หน้าหนังสือทั้งหมด

มังคลัตถสูตรและอริสัจในพระพุทธศาสนา
58
มังคลัตถสูตรและอริสัจในพระพุทธศาสนา
ประโยคนี้ : มังคลัตถสูตรนี้ว่า " ว่าด้วย สภาพวิญญาณคุณ ความว่า ทุกข์ ชื่อว่าเป็นของแท้ คือความเป็นของแท้เป็นสภาพ เพราะในกลไลไร ก็ไม่ละสภาพคือความเป็นทุกข์ของตน. ด้วยเห…
บทความนี้นำเสนอความเข้าใจในมังคลัตถสูตรและอริสัจ โดยชี้ให้เห็นถึงสภาพของทุกข์ที่เป็นของแท้และไม่ลวงตา ซึ่งพระอรรถกถาจารย์ได้อธิบายไว้ โดยมีแนวคิดเรื่องความเป็นจริงที่ทำให้ผู้ศึ…
มงคลแห่งความก้าวล่วงสังสารทุกข์
65
มงคลแห่งความก้าวล่วงสังสารทุกข์
ประโยค ๕ - มังคลัตถทีปิสนีปนีเล่ม ๕ หน้า ๖๕ เป็นมงคล เพราะเป็นเหตุแห่งความก้าวล่วงสังสารทุกข์ได้." [๒๕] กล่าวว่า อภิสมอแลน นี้ พระอรรถกถาจารย์กล่าว หมายอามตรัสอธิษฐานญาณดลย. ด้วยเหตุนี้นั่น พร…
เนื้อหาเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสังสารทุกข์และมงคลแห่งการเห็นทุกข์ ความดับทุกข์และข้อปฏิบัติที่นำไปสู่ความดับทุกข์ ซึ่งพระผู้มีพระภาคได้ตรัสถึ…
อริสังแห่งทุกข์ในสังสารวัฏ
66
อริสังแห่งทุกข์ในสังสารวัฏ
… เพราะความไม่แท้ตลอดอริสัง ๕ เป็นไฉน ? ภูกี้ทังหลาย เพราะความไม่สงบ เพราะความไม่แท้ตลอด อริสัง ๕ คือทุกข์ สังสารวัฏนี้ เราเองและพวกท่านจึงต้องเร่ร่อน ท่องเที่ยวไป สั้นระยะภาพอย่างนี้ ภูกี้ทังหลาย เพราะควา…
เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงความไม่สงบและความไม่แท้ในอริสัง ๕ ที่เป็นสาเหตุให้เกิดทุกข์ในสังสารวัฏ ซึ่งพระพุทธเจ้าตรัสถึงความร้อนรนของสงสารและอุปปิจันีที่ช่วยให้ดับทุกข์ เพื่อเดินทางไปสู…
เปอร์โซดัส - มังคลาดกานนี้แปล เล่ม ๕ หน้า 70
70
เปอร์โซดัส - มังคลาดกานนี้แปล เล่ม ๕ หน้า 70
…า 70 เป็นที่ดับโดยไม่เหลือแก่ทุกปีโดยประกังปวง ทั้งรู้ทั้งซึ่งมรรต อันมีปกติยังสัตว์ให้ังความระวัง ทุกข์ สมเดจพรามณะแห่งนั้น เป็นผู้กล้าพร้อมด้วย เจโตวุตตติ และด้วยปัฐฺญาวิมุตติ สมบูรณพรามณั เหล่านั้น เป…
เนื้อหาในหน้าที่ 70 ของเล่ม 5 นี้กล่าวถึงการดับทุกข์และความเข้าใจเกี่ยวกับพระนิพพาน อธิบายว่าความดับนั้นเป็นการหยุดทุกข์อย่างถาวรซึ่งไม่เหลือสิ่งใดไว้ …
อรรถแห่งสมุทัยและนิพพาน
77
อรรถแห่งสมุทัยและนิพพาน
