หน้าหนังสือทั้งหมด

ประวัติความเป็นมาของศาสนาพราหมณ์-ฮินดู
63
ประวัติความเป็นมาของศาสนาพราหมณ์-ฮินดู
…้เปลี่ยนเป็นอารยธรรม แปลว่า ธรรมอันดีงาม เมื่อพวกพราหมณ์มีอิทธิพลทางศาสนาจึงได้ชื่อว่า “ศาสนาพราหมณ์ธรรม” แปลว่า คำสอนของพราหมณาจารย์ จนกระทั่งได้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางศาสนาจึงได้ชื่อใหม่ ว่า หินทธรรม หรือ …
บทที่ 3 ศาสนาพราหมณ์ – ฮินดู เปิดเผยความเข้าใจว่าศาสนาพราหมณ์และศาสนาฮินดูเป็นศาสนาเดียวกันที่มีวิวัฒนาการทางประวัติศาสตร์ยาวนาน ตั้งแต่ชนชาติอารยันถิ่นฐานในชมพูทวีป จนถึงปัจจุบัน เป็นที่รับรู้ว่าเป็น
เทพเจ้าและพิธีบูชาจากธรรมชาติในวัฒนธรรมอารยัน
65
เทพเจ้าและพิธีบูชาจากธรรมชาติในวัฒนธรรมอารยัน
คือ ดิน น้ำ ลม ไฟ เชื่อว่าธรรมชาติทั้ง 4 เป็นเทพเจ้า มีตัวตน มีชีวิตจิตใจ ประทับอยู่บนสวรรค์ จึงมีพิธีบวงสรวงเทพเจ้าด้วยไฟ เพราะเชื่อว่าควันไฟที่ลอยขึ้นสู่เบื้องบนนั้น เป็นสื่อนำความ ประสงค์ของผู้สังเ
ในวัฒนธรรมอารยัน มีการเชื่อว่า ดิน น้ำ ลม ไฟ เป็นเทพเจ้าและมีพิธีบวงสรวงตามความเชื่อ โดยการบูชาด้วยไฟเพื่อให้เทพเจ้ารับรู้ความประสงค์จากผู้บูชา นอกจากนี้ยังมีการนับถือเทพเจ้าหลายองค์ซึ่งมีความเกี่ยวข้
ปรัชญาสางขยะและโยคะ
75
ปรัชญาสางขยะและโยคะ
คู่ที่สอง สางขยะ (Sankhya) ศาสดาผู้ก่อตั้งปรัชญาในระบบนี้ก็คือ กาปีละ ไม่มีหลักฐานที่จะแสดงให้เห็นว่าท่านผู้นี้ ได้เขียนคัมภีร์ใดไว้ แต่อย่างไรก็ตามคัมภีร์ที่เหลือตกทอดกันมาจนถึงปัจจุบันนี้ก็คือ คัมภี
ปรัชญาสางขยะก่อตั้งโดยกาปีละ เน้นทวินิยม ความเป็นจริงประกอบด้วยประกฤติและปุรุษ ซึ่งเป็นวิญญาณบริสุทธิ์ที่ต้องการหลุดพ้นจากความทุกข์ผ่านความรู้แจ้งในสัจธรรม ขณะที่โยคะซึ่งก่อตั้งโดยปตาญชลี นำเสนอวิธีปฏ
ปรัชญาโยคะและสางขยะ
76
ปรัชญาโยคะและสางขยะ
ปรัชญาโยคะและสางขยะ เป็นปรัชญาที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกัน ทั้งนี้เพราะปรัชญาสาง ขยะจะเน้นหนักในด้านอภิปรัชญาและจิตวิทยา นั่นคือมีลักษณะเป็นแบบทฤษฎีแต่สำหรับ ปรัชญาโยคะแล้วมุ่งในทางปฏิบัติมากกว่าเพื่อใ
ปรัชญาโยคะเน้นการปฏิบัติเพื่อหลุดพ้นจากวัฏสงสาร โดยมีจุดมุ่งหมายหลักในทางเทวนิยม ส่วนสางขยะมุ่งเน้นอภิปรัชญาและจิตวิทยา นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงมีมามสาและเวทานตะ ซึ่งมาเชื่อมโยงกันด้วยคำสอนในพระเวท โดย
คัมภีร์และแนวทางในศาสนาฮินดู
88
