ตร : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 218 / 449

…้นอย่างไรอยู่ วิสภาคาหารนั้นข้างต้นเป็นวิสมาหาร แต่ในปรมัตถโชติการ เป็น โสมนสฺสโทมนสฺสวิสมาหาราทีห์ ตรงกับที่ว่ามาข้างต้น อย่างไรก็ดี บทเหล่านี้ว่าไว้ในประโยค ยทา แล้ว ไม่น่ากล่าวซ้ำอีกในประโยค ตทา พอขึ…

ในบทนี้มีการพูดถึงการเกิดน้ำตาเนื่องจากอารมณ์ต่างๆ เช่น ความดีใจและความเสียใจ รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างน้ำมันและน้ำตา โดยนำเสนอการเผชิญกับอารมณ์และการทำความเข้าใจในสถานการณ์ต่างๆ ที่ส่งผลต่อการเกิดน้ำ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 90 ตรัสคำว่า อิธ ภิกฺขเว เป็นต้น [แก้ อิธศัพท์] ในคำเหล่านั้น คำว่า อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ แปลว่า "ดูกรภิกษุ …

ในคำสอนของศาสนานี้ คำว่า 'อิธ ภิกฺขเว' หมายถึง 'ดูกรภิกษุทั้งหลาย' ซึ่งแสดงถึงความสำคัญของศาสนาในการสร้างอานาปานสติสมาธิ พุทธพจน์นี้ชี้ชัดให้เห็นว่าศาสนานี้มีสมณะเฉพาะที่เป็นที่มาของการพัฒนาใจและความส

…สดงถึงการกำหนดถือเอาเสนาสนะ อันเหมาะแก่การบำเพ็ญ อานาปานสติสมาธิแห่งโยคาวจรภิกษุนั้น ดังนี้ [เหตุที่ตรัส อรญฺญคโต ฯเปฯ นัยที่ ๒] อีกนัยหนึ่ง เพราะเหตุที่อานาปานสติกรรมฐานอันเป็นยอดใน ประเภทกรรมฐาน เป็นป…

บทความนี้กล่าวถึงเสนาสนะที่เหมาะแก่การทำสมาธิและการภาวนาอย่างลึกซึ้ง โดยอธิบายถึงอานาปานสติกรรมฐานซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญต่อการบรรลุธรรมและความสงบภายใน โยคาวจรจะพิจารณาเสนาสนะอย่างไรเพื่อให้การบำเพ็ญเจริญ

…ะ เธอระบายลมออก เป็นลมหายใจออกยาว ใน เพราะกาลที่นับว่าระยะยาว เป็นลมละเอียดกว่าก่อนนั้น (๕) ด้วย ๑. ตรงนี้ปาฐะตก ทีฆ์ ในระหว่าง อสฺสสนฺโต กับ อสฺสสามีติ ๒. มหาฎีกาว่า พระโยคาวจรลางรูปกำหนดลมหายใจออกได้ช…

บทความนี้สอนเกี่ยวกับการหายใจในอานาปานสติ โดยเฉพาะเมื่อภิกษุระบายลมออก หรือลมหายใจเข้า ต้องรู้ว่าเป็นลมหายใจออกเข้ายาว ตามที่กล่าวในปฏิสัมภิทา โดยมีการระบุอาการต่างๆ ที่เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่หายใจยาว แ

…รคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 112 [วิธีฝึกหัดทํา] က ก็เพราะว่าในจตุกกะทั้ง ๔ นั้น จตุกกะนี้เท่านั้นที่ตรัสโดยเป็น กรรมฐานสำหรับอาทิกัมมิกะ (ผู้เริ่มปฏิบัติ) ส่วนจตุกกะ ๓ นอกนี้ ตรัสโดยเป็นเวทนานุปัสนา จิต…

…งการเรียนรู้ วิธีการถามและการกำหนดกรรมฐานอย่างถูกต้อง เพื่อมุ่งสู่การบรรลุพระอรหัตและปฏิสัมภิทา การเตรียมความพร้อมสำหรับการปฏิบัติวิปัสนา นับเป็นขั้นตอนสำคัญสำหรับผู้หยิบยกขึ้นมาใช้.

