ติ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 161 / 362

…รณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 105 แปลว่า ภายใต้ ปาร์ ภายใน แปลว่า ฝั่งนอก " โลกอื่น สมมุขา ต่อหน้า ติโร " ภายนอก ปรมมุขา " ลับหลัง " 11 รโห " ที่ลับ พหิ ทั้ง ๑๖ ศัพท์นี้ ทางสัมพันธ์รวมเรียกอย่างเดียวกั…

เนื้อหานี้นำเสนอเกี่ยวกับคำศัพท์ในบาลีที่มีการใช้บางอย่างในบริบทต่างๆ โดยอธิบายความหมายและการใช้งานของศัพท์เหล่านี้ในภาษา รวมถึงการถ่ายทอดความหมายของคำว่า 'อาธาร' และ 'วิทยาตา' ที่มีความเกี่ยวข้องกับก

…นวันอื่นอีก เฉพาะที่ลงท้าย กึ ศัพท์ ใช้ จิ ต่อท้ายได้บ้าง ปัจจัยในกิตก์ ๕ ตัว คือ เตว, ๆ, ตูน, ตวา, ติวาน ทั้ง ๕ นี้สำหรับใช้ลงท้ายธาตุ เมื่อลงแล้วใช้เป็นเครื่องหมายกิริยา ปัจจัยแผนกนี้เรียกว่า "อัพพยะ"…

เนื้อหาให้รายละเอียดเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์นามและอัพยยศัพท์ รวมถึงปัจจัยในการใช้ คำแปล และการใช้งานในบริบทต่างๆ การอธิบายความหมายของคำที่เป็นศัพท์เดิมและรูปแบบในการใช้ปัจจัยเหล่านี้ในภาษา. ปัจจัยมีทั้งห

…มทั้งปวงมีความเป็นปริโยสาน ความเป็นอยู่ ทั้งปวงมีความตายเป็นปริโยสาน โลกสันนิวาสทั้งปวงทีเดียว ถูกชาติ ติดตาม ถูกชราไล่ตาม ถูกพยาธิครอบงำ มรณะทำลายล้าง เพราะเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า ภูเขาหิ…

…วามเจ็บ และความตาย ซึ่งเป็นสิ่งที่ทุกชีวิตต้องเผชิญไม่ว่าจะเป็นผู้มีอำนาจหรือคนธรรมดา ในพระสูตรบัญญัติไว้ว่า ชีวิตทั้งหมดต้องเผชิญกับความทุกข์ ความไม่แน่นอน และการสูญเสีย โดยไม่มีใครหลีกเลี่ยงได้ ดังนั้…

…ฐานจะถึงอุปจารแล พระโยคาวจรพึงระลึกถึงความตายโดยเปรียบเทียบ ด้วยประการฉะนี้ ๑. ฐานโส มหาฎีกาแก้เป็น ติเณเยว แม้ในวิสุทธิมรรคภาค ๒ นี้ หน้า ๔๕ ศัพท์ฐานโส อนุตรธาเปติ ท่านก็ไขไว้ว่า ขณเนว อนุตรธาเปติ ทำให…

…นการเปรียบเทียบกับผู้ที่มีอำนาจและยศที่มีความเสมอกันในเรื่องความตาย อธิบายถึงว่าความตายไม่เลือกปฏิบัติแม้แต่พระอรหันต์ หรือผู้มีอำนาจในโลก อ้างอิงถึงการสูญหายไปของชีวิตและการตระหนักถึงความตายนี้ซึ่งยังค…

… และการตัดตอน ต้องกำหนดแยก ๆ กันทุกโกฏฐาส . [ขน] ในโกฏฐาสเหล่านั้น จึงกำหนด โลมา ขนทั้งหลายก่อน ขนปกติ มีประมาณ ๕๐,๐๐๐ ขุม โดยสีปกติ ไม่ดำแท้เหมือนผม แต่เป็นคำปน เหลือง โดยสัณฐาน ปลายโค้ง สัณฐานดังรากตา…

…มตระหนักในธรรมะและศีลธรรมที่สำคัญในชีวิตประจำวัน โดยยกตัวอย่างถึงลักษณะที่น่าสะอิดสะเอียนเพื่อเตือนสติให้มองเห็นธรรมชาติของชีวิตที่แท้จริง

