ธรรม : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 498 / 737

…"เป็นผู้ทำให้บริบูรณ์ในสมาธิ" แต่พระอรหันต์ ตรัสว่า "เป็นผู้ ทำให้บริบูรณ์ในปัญญา"" ดังนี้แล ด้วยพระธรรมเทศนาเพียงเท่านี้ ย่อมเป็นอันทรง ประกาศคุณ ๔ อย่างนี้คือ (๑) สิกขา ๓ (๒) ศาสนามีความงาม ๓ อย่าง (๓) …

เนื้อหาในบทนี้เน้นการประกาศคุณธรรมที่เกี่ยวข้องกับความเป็นพระอรหันต์ โดยแบ่งออกเป็นคุณ ๔ อย่าง รวมทั้งการนำทางให้บริบูรณ์ในศีล สมาธิ แ…

…องศีล นั้น ? (ต่อไป) นี้เป็นคำแก้ในปัญหากรรมนั้น. [ อะไรเป็นศีล ] ปัญหาข้อว่า "อะไรเป็นศีล" แก้ว่า "ธรรมทั้งหลายมีเจตนาเป็นต้นของบุคคลผู้เว้นจากโทษ มีปาณาติบาตเป็นต้นก็ดี ของบุคคลผู้บำเพ็ญข้อวัตรปฏิบัติก็…

…นิสงค์ และความสำคัญของศีลในการเจริญปฏิบัติ นอกจากนี้ยังมีการเสนอคำถามสำคัญเกี่ยวกับศีลและคำตอบจากพระธรรมเสนาบดีสารีบุตร เชื่อมโยงข้อมูลเกี่ยวกับการปฏิบัติของผู้มีจิตใจดีเพื่อหลีกเลี่ยงโทษและการบำเพ็ญธรรมต…

…ชื่อว่าเจตสิกศีล อีกอย่างหนึ่ง เจตนา ในกรรมบถ ๓ ของบุคคลผู้ละโทษมีปาณาติบาตเป็นต้น ชื่อว่าเจตนา ศีล ธรรมคือ อนภิชฌา อพยาบาท และสัมมาทิฏฐิ ที่ตรัสไว้ โดยนัยว่า "ภิกษุละอภิชฌา มีใจปราศจากอภิชฌาอยู่" ดังนี้เ…

…ละเจตสิกศีล พร้อมนำเสนอสังวร ๕ ประการ เช่น ปาฏิโมกข์สังวร และสติสังวร โดยยกตัวอย่างการปฏิบัติและหลักธรรมในบริบทของกฎเกณฑ์ปฏิบัติที่สำคัญในการเข้าถึงความรู้ในพระพุทธศาสนา ซึ่งช่วยในการกำจัดกิเลสและตัณหาในช…

…ว่า "ภิกษุนั้นเห็นรูปด้วยจักษุแล้ว เป็นผู้ไม่ ถือเอานิมิต ไม่ถือเอาอนุพยัญชนะ” อภิชฌาโทมนัสทั้งหลาย ธรรม ทั้งหลายอันเป็นบาปเป็นกุศล จะพึงไหลไปตามภิกษุผู้ไม่สำรวม จักขุนทรีย์อยู่ เพราะเหตุไม่สำรวมจักขุนทรี…

…ษาจักขุนทรีย์และอารมณ์ที่เกี่ยวข้องกับการฟังหรือเห็นต่าง ๆ เพื่อให้ภิกษุมีความระมัดระวังและสำรวมตนในธรรม

…ธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 38 ผ้ากาสาวพัสตร์ มีกลิ่นอายฤษีเข้าออก” มุ่งประโยชน์ (ให้) ฯลฯ มุ่ง ธรรมที่เกษมจากโยคะ (ให้) แก่พวกภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกา ภิกษุผู้ไปเข้าจนถึง เป็นผู้เข้ามาจนถึง เป็น…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงอาจาระและโคจรในทางพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นความสำคัญของการเข้าถึงธรรมและการปฏิบัติที่ถูกต้องเพื่อให้เกิดความเกษม การอภิปรายเกี่ยวกับอนาจาระทั้งทางกายและทางวาจายังถูกนำเส…

