บา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 293 / 493

…ด้ กายกสุขและเจตสิกสุข ทุกขณะที่ถึงอัปปนา คำว่า ที่เกิด ๆ ขึ้น หมายความว่าที่ยังมิได้ข่ม ๆ ลง คำว่า บาป คือชั่ว คำว่า ธรรมอันเป็นอกุศล คือธรรมอันเกิดแต่ความไม่ฉลาด คำว่า ให้หายไปโดยพลัน หมายความว่าให้ลั…

เนื้อหานี้อธิบายความหมายของอเสจนโก โดยเชื่อมโยงถึงการฝึกอานาปานสติสมาธิซึ่งนำไปสู่ความสุขและการตัดขาดจากบาปและธรรมอ…

…็วเหมือนกัน เพราะฉะนั้น เขาจึงว่า ลมหายใจ (ของสัตว์เล็ก) สั้น” ส่วนในพวกมนุษย์ ว่าโดยอัทธานะ คือกาล บางเหล่าก็หายใจออกและหายใจเข้ายาว ดังสัตว์ (ตัว ใหญ่และตัวยาว) มีช้างและงูเป็นต้น บางเหล่าก็หายใจออกแล…

บทความนี้อธิบายความยาวและสั้นของลมหายใจในสัตว์และมนุษย์ โดยอธิบายการเปรียบเทียบลมหายใจของสัตว์ขนาดใหญ่เช่นช้างและง…

…ใจเข้าที่หยาบได้ง่าย เพราะทำนิมิตแห่งลมหายใจออกหายใจเข้าที่หยาบไว้ในใจได้ง่าย เพราะ ๑. นัยมหาฎีกาอธิบายว่า เพราะกายสังขารหยาบ ๆ ระงับไป แต่ที่ละเอียด ๆ ยังมีอยู่ เมื่อ ละเอียดถึงที่สุดโดยลำดับแล้ว นิมิต…

…ข้าสมาบัติให้ได้ว่ามีการทำอย่างไรโดยอุปมาจากการเคาะเสียงกังสดาลเพื่อให้เข้าใจง่าย ต่อมาเสนอมุมมองของบาลีปฏิสัมภิทานและนัยมหาฎีกาเกี่ยวกับประโยคที่อาจมีความหมายลับลี้ในบทต่างๆ และความสัมพันธ์กับการทำสมาธ…

…สะครอบงำ มีจิตอันโทสะยึดไว้ รอบแล้ว ย่อมฆ่าสัตว์บ้าง ดังนี้เป็นอาทิ พึงทราบอานิสงส์ในขันติ ตามแนวพระบาลีทั้งหลายเช่น บาลีว่า ขนฺตี ปรม ตโป ตีติกขา นิพพาน ปรม วทนฺติ พุทธา ขันติ คือความอดกลั้นเป็นบรมตบะ …

…ในการลดโทสะและเสริมสร้างขันติในการดำเนินชีวิตเพื่อให้เกิดความสงบสุขอย่างแท้จริง สรุปโดยอ้างอิงจากพระบาลีและความสำคัญของการเจริญเมตตาในชีวิตประจำวัน。

…ิดร้ายในบุรุษนั้น ไม่คิดถึงความทุกข์ของตนเลย ยังพาบุรุษ นั้น (ไปส่ง) ให้ถึงที่ ๆ ปลอดภัยเสียด้วย ๑. บาเทยุย นี้ คือ ขาเทยย ลบนิคคหิตด้วยอำนาจฉันท์ ๒. คาถานี้แปลยา อรรถกถาท่านก็ทิ้งเสีย เปิดดูในอรรถกถามห…

เนื้อหาที่นำเสนอเป็นการสนทนาเกี่ยวกับการต่อสู้เพื่อชีวิตและการเห็นคุณค่าของการดำรงอยู่ โดยอธิบายถึงบุรุษที่คิดจะฆ่าลิงเพื่อเป็นอาหารและความขัดแย้งภายในใจที่เกิดขึ้น นอกจากนี้ยังมีการสื่อสารถึงควา…

