ทุกข : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 493 / 119

…มลงมุม ตกไปยังใยที่ตัวทำไว้เองฉะนั้น ธีรชนทั้งหลาย ตัดกระแส ตัณหาแม้นั้นแล้ว เป็นผู้หมดห่วงใย ละเว้นทุกข์ทั้งปวงไป” พระนางก็ดำรงอยู่ในพระอรหัตตผล ณ ที่ตรง นั้นเอง 9.3.2 เลือกธรรมะตามภูมิหลังเดิม หมายความว…

…พระโสดาบัน จากการมองเห็นการเสื่อมสลายของร่างกาย ผลที่เกิดขึ้นนี้ทำให้พระนางตัดสินใจละเว้นจากตัณหาและทุกข์ทั้งปวง พระศาสดาทรงใช้วิธีการเทศนาโดยเกี่ยวข้องกับประสบการณ์ที่พระนางคุ้นเคย เพื่อให้เกิดความเข้าใจ…

…สแก่บุคคลผู้เป็นศรัทธาจริต ย่อมตรัสบอกธรรมอันเป็นนิมิตแห่งวิปัสสนา ซึ่งมีอาการไม่เที่ยง มีอาการ เป็นทุกข์ มีอาการเป็นอนัตตา แก่บุคคลผู้เป็นญาณจริต (พุทธิจริต)” ศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมได้จาก “วิธีพูดของข้…

การเลือกธรรมะของพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามีความสำคัญต่อการเข้าใจธรรมอย่างถูกต้อง โดยแยกตามจริตอัธยาศัยของผู้ฟังได้ 6 ประเภท ได้แก่ ราคจริต, โทสจริต, โมหจริต, สัทธาจริต, พุทธิจริต, และวิตกจริต ซึ่งแต่ละประเภ

แนวคิด 1. พระภิกษุผู้ศึกษาธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและได้ฝึกฝนอบรมตนเอง มามากจนได้ชื่อว่าเป็นธัมมัญญู อัตถัญญู อัตตัญญู มัตตัญญู และกาลัญญู อัน เป็นการทำหน้าที่กัลยาณมิตรอันยอดเยี่ยมให้กับ

…งการฝึกอบรมตนเองเพื่อทำหน้าที่กัลยาณมิตรในสังคมปัจจุบัน ซึ่งสำคัญต่อการนำธรรมะไปสู่การแก้ไขปัญหาความทุกข์ของมนุษย์และการส่งเสริมความเข้าใจในพระพุทธศาสนาให้กว้างขวางยิ่งขึ้น โดยไม่ลืมว่าการเข้าใจจริต อัธยา…

…รภความเพียร เช่น ไม่ว่าจะทำการงานจน เหน็ดเหนื่อย เดินทางไกลจนเมื่อยล้า หรือว่าจะหิวกระหายเพียงไหน จะทุกข์ทรมานจากความเจ็บไข้ได้ ป่วยเพียงไร พระภิกษุต้องคิดสอนตนเองให้ได้ ว่าถึงอย่างไรเราก็จะต้องทำความเพีย…

การประกอบความเพียรหรือการเจริญสมาธิภาวนาเกี่ยวข้องกับความขยันของพระภิกษุ แม้ในสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสม พระภิกษุต้องรักษาคุณสมบัติในการมีความศรัทธา มีสุขภาพดี และไม่โอ้อวดตนเอง การปรารภความเพียรอย่างจร

…มมาสัมพุทธเจ้าทรง แสดงแล้ว เป็นสุขจริงหนอ ไม่มีความโศก ปราศจากธุลี คือกิเลส เป็น ธรรมเกษม เป็นที่ดับทุกข์” 7.6.2 แนวทางปฏิบัติตามกาลทั้ง 4 1) การเรียน แม้การเรียนรู้ธรรมะจะสามารถทำได้หลายวิธีการ เช่น อ่าน…

ในการเรียนรู้ธรรมะนั้น การฟังจากครูบาอาจารย์เป็นสิ่งสำคัญ พระภิกษุต้องมีศรัทธา เข้าใกล้ครู สอบถาม และฟังธรรม เพื่อที่จะพิจารณาและปฏิบัติตามหลักคำสอนที่ถูกต้อง การปฏิบัติตามแนวทางเหล่านี้จะนำไปสู่ความเ

