ธรร : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 578 / 775

ประโยค ๔ – มั่งคั่งถ้าป็นแปล เล่ม ๒ – หน้าที่ 55 ประกอบด้วยโโยะทั้งปวง เรียกว่าผู้มีธรรม เป็นที่เกรงจากโโยะ "แก้จริง" [แก้จริง] บรรดาบาทเหล่านี้ กล่าวว่า นฉาวาราธิปิติ ความว่า บุคคล …

เนื้อหานี้กล่าวถึงธรรมซึ่งเป็นสิ่งที่สำคัญในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในบริบทของพระราชาและบัณฑิตที่มีกำหนดและการตัดสินใจในชีวิ…

…สดา ตรัสว่า "มหาปพิิตร ชื่อว่าความเป็นมนุษย์เป็นต้น สัตวได้ด้วยอยากแท้" ดังนี้แล้ว เมื่อจะ ทรงแสดง (ธรรม) ตรสถานนี้ ในพุทธรรรรรมว่าว่า [๑๕๔] "การกลับได้ความเป็นมนุษย์ ได้ยาก, ชีวิต (ความเป็นอยู่) ของหมู่…

บทความนี้พูดถึงความยากลำบากในการเข้าถึงความเป็นมนุษย์และการฟังพระธรรมซึ่งเป็นสิ่งที่มีค่าอย่างยิ่ง การได้ยินสดับพระธรรมเป็นเรื่องยากเช่นกัน และแม้แต่การอุปถัมภพระพุทธเจ…

…กล่าวว่า "แม่เมื่อจะทำเภสัชแก่คนรวมและโจรเป็นต้น ไม่ปรารถนาถลากคนนหล่า นั้นเพราะ ท่านพึงตั้งใจว่า "ธรรมดามนุษย์ย่อมอุปถัมภ์กัน. ก็ภิญญาทำด้วยหวังตอบแทน มีโทษในเพราะอนุสนธิกรรมมีเวทกรรม และกุศลสนธิกรรมเ…

เนื้อหาพูดถึงการทำกุศลโดยไม่หวังผลตอบแทนและความเข้าใจในธรรมชาติของมนุษย์ที่มีศักดิ์ศรีและอุปถัมภ์กัน การทำกุศลควรทำด้วยความตั้งใจบริสุทธิ์ โดยไม่ลดทอนค่าของกา…

…ว่า "ปริยฏิฐิเท" เพราะบรรสุทธิ์ได้ด้วยการแสวงหา ของภิกษผู้ละ อนนตานแล้ว ต้องป้องทั้งหลายให้คื่นดีโดยธรรมสามออ. บรรดาบทเหล่านั้น กล่าวว่า อนสัน คือการแสวงหาอันไมควร ได้แก่การแสวงหาเปื้อนที่ไม่เหมาะ ด้วยสา…

…กี่ยวกับพระมหากัสสะตะที่เดินทางไปในภารกิจที่ลำบากและขาดแคลนอาหาร ซึ่งมีการแสดงถึงการปฏิบัติตนตามหลักธรรม การแสวงหาเพื่อความบริสุทธิ์ ถือว่าเป็นสิ่งสำคัญในการดำเนินชีวิต โดยมีการกล่าวถึงวิธีการที่จะทำให้ม…

…าว ด้วยความเป็นจิรกรรมก็สวาท เป็นต้น เพราะคนไม่ห่องเที่ยว. ถากด้วยจิรกรรม จบ. มโนกรรม [อภิธา] [๒๐๕] ธรรมชาตที่ชื่อว่าอภิธา เพราะอรรถว่าเพ่งล็ง อธิบาย ว่า เป็นไปโดยความเป็นผู้มุ่งหน้าต่อกันทะของผู้อื่นแล้…

บทนี้กล่าวถึงธรรมชาติของอัปโพหริกิที่เกี่ยวข้องกับจิรกรรมและจิตใจที่มุ่งไปยังโมหะ การวิเคราะห์ถึงอวัยวะต่างๆ และการเ…

