ธรรม : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 42 / 737

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 297 เป็นวินิจฉัยในบทนี้ คือการนำเข้าไป ชื่อ อุปนยะ ธรรมย่อมควร ซึ่งการที่บุคคลแม้ผ้าหรือศีรษะไฟไหม้ก็เฉย (คง) นำเข้าไปในจิตของ ตน ๆ โดยทำให้มีขึ้นจนได้ เพร…

ในบทนี้กล่าวถึงแนวทางและวิเคราะห์ธรรมที่เรียกว่า อุปนยะ ซึ่งชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการนำธรรมเข้าสู่จิตใจ ทำให้บุคคลรู้แจ้งถึงความจริงใน…

…บายอาการที่ ๖ - อนิมิตฺตโต) บทว่า อนิมิตฺตโต คือ โดยไม่มีกำหนด หมายความว่า โดยไม่มีขีดคั่น จริงอยู่ ธรรม ๕ ประการนี้คือ ชีวิต พยาธิ กาล สถาน ที่ทอดร่าง และคติ ของสัตว์ทั้งหลายในชีวโลก ไม่มีนิมิต รู้ไม่ได้…

เนื้อหาในบทนี้อธิบายถึงความสำคัญของการรำลึกถึงความตายและลักษณะของชีวิตที่ไม่มีขีดจำกัด โดยกล่าวถึงธรรม 5 ประการที่เกี่ยวข้องกับชีวิตและการตาย รวมถึงความไม่แน่นอนของอายุและปัจจัยที่ส่งผลให้เกิดความตาย เช…

…งเธอจึงจะ) ตั้ง มันถูกทางเพื่อสิ้นอาสวะทั้งหลาย แม้นเธอน้อมจิตไปเพื่อทำให้แจ้ง ด้วยปัญญาอันยิ่ง ซึ่งธรรมที่เป็นอภิญญาสัจฉิกรณียะใด ๆ เมื่อได้เหตุ อันควร เธอย่อมจะถึงความเป็นผู้อาจทำให้ประจักษ์ได้ในอภิญญา-…

ในวิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ กล่าวถึงการปฏิบัติธรรมของภิกษุที่มีอธิจิตต โดยมีธรรม ๖ ประการ ที่ช่วยในการเข้าถึงสีติภาวะอันยอดเยี่ยม จิตของภิกษุต้องถูกตั…

…วงเสียซึ่งบัญญัติ พิจารณาดูกายนี้อยู่ว่า "อตฺถิ อิมสฺมึ กาเย เกสา ผมทั้งหลายมีอยู่ในกายนี้ เป็นอาทิ ธรรม ทั้งหลายทั้งปวงนั้น ย่อมจะปรากฏดังว่าไม่ก่อนไม่หลังกัน อุปมา เหมือนเมื่อบุรุษตาดีมองดูพวงมาลาที่ร้อ…

…วนของกระเพาะของสัตว์ โดยมีการอธิบายถึงรายละเอียดต่าง ๆ ของโกฏฐาส โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบริบทของการวิสาทธรรมและการพิจารณาร่างกายมนุษย์ ข้าพเจ้ากล่าวถึงวิธีในการมองดูส่วนต่าง ๆ ของร่างกายเพื่อให้เข้าใจถึงความป…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 120 ภิกษุรู้ธรรม ๓ อย่าง (นี้) ภาวนาย่อมสำเร็จ က มีอธิบายอย่างไร ? มีอธิบายว่า ธรรม ๓ อย่างนี้ มิได้เป็น อารมณ์ของจิ…

ในบทนี้มีการอธิบายธรรม ๓ อย่างที่สำคัญต่อการสำเร็จในภาวนา โดยกล่าวถึงวิธีการที่ภิกษุตั้งสติในการนำธรรมเหล่านี้มาใช้ในการฝึ…

…ธอ) รำงับไป (ด้วย ภาวนานุโยคใด ภาวนานุโยคอันเป็นเหตุละอุปกิเลสรำงับวิตก) นี้ เรียกว่า ประโยค ถามว่า ธรรมวิเศษเป็นไฉน ? แก้ว่า สังโยชน์ทั้งหลาย ภิกษุ ผู้ปรารภความเพียรละได้ อนุสัยทั้งหลายสุดสิ้นไป (ด้วยธรร…