…ั้งหลาย ในปัจจุบันนี้ เมื่อจะกล่าวโดยชอบก็พึงกล่าวว่า ชีวิตของมนุษย์ทั้งหลายน้อย นิดหน่อย รวดเร็ว มีทุกข์มาก มีความคับแค้น มาก จะพึงถูกต้องได้ด้วยปัญญา ควรกระทำกุศล ควรประพฤติพรหมจรรย์ เพราะสัตว์ที่เกิดมา…

เนื้อหานี้พูดถึงความจริงเกี่ยวกับชีวิตที่เหมือนแม่น้ำที่ไหลไปไม่มีหยุด โดยยกตัวอย่างเปรียบเทียบต่างๆ จากพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ที่เตือนให้มนุษย์ตระหนักว่าเวลาในชีวิตมีจำกัด และไม่มีใครสามารถยืนยันความยืน

…เรื่อยไป เพราะความจริงทั้ง 4 ประการนี้ จึงเป็นเหตุให้ท่านพระรัฐปาละเห็นว่าชีวิตของคนเรานี้มีแต่ความ ทุกข์ ร่างกายที่เสื่อมสลายไปตามกาลเวลา ย่อมจะไม่มีค่าอะไร หากไม่ได้ใช้ร่างกายนี้ไปเพื่อการทำความดี” การก…

เนื้อหานี้พูดถึงความจริงของชีวิตที่ไม่สามารถพาอะไรไปได้เมื่อจากโลก และการมีความต้องการตลอดเวลา การรู้จักพิจารณาถึงความตายช่วยกระตุ้นให้คนทำความดีตามที่พระพุทธเจ้าได้สอน. พระองค์ให้เราระลึกถึงความตายทั

…กไม่มีผู้ต้านทาน ไม่เป็นใหญ่เฉพาะตน หมายถึง ในยามที่เราเจ็บไข้ได้ป่วย ก็ไม่มีใครจะมา ช่วยแบ่งเบาความทุกข์จากเราได้ มีแต่เรานั่นแหละ ที่ต้องทนกับทุกขเวทนาด้วยตัวของเราเอง เรียบเรียงจาก รัฏฐปาลสูตร, มัชฌิมน…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของเวลาในชีวิตและการไม่ประมาท ซึ่งนำมาจากคำสอนในรัฏฐปาลสูตร โดยพระรัฐปาละที่ออกบวชตั้งแต่ยังหนุ่ม เนื่องจากเห็นคุณค่าของการทำความดีและเข้าใจในความไม่แน่นอนของชีวิต รวมถึงการเ

…้นเพื่อเจริญสมาธิภาวนา คิลานปัจจัยเภสัชบริขาร หรือยารักษาโรค มีวัตถุประสงค์ในการใช้ ก็เพื่อกำจัดความทุกข์ทรมาน ที่เกิดขึ้นจากความเจ็บไข้ได้ป่วย 6.3.2 ปริมาณและประเภทของปัจจัย 4 นอกจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะ…

…ิต ซึ่งปัจจัย 4 ได้แก่ อาหาร, ที่อยู่, เสื้อผ้า และยารักษาโรค การใช้ในปริมาณที่ถูกต้องช่วยบรรเทาความทุกข์ให้หายไป การมีมากเกินไปไม่ได้เพิ่มคุณภาพชีวิต โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามีความสำคัญกับการใช้ที่เหมาะสมต…

…ินัยนี้เป็นผู้มีปัญญา ประกอบด้วยปัญญาอันให้ถึงความเกิดและความดับ เป็นอริยะ ชำแรกกิเลส ให้ถึงความสิ้นทุกข์โดยชอบ ภิกษุนั้น ย่อมรู้ชัดตามความเป็นจริงว่านี้ทุกข์ นี้เหตุให้เกิดทุกข์ นี้ความดับทุกข์ นี้ข้อปฏิ…

…ึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงย้ำว่าปัญญาอันแท้จริงคือ อธิปัญญาที่มีความรู้ครบถ้วนเกี่ยวกับอริยสัจ 4 ทั้งทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค และความไม่เที่ยงของสิ่งต่างๆ พระองค์สอนให้รู้ความจริงเกี่ยวความเกิดและความดับ เพ…

3. สละอารมณ์ คือ สละอารมณ์ที่ไม่ดีต่างๆ ออกไปจากใจให้หมด ทั้งอารมณ์ที่เกิดเพราะความ โลภ ความโกรธ ความหลง เมื่อสละอารมณ์ได้ ใจก็คลายจากสิ่งต่างๆ นอกตัว กลับเข้ามาตั้งมั่นอยู่ภายใน เช่นเมื่อใจถูกนิวรณ์ท

…ลุพระนิพพาน โดยอ้างถึงการใช้ชีวิตประจำวันอย่างมีสติ ทำใจให้สงบและไม่ยึดติดกับอารมณ์ที่มาก่อสร้างความทุกข์ ในที่สุดเป็นการสร้างความสงบสุขในจิตใจและการมีปัญญาในการมองเห็นความจริง

…างอันดีงามมาก่อน 4. หมั่นเข้าไปสอบถามครูบาอาจารย์ ในหัวข้อธรรมที่สงสัยหรือที่ยังไม่เข้าใจบ่อยๆ 5. นำทุกข้อมาประมวลรวมกัน เพื่อสรุปเป็นความรู้ความเข้าใจของตนเอง และเพื่อให้ได้กรอบ การฝึกที่ถูกต้องชัดเจนตาม…

บทความนี้อธิบายวิธีการฝึกฝนตนเองของพระภิกษุที่ต้องมีการเข้าใจนัยอย่างถูกต้องและการลงมือปฏิบัติอย่างจริงจัง เริ่มจากการทำความเข้าใจหลักธรรมและทดลองฝึกตามความเข้าใจ พร้อมทั้งการสอบถามและประมวลผลเพื่อสร้

…่าประสบบาปมิใช่บุญ เป็นอย่างมาก เพราะข้อนั้นแหละ จักเป็นไปเพื่อผลไม่เป็นประโยชน์เกื้อกูล เพื่อผลเป็นทุกข์แก่เธอ ตลอดกาลนาน การกระทำของเธอนั่น ไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของชุมชนที่ยังไม่เลื่อมใส หรือเพื่อค…

เรื่องของพระอริฏฐะที่มีความเห็นผิดเกี่ยวกับความเป็นอันตรายของกามตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัส ซึ่งนำไปสู่การละทิ้งเพศพระภิกษุและการสร้างบาปอกุศล ความเข้าใจผิดนี้มีผลกระทบทั้งต่อคุณธรรมของตนเองและความเ

4. การปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม ในที่นี้หมายถึง การ “ทำตามคำครู” นั่นหมายถึงผู้เรียน ต้องมีความรู้ความเข้าใจ ในระดับที่สรุปได้ว่าจะนำความรู้ไปปฏิบัติได้ “อย่างไร (How)” ในชีวิตจริง จากหลักธรรมทั้ง 4 ประ

…ระไตรปิฎก, มีสัมมาทิฏฐิ, และเลื่อมใสในพระธรรม การฝึกปฏิบัติต้องเริ่มจากการมีความรู้เพื่อความสำเร็จในทุกขั้นตอน

…ต่ความดี และหลีกหนีจากความชั่วทั้งปวง 3. ได้รู้หลักของอริยสัจ 4 ว่าการเกิดของเรานี้เป็นเหตุให้มีความทุกข์ เช่น มีความแก่ ความเจ็บ ความตาย มีความเศร้าโศกเสียใจ คับแค้นใจต่างๆ นานา และรู้ต่อไปว่าความทุกข์เก…

…ิต และกฎแห่งกรรมที่สร้างแรงจูงใจในการทำความดี รวมถึงการเรียนรู้หลักอริยสัจ 4 ที่ชี้ให้เห็นถึงการเกิดทุกข์ และวิธีการเข้าใจและจัดการกับกิเลส นอกจากนี้ยังมีการเรียนรู้เรื่องการสร้างบารมีตามประวัติศาสตร์ของพ…

