ตร : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 216 / 449

…งรอบตัว ) อทวย์ ( ขยายไปไม่เป็น ๒ ) อปฺปมาณ (ขยายไปไม่มีประมาณ) จริงอยู่ ข้อนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสไว้ว่า " บุคคลลางคนกำหนดกสิณไป เบื้องบน ลางคนกำหนดกสิณไปเบื้องล่าง ลางคนกำหนดกสิณไป โดยขวาง ไม่เป็…

บทความนี้สำรวจความแตกต่างของกสิณเมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า บุคคลลางคนกำหนดกสิณไปเบื้องบน หรือเบื้องล่าง ด้วยคำอธิบายที่ชัดเจนเกี่ยวกับอุทธ์ อโธ ติริย์ อท…

…ุภ] อสุภที่ชื่อว่าวิกขายิตะ เพราะถูกสัตว์ทั้งหลายมีสุนัขบ้านและสุนัขป่า เป็นต้น กัดกินโดยอาการต่างๆ ตรงนี้บ้างตรงนั้นบ้าง วิกขายตะ นั่นเองเป็นวิกขายิตกะ นัยหนึ่ง วิกขายิตอสุภจัดว่าเป็นของน่าเกลียด เพราะ…

บทความนี้นำเสนอความหมายของอสุภในทางพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งประเภทต่างๆ ของอสุภ ได้แก่ วิปุพพะ, วิจฉัททะ และวิกขายตกะ อธิบายลักษณะและความน่าเกลียดที่เกี่ยวข้องกับแต่ละประเภท ซึ่งเป็นการเน้นย้ำถึง

…วเหวี่ยงกระจายไปโดยนัยที่กล่าวแล้วนั้น [โลหิตกอสุภ] อสุภที่ชื่อโลหิตกะ เพราะมีโลหิตเรี่ยราดไหลออกจากตรงนั้น บ้าง ตรงนี้บ้าง คำว่า โลหิตกะ นั่นเป็นคำเรียกซากศพอันเปื้อน โลหิตที่ไหลออก * วิกขิตตกะนั้น กระ…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการอธิบายประเภทต่าง ๆ ของอสุภ ซึ่งรวมถึงวิกขิตตกะ ที่เป็นซากศพกระจาย และโหตวิกขิตตกอสุภ ที่ถูกประหารด้วยวิธีการต่างๆ บทความอธิบายลักษณะของการกระจายของอสุภ อาทิเช่น การกระจายของซา

…ดี ( ไม่สามารถจะเดินกลับมาวิหาร ได้ ) ไซร้ เมื่อเป็นเช่นนั้น ท่านที่เธอบอกนั้นก็จัก (ช่วย) เก็บงำ บาตรจีวรของเธอไว้ให้อย่างดีในวิหารจักส่งพวกภิกษุหนุ่มบ้าง สามเณรบ้าง ไปช่วยปรนนิบัติ (พยาบาล) ภิกษุนั้น …

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการปฏิบัติธรรมของภิกษุในสถานที่ที่มีอันตราย เช่น ป่าช้า และความสำคัญในการบอกกล่าวพระเถระหรืออภิญญาตภิกษุก่อนที่จะเดินทาง เน้นถึงอานิสงส์ของกา…

…รธรรม อันเป็นทิพย์ ก็เป็นอันเธอได้บรรลุ และบุญกิริยาวัตถุส่วนภาวนามัย ก็เป็นอันเธอได้บรรลุด้วย " [วัตรในการไปดูอสุภ] เพราะเหตุนั้น ภิกษุใดจะไปเยี่ยมป่าช้า เพื่อประโยชน์แก่การ ยังจิตให้ได้สำนึก ภิกษุนั้น…

เนื้อหาเกี่ยวกับการบรรลุในปฐมฌานและการเตรียมตัวของภิกษุในการไปเยี่ยมป่าช้าเพื่อพัฒนาจิตใจ โดยยกตัวอย่างการปฏิบัติกรรมฐานด้วยการระลึกถึงหนทางแ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 216 า ตรงนี้มีก้อนหิน ตรงนี้มีจอมปลวก ตรงนี้มีไม้ต้น ตรงนี้มีไม้กอ ตรงนี้มีไม้เถา " ดังนี้ ( เรื่อย ) ไป (จน…

