ติ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 160 / 358

…ยังขึ้นๆ ตกๆ ) เปรียบเหมือนเด็กอ่อน เขาพยุงขึ้นยืน (ตั้งไข่) ก็ล้มร่ำไป ฉะนั้น ส่วนในอัปปนา องค์ ๑. ติลกขณภาพต มหาฎีกาไม่แน่ใจ แก้ไว้ ๒ นัย คือหมายถึงสังเขตลักษณะ ๓ หรือสามัญลักษณะ ๓ ก็ได้

ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงสมาธิ ๒ อย่างคือ อุปจารสมาธิและอัปปนาสมาธิ โดยอธิบายถึงธรรมชาติของนิมิตและการตั้งมั่นของจิตเมื่อประสบกับภาวนา การเข้าใจในความแตกต่างระหว่างสองระดับของสมาธิ และพัฒน…

…ก้าวล่วงกามธาตุ และเพราะเป็นปฏิปักษ์ ต่อกามราคะ ดังพระสารีบุตรกล่าวไว้ (ในปฏิสัมภิทา ) ว่า " ธรรม ชาตินั่นเป็นนิสสรณะแห่งกามทั้งหลาย ธรรมชาตินี้คืออะไร ? ธรรม ชาตินี้คือเนกขัมมะ " " ดังนี้ แต่ทว่า เอวศั…

บทนี้พูดถึงการที่ฌานเป็นเหตุให้หลุดพ้นจากกามทั้งหลาย โดยอธิบายถึงธรรมชาติของเนกขัมมะ ซึ่งเป็นปฏิปักษ์ต่อกามราคะ ตามคำสอนของพระสารีบุตร นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงวิเวกที่เกี่ย…

…ัน เป็นต้น อย่างใดอย่างหนึ่งทำให้ เป็นกสิณมณฑล ชนิดเคลื่อนที่ได้ ตามนัยที่กล่าวแล้วในปฐวีกสิณ หรือ (ติดไว้) ที่ฝาเลยก็ได้ แล้วตัดโดยรอบด้วยสีที่แตกต่าง แต่นั้น มนสิการว่า นีå นีå พระโยคาวจรจึงให้เป็นไปโ…

ในการสร้างกสิณมณฑล ผู้ปฏิบัติสามารถนำดอกไม้ประเภทต่างๆ มาทำให้เต็มผอบ และสามารถใช้วัสดุหลากหลายสี เช่น ผ้าสีเขียว หรือสีอื่น ๆ ใน…

…กศพที่เป็นอย่างนั้น ตรงนี้ปาฐะฉบับพิมพ์ครั้งที่ ๒ พิมพ์ไว้เป็น....วิสฺสนฺทมาน ปุพเพ ที่ถูกต้องเรียง ติดกันเป็นบทสมาสว่า วิสฺสนฺทมานปุพพ์ เพราะเป็นบทวิเสสนะของ อสุภ ในมหาฎีกา ก็เป็นอย่างนั้น

บทความนี้นำเสนอความหมายของอสุภในทางพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งประเภทต่างๆ ของอสุภ ได้แก่ วิปุพพะ, วิจฉัททะ และวิกขายตกะ อธิบายลักษณะและความน่าเกลียดที่เกี่ยวข้องกับแต่ละประเภท ซึ่งเป็นการเน้นย้ำถึง

…รู้ ก็ต้องพูดว่า อาตมาไม่ทราบ ต้องทำ ปฏิสันถารอันชอบธรรม เมื่อเธอมัวทำอยู่อย่างนั้น นิมิตอันอ่อนที่ ติดตามาก็จักเสื่อม แม้เมื่อนิมิตกำลังเสื่อม เธอถูกถามวัน ก็ต้องบอก อยู่นั่น ไม่รู้ปัญหา ก็ต้องพูดว่าอา…

บทความนี้กล่าวถึงการปฏิบัติกรรมฐานของพระภิกษุ เมื่อเผชิญคำถามจากผู้อื่น ควรมีแนวทางที่ถูกต้องในการตอบและปฏิสันถาร โดยไม่ควรหลงไ…