คัมภีร์และแนวทางในศาสนาฮินดู
2) คฤหยสูตร ได้แก่ สูตรว่าด้วยพิธีเกี่ยวกับครอบครัว เช่น การขึ้นบ้านใหม่ การแต่งงาน เป็นต้น 3) ธรรมสูตร ได้แก่ สูตรว่าด้วยกฎหมาย และข้อบังคับเกี่ยวกับความ ประพฤติข้อวัตรปฏิบัติของชนชั้นต่าง ๆ และระยะว
เนื้อหาพูดถึงคัมภีร์ในศาสนาฮินดู รวมถึงคฤหยสูตรซึ่งเกี่ยวข้องกับพิธีกรรมทางครอบครัว เช่น การขึ้นบ้านใหม่และการแต่งงาน ธรรมสูตรที่ว่าด้วยกฎหมายและข้อบังคับที่เกี่ยวกับความประพฤติของชนชั้นต่าง ๆ ตลอดจนก
ความเชื่อและหลักธรรมของศาสนาฮินดู
95
ความเชื่อและหลักธรรมของศาสนาฮินดู
ชาวฮินดูเชื่อว่าโลกมีการเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และสลายไปในที่สุด การบูชาเทพเจ้าทั้ง 3 องค์ เหล่านี้เป็นลักษณะของบุคลาธิษฐาน คือถือบุคคลเป็นใหญ่ เป็นการบูชาให้รู้สึกสภาวธรรม 3 ประการ นั่นคือโลกเกิดขึ้น ตั้ง
ชาวฮินดูเชื่อว่าโลกมีการเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และสลาย โดยการบูชาเทพเจ้าทั้ง 3 องค์ คือ พระพรหม พระวิษณุ และพระศิวะ ซึ่งแต่ละองค์มีความสำคัญในกระบวนการสร้างสรรค์โลก ในฐานะที่เป็นเทพเจ้าสูงสุด พระพรหมเป็นผู
ศาสนาเชน: ประวัติความเป็นมาและความสำคัญ
111
ศาสนาเชน: ประวัติความเป็นมาและความสำคัญ
บทที่ 4 ศาสนาเชน 4.1 ประวัติความเป็นมา ศาสนาเชนเกิดก่อน พ.ศ. ประมาณ 56 ปี โดยคิดตามสมัยของวรรธมานะ มหาวีระผู้เป็น ศาสดาของศาสนานี้ แต่ชาวเชนเชื่อว่า ศาสนาเชนเป็นศาสนาที่เก่าแก่ที่สุดในโลก ทั้งนี้ก็ เพ
ศาสนาเชนเชื่อว่ามีอายุเก่าแก่ที่สุดในโลก โดยมีการแบ่งยุคเป็น 2 รอบ คือรอบเจริญและรอบเสื่อม ในปัจจุบันอยู่ในรอบเสื่อมที่มีศาสดา 24 องค์ โดยเริ่มจากฤษภะถึงวรรธมานะ มหาวีระ ซึ่งเป็นศาสดาองค์ปัจจุบัน การแ
ศาสนาเชน: การเดินทางสู่การหลุดพ้น
118
ศาสนาเชน: การเดินทางสู่การหลุดพ้น
ฟังพระองค์ในกาลต่อมาพูดว่า “พระองค์เป็นนักพูดที่ยิ่งใหญ่ พระองค์ทรงพูดความจริง” มา เป็นเวลานานจนกลายมาเป็นสาวกของพระองค์เป็นจำนวนมาก พระมหาวีระทรงตั้งศาสนาใหม่เรียกว่า ศาสนาเชน ศาสนาของผู้ชนะ อันนี้เป
พระมหาวีระทรงเป็นผู้ก่อตั้งศาสนาเชนที่เน้นการเอาชนะตนเองและการค้นหาความหลุดพ้นในตัวเอง โดยทรงรับหลักการของกรรมและสังสารวัฏจากศาสนาพราหมณ์ แต่ทรงปฏิเสธระบบวรรณะและการอ้อนวอนในศาสนานั้น ศาสนาเชนมีสาวกที
หลักคำสอนและคัมภีร์ของศาสนาเชน
120
หลักคำสอนและคัมภีร์ของศาสนาเชน