บทนี้พูดถึงวิธีการของพระโยคาวจรเมื่อถึงที่อสุภ โดยแนะนำให้หลีกเลี่ยงการเดินทวนลมเพราะกลิ่นศพอาจกระทบจมูกทำให้เกิดความไม่สบายใจ และควรกำหนดทิศก่อนที่จะแสดงอสุภนิมิต เพื่อให้จิตใจเป็นกัมมนียะ รวมถึงรักษ

…ล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 217 แล้วทำความพินาศให้ เพราะเหตุนั้นจึงเลี่ยงเสียหน่อยหนึ่ง ยืนมิให้ตาม ลม (ตรง) นัก แม้เมื่อยืนอย่างนี้ ก็พึงยืนในที่ไม่ไกลนัก ไม่ใกล้นัก ไม่ค่อนไป ทางเท้า ไม่ค่อนไปทางศีรษะ เพร…

ในบทนี้กล่าวถึงแนวทางการยืนเมื่อฝึกสมาธิ โดยให้ยืนในที่ตรงกลาง ไม่ใกล้เกินไปและไม่ไกลเกินไป เพื่อให้เห็นอารมณ์ชัดเจนและป้องกันความกลัวจากการยืนในที่ที่ไม่เหม…

…ายืนอยู่ในทิศนี้ อสุภนิมิตตั้งอยู่ใน ทิศนี้ " ส่วนโดยโอกาส จึงกำหนดว่า " มือ ( ๒ ข้าง ) อยู่ในโอกาส ตรงนี้ เท้า ( ๒ ข้าง ) อยู่ในโอกาสตรงนี้ ศีรษะอยู่ตรงนี้ กาย ท่อนกลางอยู่ตรงนี้ " อีกนัยหนึ่งพึงกำหนดว…

บทนี้อธิบายถึงการกำหนดลักษณะของซากศพในบริบทของวิสุทธิมรรค โดยมีการแยกส่วนและทำความเข้าใจโดยการพิจารณาอวัยวะต่างๆ ในร่างกาย เช่น แขน ขา ศีรษะ และส่วนกลางของร่างกาย การมองซากศพในลักษณะนี้ช่วยให้เกิดความ

…ลับ ) ไปสู่เสนาสนะ ของตนเถิด อนึ่ง เมื่อออกจากป่าช้านั้น จึงกำหนดดูทางมาด้วยว่า " เราออกทางใด ทางนี้ตรงไปทิศตะวันออก หรือว่าตรงไปทิศตะวันตก เหนือ ใต้ หรือว่าตรงไปทิศเฉียง หรืออนึ่ง ตรงนี้ไปทางซ้าย ตรงนี…

ในบทนี้กล่าวถึงการกำหนดจำนิมิตและกรรมฐานซึ่งมีความสำคัญในการนำไปสู่การทำจิตให้มั่นคง โดยเน้นการสำรวมและไม่ให้จิตคิดไปนอกตัว การบริหารจัดการทิศทางที่ออกจากป่าช้าเพื่อให้ถึงเสนาสนะของตนโดยมีการคิดวางแผน

…นถึงที่ๆ ตนนั่งคู้บัลลังก์ (อยู่ เวลานี้ ) อย่างนี้ว่า " เราออกจากวิหารโดยประตูชื่อนี้ เดินไปทางที่ ตรงไปทิศโน้น แล้วถือเอา (เลี้ยว) ซ้ายในที่ชื่อโน้น ถือเอาขวา ที่โน่น ในที่แห่งอสุภนั้น ก้อนหินอยู่ตรงโ…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการพิจารณาทางไปมาซึ่งมีประโยชน์ต่อการทำกรรมฐานโดยเฉพาะเมื่อเผชิญกับนิมิตที่เสื่อมไป ภิกษุจะต้องย้อนนึกถึงเส้นทางที่เดินทางมาและสังเกตบรรยากาศรอบข้าง เพื่อสร้างนิมิตใหม่ให้กลับคืนมา