…น ถ้าใครเข้าถึงธรรมนี้ได้ จะทำให้คนนั้นมีกาย วาจา ใจ ใส สะอาดบริสุทธิ์ ซึ่งเป็นเหตุให้หลุดพ้นจากความทุกข์ทั้งปวง ราชบัณฑิตยสถาน พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน, พ.ศ. 2542, (กรุงเทพฯ : นานมีบุ๊คพับลิเคชั่นส์)…

…ออกเป็น 3 ประการ ได้แก่ กุศลธรรม อกุศลธรรม และอัพยากตธรรม ซึ่งส่งผลต่อการดำเนินชีวิตและการหลุดพ้นจากทุกข์ในที่สุด

…ฏิปันโน) คือท่านตั้งใจปฏิบัติเพื่อให้รู้เห็นธรรม สำหรับจะ นำพาตัวท่านให้หลุดพ้นจากกิเลสอาสวะ และความทุกข์ทั้งปวง 4. เป็นผู้ปฏิบัติชอบ (สามีจิปฏิปันโน) คือท่านเป็นผู้ตั้งใจปฏิบัติอย่างเหมาะสม ดีเลิศในธรรมว…

ในบทนี้มีการพูดถึงการเป็นผู้ปฏิบัติเพื่อญายธรรมและการปฏิบัติชอบตามธรรมวินัย เพื่อให้หลุดพ้นจากทุกข์และบรรลุธรรมขั้นต่างๆ。พระอริยบุคคล 4 คู่ 8 จำพวก เป็นบุคคลที่บรรลุธรรมตามลำดับ การปฏิบัติตามธัมมัญญ…

…ด้วยนามกาย เข้าตติยฌานที่พระอริยะเรียกเธอได้ว่า ผู้วางเฉย มีสติอยู่เป็นสุขอยู่ เข้าจตุตถฌาน อันไม่มีทุกข์ ไม่มีสุข เพราะละสุข ละทุกข์ และดับ โสมนัสโทมนัสก่อนๆ ได้ มีสติบริสุทธิ์เพราะอุเบกขาอยู่” การปฏิบัต…

บทความนี้สำรวจการฝึกใจตามขั้นตอนของคุณกโมคคัลลานสูตร ซึ่งช่วยป้องกันและกำจัดนิวรณ์ทั้ง 5 ประการ ทำให้ใจหยุดนิ่ง และเข้าถึงสมาธิในระดับสูง สุดท้ายไปสู่การบรรลุพระนิพพาน การฝึกดังกล่าวเกี่ยวข้องกับการลบ

…่า “เราไม่ได้บวช มาเพื่อหลบหนี้ไม่ได้บวชเพื่อหลบภัย ไม่ได้บวชเพื่อหาเลี้ยงชีพ แต่ประสงค์อยากจะพ้นจากทุกข์ จึงได้บวชใน พระศาสนานี้” จึงพากันบำเพ็ญคตปัจจาคติกวัตร คือ ในขณะเดิน ท่านก็ประคับประคองสติสัมปชัญญ…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการมีสติสัมปชัญญะในทุกกิจกรรมของพระภิกษุ เพื่อไม่ให้ตกเป็นทาสของกิเลส เช่น ความโกรธและความหลงมัวเมา โดยอิงจากพระธรรมเทศนาของพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) ซึ่งได้ให้คติตัวอย่

…ุ้งตกใจ ด้วยร่างกายที่ไร้ขนเหมือนลำตาล วิ่งไปครู่หนึ่ง จึงหันกลับมามองดูร่างกายตน เกิดความสลดใจว่า “ทุกข์ของเรา ไม่ได้มีใครมาทำให้เลย แต่เพราะความโลภเป็นเหตุ เพราะความโลภ เป็นตัวการ เราอาศัยความโลภ ก่อทุก…

เนื้อเรื่องในสิกาลชาดกกล่าวถึงช้างที่ประสบทุกข์จากความโลภจนเกือบเสียชีวิต แต่เมื่อได้รับน้ำก็มีโอกาสรอดชีวิต และได้ตระหนักรู้ว่า ความทุกข์นั้นเกิด…