…อเป็นเช่นนั้น พยาบาทนั้น ย่อมถึงความเป็นกรรมบก เพราะความเป็นไปในแห่งตตนอนัตรณ. [มัณฑทิฏฐิ] [๒๒๒] ธรรมชาติใด ย่อมเห็นผิด เพราะไม่มีถือเอาตาม ความเป็นจริง เหตุฉะนั้น ธรรมชาตินั้น ชื่อว่าผู้เห็นผิด. ใน…

…ดงให้เห็นถึงกรรมที่เกิดจากความคิดนี้ โดยยกตัวอย่างจากภูมิวิธีต่างๆในพระพุทธศาสนา. ในบทนี้ยังกล่าวถึงธรรมชาติของการเห็นผิดและความหมายของความเป็นจริง ซึ่งนำเสนอในเบื้องต้นของการศึกษาเกี่ยวกับพยาบาทและอิทธิ…

…ละวิญญาณทุจฺโฉให้ตกขึ้นในกาลนั้น แม้กร่มก็เป็นโนรรม แม้ทางก็เป็นโนรรมเหมือนกัน ถึงในที่นี้ ฐานที่ดี ธรรมที่สมบูรณ์ด้วยตนดี ย่อมตั้งขึ้นในโนทวารอย่างเดียว มโนกรรมที่เป็นอุคตล ย่อมตั้งขึ้นในทวารทั้ง ๓ ด้วย…

…อหาในหน้านี้สำรวจการสัมพันธภาพระหว่างกายกรรมและมโนกรรม โดยใช้คำอธิบายจากอรรถกถาเพื่อนำเสนอสุภาษิตของธรรมะ ว่าโนกรรมและอุคตลมีความเกี่ยวข้องกันอย่างไร นอกจากนี้ยังได้พูดถึงเทพอุปาฒะและการตั้งอยู่ของความดี…

…่า มิจฉาทิฐิ ได้แก่ ตันหา ที่สรรค์ด้วยลักษณะนั้น อันมิจฉาทิฐิ กำไปโดยชอบ อันมิจฉา- บาละสนับสนุน ย่อมธรรมมิใช่ธรรมมีหนุเป็นสภาพ ว่าเป็น ธรรมเหตุนี้เป็นสภาพ ได้ชื่อว่า มิจฉาทิฐิ. สองบอกว่า จิตตุ เอกคุป คำว…

…ดยเน้นถึงอารมณ์ของจิตและมุมมองที่ถูกต้องในการดำเนินชีวิต. นอกจากนี้ยังมีการอภิปรายเกี่ยวกับการเข้าใจธรรมและการปฏิบัติที่ถูกต้อง ซึ่งเป็นหัวข้อสำคัญในพุทธศาสนา สำหรับผู้ที่สนใจในด้านนี้ สามารถติดตามได้ผ่า…

…สองบวกว่า คณะวตุว ธิด นั้น พระอรรถกถาอธิษตรงว่า "ผัว ๆ มิจฉาวติญบุคคลสะทิฏฐิญุตนี้เสื่อได้ แม้นมรรค ธรรมกะ ก็ไม่ได้ห้ามแท้ๆ. ด้วยเหตุนันนั้นแล ในอรรถกถามีทั้งหลาย

เนื้อหาในบทนี้เสนอการศึกษาเกี่ยวกับมิจฉาทิฏฐิ และวิธีการที่บุคคลนั้นสารถทำให้เข้าใจได้ถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในจักรวาล เช่น ไฟไหม้ ซึ่งมีการกล่าวถึงพระพุทธเจ้าทั้ง 100 องค์ และว่ากันถึงการที่จะสามารถห

…ความเป็นปัจจัยอย่างนั้น ว่า ภูติภูมิโม คงว่า ผังอวิ่งความเจริญด้วยคุณทั้งหลาย เพื่อดน ด้วยสามกุกุฎธรรมมิิดต (ประโยชน์ในปัจจุบัน) สัม- ปรายก็ต (ประโยชน์ฝ่ายหน้า) และปริตต (ประโยชน์อย่างยิ่ง คือพระนิพพ…