…ิงช้าคือ ลมอัสสาสะปัสสาสะแล้ว นั่งลงที่นิมิตนั้นแหละด้วยสติ เมื่อติดตามไป ด้วยสติ ตั้งจิตไว้ (มั่น) ตรงที่ลมกระทบนั้นนั่นแหละ ย่อมเห็น ต้น กลาง ปลาย ของลมอัสสาสะปัสสาสะ ในที่ ๆ มันมาและไปกระทบอยู่ โดยลำ…

ในบทนี้มีการบรรยายเกี่ยวกับการฝึกจิตโดยใช้ความหมายของลมอัสสาสะและปัสสาสะเป็นอุปมาให้เข้าใจได้ง่าย โดยนำเอาอุปมาของคนรักษาประตูมาใช้ในการอธิบายว่าภิกษุไม่ควรสนใจสิ่งที่ไม่เกี่ยวข้องกับลมที่เข้ามาและออก

…สุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 126 อีก จะไม่ตามรอยมันเที่ยวคั้นดง (ไปจับ) แต่เขาถือเชือกและปฏิก ตรงไปท่าที่มันลง (น้ำ) ทีเดียว นั่งหรือนอน (คอย) อยู่ ทีนี้เขา เห็นโคเหล่านั้นที่มันเที่ยว (หากิน) ตอน…

บทนี้พูดถึงการทำสมาธิด้วยการใช้สติและปัญญา เปรียบเทียบกับการทำงานกับโคที่ต้องใช้ความระมัดระวัง โดยแนะนำให้จัดการจิตไว้ในที่ที่ลมกระทบอย่างปกติ เมื่อสร้างสรรค์ไปในทางนี้ จะนำไปสู่การปรากฏนิมิตต่าง ๆ นอ

…ป็นอย่างไรเลยที่จะเรียงอย่างนั้น ปาฐะต่อไปบรรทัดล่างก็มี ว่า... อุปจารญจ อปปนญจ ปาปุณาติ ถูกลำดับดี ตรงนี้มหาฎีกาแก้ไว้ว่า "น อุปจารยุติ อุปาจารมฺปิ น ปาปุณาติ ปเคว อปปนนฺติ อธิปหาโย-คำว่าไม่ถึงอุปจาร อ…

ในบทนี้กล่าวถึงกรรมฐานที่เกิดจากสัญญา และการทำความเข้าใจเกี่ยวกับจิตที่มีลมอัสสาสะและปัสสาสะเป็นอารมณ์ โดยอธิบายว่าจิตที่เกี่ยวข้องกับแต่ละอารมณ์นั้นเป็นจิตดวงหนึ่งซึ่งมีธรรม ๓ ข้อเป็นตัวกำหนด หากไม่ม

…รมนสิการเท่านั้น ฝ่ายพระมัชฌิมภาณกาจารย์ทั้งหลายกล่าวว่า "โยคาวจรภิกษุนั้น เป็นผู้ที่อาจารย์ควรบอก (ตรง ๆ) ว่า "นี่ นิมิตละ อาวุโส เธอจง มนสิการกรรมฐานบ่อย ๆ เข้าเถิด สัตบุรุษ" ลำดับนั้น โยคาวจรภิกษุนั้…

…างที่อาจทำให้ภิกษุไม่หยุดพัก เพื่อตัดสินใจอย่างเข้าใจเกี่ยวกับนิมิต ขณะที่มัชฌิมภาณกาจารย์เสนอให้บอกตรง ๆ เพื่อส่งเสริมให้มีความมั่นใจมากขึ้นในการปฏิบัติ. เว็บไซต์ที่เกี่ยวข้อง dmc.tv

…ราะเหตุนั้นจึงเรียกว่า "สำเหนียกว่า เราจักเปลื้องจิต หายใจออกหายใจเข้า" ฉะนั้น พึงทราบว่า จตุกกะนี้ ตรัสโดยเป็นจิตตานุปัสนา ด้วยประการ (จตุกกะที่ ๔] [อนิจจานุปสฺสี] ส่วนในจตุกกะที่ ๔ มีพรรณนาว่า ในข้อ อ…