…การอธิบายหลักการของความเพียรในพระพุทธศาสนา โดยกล่าวถึงการฝึกกายและจิตเพื่อการละอุปกิเลสและการเข้าถึงธรรมวิเศษ ทั้งสามอย่าง ได้แก่ ปธาน ประโยค และธรรมวิเศษ จะช่วยให้ภิกษุสามารถพัฒนาตนเองได้อย่างมีประสิทธิภ…

…เหตุ มีสัญญาเป็นแดนเกิด เพราะฉะนั้น พึงทราบว่า ย่อมปรากฏได้ต่าง ๆ กัน เพราะมีสัญญาต่างกัน [ย้ำเรื่องธรรม ๓ ข้อ] အာ အာ ก็ในกรรมฐานนี้ จิตที่มีลมอัสสาสะเป็นอารมณ์ เป็นจิตดวงหนึ่ง จิตที่มีลมปัสสาสะเป็นอารมณ์…

…่มีลมอัสสาสะและปัสสาสะเป็นอารมณ์ โดยอธิบายว่าจิตที่เกี่ยวข้องกับแต่ละอารมณ์นั้นเป็นจิตดวงหนึ่งซึ่งมีธรรม ๓ ข้อเป็นตัวกำหนด หากไม่มีกรรมฐานดังกล่าวย่อมไม่สามารถถึงอัปปนาและอุปจารได้ ทั้งยังอธิบายถึงความสำค…

… บท นับว่ากล่าวเวทนาที่ ประกอบกันกับสัญญา เพราะบาลี (ในปฏิสัมภิทามรรค) ว่า "สัญญาและเวทนาเป็นเจตสิก ธรรม (๒) นั้นเนื่องกับจิต เป็นจิตต สังขาร" ดังนี้แล" บัณฑิตพึงทราบว่าจตุกกะนี้ตรัสโดยนัยแห่งเวทนานุปัสนา…

…้อหาในบทนี้จะช่วยให้ผู้ศึกษาเข้าใจหลักการทำงานของจิตและการเกิดขึ้นของเวทนาที่เป็นพื้นฐานในการปฏิบัติธรรม

…อว่าประพฤติเป็นประ โยชน์ด้วยกันทั้ง ๒ ฝ่าย คือทั้งฝ่ายตนและ ฝ่ายท่าน" และว่า (๓) "ดูกรภิกษุทั้งหลาย ธรรมที่ศัตรูปรารถนา (ให้มีแก่ผู้ เป็นศัตรูกัน) ที่ศัตรูพึงทำ (ให้แก่ผู้เป็นศัตรูกัน) ๓ ประการนี้ย่อม มาถ…

…เมื่อมีความโกรธเกิดขึ้น ผู้ที่ไม่โกรธตอบจะได้รับการขนานนามว่าเป็นผู้ชนะ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเข้าใจธรรม ๓ ประการที่ศัตรูต้องการ ได้แก่ การมีลักษณะผิดพรรณทราม ตามด้านครอบคลุมทั้งบุรุษและสตรี บทนี้ยังได้ระ…

…ิเขาเป็นคนฉลาดในการปฏิสันถาร อ่อนหวาน พูดด้วยง่าย (พูด) ให้คนอื่นบันเทิงใจ มีหน้าชื่นบาน ทักก่อน สวดธรรมด้วยเสียง อันไพเราะ กล่าวธรรมกถาด้วยบทพยัญชนะอันกลมกล่อม ส่วนกาย- สมาจารและมโนสมาจารไม่เรียบร้อย พระ…

ในบทนี้เน้นถึงความสำคัญของความเรียบร้อยในกายสมาจาร วจีสมาจาร และมโนสมาจาร ภายใต้พระธรรมคำสอน ฟังธรรมและการฝึกฝนจิตเพื่อให้เกิดความเคารพและความตั้งใจในศาสนา ชี้ชัดว่าผู้นั้นต้องมีจิตใจที่เ…

…แปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 163 ความสำคัญ ทำความเลื่อมใสแห่งจิตให้แจ้งออกมาทางกายบ้าง ทาง วาจาบ้าง ฟังธรรม สำหรับลางคน มโนสมาจารอย่างเดียวเป็นส่วน ที่เรียบร้อยดังนี้ (แต่) กายสมาจารและวจีสมาจาร ไม่เรียบร้อย…

…ล่าวถึงความสำคัญของการทำความเลื่อมใสแห่งจิตให้ชัดเจนผ่านทางกายและวาจา ขณะที่เฉพาะบุคคลบางคนอาจรับฟังธรรมแล้วไม่ได้แสดงออกทางกายหรือวาจาเท่าไร บทความยังพูดถึงความใจบุญที่มีต่อผู้ที่อาจไม่ได้เข้าใจในธรรม โด…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 209 เหตุนั้นธรรมชาตินั้น จึงชื่อกรุณา (แปลว่าธรรมชาติที่เขาทำออกไป) สาธุชนทั้งหลาย ย่อมบันเทิงต่อบุคคลผู้เพียบพร้อมไ…

เนื้อหานี้พูดถึงธรรมชาติที่เรียกว่า กรุณา และ มุทิตา โดยสาธุชนจะบันเทิงต่อบุคคลที่มีสมบัติทางธรรม รวมถึงการวิเคราะห์ธรรม…

…ื่อบุตรที่ (ออกเรือนไป) ประกอบการงานส่วนตัวแล้ว ฉันใด แม้ พระโยคาวจรก็พึงเป็นผู้มีอัปปมัญญาเป็นวิหารธรรม ด้วยอำนาจเจริญ ธรรม ๔ มีเมตตาในสัตว์ปวงเป็นอาทิ ฉันนั้น เพราะเหตุนั้น อัปปมัญญา ก็เป็น ๔ เพราะอำนาจ…

…ิ่งสำคัญที่ทุกคนควรทำ เพื่อให้เกิดการเจริญเติบโตและความสุขในชีวิต สิ่งที่กล่าวถึงคือการมีอัปปมัญญาในธรรม การพัฒนาอาการคิดเพื่อเกื้อกูลและบำบัดทุกข์เพื่อประโยชน์ของสัตว์ทุกชนิด

…นอากาสานัญจะ อากาสานัญจะนั้นชื่อว่าเป็น อายตนะ โดยอรรถว่าเป็นที่อาศัยอยู่แห่งฌานนี้ พร้อมทั้งสัปยุต ธรรม ดังคำว่า เทวายตนะ (คือ เทวสถาน) ของเทวดาทั้งหลาย เหตุนั้น ฌานนั้นจึงชื่ออากาสานัญจายตนะ (ฌานมีอากาศ…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการเข้าถึงอากาสานัญจายตนะ ซึ่งเป็นฌานที่ไม่มีที่สุดในอากาศ โดยมีการวิเคราะห์ความหมายของคำว่าอากาสานัญจายตนะ ทำให้เข้าใจถึงการเข้าถึงและวิธีการทำสมาธิในระดับนี้ รวมไปถึงการพิจาร

…่เป็นสัญญาก็มิใช่) เนวสัญญานาสัญญาด้วย เนวสัญญานาสัญญานั้น เป็นอายตนะ โดยอรรถว่าเป็นที่อาศัยอยู่แห่งธรรมที่เหลือ (คือสัมปยุต ธรรม) ด้วย เหตุนั้นจึงชื่อ เนวสัญญานาสัญญายตนะ ก็แลในอารูปที่ ๔ นี้ สัญญาแต่เพี…

…สิ่งที่สามารถมีอยู่ได้ แต่ไม่นับว่าเป็นสัญญาที่ชัดเจนหรือไม่เป็นสัญญา ความเข้าใจนี้ช่วยชี้ให้เห็นถึงธรรมที่เกี่ยวข้อง เช่น เวทนา จิต ผัสสะ ซึ่งล้วนมีลักษณะที่มีอยู่ในที่แบบเดียวกัน สุดท้ายมีการเปรียบเทียบ…