…ล วิกขิตตก ปฏิกูล (วิกขิตตกอสุภปฏิกูลๆ ) อุคคหนิมิตใน กรรมฐานนี้ ปรากฏเป็นร่าง มีรอยแยก (แตกระแหง ) ติดต่อปฏิภาคนิมิตจึงปรากฏเป็นร่างเต็มเรียบ ๓. หตวิกขิตตกอสุภกรรมฐาน แม้หตวิกขิตตกอสุภ ก็หาได้ตามที่ทั้…

…อหาของวิสุทธิมรรคแปลภาค ๑ ตอน ๒ ได้อธิบายถึงกรรมฐานอสุภและการนำวิธีการที่เป็นประโยชน์ไปใช้ในการปฏิบัติธรรม องคุลีและโลหิตกอสุภเป็นตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา โดยเน้นถึงประเด็นด้านวิจินิททกอสุภและการมองเห็น…

… ปุพวก ปฏิกูล (พวกอสุภปฏิกูลๆ ) จริงอยู่ นิมิตในซากช้างภายในบึงกาฬทีฆวาปี ก็ได้ปรากฏแก่พระ จูฬปิณฑปาติกติสสเถระ ส่วนอุคคหนิมิตในกรรมฐานข้อนี้ปรากฏ คล้ายกับเป็นร่างไหวอยู่ ปฏิภาคนิมิตจึงปรากฏเป็นร่างนิ่ง…

เนื้อหาในหน้าที่พูดถึงกรรมฐานสองประเภทคือ ปุฬวกอสุภ ที่เกี่ยวพันกับซากศพต่างๆ และอัฏฐิกอสุภ ซึ่งพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้เกี่ยวกับการเห็นซากศพในป่าช้า การทำความเข้าใจและถือเอานิมิต เพื่อช่วยในการภาวนา

…งสัตว์ทั้งหลายฯลฯ เพื่อทำให้แจ้งซึ่งพระนิพพาน ธรรมเครื่องได้ช่องว่างในที่คับแคบนี้คือ อะไร คือ อนุสตติฐาน 5 อนุสสติฐาน 6 คืออะไรบ้าง ดูกรอาวุโส อริยสาวกในธรรมวินัยนี้ ระลึกถึงพระตถาคต ฯลฯ สัตว์ลางพวกใน …

…ธิ ซึ่งเป็นธรรมที่สำคัญสำหรับอริยสาวก และการระลึกถึงพระตถาคตเพื่อความหมดจดของจิต โดยมีการอธิบายอนุสตติฐาน 5 และ 6 ซึ่งใช้เป็นธรรมเครื่องได้ช่องว่างในที่คับแคบ โดยการทำจิตที่เศร้าหมองให้ผ่องแผ้วต้องใช้คว…

…อื่น ๆ เป็นต้นก็ดี เป็นเครื่อง บริโภคต่างโดยข้าวน้ำเป็นต้นก็ดี รวมเรียกว่า "สิ่งของ" สภาพหรือ ธรรมชาติต่าง ๆ ต่างโดยฌานและสมาบัติเป็นต้น รวมเรียกว่า "สภาพ" ชื่อของคนเป็นต้นเหล่านี้ เรียกว่า "นามนาม" แปล…

บทนี้กล่าวถึงการอธิบายบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะในส่วนของนามและอัพยยศัพท์ โดยมีการแยกประเภทนามออกเป็นสองประเภทหลัก คือ สาธารณนามที่เป็นชื่อทั่วไป เช่น มนุษย์ และอสาธารณนามที่เป็นชื่อเฉพาะ เช่น ประเทศไทย กา

…บาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 44 แต่ในตัปปุริสสมาส ใช้อาลปนะ เป็น มาเต, ธีเต, เหมือนคำว่า ติสฺสมาเต, เทวมาเต, เทวธีเต, เป็นตัวอย่าง มโนคณะ ศัพท์หมู่หนึ่ง ๑๒ ศัพท์ มี มน ศัพท์เป็นต้น เรียกว่า ม…

เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ที่อธิบายการใช้คำในแบบตัปปุริสสมาสและการแจกวิภัตติของศัพท์หมู่ 'มน ศัพท์' การแจกวิภัตติแสดงถึงความคล้ายคลึงกับ อ การันต์ในปุ๋ลิงค์และนปัสกลิงค์ โดยมีต…