…ัญญาผ่านการพิจารณาความไม่เที่ยง ซึ่งมีการอธิบายถึงปัญจขันธ์และการเข้าใจอนิจจตา โดยบัณฑิตพึงสัมผัสและตระหนักถึงความไม่เที่ยงเพื่อนำไปสู่การพ้นทุกข์ในที่สุด การหายใจเข้าออกเป็นสัญลักษณ์ของการหันกลับมาสู่จ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 141 เห็นความสละทิ้งหายใจออกหายใจเข้า จตุกกะที่ ๔ นี้ ตรัสโดยเป็นวิปัสนาล้วน ส่วน ๓ ตรัสโดยเป็นสมถะและวิปัสนา (เจือกัน) จตุกกะก่อน การเจริญอานาปานสติมีวัตถุ…

…ายใจ การฝึกนี้มีผลยิ่งใหญ่และอานิสงส์มาก โดยทั่วไปแล้วจะช่วยให้จิตสงบ ลดการพล่านไปมาของจิตที่เป็นอันตรายต่อสมาธิ โดยพระพุทธเจ้าทรงชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการฝึกอานาปานสติ ซึ่งถือเป็นธรรมละเมียดและประณี…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 142 ตรัสไว้ว่า "อานาปานสติ ภิกษุพึงบำเพ็ญเพื่อตัดเสียซึ่งวิตก" ดังนี้ อนึ่ง ความที่อานาปานสตินั้นมีอานิสงส…

บทความนี้อธิบายความสำคัญของอานาปานสติที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสไว้ โดยยกตัวอย่างคำสอนเกี่ยวกับการเจริญสติปัฏฐาน ๔ และอานิสงส์ที่สำคัญ ซึ่งรวมถึงการรู้จักลมอัสสาส…

…น ไม่มีความทุกข์ มีความสุขบริหารตนไป เถิด' ดังนี้ก็ได้ หากมีความแคลงใจว่า "เมื่อเป็นเช่นนั้น คำใดที่ตรัสไว้ใน วิภังค์ว่า "ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุมีใจไปกับเมตตาแผ่ไปตลอดทิศ หนึ่งอยู่อย่างไร เปรียบเหมือ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการเข้าเมตตาฌานและความสำคัญของการพัฒนาตนเองก่อนการแผ่เมตตาไปยังผู้อื่น โดยมีพระมหาเถระแนะนำให้หานิมิตและศึกษาเกี่ยวกับการเข้าเมตตาฌาน เพื่อไม่ให้เกิดการเบียดเบียนและสร้างความสุขให้กั

…กตายไป ย่อมเข้าถึงอบายทุคติวินิบาตนรก" และว่า (๔) "ดูกรภิกษุทั้งหลาย คุ้นฟืนเผาศพ ไฟไหม้ทั้ง ๒ ข้าง ตรงกลางก็เปื้อนคูถ ใช้ประโยชน์เป็นเครื่องไม้ในบ้านก็ไม่ได้ เป็นฟืนในป่าก็ไม่ได้ ฉันใดก็ดี เรากล่าวบุรุ…

บทนี้เน้นถึงการมองโลกในแง่ดี และการควบคุมอารมณ์โกรธในการใช้ชีวิต โดยสอนให้ดำเนินตามคำสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้า และหันมาเห็นคุณค่าของการระลึกถึงคุณงามความดีของผู้อื่น เพราะการโกรธนั้นจะทำให้วิบัติและไม่

…อบ) เสด็จเข้าไปถึงห้องพระ บรรทมของพระองค์ได้ด้วยอานุภาพของยักษ์ (ซึ่งสวามิภักดิ์ในพระ องค์) ทอดพระเนตรเห็นศัตรูนอนอยู่บนพระแท่นบรรทม ก็มิได้ กริ้ว (กลับทรงปลุกขึ้นป ทรงทำสบถให้กันและกันแล้วโปรดสถาปนา พร…

บทความนี้พูดถึงขันติวาทีชาดก ที่เล่าเรื่องของดาบสโพธิสัตว์ที่ปฏิบัติอย่างมีจรรยาบรรณและไม่โกรธ แม้จะถูกทำร้ายอย่างรุนแรง โดยมีพระราชากระทำอัตลักษณ์ตามทางพระพุทธศาสนา ซึ่งสร้างแรงบันดาลใจให้ผู้คนเรียนร