…งคำที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า "(ถาม ว่า) ดูกรภิกษุทั้งหลาย อะไรเล่าเป็นโคจรของภิกษุ ? (ตอบว่า) ธรรมที่เป็นวิสัยของบิดาของตน ธรรมนี้คืออะไร ? คือสติปัฏฐาน ๔ 9. มหาฎีกาแก้อรรถศัพท์นี้ว่า สีลาตีน คุณาน …

ในวิสุทธิมรรคภาคแรกนี้ กล่าวถึงการศึกษาและปฏิบัติธรรมที่สำคัญต่อการพัฒนาจิตใจและศรัทธา โดยเฉพาะการข้ามความสงสัยและทำจิตใจให้ผ่องใส ทั้งยังพูดถึงอารักขโคจ…

…ทรียสังวร ] เพื่อทรงแสดง ส่วนอินทรียสังวรศีลนั้นใด ที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงไว้โดย วิสโย ความว่า ธรรมอันเป็นสมบัติของบิดา คือพระสัมมาสัมพุทธเจ้าของตน เป็นวิสัยที่พระบิดา นั้นทรงเห็นและทรงแสดงแล้ว" พระบ…

…ารปฏิบัติและความสำคัญของศีลในสิกขาบท รวมทั้งการรักษาฝ่ายปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาศีลโดยเฉพาะในธรรมคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า การสำรวจข้อปฏิบัติอันเป็นทางถึงพร้อมแห่งศีลนี้ จะช่วยให้ผู้มีศรัทธาเข้าใ…

…ินไปจากที่นี้ แต่ว่าร่างกระดูกนั่นกำลังเดินไปในทางใหญ่, ในคำว่า ยตฺวาธิกรณเมน เป็นต้น มีวินิจฉัยว่า ธรรม ทั้งหลายมีอภิชฌาเป็นต้นเหล่านั้น จึงไหลไปตาม คือพึงติดตาม บุคคลนั้นผู้สำรวมจักขุนทรีย์ คือเป็นผู้มี…

…ำรวมจักขุนทรีย์ และวิธีการปิดจักขุนทรีย์ด้วยบานประตูคือสติ ว่าด้วยความสำรวมในจักขุนทรีย์และการเข้าใจธรรม ในการปรากฏของร่างกระดูกที่เกิดจากอัฏฐิกสัญญา.

…านัยน์ตา (ที่เหลืออยู่) ข้างเดียว ฉะนั้น" และตรัสไว้ (ในที่อื่น) อีกว่า "มหาสมุทรมีความยั้งอยู่เป็น ธรรมดาไม่ล้นฝั่งฉันใด ดูกรูปหาราทะ สาวกทั้งหลายองเราก็ฉันนั้น เหมือนกัน ย่อมไม่ล่วงสิกขาบทที่เราบัญญัติ …

…ือนการปกป้องสิ่งมีค่าที่เรารัก มุ่งหวังให้อาศัยความเคารพและยำเกรงในศีล เพื่อให้ทำให้ถึงเป้าหมายในพระธรรมคำสอนอย่างสูงสุด. ศีลนี้จึงสำคัญต่อการเจริญเติบโตทางจิตใจและจิตวิญญาณในเส้นทางแห่งการบรรลุผลของพระพุ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 91 โดยธรรมโดยชอบอยู่ ปัจจยบริโภคสันนิสิตศีล ชื่อปัจจเวกขณสุทธิ เหตุว่าปัจจยบริโภคสันนิสิตศีลนั้น ท่านเรียกว่าป…

บทความนี้กล่าวถึงการบริโภคปัจจัยและศีลของพระเสขะในพระพุทธศาสนา โดยเน้นความสำคัญของการพิจารณาในขณะที่บริโภคและคุณลักษณะของทายาทของพระผู้มีพระภาคเจ้า การบริโภคปัจจัยควรที่จะมีการพิจารณาอย่างรอบคอบเพื่อท