…ขยาคุณนามจะอยู่ข้างหน้า บอกถึงความเป็นพหุวจนะก็จริง โดยความนิยมของวิธีสมาสกลายไปเป็นเอกวจนะได้ เช่น ติสหสฺสํ เมื่อปรากฏเช่นนี้พึงทราบเถิดว่า ท่านจัดอย่างสมาหารที่คุสมาส วิธีแจกวิภัตติ สังขยาก็ใช้วิภัตติ…

…รณ์ในเรื่องนามและอัพยยศัพท์ โดยเน้นการศึกษาเกี่ยวกับสังขยานามที่เป็นพหุวจนะ พร้อมระบุวิธีการใช้วิภัตติอย่างถูกต้องตามหลักการ เช่น การจำแนกพหุวจนะและเอกวจนะ รวมถึงวิธีการใช้สังขยาจากข้อมูลต่างๆ ที่มีให้เ…

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 60 ทวาสฏฐี ๖๒ เทวนวุติ ๕๒ เป็นต้น เมื่อเข้ากับสังขยานามนาม คง ทวิ ไว้ตามเดิม เช่น ทุวสต์ ๒๐๐ เป็นต้น เมื่อเข้ากับ ย้ากับนา…

…ัพท์อย่างละเอียด มีการอธิบายการใช้ศัพท์ต่าง ๆ และการแปลงไปใช้ในบริบทต่างๆ เช่น การเข้ากับสังขยานามญาติ โดยมีการยกตัวอย่างประกอบด้วย เพื่อให้เข้าใจคำศัพท์และบทบาทของมันในภาษาบาลีได้ดียิ่งขึ้น เนื้อหานี้จ…

…็เป็น ๓ เป็นต้น เพราะ อทุฒ แปลว่า กึ่ง หรือ ครึ่ง โดยมากมีสังขยาจำนวนหน้า ลงปัจจัยใน ปูรณตัทธิต คือ ติย, ถ, จ, ม, อี, จึงเป็นเอกวจนะอย่างเดียวตาม ปูรณตัทธิต. ๑๕๐ ประกอบเป็น อาเมน ทุติย์ สติ-ทิยฑฒิสต์ ร้…

เนื้อหานี้เสนอการอธิบายถึงบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะเกี่ยวกับนามและอัพยยศัพท์ พร้อมทั้งการใช้เลขที่ประเมินสำหรับเอกวจนะและพหุวจนะ โดยยกตัวอย่างให้เข้าใจง่าย เช่น สังขยาที่มีจำนวนที่สุดและการใช้คำว่า อฑฺฒ ใ

…ญิงนี้ อย อิตถี อิต. ทรัพยอน อญฺญ์ ธน นปุ๊. คนยืน นโร จิโต ที่เป็น กิริยา เด็กหญิงเดิน ทาริกา คจฺฉนฺติ อิต. หญ้างอก ติณ์ รุฬห์ นปุ๋. ตัวอย่างข้างบนนี้เป็นเอกวจนะอย่างเดียว และจะเห็นได้ว่า วิธีเรียกคำที่…

เนื้อหานี้อธิบายการใช้วิเสสนะในภาษาไทยและภาษาบาลี โดยชี้ให้เห็นถึงความแตกต่างระหว่างการใช้คำวิเสสนะในทั้งสองภาษา เช่น การจัดลำดับคำ การใช้คำกิริยาที่มีเนื้อความแตกต่าง ตลอดจนการเรียกศัพท์ที่ใช้ประกอบก

…รณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 105 แปลว่า ภายใต้ ปาร์ ภายใน แปลว่า ฝั่งนอก " โลกอื่น สมมุขา ต่อหน้า ติโร " ภายนอก ปรมมุขา " ลับหลัง " 11 รโห " ที่ลับ พหิ ทั้ง ๑๖ ศัพท์นี้ ทางสัมพันธ์รวมเรียกอย่างเดียวกั…

เนื้อหานี้นำเสนอเกี่ยวกับคำศัพท์ในบาลีที่มีการใช้บางอย่างในบริบทต่างๆ โดยอธิบายความหมายและการใช้งานของศัพท์เหล่านี้ในภาษา รวมถึงการถ่ายทอดความหมายของคำว่า 'อาธาร' และ 'วิทยาตา' ที่มีความเกี่ยวข้องกับก