ได้จัดพิมพ์เป็นหนังสือ 45 เล่ม โดยแบ่งแยกออกเป็นอังคะ 11 เล่ม เป็นฤทธิวาท 1 เล่ม เป็น อุปางคะ 11 เล่ม เป็นมูลสูตร 4 เล่ม เป็นเจตสูตร 6 เล่ม เป็นคูสิกะสูตร 2 เล่ม เป็นปกัณกะ 10 เล่ม ตามหลักฐานปรากฏว่าไ
บทความนี้กล่าวถึงการจัดพิมพ์หนังสือของศาสนาเชน รวม 45 เล่ม แบ่งออกเป็นหลายหมวดหมู่ และการจารึกคัมภีร์อาคมะในอักษรปรากฤต นอกจากนี้ยังอธิบายถึงหลักคำสอนสำคัญ 3 หลัก ในที่นี้เน้นที่อนุพรต 5 ข้อ โดยเฉพาะห
หลักธรรมในศาสนาเชน
122
หลักธรรมในศาสนาเชน
อชีวะ หรือสสาร ประกอบด้วยองค์ประกอบขั้นพื้นฐาน 5 ประการ คือ การเคลื่อนไหว (ธัมมะ) การหยุดนิ่ง (อธัมมะ) อวกาศ อากาศ) สสารและกาล ทั้งหมดเป็นนิรันดร (ปราศจาก การเริ่มต้น) และทั้งหมดยกเว้นวิญญาณ (ชีวะ) เป
อชีวะหรือสสารมีองค์ประกอบ 5 ประการ ได้แก่ การเคลื่อนไหว, การหยุดนิ่ง, อวกาศ, อากาศ, และกาล ซึ่งทั้งหมดเป็นนิรันดร โดยชีวะหรือวิญญาณเป็นสิ่งมีชีวิตที่หลุดพ้นจากสสาร เมื่อวิญญาณหลุดพ้นจะไปอยู่ในเอกภาพที
ความรู้และความประพฤติชอบในศาสนาเชน
123
ความรู้และความประพฤติชอบในศาสนาเชน
1. สัมยัคทรรศนะ : ความเห็นชอบ ความเห็นชอบ ได้แก่ ความเห็นถูกและมีความเชื่ออย่างแน่นแฟ้นว่าศาสดาจารย์ ทั้งหลายผู้เป็นบรรพบุรุษของเชนนั้นแม้เดิมท่านเป็นปุถุชน แต่อาศัยการที่ท่านมีความเพียร แรงกล้ายิ่งกว
เนื้อหาพูดถึงหลักการสำคัญในศาสนาเชน โดยแบ่งออกเป็นสามส่วนหลัก ได้แก่ สัมยัคทรรศนะ (ความเห็นชอบ) ที่ชี้ให้เห็นความสำคัญของบรรพบุรุษที่มีความเพียรในการพัฒนาตนเองให้หลุดพ้นจากทุกข์; สัมยัคชญาณ (ความรู้ชอ
มหาพรตและความประพฤติชอบในศาสนาเชน
124
มหาพรตและความประพฤติชอบในศาสนาเชน
2) ธรรมสำหรับนักพรต เรียกว่า “มหาพรต” มี 5 ประการเหมือนกับ อนุพรตของผู้ครองเรือน แต่ให้เพิ่มการปฏิบัติให้เคร่งครัดยิ่งขึ้น โดยเฉพาะข้อ 4 หมายถึง การเว้นจากกามโดยสิ้นเชิง สำหรับข้อ 1 อหิงสานั้น นักพรตเ
มหาพรตเป็นทางปฏิบัติสำหรับนักพรตในศาสนาเชนที่มีข้อกำหนดเข้มงวดกว่าอนุพรต โดยเฉพาะการเว้นจากกาม การมีอหิงสาและการระมัดระวังในการดำเนินชีวิตเพื่อลดการทำร้ายสัตว์ นักพรตต้องเคร่งครัดปฏิบัติหลักธรรม 4 ข้อ
ฐานะของศาสนาเชนในปัจจุบัน
130
ฐานะของศาสนาเชนในปัจจุบัน
4.9 ฐานะของศาสนาในปัจจุบัน ศาสนาเชนถึงแม้จะเกิดมานานแล้ว แต่ก็มีศาสนิกน้อย ประมาณ 3,700,000 คน (Encyclopaedia Britannica 1994 : 269) และนับถือกันอยู่ในอินเดียเท่านั้น ทั้งนี้ก็เพราะมี 2 สาเหตุ คือ 1.
