ตร : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 217 / 449

…้าที่ 301 (อุชุ... าย... สามีจิปฏิปนฺโน เนื่องด้วย สุปฏิปนฺโน) ก็เพราะว่า สัมมาปฏิปทานั้น เป็นปฏิปทาตรง คือ ไม่คด ไม่โกง ไม่งอ อนึ่ง ปฏิปทานั้นท่านเรียกว่าอริยญายะบ้าง และถึงซึ่งความ นับ ( ได้ชื่อ ) ว่า…

…ที่ด้วยชื่อที่แตกต่างกันเพื่อสะท้อนถึงลักษณะและเนื้อหาของการปฏิบัติดี นอกจากนี้ยังสนับสนุนให้ผู้อ่านตระหนักถึงผลสำเร็จแห่งการปฏิบัติในมรรคและวิธีปฏิบัติที่ถูกต้อง

…02 โต่ง ) ทั้ง ๒ ข้าง และเพราะปฏิบัติเพื่อละโทษ คือความคิด ความโกง และความงอ ทางกายวาจาใจ พระนิพพาน ตรัสเรียกว่า ฌายะ เพราะปฏิบัติเพื่อประโยชน์ แก่พระนิพพานนั้น จึงชื่อ ญายปฏิปนฺโน บุคคลทั้งหลายปฏิบัติด…

เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติที่นำไปสู่ความเป็นผู้ควรแก่สามีจิกรรม อธิบายถึงการปฏิบัติในทางจิตใจและวาจาเพื่อบรรลุพระนิพพาน โดยเน้นที่การปฏิบัติเพื่อประโยชน์ที่สูงสุดและการศึกษาความหมายของบทต่างๆ ที่เกี่ย

… วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 313 ในบทเหล่านั้น บทว่า มจฺเฉรมลปริยุฏฺฐิตาย (ถูกมลทินคือ ความตระหนี่กลุ้มรุม ) หมายความว่า ถูกมลทินคือความตระหนี่ ครอบงำ บทว่า ปชาย ( เมื่อประชาชน ) ความว่า สัตว์ท…

บทนี้กล่าวถึงความสำคัญของการให้และการแบ่งปันในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเอาชนะความตระหนี่ ซึ่งเป็นมลทินที่ขัดขวางความผ่องใสของจิต การที่สัตว์ทั้งหลายถูกมลทินครอบงำนั้น เป็นสาเหตุให้ไม่…

…พนั้นๆ ศีลอย่างนั้น สุตะอย่างนั้นจาคะอย่างนั้น ปัญญาอย่างนั้น แม้ของเรา ก็มีอยู่ " ดังนี้ แต่ในพระสูตรตรัส (สองฝ่ายเสมอกัน ) ว่า " ดูกร มหานาม ในสมัยใด อริยสาวกระลึกถึงศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ และ ปัญญาของต…

บทความนี้สำรวจความหมายและวิธีการเจริญเทวตานุสสติ โดยเชื่อมโยงถึงคุณธรรมที่มีอยู่ในตัวเองและในเทวดา ที่จำเป็นต้องมีศรัทธากล้าในการทำความดี บทความยังกล่าวถึงความสำคัญของการตั้งเทวดาเป็นพยาน และการระลึกถ

…อญ นี่เป็นกถามุข ( คำแก้ข้อที่สำคัญ) อย่างพิสดาร ในเทวตานุสสติ [แก้อรรถบท อตฺถเวท์ เป็นต้นในมหานามสูตร] ก็แล ในการทรงแสดงอนุสสติเหล่านั้นโดยพิสดาร พระผู้มีพระ ภาคเจ้าตรัสคำว่า " ในสมัยนั้น จิตของเธอเป็น…

บทความนี้กล่าวถึงการทำความไม่ประมาทในเทวตานุสสติที่มีอานุภาพมาก โดยการพิจารณาและปฏิบัติตามคำสอนของพระพุทธเจ้า ซึ่งเน้นให้ผู้มีปัญญาปฏิบัติอย่างตั้งใจและละเอียด โดยอ้างถึงพุทธวจนะที่กล่าวถึงอารมณ์และคว