…าจ (ทำได้) แต่โดยพิจารณาเป็นกลาป (คือเป็นกลุ่มเป็นหมวด) เท่านั้น หาอาจ (ทำ) โดยพิจารณา (แยกสัมปยุต) ธรรม (มีผัสสะเป็นต้น) ออกเป็น บทย่อย ๆ ไม่ ด้วยท่านเห็นอยู่ว่า "อันธรรมเหล่านี้ก็เป็นอย่างนั้น คือ

…ารเข้าถึงความเป็นจริง เมื่อพูดถึงธาตุไฟในน้ำร้อน เป็นภาพลักษณ์ที่สื่อถึงความไม่สามารถทำกิจได้แม้จะมีธรรมแม้ว่าเป็นธรรมชาติ เอกลักษณ์ของสัญญานั้นคือการจำอารมณ์ในวิปัสนา โดยใช้ชีวิตและการพิจารณาไม่ให้ติดอยู…

…ั้งหลายหารู้ไม่ว่าเม็ดมะซาง ติดอยู่ที่เรา เม็ดมะซางเล่าก็หารู้ไม่ว่าเราติดอยู่ที่ไม้ทั้งหลาย ฉะนั้น ธรรม (คือสิ่ง) ทั้งหลายนั้น ปราศจากความคิดคำนึงและไตร่ตรอง ถึงกันและกัน อันเล็บทั้งหลายเป็นโกฏฐาสแผนกหนึ…

…ีสำนึกถึงกันและกัน ทั้งนี้ จากแนวคิดเรื่องอัพยกฤต อันเป็นสิ่งที่ว่างเปล่าและปราศจากอัตตา สรุปได้ว่า ธรรมเหล่านี้ไม่มีความคิดหรือความรู้สึกถึงตัวตนที่แท้จริงของพวกมัน.

…กัน) ขั้วหารู้ไม่ว่า ผลมะม่วงคู่ติดอยู่กับเรา ผลมะม่วงคู่เล่าก็หารู้ไม่ว่า เราติดอยู่กับขั้ว ฉะนั้น ธรรม (คือสิ่ง) ทั้งหลายนั่น ปราศจากความคิดคำนึงและไตร่ตรองถึงกันและกัน อัน วักกะเป็นโกฏฐาสแผนกหนึ่งในร่า…

…คิดเกี่ยวกับความเชื่อมโยงของอวัยวะต่าง ๆ ที่ไม่รู้จักกันแต่กลับมีความสัมพันธ์กัน ซึ่งสอดคล้องกับหลักธรรมของการเรียนรู้ในการเข้าใจชีวิต.

…ยุ้งเก่าหารู้ไม่ว่า รังนกห้อยอยู่ ในเรา รังนกเล่าก็หารู้ไม่ว่า เราห้อยอยู่ในภายในของยุ้งเก่า ฉะนั้น ธรรม (คือสิ่ง) ทั้งหลายนั่น ปราศจากความคิดคำนึงและไตร่ตรองถึง กันและกัน อันปอด (นั่น) เป็นโกฏฐาสแผนกหนึ่…

…ในร่างกายกับการตระหนักรู้ที่หนึ่งสามารถมีต่อกันได้ ร่างกายได้แก่ ปอดและไส้ใหญ่ ซึ่งได้แก่สาธารณะแห่งธรรมที่แสดงให้เห็นถึงความไม่ยึดติดในอัตตาและปัญญาในการรับรู้ความจริง และไม่มีความคิดอันเป็นอุปกุศล รับรู…

…ระโหลกน้ำเต้าหารู้ไม่ว่า ก้อนแป้งอยู่ในเรา ก้อนแป้งเล่าก็หารู้ไม่ว่า เราอยู่ในกระโหลกน้ำเต้า ฉะนั้น ธรรม (คือสิ่ง) ทั้งหลายนั่น ปราศจากความคิดคำนึงและไตร่ตรองถึงกันและ กัน อันมันสมองเป็นโกฏฐาสแผนกหนึ่งในร…

… การอธิบายดังกล่าวช่วยให้เข้าใจความสำคัญของมันสมองและดีต่อร่างกายในมิติต่างๆ ที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของธรรมะ