หน้าหนังสือทั้งหมด

การบูชาและคุณสมบัติของพหุสัจจะในพระพุทธศาสนา
277
การบูชาและคุณสมบัติของพหุสัจจะในพระพุทธศาสนา
…พระราชประสงค์ของพระราชบิดา อรรถธรรม ២៨២ รับความฝึกหัดได้ปรีชารอบรู้ในนิติศาสตร์ ทรง ในฝ่ายพระพุทธศาสนา พาหุสัจจะนี้ก็คงเป็นคุณสมบัติที่นิยมถือทั่วไป ถึงซึ่งสงเคราะห์ เข้าในธรรมวิภาคนั้น ๆ ดังสรรพคุณสำหร…
เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะความสำคัญของพหุสัจจะซึ่งเป็นคุณสมบัติสำคัญในการเจริญเติบโตในทางธรรมและการเป็นที่พำพึ่งของผู…
การปกครองและความยุติธรรมในพระราชธรรม
279
การปกครองและความยุติธรรมในพระราชธรรม
…พร้อมด้วยศีล มีปกติกล่าววาจาสัตย์มีหิริอยู่ ในใจ บริสุทธิ์ ดุจแท่งทองชมพูนุท เทวาปี น ปสนฺติ พฺรหฺมุนาปิ ปสํสิโต ។ อย่าว่าแต่มนุษย์เลย แม้เทวดาแลพรหมก็ย่อมเชยชมสรรเสริญบุคคลนั้น ดังนี้ พระคุณคือพาหุ สัจ…
…รรมและคุณธรรมในตัวบุคคล ผู้ปกครองนักปกครองควรเป็นแบบอย่างที่ดีในการบริหารงาน ด้วยความรักและความปรารถนาดีต่อประชาชน การรักษาความยุติธรรมเป็นพื้นฐานในการสร้างความสงบสุขให้สังคม โดยเฉพาะการลงโทษผู้ทำผิดควร…
การพิจารณาธรรมและความยุติธรรมในพระพุทธศาสนา
280
การพิจารณาธรรมและความยุติธรรมในพระพุทธศาสนา
…อ ปราชญ์ผู้นั้นเป็นผู้รักษาธรรม เรากล่าวว่าเป็นผู้ตั้งอยู่ใน ธรรม อีกข้อหนึ่ง ตรัสหลักคือความไม่ลุอำนาจแหล่งอคติไว้ในสิงคาโลวาทสูตร เป็นต้นวา ฉันทา โทสา ภยา โมหา นีหียติ ตสฺส ยโส โย ธมุม อติวตฺตติ กาฬปก…
เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักการพิจารณาธรรมตามพระพุทธศาสนา โดยเน้นความสำคัญของการไม่ลงความเห็นอย่างเร่งรีบ และการรักษาธรรมชาติของผู้ดำเนินชีวิต อีกทั้งยังมีกา…
บทเรียนแห่งทางการเติบโตในพระธรรม
296
บทเรียนแห่งทางการเติบโตในพระธรรม
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๐๑ กุลบุตรผู้ยังเยาว์อันจะก้าวขึ้นไปสู่ที่สุดวาสนาของตนข้างหน้า, ระยะทางในระหว่างนครทั้งสองอัน กันดารนั้น ได้แก่ระยะเบื้องต้น แลที่สุดของกุลบุตรผู้จะก…
…่อการบรรลุถึงความดีและความงาม รวมถึงการรักษาธิติเพื่อให้ก้าวต่อไปสู่ชัยชนะในชีวิตตามแนวทางพระพุทธศาสนา ความตั้งใจมั่นในการแสวงหาพระโพธิญาณเป็นเส้นทางสำคัญที่ทุกคนควรยึดมั่น
หลักธรรมแห่งสหกรณ์ในพระพุทธศาสนา
303
หลักธรรมแห่งสหกรณ์ในพระพุทธศาสนา
…ะพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พ. ศ. ๒๔๗๒ ២០៨ ในปีนี้ (พ.ศ. ๒๔๗๒) จะเลือกธรรมารับพระราชทานถวายวิสัชนา ๓ ประการ คือ สหกรณ์ สันติ ๑ ๑ รัฏฐาภิปาลโนบาย ๑ พอเป็นนิทัศนนัย. สหกรณ์ นั้น คือการทำร่วมกัน อันมีป…
เนื้อหาในปี พ.ศ. 2472 กล่าวถึงการเลือกธรรมารับพระราชทานที่เกี่ยวข้องกับแนวคิดสหกรณ์ใน พระพุทธศาสนา โดยนำเสนอหลักการที่สำคัญเกี่ยวกับความสำคัญของการทำงานร่วมกันเพื่อ ความสำเร็จของกิจกรรมต่าง ๆ ในชีวิ…
การณวสิกตา ในพระพุทธศาสนา
322
การณวสิกตา ในพระพุทธศาสนา
…ระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พ.ศ. ๒๔๗๕ ៧២៧ ในปีนี้ (พ.ศ. ๒๔๗๕) จะเลือกธรรมมารับพระราทานถวายวิสัชนา ๒ ประการ คือ กา รณวสิกตา ๑ รัฏฐาภิปาลโนบาย พอเป็นนิทัศนนัย ๑ การณวสิกตา แปลตามพยัญชนะ ความเป็นผู้เป…