…งให้ตัดมือ และเท้าทั้ง 4 ข้างอัน (เรียวสลวย) ราวกะหน่อไม้เสีย (จะได้) แล้ว เท่านั้นยังไม่พอพระหฤทัย ตรัสสั่งว่า "พวกเจ้าจงตัดหัวมันเสีย" ดังนี้อีกเล่า จึงเตือนตนว่า "กาลบัดนี้นี่เป็นกาลที่เจ้าจะข่มจิตขอ…

ในจูฬธัมมปาลชาดก พระธรรมปาลกุมาร แสดงถึงความสามารถในการควบคุมจิตใจท่ามกลางอันตรายและความทุกข์ เมื่อถูกสั่งให้ต้องเสียสละชีวิต พระธรรมปาลสามารถรักษาใจให้อยู่ในความสงบและซื่อสัตย์ต่…

…ตา) ความว่า ประกอบไปด้วยเมตตา บทว่า เจตสา (มีใจ) ก็คือ จิตฺเตน (มีจิต) คำว่า เอก ทิส (ตลอกทิศหนึ่ง) ตรัสโดย เป็นการแผ่ไปถึงสัตว์ที่เนื่องอยู่ในทิศหนึ่ง มุ่งเอาสัตว์ที่พระโยคาวจร กำหนดครั้งแรกในทิศอันหนึ…

ในเนื้อหานี้มีการอธิบายเกี่ยวกับการใช้เมตตาในการแผ่ไปถึงสัตว์ในทิศต่างๆ ตามที่ได้ระบุในบาลี โดยมีการกล่าวถึงการเปลี่ยนแปลงสถานะของอริยาบถขณะที่แผ่เมตตา การแผ่ไปยังทิศเหนือ ทิศใต้ และทิศอื่นๆ เป็นต้น จ

…ภาคเจ้าทรงแสดงด้วยบทพระบาลีเพียงนี้ (คือเพียง อุทธมโธ ติริย์) ส่วนบทพระบาลีมีบทว่า สพฺพธิ เป็นต้นไป ตรัสเพื่อแสดง (การ แผ่) โดยไม่เป็นแถบ (คือรวมหมด) ในบทเหล่านั้น บทว่า สพฺพธิ ก็คือ สพฺพตฺถ (ในทิศ ทั้ง…

บทความนี้กล่าวถึงการแผ่เมตตาของพระโยคาวจร ที่ได้อธิบายถึงการตั้งจิตให้เมตตาในทุกทิศทุกทาง โดยใช้เปรียบเทียบกับการขับม้าในสนาม เพื่อแสดงถึงความสำคัญของการมีเมตตาและการไม่แบ่งแยกสัตว์ทั้งหลาย การอธิบายย

… อโนธิโสผรณะนี้ มิได้ใช้ตถาศัพท์หรืออิติศัพท์อีก ดังในตอนโอธิโส ผรณะ (แผ่เป็นแถบ ๆ) เพราะเหตุนั้นจึงตรัสคำว่า เมตตาสหคเตน เจตสา ซ้ำอีก หรือมิฉะนั้น คำว่า เมตตาสหคเตน เจตสา (ใน ตอนนี้) นั้น (พึงทราบว่า) …

ในบทนี้ได้กล่าวถึงเมตตาสหคตจิตที่มีอำนาจในการแผ่และเป็นจิตที่ไม่มีประมาณ พร้อมอธิบายว่าเมตตานั้นมีความสำคัญอย่างไรในการพัฒนาจิตสงบและการเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับความเป็นไปของจิต นอกจากนี้ยังเกี่ยวข้อง

… ๒ มาติกาให้คล่องแล้ว ปวารณา (ออกพรรษา) แล้ว เรียนเอากรรมฐานที่เป็นสัปปายะแก่แล้ว เที่ยวอยู่บำเพ็ญวัตรสม่ำ เสมอกันไปในวิหารหนึ่ง ๆ วิหารละ ๔ เดือน ๆ" และ พระเถระวิสาขะ (นั้น) เที่ยว (บำเพ็ญวัตร) ไปอย่าง…

…ฒนาตนเองอย่างสม่ำเสมอ หกเดือนแรกหลังจากบรรพชาท่านได้ใช้เวลาในการเรียนรู้พระวินัยก่อนที่จะออกบำเพ็ญวัตรในแต่ละวิหาร และยืนอยู่ในป่าพิจารณาคุณธรรมของตนเอง เพื่อให้เข้าใจละกันว่าตนเองไม่มีความผิดในช่วงแห่ง…