…ุฬปฏล มหาฎีกาบอกไว้ว่า เขาเอาเยื่อตาลสุกมาได้บาง ๆ บงที่ใบตาลหรืออะไรก็ได้ ที่แบน ๆ ผึ่งแดดไว้จนหมาดติดกันแล้วลอกเอาเป็นแผ่น ๆ ดังนี้ท่วงทีก็คล้าย "มะม่วงแผ่น" ของไทยเรา คือมะม่วงกวนแล้วไล้แผ่ผึ่งแดด ลอ…

…ารกล่าวถึงการกำหนดจำนวนกระดูกที่อาจมีความแตกต่างกันในข้อความต่าง ๆ ที่พบในเอกสารอรรถกถาเช่น ปรมัตถโชติกาอรรถกถาขุททกปาฐะ สรุปว่าเนื้อหานี้ช่วยให้เข้าใจธรรมะและการศึกษาพระไตรปิฎกได้ลึกซึ้งมากขึ้นภายใต้กา…

…้งปวง มีสัณฐานดังต้นกล้าอ่อน ส่วนเอ็นอื่น ๆ แผ่คลุมตำแหน่ง (แห่งร่างกาย) นั้น ๆ อยู่ ที่เล็กกว่า ๆ (ติมตฺตานํ อฏฐิสตานิ) ซึ่งมหาฎีกาให้ข้อสังเกตไว้ว่า ด้วย มตฺต ศัพท์ ส่อว่ายังมีกระดูก อื่นอีกที่มิได้นำ…

…เช่น เอ็นดำรงร่างและกระดูกส่วนต่างๆ อธิบายให้เห็นถึงความเชื่อมโยงกันระหว่างจิตใจและร่างกายในทางปฏิบัติ.

…ทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - - หน้าที่ 60 ลูกสะบ้าคู่ของเด็ก ๆ (สำหรับล้อเล่น) หรือสัณฐานดังผลมะม่วงแฝด ติดอยู่ในขั้วเดียวกัน โดยทิศ เกิดในทิศเบื้องบน โดยโอกาส มันเป็น ก้อนเนื้อที่เอ็นใหญ่ซึ่งโคนเป็นเส้นเดี…

ในบทนี้นำเสนอการศึกษาเกี่ยวกับหัวใจ ซึ่งมีลักษณะและสีของโลหิตที่สัมพันธ์กับอารมณ์และจริตของบุคคล สรุปฝากบทวิเคราะห์ถึงโครงสร้างของหัวใจและบทบาทในร่างกาย โดยอธิบายถึงตำแหน่งและหน้าที่ของไตในสรีรวิทยา เ

…้นที่แทรกไว้ในระหว่างหนังกับเนื้อ สำหรับคนผอม มี สัณฐานดังผ้าทุกูลเก่าสีขมิ้นที่ซ้อนกัน ๒-๓ ชั้น แนบติดเนื้อเหล่านี้ คือ เนื้อแข้ง (น่อง) เนื้อขาอ่อน เนื้อหลังที่ติดกระดูกสันหลัง เนื้อ ช่องท้อง โดยทิศ ม…

วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ กล่าวถึงการเกิดขึ้นของเสโทจากเหตุการณ์ต่าง ๆ เช่น ร้อนไฟ ร้อนแดด และฤดูที่เปลี่ยนแปลง ซึ่งทำให้เกิดการหลั่งของเสโทผ่านช่องขุมผมและขนโดยไม่เท่ากัน และวิธีการที่พระโยคีสามารถก

…ฌานทั้ง ๔ ตลอดไปถึงอภิญญา ๖ (ก็ได้) เพราะเหตุนั้นแล ภิกษุผู้มีปัญญาพึงเป็นผู้ไม่ประมาท บำเพ็ญกายคตาสตินี้อันมีอานิสงส์เป็นอเนกดังกล่าวมา 0. ฉะนี้เทอญ นี่เป็นกถามุขโดยพิสดาร ในกายคติสติ - มหาฎีกาว่า "อรต…

…มกลัวได้ รวมถึงการอดกลั้นต่อทุกขเวทนา สามารถพัฒนาจิตใจให้มีอานิสงส์ที่มากมาย โดยเน้นการบำเพ็ญกายคตาสติตามหลักการทางธรรมในพระพุทธศาสนา ซึ่งนำไปสู่การฝึกความอดทนและการไม่ประมาทในการศึกษาธรรมะ.

…ิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 113 เล่าก็ไม่ลำบาก ทั้งไม่เบียดเบียนอาจารย์ด้วย เพราะฉะนั้น อานาปาน สติกรรมฐานนี้ พระโยคาวจรจึงให้อาจารย์แสดงขึ้นให้แต่ (คราวละ) น้อย ใช้เวลาสาธยายไปนาน ๆ เรียนเอากรรมฐานใ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการฝึกอานาปานสติกรรมฐาน โดยเน้นการนับลมและการตั้งสติให้มั่นในการปฏิบัติ ซึ่งประกอบไปด้วยวิธีการหลากหลายในการนับลม เช…

…นัยที่กล่าวมาก่อนนั่นเถิด" ถามว่า ก็ลมนั้นจะต้องนับไปนานเท่าไร ? ตอบว่า พึงนับไป จนกว่าเว้นนับแล้ว สติก็ยังตั้งแต่อยู่ได้ใน อารมณ์คืออัสสาสะปัสสาสะ ด้วยว่าการนับก็ทำเพื่อตัดความตรึกที่ซ่าน ไปภายนอกเสียแ…

เนื้อหาในส่วนนี้เน้นการพัฒนาสมาธิโดยการนับลมและติดตามการหายใจ เพื่อสร้างสติให้แน่วแน่ โดยมีการอธิบายว่าจิตใจที่ป่วนปั่นสามารถประจักษ์ได้เมื่อทำตามลมท…

…เอาทิศหนึ่ง ๆ แผ่เมตตาไปเป็นแถบ ๆ พระผู้มีพระ ภาคเจ้าทรงแสดงด้วยบทพระบาลีเพียงนี้ (คือเพียง อุทธมโธ ติริย์) ส่วนบทพระบาลีมีบทว่า สพฺพธิ เป็นต้นไป ตรัสเพื่อแสดง (การ แผ่) โดยไม่เป็นแถบ (คือรวมหมด) ในบทเห…

บทความนี้กล่าวถึงการแผ่เมตตาของพระโยคาวจร ที่ได้อธิบายถึงการตั้งจิตให้เมตตาในทุกทิศทุกทาง โดยใช้เปรียบเทียบกับการขับม้าในสนาม เพื่อแสดงถึงความสำคัญของการมีเมตตาและการไม่แบ่งแยกสัตว์ทั้งหลาย การอธิบายย

…186 สหคตจิต) มีคำว่า วิปุเลน ดังนี้เป็นอาทิ หรือว่า เพราะในตอน อโนธิโสผรณะนี้ มิได้ใช้ตถาศัพท์หรืออิติศัพท์อีก ดังในตอนโอธิโส ผรณะ (แผ่เป็นแถบ ๆ) เพราะเหตุนั้นจึงตรัสคำว่า เมตตาสหคเตน เจตสา ซ้ำอีก หรือม…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงเมตตาสหคตจิตที่มีอำนาจในการแผ่และเป็นจิตที่ไม่มีประมาณ พร้อมอธิบายว่าเมตตานั้นมีความสำคัญอย่างไรในการพัฒนาจิตสงบและการเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับความเป็นไปของจิต นอกจากนี้ยังเกี่ยวข้อง

…--- บุรุษทั้งหลาย- อริยชนทั้งหลาย---- อนริย ชนทั้งหลาย---- เทพทั้งหลาย---- มนุษย์ทั้งหลาย---- วินิปาติกะทั้งหลาย ทั้งปวงในทิศตะวันออก จงเป็นผู้ไม่มีเวร ฯลฯ รักษาตนอยู่เถิด สพฺเพ ปจฺฉิมาย ทิสาย---- อุตฺต…

…วามชอบธรรมต่าง ๆ และมีความยินดีในรูปทรงและความรู้สึกต่าง ๆ การเข้าใจในคำสอนเหล่านี้จะช่วยให้บุคคลมีสติและรักษาตนให้พ้นจากทุกข์ได้.

…ิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 191 ผู้นั้นชื่อว่าข้องอยู่ในเวทนา----สัญญา----สังขาร ---- วิญญาณนั้น ติดอยู่ใน เวทนา ฯลฯ วิญญาณนั้น เหตุนั้นแล จึงได้ชื่อว่า สัตว์"" ดังนี้ แต่ด้วยรุฬหิศัพท์ (ศัพท์งอก) โว…

… ๑ โดยเฉพาะคำว่า สัตว์ ที่มีการใช้ศัพท์ที่เกี่ยวข้อง เช่น เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ และการเข้าใจในมิติของการเกิดและการเลื่อนของสัตว์ตามหลักการศาสนาพุทธ อธิบายถึงความเป็นไปของสัตว์ที่มีหายใจขึ้นลงและการเ…

…ะปัสสาวะเป็นต้น ไปเสียแล้ว ก็ถ่ายออกแต่คนเดียว อนึ่ง ในวันที่หนึ่ง คนกินมัน ร่าเริง เบิกบานใจ เกิดปีติโสมนัสก็มี (แต่) ในวันที่สองมันไหล ออก คนปิดจมูก เบือนหน้า เกลียด กระดาก อนึ่ง ในวันที่หนึ่ง คนยินดี…

บทความนี้กล่าวถึงผลของการย่อยอาหารที่ไม่ดีซึ่งอาจนำไปสู่โรคต่างๆ เช่น โรคลงแดงและโรคท้องร่วง โดยเน้นถึงความปฏิกูลที่เกิดจากการไหลออก และผลกระทบทางร่างกายที่ทำให้เกิดความไม่สบายหรือเจ็บป่วยจากการบริโภค

…ย เปรียบเหมือนเมื่อเด็กทั้งหลาย ใช้ไม้หลายอันเสียบเม็ดมะซางเล่นอยู่ ไม้ทั้งหลายหารู้ไม่ว่าเม็ดมะซาง ติดอยู่ที่เรา เม็ดมะซางเล่าก็หารู้ไม่ว่าเราติดอยู่ที่ไม้ทั้งหลาย ฉะนั้น ธรรม (คือสิ่ง) ทั้งหลายนั้น ปร…

เนื้อหาในหน้าที่ 33 ของวิสุทธิมรรคแปลนี้นำเสนอการเปรียบเทียบระหว่างเล็บ ฟัน และเสา เพื่อแสดงให้เห็นถึงความไม่รู้ของสิ่งที่เกิดขึ้นในร่างกาย กลไกการทำงานของสิ่งต่าง ๆ เหล่านี้โดยไม่มีสำนึกถึงกันและกัน

…ของแข้นแข็ง เป็นปฐวีธาตุ ด้วยประการฉะนี้ " วกก์ - ไต (โบราณว่า ม้าน) ว่า "วักกะ เป็นก้อนเนื้อ (คู่) ติดอยู่กับเอ็นใหญ่ ซึ่งโคนเป็น

เนื้อหาในภาค ๒ ตอน ๒ ของวิสุทธิมรรค สอนให้เราเข้าใจถึงความเชื่อมโยงระหว่างธรรมและโครงสร้างร่างกาย การไม่คิดคำนึงถึงซึ่งกันและกันในรูปแบบของกระดูกและเยื่อในกระดูกนั้น ทำให้เห็นถึงภาวะที่ว่างเปล่าจากอัต

…ัตว์ (คือวิญญาณ) มิได้ เป็นของแข้นแข็ง เป็นปฐวีธาตุ ด้วย ประการฉะนี้ " ยกนิ-ตับ ๆ ว่า " ตับ ตั้งอยู่ติดสีข้าง ๆ ขวาในส่วนในของนมทั้งสองภายใน สรีระ ในสีข้าง ๆ ขวาส่วนในของนมกับตับนั้น สีข้าง ๆ ขวาใน ส่วน…

ในหน้าที่ 39 ของวิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ กล่าวถึงธรรมชาติของร่างกายที่ปราศจากความคิดและการตั้งอยู่ของตับในระบบสรีระ โดยเปรียบเทียบถึงการไม่มีอัตตา และความเป็…