…ตา ซึ่งหมายถึงความจำเป็นในการกระทำสิ่งต่างๆ โดยไม่ฝ่าฝืนความเหมาะสม และเป็นคุณสมบัติที่สำคัญในการพัฒนาบุคลิกภาพและจิตใจให้แข็งแกร่งขึ้น ซึ่งการกระทำต่างๆ นั้นจะต้องอิงอยู่ในอำนาจแห่งเหตุและปรับให้เข้ากั…
พระอัฐิธาตุและชีวิตของพระพุทธเจ้า
330
พระอัฐิธาตุและชีวิตของพระพุทธเจ้า
…้นชีวิตแล้ว ทำ ให้โลกเดือดร้อนเห็นปานนี้ไม่สมควรเลย ด้วยเหตุฉะนี้ จึงอุตสาหะเสด็จไปปรินิพพาน ณ กุสิ นารานครน้อย ซึ่งทรงพิจารณาคาดเห็นว่า โทษทั้งปวงนั้นจะไม่เกิดมีเป็นแน่ แลการก็เป็นสมจริง อย่างนั้น เพรา…
…ซึ่งทรงสร้างขึ้นด้วยศรัทธา โดยเน้นให้เห็นถึงความสำคัญของการหลีกเลี่ยงสงครามและความรุนแรงในพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังเล่าย้อนเกี่ยวกับพระอานนท์และเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นระหว่างพระเจ้าปเสนทิโกศลกับภิกษุสงฆ์ โ…
พระราชกรณียะของพระราชาในกสิกรรม
334
พระราชกรณียะของพระราชาในกสิกรรม
…ชื่อ ว่า สสสเมธ์ แม้คนทั้งหลายจะหวังราชสังคหะนี้ จนที่สุดถือเอาพระราชาให้เป็นผู้รับชอบรับผิดใน การทำนาของตน เมื่อฝนดีทำนาได้ผลงามก็มีความนิยมชมชื่นต่อพระเดชาภินิหาร เมื่อฝนแล้งทำ นาไม่ได้ผล ก็โทษเอาว่าไ…
การบำรุงกสิกรรมเป็นภารกิจสำคัญของพระราชาที่แสดงถึงพระราชอำนาจและความรับผิดชอบต่อประชาราษฎร์ ซึ่งท่านได้ทรงทำกิจกรรมต่างๆ เช่น เทศกาลวัปปมงคล การจัดตั้งคลังออมสิ…
ขันติ: คุณธรรมของผู้ปกครอง
336
ขันติ: คุณธรรมของผู้ปกครอง
…พฤติ ประโยชน์แก่ตนและแก่ผู้อื่น ทั้งสองฝ่าย นิจจ์ ขมติ ทุพฺพโล สงฺคาม เชติ ทุชฺชย์ อตฺตโต จ ปราส จ ชนา มญฺญญัติ พาโลติ เย ธมฺมสฺส อโกวิทา แต่พวกชนผู้เขลาในธรรม ย่อมสำคัญเห็นว่า เป็นคนอ่อนแอไป. ท้าวโกสีย…
บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับขันติซึ่งเป็นราชธรรมที่สำคัญสำหรับผู้ปกครอง โดยยกตัวอย่างคำสอนจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์และท่านโกสีราช โดยเน้นความสำคัญของการมีความอดทนในการบริหารจัดการที่สุภาพและไม่ใช้ความรุนแ
ขันติและอหิ นาโคว ในพุทธศาสนา
337
ขันติและอหิ นาโคว ในพุทธศาสนา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) อหิ นาโคว สงฺคาเม อติวากย์ ติกฺขิสส์ ๓๔๒ จาปาโต ปาติ สร์ ทุสสีโล หิ พหุชฺชโน ។ เราจักอดกลั้นถอยคำเกิน เหมื…
เนื้อหาพูดถึงขันติในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในพระราชประวัติของสมเด็จพระพุทธเจ้า ที่ทรงแสดงความอดทนและมีใจเมตตาต่อผู้มีอิทธิพลที่ประสงค์…
การคบมิตรในพระพุทธศาสนา
351
การคบมิตรในพระพุทธศาสนา
…ป็นปัจจัยภายนอกอันแรงกล้า ที่จะพาผู้สมคบให้ถึงความเจริญ หรือความ เสื่อมเสีย เหตุดังนั้น สมเด็จพระโลกนาถเจ้าจึงตรัสว่า พาหิร ภิกขเว องคนติ กริตวา นาญ เอกงค์ สมนุปสฺสามิ ย์ เอว์ มหโต อนตฺถาย สวตฺตติ ยถยท์…
…ชั่วที่อาจนำความเสื่อมเสียมาให้ การคบมิตรเป็นเรื่องที่มีผลต่อการดำเนินชีวิตของบุคคลตามหลักพระพุทธศาสนาและยังเกี่ยวข้องกับการช่วยเหลือซึ่งกันและกันในสังคมเพื่อความสงบสุขและความเจริญรุ่งเรืองของชาติ.