ประโยค ๕ - มังคลัดถาที่นี้แปล เล่ม ๕ หน้า ๗๗ ว่าเป็นเหตุบังคับ อรรถแห่งสมุทัย ว่าเป็นแดนเกิด (ทุกข์) อรรถแห่งในโริว ว่าเป็นธรรมสงบ อรรถแห่งมรรค ว่าเป็นเครื่อง เห็น หรือชังความแตกต่างเป็นต้นอย่างนี้ว…
…ความนี้นำเสนอความเข้าใจเกี่ยวกับสมุทัยและนิพพาน โดยชี้ให้เห็นถึงการบังคับของสมุทัยที่เป็นเหตุให้เกิดทุกข์ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความสงบของธรรมและการปฏิบัติตามมรรคเพื่อมีสติสัมปชัญญะต่อการแตกต่าง ความสำคัญขอ…
ความเข้าใจเกี่ยวกับจิตและความเสื่อมแห่งจิต
107
ความเข้าใจเกี่ยวกับจิตและความเสื่อมแห่งจิต
…(กฤฎฏุญตามปฏิทาน) อย่างนี้ว่า "ภิกษุทั้งหลาย ทั้งลา เสื่อมลา ยศ เสื่อมยศ นินทา สรรเสริญ ทั้งสุข ทั้งทุกข์ ย่อมเกิดแก่ปุถุชนผู้ไม่ได้ดับ." ภิกษุทั้งหลาย ทั้งลา ฯลฯ ทั้งทุกข์ ย่อมเกิดแก่พระอธิษฐานา แม่ผู้ดั…
…ศึกษาจิตของภิกษุที่เข้าใจถึงความเกิดขึ้นและความเสื่อมไปของจิต โดยเฉพาะการมองเห็นความไม่เที่ยงและความทุกข์ของสรรพสิ่ง การทำความเข้าใจนี้ทำให้ภิกษุทราบว่าทุกสิ่งเกิดขึ้นและเสื่อมลงตามธรรมชาติ เช่น ลาภ ยศ นิ…
ความเศร้าโศกในพระพุทธศาสนา
111
ความเศร้าโศกในพระพุทธศาสนา
…านสูตรว่า “ภิกษุทั้งหลาย คำวาิโกดเป็นไฉน ? ภิกษุทั้งหลาย ความโศก ความโศก ความเศร้าใจ ความแห้งใจ ความทุกข์ ณ ภายใน ความเศร้าโศก ณ ภายใน ของสัตว์ ผู้ประกอบด้วยความอธิษฐานอันใดอันหนึ่ง (และ ) ผู้ค้นทุกขธรรม …
…ดภายในจิตใจ ซึ่งพระปัจเจกพุทธเจ้าทรงสอนว่าความเศร้าใจเกิดจากเหตุที่มาจากการมีความอธิษฐานหรือการค้นหาทุกขธรรม ความเศร้าโศกภายในสามารถส่งผลกระทบต่อจิตใจของบุคคลที่มีอารมณ์เลื่อมล้ำหรือมีความทุกข์ โดยการเผยแ…
ความยินดีและยินร้ายในอภิธรรม
151
ความยินดีและยินร้ายในอภิธรรม
…นในบริวาร. บทว่า อายสป ได้แก้ แม้นในความมิบติแห่งบริวาร. บทว่า ปลายสาป ได้แก้ แม้ในกายวิภา. บทว่า ทุกข์ปี คือ แม้ในทุกข์เป็นไปในทางกาย. บทว่า ทุขปี คือ แม้ในทุกข์อั้นเป็นไปในทางกาย. หลายบทว่า เอกอนุเญ…
…ำเสนอ ได้แก่ การปล่อยวางอารมณ์ โดยไม่ยึดติดกับลาภและอลาภ ทั้งนี้ยังกำหนดกรอบความสัมพันธ์ที่มีต่อความทุกข์และสุขที่เกิดจากกายและใจ รวมถึงเหตุการณ์ในเมืองบูรที่มีการแสดงออกของความสุขในสังคม.