ศาสนาเชนมีศาสนิกน้อย ประมาณ 3,700,000 คน ส่วนใหญ่ในอินเดีย เนื่องจากข้อปฏิบัติที่เข้มงวดและการไม่เผยแพร่ศาสนา ทำให้สูญเสียผู้ติดตามให้กับศาสนาฮินดู ขณะนี้มีขบวนการอนุพรตที่พยายามเผยแพร่หลักธรรม และชาว
ศาสนาพุทธ: ประวัติและหลักคำสอน
135
ศาสนาพุทธ: ประวัติและหลักคำสอน
แนวคิด 1. ศาสนาพุทธเกิดที่ประเทศอินเดีย ก่อนพุทธศักราช 45 ปี โดยเกิดหลังศาสนา พราหมณ์ประมาณ 600 ปี ก่อนศาสนาคริสต์ 543 ปี ก่อนศาสนาอิสลาม 1,124 ปี ศาสดา เอกของศาสนาพุทธ คือ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า 2. มีหล
ศาสนาพุทธเกิดที่ประเทศอินเดียก่อนพุทธศักราช 45 ปี โดยมีพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นศาสดา มีหลักคำสอนสำคัญ เช่น พระรัตนตรัย อริยสัจ 4 และมรรคมีองค์ 8 จุดหมายสูงสุดคือ นิพพาน ศาสนาพุทธมีนิกายสำคัญสองนิกายคือ
ชนชั้นและความเชื่อในศาสนา
138
ชนชั้นและความเชื่อในศาสนา
4) ชนชั้นสูงกับชนชั้นต่ำในสังคมมีมาก ชนชั้นกลางมีน้อย 5) ความคิดด้านศาสนาเกี่ยวกับเรื่องการตายแล้วเกิด ในหมู่ผู้ที่เชื่อเช่นนั้นยังมี ความคิดเห็นแตกต่างกันเป็นหลายพวก ทำให้เกิดลัทธิต่าง ๆ มากมาย เช่น
เนื้อหาเกี่ยวกับชนชั้นในสังคมที่มีชนชั้นสูงและต่ำมาก แต่ชนชั้นกลางน้อย โดยเฉพาะในศาสนาพุทธที่มีความเชื่อเกี่ยวกับการเกิดและการตายแตกต่างกันมากมาย มีคณาจารย์หลายคนที่เผยแพร่ลัทธิ เช่น ปูรณกัสสปะ ว่าบุญ
การแสดงปฐมเทศนาและความสำคัญของปัญจวัคคีย์
152
การแสดงปฐมเทศนาและความสำคัญของปัญจวัคคีย์
แนะนำสั่งสอนให้ตั้งตนอยู่ในคุณธรรมความดีได้ เปรียบเสมือนดอกบัวที่ยังอยู่ในน้ำ พอมีหวัง จะบานได้ในอนาคต แม้จะนานสักหน่อยก็ตาม แต่บางคนก็หมดปัญญาที่จะแนะนำได้ ย่อมตก เป็นทาสของกิเลส มานะทิฐิ ตลอดไป เปรี
การสั่งสอนให้ตั้งตนในคุณธรรมความดีเปรียบเสมือนดอกบัวที่มีหวังจะบาน ในการแสดงปฐมเทศนา พระพุทธเจ้าทรงพิจารณาและเสด็จไปหาปัญจวัคคีย์ที่ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน โดยทำให้โกณฑัญญะซึ่งเป็นผู้ที่มีอาวุโสที่สุดได้ด
การจัดประเภทพระสูตรในพระไตรปิฎก
158
การจัดประเภทพระสูตรในพระไตรปิฎก