…ามระหว่างของกระดูกทั้งหลายนั้นแหละ ส่วน โดยรอบตัว จึงยังญาณให้ท่องเที่ยวไปในกระดูกจนทั่ว กำหนดไปว่า ตรงนี้กระดูกนี่ เมื่อนิมิตไม่ปรากฏแม้ด้วยภาวนาวิธีอย่างนี้ ก็พึงหยุด จิตไว้ที่กระดูกหน้าผากเถิด ก็การถ…

…ะห์โดยใช้หลักการต่าง ๆ เช่น รูปร่าง ขนาด สถานที่ และอาการต่าง ๆ ในกระดูกและร่างกาย เพื่อสะสมญาณในการตระหนักถึงอสุภะอย่างละเอียด ทำให้สามารถพิจารณาและเรียนรู้เกี่ยวกับสภาวะจริงของร่างกายและอสุภะได้อย่างล…

…ว่า ว่าเป็นอสุภ เหมือนอย่างสุนัข จิ้งจอกเห็นดอกทองกวาวบานในป่า สำคัญว่า ตัวได้ต้นเนื้อเข้าแล้วรีบไป ตระกรามงับเอา ดอกที่หล่นๆ อยู่รู้ว่านี่ไม่ใช่เนื้อ (แต่) ก็ ยังยึดอยู่ว่า ที่ยังอยู่บนต้นโน่นเป็นเนื้อ…

กล่าวถึงความเข้าใจผิดของผู้คนที่ยึดติดในความงามของร่างกาย โดยวีบทที่กล่าวถึงว่าคนเฉลียวฉลาดควรเห็นกายว่ามีสภาพเน่าเหม็น แม้ในสภาวะดิบ ในขณะที่คนโง่กลับชื่นชมและหลงระเริงอยู่กับร่างกาย ผู้นั้นจึงไม่พ้น

…ด้วย ใน ๒ บทนั้น บทว่า วิชชา หมายเอาทั้งวิชชา ๓ ทั้งวิชชา ๘ วิชชา ๓ พึงทราบตามนัยที่กล่าวใน ภยเภรวสูตรวิชชา ๘ พึงทราบตามนัยที่กล่าวในอัมพัฏฐสูตรเถิด ก็ อัมพัฏฐสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงกำหนดเอาอภิญญ…

บทเรียนเกี่ยวกับอัปปมัญญาและวิชชาจรณสมฺปนฺโนในวิสุทธิมรรคนี้ พูดถึงความรู้และวิธีการปฏิบัติธรรมที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรู้และทรงสอนไว้ โดยอธิบายถึงความรู้ในอริยสัจ 4 และองค์แห่งปฏิจจสมุปบาท รวมถึงการร

…ะสัมมาปฏิบัติ เพราะทรงบำเพ็ญพระสมดึงสบารมี จำเดิมแต่ (กาลที่ตั้งพระปณิธาน ) แทบบาทมูลพระพุทธทีปังกร ตราบ เท่าถึงกาลที่พระโพธิญาณแจ่มใส และทรงดำเนินไป ( เป็นมัชฌิมา ) ไม่เข้าใกล้อันตะ ( ๒ คู่ ) คือ สัสสต…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการเสด็จไปของพระองค์โดยไม่กลับมาสู่กิเลสที่ทรงละไว้และการตรัสโดยชอบ โดยอธิบายว่าพระองค์ไม่ทรงหวนกลับมาสู่กิเลสและทำประโยชน์แก่โลกผ่านพระสัมมาปฏิบัติ ทั้งการเป็…

…วนแห่งมรรคผลในชาติที่ ๒ หรือ ที่ ๓ จริงอยู่ ผู้ได้อุปนิสัยสมบัติด้วยการฟังธรรมทั้งหลาย มีมัณฑก เทพบุตรเป็นต้น เป็นตัวอย่างในข้อนี้ [เรื่องมัณฑุกเทพบุตร] มีเรื่องเล่าว่า เมื่อครั้งพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแส…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการที่สัตว์ดิรัจฉานได้อุปนิสัยสมบัติจากการฟังธรรม โดยมีมัณฑุกเทพบุตรเป็นตัวอย่างสำคัญของการฟังธรรมจนทำให้เกิดในภพดาวดึงส์ โดยเรื่องเล่าถึงการเกิดขึ้นในวิมานทองหลังจากที…