…อง หรือแดง" ก็ดี เราเมื่อตามใจเขา ก็เปล่งรัศมี (ให้ เป็นสี) ที่เขาคิด เรา (มีอานุภาพป จะพึงทำที่ ๑. บางแห่งเป็นอลัมพายน ซึ่งนักเทศน์ของเราออกเสียงเป็นไทยว่า "อาลำพาย ๒. ปีตญฺจ นั้น มหาฎีกาลิขิตไว้เป็น ป…

ในภูริทัตตชาดก พระโพธิสัตว์เป็นนาคราชชื่อภูริทัต ซึ่งมีการยืนยันถึงธรรมะและศีล โดยไม่แสดงอาการโกรธแม้ถูกทำร้ายหรือถูกเบียดเบียน ในจับเปยยชาดก พระโพธิสัตว์ในรูปของนาคราชชื่อจับเปยยะ ก็มีการประพฤติตนตาม

…ีกฝ่ายหนึ่ง แม้จะติดตามมาตั้งแต่อดีตชาติ ก็จะ ระงับไปในทันทีเหมือนกัน ดังความโกรธของพระมหาเถระผู้ได้บาตร ที่พระปิณฑปาติเถระผู้ถูกไล่เสาสนะ ในจิตตลบรรพตวิหารถึง ครั้ง (นำบาตรเข้าไป) กราบเรียนว่า "ข้าแต่พ…

บทความนี้อธิบายถึงการระงับความโกรธและความอาฆาตผ่านการให้ โดยเน้นถึงบทเรียนที่สร้างความเข้าใจในการจัดการความรู้สึกเ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 223 บาปอกุศลที่เกิดขึ้นแล้วไม่ยึดจิตตั้งอยู่ เมื่อนั้นเธอพึงสำเหนียกอย่างนี้ว่า "เมตตาเจโตวิมุติ จักเป็นภา…

เนื้อหาของพระโอวาทเน้นการเจริญสมาธิและการบ่มเพาะคุณธรรม เช่น เมตตาและกรุณา โดยมีการแนะนำให้ปฏิบัติสมาธิที่มีวิตกและวิจาร ก่อนที่จะลุถึงจตุกฌานหรือปัญจกฌาน พร้อมทั้งการใช้พรหมวิหารในการเจริญสมาธิและการ

…ในกรัชรูป (คือร่างกายสด ๆ) ทางโทษ (ภาย นอก) มีการที่ต้องถือไม้พลอง (เพื่อประหารกัน) เป็นต้นนั่น ตาม บาลีว่า "ก็แล การถือไม้พลอง ถือศัสตรา และการทะเลาแก่งแย่ง ทุ่มเพียงกันทั้งหลาย ปรากฏมีอยู่ก็เพราะมีรูป…

ในเนื้อหานี้ กล่าวถึงอรูปกรรมฐานที่พระโยคาวจรใช้ในการพัฒนาสติและปัญญา โดยการพิจารณาเห็นโทษในกรัชรูป การถือไม้พลอง และการทะเลาะวิวาทที่มาจากรูป เป็นการชี้ให้เห็นว่าอารมณ์เหล่านี้ไม่มีในอรูปภพ โดยการปฏิ

… คำว่า "น้ำมันมี" ก็ใช่ โดยมุ่งถึงความ (ที่น้ำมัน) ไม่ควร (ปน) กับยาคู เพราะมัน (มีติด) อยู่ข้างใน (บาตร) คำว่า 'ไม่มี' ก็ใช่ โดย (มุ่งถึง) การจะใช้งานต่าง ๆ มี เติมกะโหลกน้ำมันเป็นต้นฉันใด แม้สัญญานั้น…

