

บทสวดนี้เป็นการขอพรเพื่อขอให้สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าทรงพระเกษมสุขตลอดทุกทิพาราตรีกาล และทรงมีอายุยืนยาว ปราศจากอันตรายใด ๆ ขอให้เทวดารักษาและปกป้องตามพระราชกุศล จงตั้งไมตรีจิตอภิบาลรักษาให้ราชอา

…์แล้วยังมีสุคติภพเป็นที่ไป ณ เบื้องหน้า ดังแสดงไว้ในคาถาว่า สมปราโย จ สุคคติ แลสัมปรายภพจะเป็นสุคติ ดังนี้ คนนเจ ตรมานาน ชิมห์ คจฺฉติ ปุงฺคโว เป็นต้น ความว่า เมื่อฝูงโคข้ามฟากอยู่ ถ้าโคผู้นำฝูงไปคด โคทั้งหม…

เนื้อหานี้กล่าวถึงคุณลักษณะของธรรมที่มนุษย์ปรารถนาเพื่อความมีสุขและความเจริญในชีวิต อธิบายถึงการกราบไหว้และเคารพในความเป็นธรรมที่ช่วยเสริมสร้างความสมบูรณ์ให้แก่ชีวิต ทั้งนี้เนื้อเริ่มต้นด้วยการชี้ให้เ

…บุตรน้อยอันเกิดแต่ตนเป็นนิตย์ ฉันใด ขอพระราชาทั้งหลาย จงทรง ปกคองประชาชนโดยธรรมทุกเมื่อ ฉันนั้นเถิด ดังนี้ พระราชกรณียกิจส่วนรัฏฐาภิบาลโนบาย ที่ พรรณนายรรยายมาพอเป็นนิทัสสนัยนี้ จัดเป็นมงคลวิเศษที่ครบ ๓ พระ…

ในเรื่องนี้ได้มีการอภิปรายเกี่ยวกับบทบาทของพระราชาในการปกครองประชาชนอย่างมีธรรม เพื่อหลีกเลี่ยงความไม่สงบทั้งภายในและภายนอก โดยเปรียบเทียบพระราชาเสมือนมารดาและบิดาที่ดูแลบุตร พร้อมด้วยตัวอย่างการใช้ยุ

…เด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๒๗๐ สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงพระราชนิพนธ์ไว้ ก็มีปรากฏดังนี้ว่า อตฺตสมมาปณิธิ ความตั้งตนไว้ชอบ เป็นคุณสมบัติอันนิยมว่าดีทั้งในทางโลกและทางธรรม จึงนับได้ว่าเป็นข…

บทความนี้อ้างถึงพระราชนิพนธ์ของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ที่เน้นความสำคัญของการตั้งตนไว้ชอบ ซึ่งหมายถึงการประกอบอาชีพให้เป็นประโยชน์ต่อส่วนรวม ทั้งในด้านศีลธรรมและสังคมรอบข้าง โดยการทำกิจกรรมที่ดีและมีคุ

…ทวาปี น ปสนฺติ พฺรหฺมุนาปิ ปสํสิโต ។ อย่าว่าแต่มนุษย์เลย แม้เทวดาแลพรหมก็ย่อมเชยชมสรรเสริญบุคคลนั้น ดังนี้ พระคุณคือพาหุ สัจจะอันมีในสมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้านี้ นับเป็นมงคลวิเศษที่คำรบ ๒ อาศัยพระมัตตัญ…

บทความนี้พูดถึงการปกครองตามหลักพระธรรม ซึ่งเน้นที่ความยุติธรรมและคุณธรรมในตัวบุคคล ผู้ปกครองนักปกครองควรเป็นแบบอย่างที่ดีในการบริหารงาน ด้วยความรักและความปรารถนาดีต่อประชาชน การรักษาความยุติธรรมเป็นพื

… สงฺฆภูตาน สามคฺคี วุฑฒิสาธิกา สามัคคีย่อมยังความเจริญให้สำเร็จแก่ชนทั้งหลาย ผู้เป็นหมู่กันทุกเหล่า ดังนี้ เมื่อกล่าว โดยสังเขป ผู้ใดที่เป็นที่รักของชนเป็นอันมาก ผู้นั้นย่อมหวังความเจริญได้ คงไม่มีความเสื่อ…

บทความนี้พูดถึงคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ในด้านความสามัคคีและการเคารพในชุมชน โดยเน้นถึงความสำคัญของการรักษาธรรมและการดูแลเอาใจใส่กันในกลุ่มคน การรักษาประโยชน์แก่กันและกันจะก่อให้เกิดพหุปปิยตา โดยท

…โยคะ คือสังกิเลสธรรมอันประกอบสัตว์ไว้ในภพ ปาปุเณ อนุปุพเพน จะพึงบรรลุธรรมเป็นที่สังโยชน์ได้โดยลำดับ ดังนี้. สพฺพสโยชนกขย่ ។ ตามเรื่องนี้ สันนิษฐานได้ว่าพระเจ้า พรหมทัตต์เป็นที่รักใคร่นับถือของประชาชน แลความ…

พระเจ้า พรหมทัตต์ทรงเป็นที่รักและเคารพจากประชาชน การบำเพ็ญกุศลธรรมของพระองค์ทำให้เข้าถึงความก้าวหน้าของจิตใจและสังคม พระองค์ต้องการที่จะนำมาซึ่งความสงบสุขให้แก่มวลชน โดยการดูแลปกครองให้มีความยุติธรรมแ

…กุสลูปเทเส ธิติยา ทฬหาย อวฏฐิตตฺตา ภัยภิรุตาย จ น รกุขสีน้ำ วสมาคมมุห์ เส ส โสตถิภาโว มหา ภเยน เม ។ ดังนี้ มีความว่า เพราะเรามั่นแล้ว ด้วยธิติอย่างมั่น ในคำแนะนำของปราชญ์ แลเพราะเราเป็นผู้ ขลาดต่อภัย เราจึง…

บทความนี้เน้นความสำคัญของคุณสมบัติธิติในการเผชิญกับอันตราย โดยยกตัวอย่างเรื่องราวของท้าวสักรินทรเทวราชและพระเจ้าตักศิลา ที่แสดงถึงความสำเร็จจากความมั่นคงและความไม่หวั่นไหว ซึ่งเป็นสิ่งที่ทุกคนควรมีเพื