…นวันอื่นอีก เฉพาะที่ลงท้าย กึ ศัพท์ ใช้ จิ ต่อท้ายได้บ้าง ปัจจัยในกิตก์ ๕ ตัว คือ เตว, ๆ, ตูน, ตวา, ติวาน ทั้ง ๕ นี้สำหรับใช้ลงท้ายธาตุ เมื่อลงแล้วใช้เป็นเครื่องหมายกิริยา ปัจจัยแผนกนี้เรียกว่า "อัพพยะ"…

เนื้อหาให้รายละเอียดเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์นามและอัพยยศัพท์ รวมถึงปัจจัยในการใช้ คำแปล และการใช้งานในบริบทต่างๆ การอธิบายความหมายของคำที่เป็นศัพท์เดิมและรูปแบบในการใช้ปัจจัยเหล่านี้ในภาษา. ปัจจัยมีทั้งห

…มทั้งปวงมีความเป็นปริโยสาน ความเป็นอยู่ ทั้งปวงมีความตายเป็นปริโยสาน โลกสันนิวาสทั้งปวงทีเดียว ถูกชาติ ติดตาม ถูกชราไล่ตาม ถูกพยาธิครอบงำ มรณะทำลายล้าง เพราะเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า ภูเขาหิ…

…วามเจ็บ และความตาย ซึ่งเป็นสิ่งที่ทุกชีวิตต้องเผชิญไม่ว่าจะเป็นผู้มีอำนาจหรือคนธรรมดา ในพระสูตรบัญญัติไว้ว่า ชีวิตทั้งหมดต้องเผชิญกับความทุกข์ ความไม่แน่นอน และการสูญเสีย โดยไม่มีใครหลีกเลี่ยงได้ ดังนั้…

…ฐานจะถึงอุปจารแล พระโยคาวจรพึงระลึกถึงความตายโดยเปรียบเทียบ ด้วยประการฉะนี้ ๑. ฐานโส มหาฎีกาแก้เป็น ติเณเยว แม้ในวิสุทธิมรรคภาค ๒ นี้ หน้า ๔๕ ศัพท์ฐานโส อนุตรธาเปติ ท่านก็ไขไว้ว่า ขณเนว อนุตรธาเปติ ทำให…

…นการเปรียบเทียบกับผู้ที่มีอำนาจและยศที่มีความเสมอกันในเรื่องความตาย อธิบายถึงว่าความตายไม่เลือกปฏิบัติแม้แต่พระอรหันต์ หรือผู้มีอำนาจในโลก อ้างอิงถึงการสูญหายไปของชีวิตและการตระหนักถึงความตายนี้ซึ่งยังค…

… และการตัดตอน ต้องกำหนดแยก ๆ กันทุกโกฏฐาส . [ขน] ในโกฏฐาสเหล่านั้น จึงกำหนด โลมา ขนทั้งหลายก่อน ขนปกติ มีประมาณ ๕๐,๐๐๐ ขุม โดยสีปกติ ไม่ดำแท้เหมือนผม แต่เป็นคำปน เหลือง โดยสัณฐาน ปลายโค้ง สัณฐานดังรากตา…

…มตระหนักในธรรมะและศีลธรรมที่สำคัญในชีวิตประจำวัน โดยยกตัวอย่างถึงลักษณะที่น่าสะอิดสะเอียนเพื่อเตือนสติให้มองเห็นธรรมชาติของชีวิตที่แท้จริง

…ุฬปฏล มหาฎีกาบอกไว้ว่า เขาเอาเยื่อตาลสุกมาได้บาง ๆ บงที่ใบตาลหรืออะไรก็ได้ ที่แบน ๆ ผึ่งแดดไว้จนหมาดติดกันแล้วลอกเอาเป็นแผ่น ๆ ดังนี้ท่วงทีก็คล้าย "มะม่วงแผ่น" ของไทยเรา คือมะม่วงกวนแล้วไล้แผ่ผึ่งแดด ลอ…

…ารกล่าวถึงการกำหนดจำนวนกระดูกที่อาจมีความแตกต่างกันในข้อความต่าง ๆ ที่พบในเอกสารอรรถกถาเช่น ปรมัตถโชติกาอรรถกถาขุททกปาฐะ สรุปว่าเนื้อหานี้ช่วยให้เข้าใจธรรมะและการศึกษาพระไตรปิฎกได้ลึกซึ้งมากขึ้นภายใต้กา…