…ผลเสียต่อการแสวงหาความรู้และการเจริญทางปัญญา. โดยอ้างถึงคำสอนของพระพุทธเจ้าที่ชี้ให้เห็นว่าการเข้าใจธรรมดาอาจนำไปสู่การหลงผิดและถูกใส่ในกฎเกณฑ์ที่เป็นอันตรายได้ จึงควรมีความระมัดระวังและใช้ปัญญาในการแสวง…

…้มลับปลาป มีสัตว์เป็นอามรณ์บ้าง มีสัตว์จร เป็นอามรณ์บ้าง ด้วยสามารถญั์" เสียง กลิ่น รส โภคุูพพะ และ ธรรมามณ์, อภิจกาอย่างนั้น, พยายาม มีสัตว์เป็นอามรณ์อย่าง เดียว, มิจฉาทิฏฐิ มีสัตว์เป็นอามรณ์ด้วยสามารถบ…

ในบทนี้กล่าวถึงสัตว์เป็นอามรณ์ตามแนวคิดศีลธรรมของพระพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงความสำคัญของการเคารพชีวิตสัตว์ รวมถึงบทเรียนที่เกี่ยวข้อง เช่น การปฏิบั…

…ุกข์นั้น จึงเรียกว่าอรรถบรม. เหตุนี้ ความที่เดนานั้น เป็นคลอง (กรรมบถ) จึงปรากฏแล้ว ส่วนความที่อุดมงธรรม มืออธิบายเป็นต้น เป็นสุขจิตและทุจริต ก็ด้วยเมตตาเป็นที่ประชุม และความที่อุดมงธรรมมืออธิบายเป็นต้น …

เนื้อหานี้กล่าวถึงอุดมงธรรมบถและกรรมบถในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นว่าความเป็นคลองแห่งสุดดีจะช่วยให้เกิดสุขและทุกข์แก่สัตว์ และ…

ประโยค๕ - มังคลิดลที่นี่นเปล เล่ม ๒ - หน้าที่ 152 ธรรมคืออุสกุลธรรมบง. ผู้ใด ประพฤติธรรมคืออุสกุลธรรมนนั้น โดยความ ผู้บัง ชื่อว่า เว้นจากอุสกุลธรรมมิใช่ห…

เนื้อหาในตอนนี้สำรวจการประพฤติธรรมตามอุสกุลธรรมบง 10 ประการ โดยอาจารย์ได้แสดงความสำคัญของธรรมจริยา ที่มังคลิดลแสดงไว้ในพระสูตร ทั้งใน…

ประโยค ๔ - มังคลัตถทีปน ๒ - หน้าที่ 159 ในวิสัยเป็นที่กำหนดว่าธรรมมาว่า "ถกรรม อันบุคคลทำด้วยวาจา ธรรมมัน ท่าน เรียกว่า 'วิกธรรม' วิบัติและวิกธรรมท่านกำหนด ซึ่งกันแล…

…มาซึ่งสุข และไม่มีโทษ เป็นที่ยอมรับในสังคม และช่วยเสริมสร้างความสัมพันธ์ที่ดี ดังนั้นการศึกษาตามหลักธรรมจึงสำคัญต่อการพัฒนาใจของตนเองและผู้อื่น

…าสุตวนนี้ ท่านไม่ใช่กล่าวคำอะไร ๆ ไว้เลย [๒๒๓] ญาณาสุตวนว่า "บทว่า องคา" แปลว่าด้วยราชบัณฑิตหลาย. ธรรมชาตเหล่าใดบุคคลย่อมกำหนด คือ ย่อมรู้ด้วยความเป็นเหตุ เหตุเหล่านั้น ธรรมชาตเหล่านี้ ชื่อว่า องค์ ได้…

…ของวิญญูชน โดยเฉพาะในการไม่ตกอยู่ในคำติเตียนหรือคำสรรเสริญ บทนี้อธิบายถึงความบริสุทธิ์ของการกระทำและธรรมชาติของปัญญาที่สามารถรู้และเข้าใจเหตุการณ์ต่างๆ โดยมีการชี้ให้เห็นถึงความคิดเห็นและทัศนคติที่ถูกต้อ…