…ี่ ๑ แห่งศีลส่วนที่เป็น ๕ อย่าง บัณฑิต พึงทราบโดยเป็นศีลของอนุปสัมบันเป็นต้น จริงอยู่ คำต่อไปนี้พระ ธรรมเสนาบดีสารีบุตรกล่าวไว้ในคัมภีร์ปฏิสัมภิทาว่า ปริยันตปาริ สุทธิศีลเป็นไฉน ? ศีลของอนุปสัมบันทั้งหลาย…

ในบทนี้พูดถึงการบรรลุพระอรหัตของผู้ปฏิบัติธรรม ซึ่งเมื่อมีความดำริเต็มเปี่ยมแล้ว ก็จะเห็นถึงความสิ้นทุกข์ โดยเฉพาะการพิจารณาศีลในรูปแบบต่างๆ เช่น …

…ปเพื่อปีติ เป็นไปเพื่อ ปัสสัทธิ เป็นไปเพื่อโสมนัส เป็นไปเพื่อเสพให้ยิ่งขึ้น (ซึ่งสมาธิ) เป็น ไปเพื่อธรรมอันเป็นเครื่องประดับ (แห่งสมาธิ) เป็นไปเพื่อธรรม อันอุดหนุน (สมาธิ) เป็นไปเพื่อธรรมอันเป็นบริวาร (แห…

…ียนรู้จากทำปหานะจะช่วยให้เกิดความไม่เดือดร้อนในจิตใจและนำมาซึ่งการปฏิบัติที่ถูกต้อง นอกจากนี้ยังเสนอธรรมต่าง ๆ ที่สนับสนุนสมาธิและความเข้าใจ เรื่องที่เกี่ยวข้องกับเนื้อหาเหล่านี้สามารถหาความรู้อื่น ๆ ได้ท…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 105 อาศัยแห่งกุศลธรรมนั้น ๆ นับว่าเป็นการรวมเอาไว้ เพราะทำ ความไม่กระจัดกระจาย (แห่งกุศลธรรมนั้น ๆ) เพราะเหตุนั้น ท่าน จึ…

บทความนี้สำรวจความสำคัญของศีลในวิสุทธิมรรค โดยอธิบายว่าศีลนั้นเป็นรากฐานของกุศลธรรม มีอานิสงส์สำคัญ สามารถแบ่งออกเป็นหลายประเภท และเจาะจงถึงปัญหาความเศร้าหมองและความผ่องแผ้วที่เกิดจาก…

…งพวกพราหมณ์ เป็นคนอาภัพในการบรรลุคุณวิเศษ เหมือนคนตาบอดอาภัพในการเห็นรูป เป็นผู้ไร้ความหวังในพระสัท ธรรม เหมือนเด็กจัณฑาลไม่มีหวังในราชสมบัติ แม้สำคัญตนว่ามีสุข ก็ชื่อว่าเป็นคนมีทุกข์อยู่นั่นเอง เพราะความ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงภาวะของมนุษย์ที่ไม่สามารถหลุดพ้นจากทุกข์ได้ แม้จะมีความรู้ในธรรมะ แต่ก็ต้องเผชิญกับกรรมและวิบากที่ตามมา ผู้ที่อยู่ในสภาพเช่นนี้ไม่ได้รับเกียรติจากเพื่อนมนุษย์และมีช…

…ุดงค์ทั้งหมดนี้ มีสมาทานเจตนาเป็นลักษณะ จริงอยู่แม้คำนี้ ท่านก็ได้กล่าวไว้ว่า "ผู้สมาทานได้แก่บุคคล ธรรมเครื่องสมาทาน ได้แก่จิตและเจตสิก สมาทานเจตนาเป็นตัวธุดงค์ สิ่งที่ห้ามคือวัตถุ” อนึ่ง ธุดงค์ทั้งหมดนั…

…ตนาในพิธีกรรมที่พระพุทธเจ้าทรงแนะนำ รวมถึงการวินิจฉัยเกี่ยวกับธุดงค์ต่างๆ ที่มีความสำคัญในการปฏิบัติธรรม หลังจากมรณภาพของพระพุทธเจ้า การสมาทานควรเกิดขึ้นในสำนักของพระมหาสาวกหรือภิกษุผู้ทรงธุดงค์ การกำจัดค…