…านนฺโท พระอานนท์ผู้มีอายุ ถ้าใช้เป็นคำแทนชื่อของนาม ดุจ ตุมห ศัพท์ เช่น อายสฺมา อันว่าท่านผู้มีอายุ ตรงกับภาษาไทยว่า ท่าน เพราะฉะนั้น ในบาลีไวยากรณ์จึงเว้น อายสุมนตุ เสีย ยกเอา คุณวนฺตุ เป็นตัวอย่าง 0. …

เนื้อหาเกี่ยวกับการใช้บาลีไวยากรณ์ในนามและอัพยยศัพท์ โดยอธิบายถึงการใช้คำต่างๆ เช่น นุต, คุณวนฺตานิ, และการแปลงคำในบริบทต่างๆ นอกจากนี้ยังมีการยกตัวอย่างการใช้ศัพท์และแนวทางในการแบ่งประเภทคำในบาลีไวยา

…์อะไร ตุมหอมห ทั้ง ๒ นี้ ก็คงอยู่อย่างนั้น ไม่เปลี่ยนไปตาม และการแปลก็ออกชื่อ คำแปล ตุมห อมห นั้นโดยตรงกันวิภัตติของตน พร้อมด้วยออก ชื่ออายตนิบาตไปด้วย เช่น ตฺวํ อันว่า ท่าน, ตุมหากิ แห่งท่าน ทั้งหลาย, …

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับวิธีการใช้และการแปลนามและอัพยยศัพท์ในภาษาบาลี โดยเฉพาะความสำคัญของคำที่ใช้ในการสนทนา และการใช้สัพพนามในบริบทที่เหมาะสม รวมถึงการเคารพในภาษาเมื่อพูดกับผู้ที่มีอายุมากกว่า เช่น ก

…ิบาตของวิภัตติ เพราะได้ออกชื่อที่บทนามนามแล้ว และ บทนามนามกับวิเสสนะนั้นเล่า ก็มีลิงค์ วจนะ วิภัตติ ตรงกัน ดัง ตัวอย่างต่อไปนี้ :- สา อาวุโส เทวี ปริปทุกคพฺภา อตฺตโน นิวาสนฏฐานภูติ က ๒ ๔ ៨ ය เทวทห์ คนตุ…

…งๆ เข้าด้วยกัน เช่น นิบบาต และการใช้กิริยาวิเสสนะ การแปลและประโยคตัวอย่างเพื่อทำความเข้าใจประวัติศาสตร์ภาษา พร้อมเชื่อมโยงหลักการของวิเสสนนั้น ๆ กับอายตนิบาตและหน้าที่ของนาม

…มนาม หรือโยคตัวนามนามที่กล่าวมา แล้ว โดยที่จะต้องประกอบ สัพพนาม กับ นามนาม ให้มี ลิงค์ วจนะ วิภัตติ ตรงกัน แต่วิธีแจกวิภัตติ เจกวิภัตตินามศัพท์ทั้งสองนี้ไม่เหมือน กัน ฉะนั้นผู้ศึกษาใหม่ ๆ ควรฝึกหัดแจกเท…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการศึกษาสัพพนามในภาษาบาลี ซึ่งมีการเปลี่ยนรูปเมื่อใช้ร่วมกับอัพยยตัทธิต และการใช้ศัพท์ในฐานะที่เป็นตติยาวิภัตติและสัตตมีวิภัตติ การแจกวิภัตติของสัพพนามจะแตกต่างจากนามนาม ผู้เรียนคว

…ตามรูปแจกเปรียบเทียบข้างบนนี้ ผู้ศึกษาคงเห็นได้แล้วว่า สัพพนาม กับ นามนาม ต้องมี ลิงค์ วจนะ วิภัตติ ตรงกัน อย่างไร นี่เป็นแต่เพียงระหว่าง ย สัพพนาม กับ นามนาม ที่เป็น อุ การันต์ คือ ภิกฺขุ ซึ่งอยู่ในฐาน…

…ทียบระหว่างสัพพนามและนามนาม ซึ่งการศึกษาจะเห็นได้ว่า สัพพนาม กับ นามนาม ต้องมีลิงค์ วจนะ วิภัตติ ที่ตรงกัน การยกตัวอย่างเกี่ยวกับ 'ภิกฺขุ' เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนเกี่ยวกับการใช้คำในภาษาบาลีซึ่งมีระบบการทำ…

…ก็คงไว้อย่างนั้น หาได้เปลี่ยนแปลงให้ผิดไปจากรูป เดิมไม่ เพียงเท่านี้ก็เป็นอันจัดเข้าในจำพวกอัพยยะโดยตรง เพราะ ตรงกับศัพท์เดิมว่า "ไม่ฉิบหาย" หรือ "ไม่เสื่อมสิ้นไป " จึงจัด เป็นจำพวกอัพยยศัพท์โดยแท้.

…กลงแห่งอุปัทวะเหล่านั้น ก็ถึงซึ่งความตายได้ ประการหนึ่งเหมือนกัน เพราะเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสไว้ ว่า "ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ครั้นกลางวันผ่านไป แล้ว กลางคืนย่างเข้ามา ย่อมพิจาร…

…ารถนำไปสู่ความตายได้มากมาย และสอนให้ระลึกถึงความไม่แน่นอนของชีวิต ทุกข์หรือปัญหาที่เกิดขึ้นมีทั้งอันตรายและภัยรอบตัว ซึ่งสามารถเกิดขึ้นโดยไม่คาดคิด จึงควรใช้ชีวิตด้วยความระมัดระวังและมีสติ

…นั้นก็เป็นอยู่ สัก ๑๐๐ ปี เกินนั้นไปก็มีบ้าง แต่ (เป็นส่วน) น้อย เพราะเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า "ดูกรภิกษุทั้งหลาย อายุของมนุษย์ทั้งหลาย นี้น้อย สัมปรายภพ (เล่า) ก็จะต้องไป จึงควรทำกุศล ประพ…

…มตายเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ จึงควรใช้ชีวิตให้เต็มที่เพื่อสะสมกุศลผลบุญ บทเรียนจากอรรถกถาและพระสูตรต่าง ๆ ส่งเสริมให้เห็นคุณค่าของการเจริญมรณสติและการทำความดีในแต่ละวัน.

…๔ บรรพนั้น เพราะเหตุที่ ๓ บรรพนี้คือ อิริยาบถบรรพ จตุสัมปชัญญบรรพ ธาตุมนสิการบรรพ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสโดย เป็นวิปัสสนา" สิวัฏฐิกบรรพ ๕ ตรัสโดยเป็นอาทีนวานุปัสสนา" (คือ อาทีนวญาณ) ในวิปัสสนาญาณทั้งหลาย…

บทนี้กล่าวถึงการเจริญกายคตาสติในวิสุทธิมรรค แบ่งเป็น ๑๔ บรรพ อาทิ อานาปานบรรพ อิริยาบถบรรพ และจตุสัมปชัญญบรรพ ทั้งนี้ กายคตาสติช่วยให้ภิกษุเจริญการปฏิบัติธรรมเพื่อผลดีในชีวิต นอกจากนี้ยังมีการอธิบายสม

…งโดยโกฏฐาสมีผมและขนเป็นอาทิ อันมี กลิ่นเหม็น และน่าเกลียดไม่เป็นขวัญตาเลยเท่านั้น เพราะเหตุนั้น จึง ตรัสว่า อตฺถิ อิมสฺม กาเย เกสา โลมา ฯเปฯ มุตติ (ผม ทั้งหลายมีอยู่ในกายนี้ ขนทั้งหลายมีอยู่ในกายนี้ ฯลฯ…

ในเนื้อหานี้มีการกล่าวถึงการเจริญกรรมฐานในกาย โดยนำเสนอการศึกษาอาการที่ไม่บริสุทธิ์ของร่างกาย เช่น ผมและขน และการปฏิบัติกรรมฐานผ่านคำสอนของอาจารย์เกี่ยวกับอุคคหโกสัลละที่ช่วยให้ผู้ฝึกสามารถทำกรรมฐานได

…่อนจะบอกอุคคหโกศล] ก็แลอาจารย์เมื่อจะบอกอุคคหโกศล ๒ วิธีดังกล่าวมานี้ พึงทราบ (ก่อน) ว่า กรรมฐานนี้ ตรัสในสูตรโน้นโดยเป็นสิ่งปฏิกูล ในสูตร โน้นโดยเป็นธาตุ ดังนี้แล้วจึงบอก แท้จริง กรรมฐานนี้ ใน มหาสติปั…