ความสำคัญของธรรมะและอธรรมะในชีวิต
357
ความสำคัญของธรรมะและอธรรมะในชีวิต
…บายธรรมะ ย่อมให้ถึง สุคติ ผู้เสพธรรมะ ธรรมะย่อมส่งให้ถึงความเจริญ ผู้คบอธรรมะอธรรมะย่อมนำไปสู่ความพินาศ พระราชกรณียะ คือธัมมตาณตานี้ เป็นส่วนรัฏฐาภิบาลโนบาย ประการหนึ่ง ความมีชัยย่อมเกิดในลำดับกัน นี้เป…
…ราจะพบกับชัยชนะที่ดีแท้ ทั้งในโลกและในทางธรรม จะกล่าวถึงเรื่องการสู้รบและการประพฤติปฏิบัติของพุทธศาสนา
รัฏฐาภิบาลโนบายและหลักยุติธรรมในพระพุทธศาสนา
359
รัฏฐาภิบาลโนบายและหลักยุติธรรมในพระพุทธศาสนา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๖๔ (พ.ศ. ๒๔๘๓) ในปีนี้ (๒๔๔๓) จักเลือกมาถวายวิสัชนา ๓ ประการ คือ ธัมมกามตา ความเป็นผู้ ใคร่ธรรม ๑ อัตถกามตา ความเป็นผู้ใคร่ประโยชน์ ๑ รัฏฐาภิบาลโนบาย แ…
…พาทและการลงโทษผู้กระทำผิดเพื่อความเป็นธรรมแก่ประชาชน ถือเป็นภารกิจของท่านผู้ปกครอง คำสอนในพระพุทธศาสนาเกี่ยวกับยุติธรรมยังเป็นหลักในการดำเนินชีวิตและปกครองเพื่อให้เกิดความเกษมสุขในสังคม โดยเฉพาะบทบาทของ…
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร)
364
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร)
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พ. ศ. ๒๔๘๔ ๓๖๙ ในศกนี้ (๒๔๘๔) จักเลื่อมมาถวายวิสัชนา ๒ ประการ คือ ธิติ (ธิติถวายซ้ำ พ.ศ. ๒๔๗๑) ๑ ตาทิตา ด ธิติ เป็นคุณสมบัติ อันจะพึงปรารถนาทั้งในคดีโลก…
…ไม่หวั่นไหวต่อคำสรรเสริญหรือนินทา นอกจากนี้ยังเป็นการเน้นถึงความมั่นคงและอิสระของจิตใจตามหลักพุทธศาสนา รวมถึงการยกตัวอย่างจากเรื่องราวในพระพุทธศาสนาเพื่อสื่อสารความหมายของธรรมบทที่เกี่ยวข้อง
หลักธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
365
หลักธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๗๐ ด้วยอาการต่าง ๆ เพื่อนำไปสู่อำนาจย่อมไม่สามารถจะผูกพันพระองค์ถูกทรงตัดเสียว่า ยสฺส ชิต นาวชีวติ เป็นต้นมีความว่า ความชำนะของท่านผู้ใ…
เนื้อหาเกี่ยวกับหลักธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ที่เน้นความสำคัญของการมีอาการคงที่ในการพัฒนาอริยะธรรม และการหลุดพ้นจากกิเลส เมื่อพระพุทธเจ้าแสดงอาการยืนหยัดต่อมารและการไม่แสดงวิการ เป็นธรรมที่…
คำถวายพระพรแด่สมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า
366
คำถวายพระพรแด่สมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า
…ริสวัสดิ์ แก่ท่านผู้ได้บำเพ็ญ จึงได้ชื่อว่าเป็นมงคลวิเศษ แต่ละประการ มีนัยดังรับ พระราชทานถวาย วิสัชนามา ด้วยประการฉะนี้ ในลำดับ ของพระสงฆ์ผู้มาสันนิบาตในมหามงคลงานนี้ จงพร้อมใจกันตั้งสัตยาธาฐาน ขอพรพระ…