ความหมายของความบริสุทธิ์และการตั้งอยู่ในความดี
152
ความหมายของความบริสุทธิ์และการตั้งอยู่ในความดี
…ผู้ควรเอื้ออำนับบันดล กล่าวคือ ของที่นำมาบูชา. บทว่า ปาหุเหนโย ความว่า ผู้สมควรแก้กดเพื่อแกง. บทว่า ทุกขํญฺโย ความว่า ผสมควรแก่ทํภิญญา กล่าวคือ ของที่ เขาให้ด้วยสรรเสริญ ด้วยสามารถธิปตากนวัด๙ ประการ. บทว่…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความหมายของคำต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์และความตั้งอยู่ของผู้ที่บรรลุธรรมตามคำสอนในพระไตรปิฎก เช่น การละความโกรธและการตั้งอยู่ในความบริสุทธิ์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรียนรู้ว่าผู้ที่เข้าใ
ความหมายและคุณค่าของพระสงฆ์ในพระพุทธศาสนา
154
ความหมายและคุณค่าของพระสงฆ์ในพระพุทธศาสนา
…ทั้งหลาย ย่อมรุ่งเรือง คือ เจริญด้วยสมบัติ ตามที่ประสงค์ ด้วยท่านสมบัติ นั้น เหตุนี้ ท่านจึงชื่อว่า ทุกขนิ ได้แก่ ท่านที่บุคคลเชื่อมโลกจะพิสูจน์ พระสงฆ์สาวก ย่อมควรชำทธินัน หรือเป็นผู้ที่ถูกอริบเท่านั่น ห…
ในบทความนี้จะกล่าวถึงคุณค่าและบทบาทของพระสงฆ์ในพุทธศาสนา โดยระบุถึงความรักและความชื่นชอบที่เลขที่ชุมชนมีต่อพระสงฆ์ พระสงฆ์ถือเป็นผู้ที่มีอำนาจในการสนับสนุนชีวิตจิตใจของคนในสังคม พร้อมทั้งสื่อความหมายถ
ความอยากและทุกข์ในชาดก
80
ความอยากและทุกข์ในชาดก
…ของพ่านนั้น ผู้เป็นคนอันความอยากจัดแล้ว ในบัดนี้ หมุนอยู่บนกระหมอ ดุดจรของช่างหมอนั่น. เรื่องมิติวินทุกข์ พิสูจจุดแม้ในมิติวินทุกชาดก ในมนุ- วรรณะเอกนิมิต และในกุฏิวรรณะปัญญานิมิต [ เรื่องหนึ่ง ] [ ๑๓๙ ]…
บทความนี้วิเคราะห์ความอยากและทุกข์ในชาดก โดยมีเรื่องราวเกี่ยวกับแม่ตัวหนึ่งที่ประสบกับความอยากที่จัดจ้านจนต้องออกจากป่า ข้อคิดเกี่ยวก…
ความกตัญญูและอุปการะในพระธรรมคำสอน
113
ความกตัญญูและอุปการะในพระธรรมคำสอน
…อย ๆ ชื่อว่า กตัญญุตุ อีกบทหนึ่ง บุญ ทั้งหลายนันแล ชื่อว่ามีอุปการะมากแก่สัตว์ทั้งหลาย เพราะป้องกัน ทุกข์มีทุกข์ในร่างเป็นต้นได้ ; เพราะฉะนั้น ความระลึกอุปการะแม่ แก่บุญเหล่านั้น ก็พึงทราบว่า กตัญญุตุ บุค…
…่าความกตัญญูนั้นทำให้บุคคลงอกงามในโลก และการระลึกถึงอุปการะของผู้อื่น นำไปสู่การสะสมบุญและการป้องกันทุกข์ ตลอดจนมีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตอย่างมีคุณค่า โดยอ้างอิงถึงการบูชาพระอุปการะและคนผู้มีความกตัญญูว่…