…ระหว่างโกฏฐาสต่าง ๆ และการบ่งชี้ถึงส่วนของตนและส่วนที่มิใช่ของตน โดยสำรวจหลักการที่มีความลึกซึ้งในสูตรต่างๆ เช่น มหาสติปัฏฐานสูตร มหาหัตถิปโทปมสูตร และธาตุวิภังคสูตร ในการทำความเข้าใจและการปฏิบัติในทางส…

…านั้น (ถ้าไม่ตะเพิดก็ไม่โผล่) แล้วไป ๆ ก็จะหลบอยู่ที่ต้นตาลต้นหนึ่ง ยึดยอดตาลตูมอันสะอาด (ซึ่งอยู่) ตรง กลางต้นมันไว้มั่น แม้ถูกยิงก็ไม่โผล่ ฉันใด คำอุปไมยนี้ก็พึงเห็น ฉันนั้น (ต่อไป) นี้เป็นคำประเทียบอ…

ในบทนี้กล่าวถึงการปรากฏของโกฏฐาสในกระบวนการมนสิการที่มีลักษณะเฉพาะของโกฏฐาสแต่ละเหล่า รวมถึงการใช้ภาพอุปมาในการอธิบายวิธีการที่จิตใจตอบสนองต่อเสียงและการกระทำ เช่นเดียวกับที่พรานใช้เสียงในการไล่ลิงในด

…ังอัปปนาให้เกิดได้ เหมือนการที่ลิงไป ๆ ก็หมอบอยู่ที่ ต้นตาลต้นหนึ่ง ยึดยอดตาลตูมอันสะอาด (ซึ่งอยู่) ตรงกลางต้นมัน ไว้มั่น แม้ถูกยิงก็ไม่โผล่ฉะนั้น อีกอุปมาหนึ่ง เหมือนปิณฑปาติกภิกษุ (ผู้ถือการเที่ยวบิณฑ…

บทนี้พูดถึงแนวทางการปฏิบัติของพระโยคี ที่ใช้การเปรียบเทียบเพื่ออธิบายถึงการทำให้จิตดำเนินไปในโกฏฐาส และการมีสมาธิในการปฏิบัติคล้ายกับการที่ลิงอาศัยอยู่ในดงตาล การแสดงถึงความสำคัญของการมีสติในขณะที่มนส

… แท้และหน SUP อนึ่ง ผักสำหรับแกง อันเกิดในที่โสโครกด้วยน้ำครำที่ไหลออก * เทียบกับข้างหน้าและข้าหลัง ตรงนี้น่าจะมี เอว คนฺธโต ปฏิกูลา หรือ อิท เนส์ คนฺธโต ปาฏิกุลย์

ในบทนี้กล่าวถึงความน่ารังเกียจของผมและสิ่งต่าง ๆ ที่มีลักษณะคล้ายผมในอาหาร รวมถึงกลิ่นของผมที่ไม่งดงาม การเปรียบเทียบระหว่างสีและสัณฐานของสิ่งของต่าง ๆ ที่ดูเหมือนจะไม่ปฏิกูล แต่กลับมีความน่ารังเกียจจ

…ั้นเป็นดังข้างในของผลขนุนละมุด” ดังนี้ก็ชอบ มัน เป็นที่ที่หมู่หนอน (ตัวพยาธิ) อันมีแตกต่างกันถึง ๓๒ ตระกูล มี ชนิดตักโกฏกะ (พยาธิปากขอ) ชนิดคัณฑุปปาทกะ (พยาธิตัวกลม) ชนิดตาลพีรกะ (พยาธิเสี้ยนตาล) ชนิดสู…

ในเอกสารนี้มีการอธิบายพยาธิ 32 ประเภทที่อาศัยอยู่ในอุทร ขนาดและลักษณะที่แตกต่างกัน เช่น พยาธิประเภทต่างๆ ที่เปรียบเสมือนหนอนในอุทรที่มีพฤติกรรมที่แสดงถึงการแย่งอาหารในร่างกายมนุษย์ เมื่อร่างกายมีอาหาร