ในงานมงคลนี้ ขอให้พระพุทธรัตนะและพระธรรมรัตนะประเสริฐ ร่วมจิตรเสนอบาตรพระราชสมภารพรพระองค์ ให้อยู่ในเกษมสุขตลอดพระชนมายุ และปกครองแผ่นดินให้อยู่ดีมีสุขไม่มีภัยอันตราย พระมหากษัตริย์ทรงมีพระปัญญาจักษุท
ความหมายของกัตตุกัมยตาและฉันทะในพระพุทธศาสนา
372
ความหมายของกัตตุกัมยตาและฉันทะในพระพุทธศาสนา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พ. ศ. ๒๔๘๗ ๗๗๗ ในปีนี้ (พ.ศ. ๒๔๘๗) ได้เลือกธรรมะมาถวายวิสัชนา ๒ ประการ คือ กัตตุกัมยตา ฉันทะ ๑ บุคคลัญญุตา ๑ พอเป็นนิทัศนนัย คาถามีความว่า กัตตุกัมยตาฉันทะ ความพ…
ในปีพ.ศ. ๒๔๘๗ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เสนอแนวคิดสองประการเกี่ยวกับธรรมะ คือ กัตตุกัมยตา และฉันทะ ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับความพอใจและการทำความดี การมีฉันทะสามารถนำไปสู่การเจริญในบุญและความสุข หรือกล่าว
คุณค่าของกัตตุกัมยตาฉันทะในพุทธศาสนา
373
คุณค่าของกัตตุกัมยตาฉันทะในพุทธศาสนา
…็ความร้อนใจในภายหลัง ฯ ฝ่ายบุคคลผู้สิ้นหวัง แล้ว ทอดเพียรเสียย่อมไม้พ้นจากครหาไปได้ ผู้อื่นจะติก็ทำเนา ตนติตนได้นั่นแลเป็นสำคัญ ข้อนั้นย่อมเกิดวิปปฏิสารเมื่อปลายมือ วาทไว้ว่า แม้สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้า…
บทความนี้วิเคราะห์ความสำคัญของกัตตุกัมยตาฉันทะซึ่งเป็นหลักการในพุทธศาสนา โดยแสดงถึงความหมายว่าเป็นการทำหน้าที่เพื่อให้เกิดความดีความงาม นอกจากนี้ยังเชื่อมโยงไปถึงการประทานธ…
สมาสในบาลีไวยกรณ์
1
สมาสในบาลีไวยกรณ์
" ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 107 สมาส [๔๔] นามศัพท์ ตั้งแต่ ๒ ขึ้นไป ท่านย่อเข้าเป็นบทเดียวกัน ชื่อสมาส ๆ นี้ บางอย่างก็มีในภาษาของเรา เหมือนคำว่…
บทนี้สอนเกี่ยวกับสมาสในภาษาบาลี โดยอธิบายการรวมคำและประเภทต่าง ๆ ของสมาส เช่น ลุตฺตมาโส และ อลุตฺตสมาส พร้อมอุทาหรณ์สำหรับการเข้าใจในแต่ละประเภท ซึ่งช่วยในการเข้าใจโครงสร้างของภาษา และการใช้คำในเนื้อห
กัมมธารยสมาสในบาลีไวยกรณ์
2
กัมมธารยสมาสในบาลีไวยกรณ์
ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 108 กัมมธารยสมาส [๔๕] นามศัพท์ ๒ บท มีวิภัตติและวจนะเป็นอย่างเดียวกัน บทหนึ่งเป็นประธาน คือ เป็นนานาม, บทหนึ่งเป็นวิเสสนะ ค…
บทนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับกัมมธารยสมาสในภาษาบาลี โดยชี้แจงการสร้างคำที่มีนามศัพท์สองบท ซึ่งสามารถประธานและวิเสสนะ มีกระบวนการย่อคำและการเปลี่ยนแปลงเพื่อสร้างความหมายที่หลากหลา…