…ังฆมา ) เป็นต้น อันบริบูรณ์ด้วยอาการทั้งปวงของ พระองค์ก็มีอยู่โดยนัยเดียวกันนั้น พระธรรมอันเป็นโลกุตตระของ พระองค์ก็มีอยู่ พระยศของพระองค์ปรากฏทั่วโลก ๓ เป็น พระยศที่ทรงได้โดยพระคุณตามที่เป็นจริง เป็นพร…

เนื้อหาสะท้อนถึงความเป็นใหญ่ (อิสสริยะ) และความสำเร็จในพระจิตของพระองค์โดยผ่านพระธรรมอันเป็นโลกุตตระ ซึ่งรวมกับการมีอยู่ของพระยศและพระสิริที่เต็มไปด้วยความงามและความสง่างาม รวมถึงความพยายามและการประก…

* ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 284 และโลกุตตระอื่นๆ เพราะเหตุนั้นเมื่อน่าจะเรียกว่าพระกฤตวา (แต่ ) เรียกเสียว่า พระภควา [แก้บท ภเวสุ วนฺตคมนะ] อน…

ในเนื้อหานี้มีการกล่าวถึงความหมายและการใช้คำว่า 'พระภควา' และความสำคัญของการระลึกถึงพระพุทธคุณในจิตของผู้ฝึกฝน พระโยคาวจรมีจิตที่ปราศจากราคะ โทสะ และโมหะ โดยมุ่งเน้นที่พระตถาคตเจ้า การตกลงในพระกรรมฐาน

…้นเชิง ด้วยประการ ฉะนี้ [ปริยัติธรรมเป็นสวากขาตะอีกนัยหนึ่ง หรืออีกนัยหนึ่ง ปริยัติธรรมนั้น ชื่อว่า ตรัสด้วยดี เพราะไม่มี อรรถวิปลาส เพราะเหตุนั้น จึงชื่อ สวากขาตะ (ตรัสดี) เหมือน อย่างอรรถแห่งธรรมของพว…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการอธิบายความหมายของคำว่า 'บริบูรณ์สิ้นเชิง' และ 'บริสุทธิ์' ในบริบทของธรรมที่ไม่มีโทษและการประกอบด้วยธรรมขันธ์ 5 โดยเฉพาะอย่างยิ่งในแง่ของการเล่าเรียนและการปฏิบัติธรรม ซึ่งเน้นถึงค

…าย่อมไม่ได้เสวยทุกข โทมนัสทางใจ ดูกรพราหมณ์ ธรรมเป็นสันทิฏฐิกะอย่างนี้ประการ ๑ ดังนี้ อนึ่ง แม้โลกุตตรธรรมทั้ง ๕ ก็ชื่อสันทิฏฐิกะ เพราะเป็นธรรมที่ บุคคลใดๆ ได้บรรลุแล้ว บุคคลนั้นๆพึงละความที่จะพึงถึงด้ว…

…กนี้ยังมีการอธิบายถึงธรรมสันทิฏฐิว่าเป็นธรรมที่ผู้คนสามารถบรรลุได้ด้วยปัญญาของตนเอง และกล่าวถึงโลกุตตรธรรมที่ช่วยชนะกิเลสด้วยการเห็นและเข้าใจถึงความจริง ทำให้คนสามารถหลุดพ้นจากทุกข์ได้.

…รรมนั้น จึงชื่อว่า กาลิกะ ถามว่า ธรรมนั้นคืออะไร ตอบว่า 4 ธรรมนั้น คือกุศลธรรมที่เป็นโลกิยะส่วนโลกุตตรธรรมนี้มิใช่กาลิกะ เพราะมีผลต่อเนื่องทันที เหตุนั้นจึงชื่อว่า อกาลิกะ ว่า บทว่า อกาลิโก นี้ ตรัสหมาย…

…รรมนี้ด้วยทรัพย์สิน เช่น เงินหรือทองที่ไม่ควรเรียกให้คนอื่นมองเห็น จะมองได้ว่าสิ่งที่เป็นธรรมในโลกุตตรนั้นเป็นของมีอยู่และบริสุทธิ์ดังดวงจันทร์ในอากาศที่ปราศจากเมฆ ในที่สุดธรรมที่เป็นประโยชน์และมีค่าเป็…