เนื้อหาพูดถึงการเข้าใจและพิจารณาสัญญาในทางวิปัสนา สัญญากิจที่จำเป็นต้องมีเพื่อการเข้าถึงความเป็นจริง เมื่อพูดถึงธาตุไฟในน้ำร้อน เป็นภาพลักษณ์ที่สื่อถึงความไม่สามารถทำกิจได้แม้จะมีธรรมแม้ว่าเป็นธรรมชาต

… 8 ทำให้เป็นคำวางลงในปากแล้ว ฟันล่างทำกิจแห่งครก ฟันบททำกิจ แห่งสาก ลิ้นทำกิจแห่งมือให้สำเร็จไป บิณฑบาตนั้น อันโขลกด้วย สากคือฟัน พลิกไปมาอยู่ด้วยลิ้น ราวกะข้าวสุนัขในรางข้าวสุนัขอยู่ ในปากนั้น น้ำลายใส…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์นิยามและการสื่อความหมายของบิณฑบาตในวิสุทธิมรรค ซึ่งกล่าวถึงบทบาทของอาหารในชีวิตประจำวันและการมีให้เห็นในมุมมองทางพระพุทธศาสนา โดยอ้า…

…สดาร โดยนัยก่อน กรรมฐาน จึงจะปรากฏ ความข้อนี้มีอุปมาอย่างไร ? มีอุปมาว่า เมื่อภิกษุ ๒ รูปสาธยายแบบ (บาลี) ที่มีไปยาลมากอยู่ ภิกษุรูปที่มีปัญญา กล้า ยังไปยาลมุข (คือตัวเต็ม) ให้พิสดาร (คือสวดเต็ม) จบอหนึ…

…ณะเช่น ธาตุดิน น้ำ ไฟ ลม สำหรับภิกษุที่มีปัญญากล้า การปฏิบัติจะชัดเจนมากขึ้น โดยยกตัวอย่างการสวดภาษาบาลีเป็นอุปมาเพื่อเปรียบเทียบกลยุทธ์การภาวนาให้แตกต่างตามพลังการเข้าใจของแต่ละบุคคล ผู้นำมาแยกชัดในราย…

…ือหลุมที่เจาะขุดลงไปอย่างครก เพื่อรับสิ่งที่จะตั้งหรือสอดลงไปอย่างสาก เช่นรูที่ ธรณีประตูสำหรับเดือยบางประตู เราก็เรียกว่าครก บาลีก็เรียก อุทุกฺขล เหมือนกัน เพราะฉะนั้น อุทุกขลิกา จึงแปลว่า ธรณีประตู ว่…

เนื้อหาในหน้าที่ 33 ของวิสุทธิมรรคแปลนี้นำเสนอการเปรียบเทียบระหว่างเล็บ ฟัน และเสา เพื่อแสดงให้เห็นถึงความไม่รู้ของสิ่งที่เกิดขึ้นในร่างกาย กลไกการทำงานของสิ่งต่าง ๆ เหล่านี้โดยไม่มีสำนึกถึงกันและกัน

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - - หน้าที่ 81 บาทแห่งอภิญญา (ความรู้ยิ่ง) ออกจากสมาบัติแล้ว ปรารถนาอยู่ ก็ทำอภิญญาอันมีนัยที่กล่าวไว้โดยประการว่า "เ…

บทนี้กล่าวถึงอานิสงส์ของการเจริญอัปปนาสมาธิในพระพุทธศาสนา โดยมีอภิญญาเป็นเครื่องหมายแสดงความก้าวหน้า การทำให้แจ้งด้วยอภิญญาเพื่อเข้าถึงความรู้ยิ่ง ทั้งยังชี้ให้เห็นถึงการมีภพวิเศษจากการฝึกสมาธิที่ไม่เ