ธรรม, นั้นเป็นข้อที่ ๒; พึงกล่าวคำเป็นที่รัก, ไม่พึงกล่าวคำไม่เป็นที่รัก นั้นเป็นข้อที่ ๓; พึงกล่าวคำสั…

…รัก และการหลีกเลี่ยงการกล่าวคำที่ไม่เป็นที่รัก พร้อมด้วยการอธิบายความสำคัญของการพูดที่สัตย์และมีจริยธรรมเพื่อความสุขในชีวิต ทั้งนี้ธรรมะเหล่านี้ส่งเสริมให้ผู้คนปฏิบัติและใช้วาจาที่ดีในการสื่อสาร

…ในเสนาสนะแดนกัน จึงแสดงโทษะกันและกัน เป็น ผู้อาศัยกันในวันนั้น ปรึกษากันว่า "มาเกิด พวกเราขับไล่ พระธรรมกถึกนั้นออกจากวิหารนั้น" ไปยังวิหารนั้นแล้ว ถือว่าว่า "คุณไม่สมควรอยู่ ณ ที่นี้" พระธรรมกถึกนั้น เม…

…ุเถระต้องแยกจากกัน แต่ภายหลังได้มาเจอกันและพูดคุยเกี่ยวกับอดีต จากนี้ยังมีการกล่าวถึงคุณสมบัติของพระธรรมกถึกซึ่งถูกขับไล่ออกจากวิหาร และท้ายสุดได้แสดงความหมายของวาจาที่ควรใช้กับบุคคลที่สูงส่ง

…ัตว์ให้เวียนเล่มหลังจออยู่ ณ ที่ ๆ ก็เวียนเล่มหน้าออยู่แล้ว ให้เลื่อนไปตลอดที่ประมาณเวียน ๑๐๐ เล่ม. ธรรมดว่า การทำอ่อนของพระโพธิสัตว์ทั้งหลาย ย่อม ไม่มี ดังนี้ พระผู้มีพระภาค ครับทรงนัดดินกันมาอย่างนี้แ…

ในบทนี้เล่าเรื่องการสนทนาระหว่างพราหมณ์และโควินทเศรษฐีเกี่ยวกับการพนัน โดยพราหมณ์รายงานถึงการทำการพนันด้วยทรัพย์และการร้องเรียก พระโพธิสัตว์มีความเข้าใจในเรื่องนี้ พร้อมสอนให้กล่าววาจาที่จริงใจไม่เป็น

ประโยค ๔ - มังคลัตถาที่นี่เป็นปลา เล่ม ๒ - หน้าที่ 174 [เรื่องบทเศรษฐี] [๒๒๕] อเนง ธรรมาคมบุคคลมีปกติกล่าวว่าค่าน่ารัก มักได้ลาก เหลือเพื่อว่าคนเหล่านี้. ในข้อนั้น มีเรื่องนี้ (เป็นอุทาห…

ในเรื่องนี้, บุตรเศรษฐีห้าคนได้ออกจากพระนครกรุงพาราณสี ขอชิ้นเนื้อจากพรานเนื้อ โดยที่การใช้วาจาที่น่ารักและเหมาะสมมีผลต่อการได้รับเนื้อที่เหมาะสม. คนแรกใช้วาจาหยาบทำให้ได้เนื้อไม่เพียงพอ, ส่วนคนที่สอง

…ำสรั้นแล้ว คิดว่า “พระราชานักทรงดำ ผูไม่พูดเสนแนอน, ควรเราจะรบกูลในบังนี้” จังราชบอกว่า "มหาราชเจ้า ธรรมคงฟูงสัตว์เลี้ยงที่มีหมายเป็นภัค มีเมม (ฝน) เป็นที่พึ่ง, ส่วนเหล่านมนุษย์ชั่วว่า มีสัตว์เลี้ยงเป็นท…

…พูดถึงการสนทนาของพระราชาและกินนรีที่เกี่ยวข้องกับการเลี้ยงสัตว์และการเป็นที่พึ่ง ระบุถึงความสำคัญของธรรมชาติที่ช่วยให้สัตว์และมนุษย์มีชีวิตอยู่ร่วมกัน พระราชาแสดงความปรารถนาที่จะส่งภริยาไปยังสถานที่ที่เธ…