…วไว้ว่า ผู้ที่ไม่เป็นทั้งธุตะและธุตวาทะนี้นั้น คือ ท่านโลฬุทายี ส่วนบุคคลใดถึงพร้อมทั้ง ๒ ทาง ดุจพระธรรมเสนาบดี บุคคลนี้เป็น ทั้งธุตะทั้งชุดวาทะ ดังท่านกล่าวไว้ว่า ผู้ที่เป็นทั้งธุตะทั้งชุดวาทะนี้นั้น คือ…

บทความนี้วิเคราะห์การแบ่งบุคคลตามการกำจัดกิเลสด้วยธุดงค์ โดยพิจารณาจากตัวอย่างและหลักคำสอนในพระธรรม โดยเน้นความแตกต่างของธุตะและธุตวาทะ พร้อมกับธุตธรรมที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา เช่น คว…

…รรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 177 เป็นผู้อันอยู่ป่าเป็นปกติ) เพราะอาศัยความมักน้อยแล ดังนี้เป็นต้น ในธรรมเหล่านั้น อปปิจฉตา และ สนฺตุฐิตา นับเข้าในอโลภะ สลุเลขตา และ ปริวิเวกตา นับเข้าในธรรมทั้ง ๒ คือ อโลภ…

ในเนื้อหานี้ชี้ให้เห็นถึงวิธีการที่ธรรมอโลภะและอโมหะช่วยในการทำลายความโลภและหลงในวัตถุที่ต้องห้าม สำหรับผู้ที่ปฏิบัติธุดงค์ โดยอธิบายถึงการ…

…ย์) ของตนเถิด” เธอกราบเรียน ถาม ( หารือ ) ว่า จะไปที่ไหน (ดี) พระอุปัชฌาย์จึงบอกว่า พระเถระ ชื่อ มหาธรรมรักขิต ผู้เชี่ยวชาญปริยัติทั้งปวง” อยู่ประจำ ณ วัดเขา ตุลาธารบรรพตในโรหณชนบทฟากแม่น้ำข้างโน้น เธอจงไ…

ในบทนี้มีการสนทนาระหว่างพระจุฬาภัยและพระเถระมหาธรรมรักขิตเกี่ยวกับการศึกษาธรรม พระจุฬาภัยได้รับคำแนะนำให้ไปฟังธรรมจากพระเถระที่วัดเขาตุลาธารบรรพต ซึ่งพ…

…่อง ๑ เป็น ผู้ว่ากล่าว (คนอื่น ไม่เฉยเมย) ๑ เป็นผู้ยอม ให้ (คนอื่น) ว่ากล่าว ( ไม่หัวดื้อ) ๑ แต่ง ( ธรรม ) ถกาอันลึกซึ้งได้ ๑ ไม่ชักชวน (ผู้อื่น) ในที่อันไม่ควร ๑ เป็นอาทิ ก็เพราะพระพุทธพจน์ว่า ดูกรอานนท์…

…ู้ที่เป็นมิตรที่ดีและมีคุณสมบัติในการช่วยเหลือผู้อื่น โดยอิงตามพระพุทธพจน์ กัลยาณมิตรเป็นผู้ที่มีคุณธรรม และเมื่อมีกรรมฐานในสำนักที่ถูกต้อง ตามแนวทางของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า จะนำไปสู่การพ้นจากความเกิด ในสมั…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 52 ธรรมทั้งหลายคือ โกธะ อุปนาหะ มกขะ ปลาสะ อิสสา มจุฉริยะ ดังนี้เป็นต้น ย่อมเป็นไปมากแก่คนโทสจริต ธรรมทั้งห…

เนื้อหาที่นำเสนอในบทนี้เกี่ยวข้องกับธรรมต่างๆ ที่มีผลต่อบุคลิกภาพและจิตใจของคนในรูปแบบต่างๆ เช่น ความโกรธ, ความหลง, และความเชื่อมั่นในธรรม ซ…