ความมิดีในเบื้องหน้า
121
ความมิดีในเบื้องหน้า
…เน้อความตามแนวแห่งที่กล่าวแล้ว เพราะถึงความเป็นผู้ปรากฏ [๓๑๐] อรรถกาถํติวิวร ในโกศลสัจจุ และอรรถกถา ทุกข้อความในบทก็ดังอังคาส์ ในฤตำกนิบาดอังคุตตรนิกายว่า "บุคคลชื่อว่า ตโม เพราะประกอบด้วยความมิดี มีเกิดใ…
เนื้อหาวิเคราะห์เกี่ยวกับการดำรงชีวิตของบุคคลที่มีคุณธรรม โดยเน้นถึงบทบาทของความมิดีในเบื้องหน้า พระผู้มีพระภาคได้วิเคราะห์ถึงพฤติกรรมของบุคคลในบริบทต่างๆ ว่าถือการเป็นผู้มีดี จนถึงแนวความคิดที่บุคคลอ
การฟังธรรมและอุทธัจจะ
145
การฟังธรรมและอุทธัจจะ
…เป็นที่ชอบใจพินาศไป วิทยาสติ ย่อม ไม่เกิดขึ้นในสัตว์ราช. เพราะว่า สังขาร ชื่อว่า อันใคร ๆ พึงให้ถึง ทุกข์ในนี้ แต่วิทยาสตินัน ย่อมเกิดขึ้นในสัตว์ทั้งหลาย ในเวลานี้ คำว่า "ขอสัตว์เหล่านี้นุ่งกุมา หรือขาดสุ…
เนื้อหานี้เกี่ยวกับความสำคัญของการฟังธรรมเพื่อลดอุทธัจจะภายในจิต และการเสริมสร้างความศรัทธาภายในผู้ฟัง นอกจากนี้ยังกล่าวถึงลักษณะของความศรัทธาที่เกิดจากกามวิกตและพยาบาทกต ซึ่งมีผลต่อการฟังธรรมในระดับต
บทความเกี่ยวกับมังคลกถาและกาม
146
บทความเกี่ยวกับมังคลกถาและกาม
…ารให้สัตว์พินาศ ดังนี้แห ถามว่า เพราะเหตุไร ? พระอรรถกถาจึงกล่าวว่า สังขาร ชื่อว่าอนุบุคคลพึงให้ถึง ทุกข์ไม่มี สังขารทั้งหลายเหล่าใด ที่รู้กันแล้วว่า สัตว์ อันท่าน ปรารถนาว่า เป็นสังขารอนุบุคคลพึงให้ถึงทุ…
…สุขโต' โดยแบ่งออกเป็นสองส่วน คือ วัตถุกามและกิเลสมค ซึ่งเกี่ยวข้องกับการแสดงอารมณ์และการประสบกับความทุกข์ พระอรรถกถาอธิบายวิธีการที่จะเข้าใจสถานการณ์ต่างๆ และการบรรยายเกี่ยวกับความเบียบเนื่องของสัตว์ทั้งห…
อรรถกถาการฟังธรรมและสังขาร
147
อรรถกถาการฟังธรรมและสังขาร
… the image: ประโยค ๕ - มังคลัฏฐีที่เป็นแปล เล่ม ๕ หน้า 147 สังขารเหล่าใดเนื่องด้วยอินทรีย์ ย่อมสวยทุกข์ เพราะเป็นภาพมี วิญญาณ เพราะฉะนั้น สังขารเหล่านั้น จึงเป็นอามรมณ์แห่งวิธีดำกวีต อันท่านปรารถนาแล้ว …
เนื้อหาเกี่ยวกับสังขารเฉพาะทางที่ปรากฏในงานเขียนของพระอรธรรมอาจารย์ เช่น อรรถกถาการฟังธรรมและความเข้าใจในวิญญาณที่เกิดขึ้นจากสังขารในภาคปฏิบัติ โดยเน้นที่การฟังธรรมในวันที่ ๕ และการประชุมของสงฆ์ที่มีก
ความโกรธและการประสบความทุกข์ในพระราชธรรมา
212
ความโกรธและการประสบความทุกข์ในพระราชธรรมา
…กล่าว ด้ิปลัดตาขาด ในฤทธิอดี เอกบิดา และสิญฺญูปลัดขาดในฤทธิอดี นักบิดา ส่วนบุคคลผู้วาย ย่อมประสบความทุกข์ ในอธิกรณ์ ว่าด้วยการประสบความทุกข์ของบุคคลผู้ว่ายนี้ ควรกล่าว ว่าพวก- ชาดก- เวททพชาดก ในปาณธพวามรร…
บทนี้กล่าวถึงความโกรธและการประสบทุกข์ภายใต้พระราชธรรมา เน้นว่าการไม่เข้าใจอารมณ์สามารถทำให้เกิดความทุกข์ในชีวิต บุคคลผู้มีโกรธจัดได้กล่า…
ความเป็นไปแห่งตรีสริยะ
233
ความเป็นไปแห่งตรีสริยะ
…เป็นไปแห่งตรีสริยะ ท่านกล่าวว่า "โมคคัลลานะผู้มีอายุ เราพอได้ถ่ายภาพให้เป็นไปได้ ด้วยว่า ที่ตรงจะมี ทุกข์เล็กน้อย." ถามว่า "ก็เพราะเหตุไร เมื่อสี่ริยะอันกำลังแห่งสมาบัติสำเร็จแล้ว ที่สรีระของพระเถระจึงมีท…
ในบทนี้ พระมหาโมคคัลลานะได้ถามถึงการเกิดขึ้นและความเป็นไปของตรีสริยะ โดยได้กล่าวถึงการเจอทุกข์แม้ว่าอยู่ในสมาบัติ และการตื่นตัวที่ทำให้เห็นทุกข์เล็กน้อย นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงความเร่าร้อนในสรี…
วิถีติตในพระพุทธศาสนา
33
วิถีติตในพระพุทธศาสนา
…มิวิถิต สัตว์มิวิถิต ที่สัมพันธ์เข้ากับภิกษาและ สัพพิจิยาวิสารณะ วิถิติตตา เช่น ทุตยาวิถิติต : (โส) ทุกข์ ขุมโม สตฏุ สุขาติ อมาสๆ (1/63) ติตยาวิถิติต : โส จี สตฏิ อภิสมุติสเหน น และุปฺติติ ๆ (1/65) จตุวิถ…
บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับวิถีติตในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะความสัมพันธ์ของคำต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง เช่น ทุตยาวิถิติต และวิถิติตต่างๆ ที่มีความสำคัญในการสื่อสารและการศึกษาในพระพุทธศาสนา การทำความเข้าใจถึง
การใช้ศัพท์คู่ในภาษาไทย
213
การใช้ศัพท์คู่ในภาษาไทย
…ใช้ได้ถูกต้อง ความไทย คำศัพท์คู่ บุญบาน ความดีความชั่ว ปัญญ์-ปาน, กุลสา-อุตสูล ซ้าย ขวา วาม - ทุกขิน ข้างบน ข้างล่าง อุปรี- เหตุสา, อุปรี- เหตุสุม เพียงใด เพียงนั้น ยาว - ตาว, ยาวตา - ตาวตา ฉั…
บทความนี้กล่าวถึงการใช้ศัพท์คู่ในภาษาไทยที่สำคัญ โดยยกตัวอย่างศัพท์ที่ถูกต้องและผิดเพื่อเตือนนักเรียนให้ระวังการใช้คำศัพท์ที่ไม่เหมาะสม ซึ่งอาจทำให้การเขียนไม่สวยงามและไม่รักษาความนิยมของภาษาได้. รายก