3. สังยุตตนิกาย (สำ) ชุมนุมพระสูตรที่รวมเข้าไว้เป็นหมวดๆ เรียกว่า สังยุตต์หนึ่ง ๆ ตามเรื่องที่เนื่องกัน จัดเป็น 56 สังยุตต์ แล้วประมวลเข้าอีกเป็น 5 วรรค 5 เล่ม มี 7,792 สูตร 4. อังคุตตรนิกาย (อู๋) ชุม
บทความนี้สำรวจการจัดประเภทพระสูตรในพระไตรปิฎก โดยแบ่งออกเป็นหลายส่วน ได้แก่ สังยุตตนิกาย ซึ่งรวมเป็น 56 สังยุตต์ อังคุตตรนิกายมี 11 นิบาต ขุททกนิกายมี 15 คัมภีร์ และพระอภิธรรมปิฎกที่ประกอบด้วย 42,000
การจำแนกพระไตรปิฎก
160
การจำแนกพระไตรปิฎก
สรุปแผนผังภาพรวมการจําแนกพระไตรปิฎกในส่วนคัมภีร์ และเล่ม พระไตรปิฎก 17 คัมภีร์ / 45 เล่ม เล่ม 1 – เล่ม 45 2 พระวินัยปิฎก 5 คัมภีร์ / 8 เล่ม เล่ม 1 – 8 พระสุตตันตปิฎก 5 คัมภีร์ / 25 เล่ม เล่ม 9 – เล่ม
พระไตรปิฎกแบ่งออกเป็น 3 ส่วนหลัก ได้แก่ พระวินัยปิฎก, พระสุตตันตปิฎก, และพระธรรมปิฎก ซึ่งประกอบด้วยคัมภีร์รวมทั้งหมด 17 คัมภีร์ใน 45 เล่ม โดยแต่ละเล่มมีการจัดกลุ่มตามเนื้อหาของคำสอนในศาสนาพุทธ มีรายละ
คุณสมบัติของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระธรรม
162
คุณสมบัติของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระธรรม
(4) เสด็จไปดีแล้ว (5) เป็นผู้รู้แจ้งโลก (6) เป็นสารถีฝึกคนที่ฝึกได้ไม่มีใครยิ่งกว่า (7) เป็นศาสดาของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย (8) เป็นผู้ตื่นและเบิกบานแล้ว (9) เป็นผู้มีโชค ซึ่งย่นย่อลงในหลัก 3 อย่าง คือ
เนื้อหาเกี่ยวกับคุณสมบัติของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่สำคัญซึ่งย่นย่อลงในหลัก 3 อย่าง ได้แก่ พระปัญญาคุณ, พระกรุณาธิคุณ, และพระวิสุทธิคุณ รวมถึงคุณของพระธรรมที่สามารถเข้าถึงได้และมีคุณค่าต่อผู้ปฏิบัติ นอก
ความเข้าใจเกี่ยวกับวิบากกรรมและไตรลักษณ์
165
ความเข้าใจเกี่ยวกับวิบากกรรมและไตรลักษณ์
4. ผลคือวิบากของกรรมที่ทำดีและทำชั่วมี (หมายถึง บุคคลทำดีต้องได้ดีจริง ทำ ชั่วต้องได้ชั่วจริง) 5. โลกนี้มี (หมายถึง โลกนี้มีคุณเป็นอย่างยิ่ง เหมาะสำหรับใช้สร้างบุญบารมี) 6. โลกหน้ามี (หมายถึง โลกหน้าม
บทความนี้เสนอความรู้เกี่ยวกับวิบากกรรมที่มีผลต่อการกระทำดีและชั่ว โดยยืนยันว่าผู้ที่ทำดีจะได้รับผลดี และผู้ที่ทำชั่วจะได้รับผลชั่ว รวมถึงการพูดถึงความสำคัญของมารดาและบิดาในการตอบแทนพระคุณท่าน นอกจากนี