…ตร และวัตถุสูตรเถิด" ชื่อว่า เป็นจิตอ่อน เพราะ ถึงความเป็นวสี ชื่อว่า ควรแก่การ เพราะเข้าถึงความเป็นบาทแห่งอิทธิ ชื่อว่า ตั้งอยู่ ถึงความไม่หวั่นไหว หมายความว่า ตั้งอยู่อย่างที่เป็นสิ่ง ถึงความไม่หวั่นไ…

…สามารถนำไปสู่ความเป็นอิทธิ โดยการทำให้เกิดความไม่หวั่นไหวและความประณีตในภาวนา ทั้งนี้ได้มีการอ้างถึงบาลีสูตรต่างๆ เพื่อเสริมสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับอิทธิและผลที่เกิดจากการนำจิตมุ่งไปยังเป้าหมายที่ตั้งไว…

…เฐน อิทธิ - ฤทธิโดยความหมายว่าสำเร็จ เพราะประกอบชอบในกิจนั้น ๆ เป็น ปัจจัย" [ฤทธิที่ท่านประสงค์เอาในบาลี] ในอิทธิ ๑๐ ดังว่ามานี้ อธิฏฺฐานาอิทฺธิ เท่านั้นมาใน (บาลี) บท ว่า อิทธิวิธาย นี้ แต่ว่าในอรรถนี้…

บทนี้เสนอความหมายและการศึกษาเกี่ยวกับฤทธิในพระไตรปิฎก โดยอธิบายการใช้จิตและการมุ่งไปสู่ฤทธิที่ต้องการ รวมถึงการฝึกจิตเพื่อให้เกิดอภิญญาและอิทธิ ชี้ให้เห็นถึงความส…

…สุขสัญญา (ความกำหนดหมายอันไป ด้วยกันกับความสุขในฌาน) และลหุสัญญา (ความกำหนดหมายอันไป ด้วยกันกับความเบาที่ประกอบด้วยความสุขนั้น) แล้วเป็นผู้มี (นาม) กาย เบา อ่อน ควรแก่การได้ฤทธิ เพราะความซาบซ่านแห่งปีติ…

…ยวข้องกับการเข้าถึงฤทธิ์และอานิสงส์ต่าง ๆ ผ่านการที่พระโยคีเข้าสู่สุขสัญญาและลหุสัญญา ทำให้เกิดความเบาและควรแก่การเข้าถึงฤทธิ์อย่างแท้จริง ฌานทั้ง ๔ แสดงถึงการบรรลุและพัฒนาฤทธิ์ตามลำดับ ซึ่งล้วนเป็นการพ…

…วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - 1 - หน้าที่ 118 เครื่องรุ่งเรือน เจริญ สูงขึ้นไปแห่งสัตว์ทั้งหลาย สมพระบาลีว่า "คำ ว่า อิทธิบาท ได้แก่กอง กองสัญญา กองสังขาร กองวิญญาณ แห่งภิกษุผู้เป็นอย่างนั้น" อีกนัยหนึ่ง…

บทนี้ศึกษาถึงอิทธิบาทซึ่งเป็นเครื่องนำพาไปสู่การบรรลุทางจิต โดยมุ่งเน้นที่ความสำคัญของฉันทะและการฝึกสมาธิในพระธรรมคำสอน …

…็นผู้ใคร่จะยังฤทธิให้เกิดขึ้น ที่ ประกอบเข้าด้วยกันกับสมาธิแล้วเท่านั้น จึงเป็นไปเพื่อได้ฤทธิ อิทธิ บาทที่เหลือมีวิริยะเป็นต้นก็อย่างนั้น เพราะเหตุนั้น บท 4 มีฉันทะ เป็นต้นนี้ พึงทราบว่าท่านเรียกว่า บท …

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงความแตกต่างระหว่างวิริยะ สมาธิ และจิตตะ พร้อมกับอธิบายว่าทั้งสามองค์ประกอบนี้มีความสำคัญต่อการบรรลุฤทธิ์อย่างไร โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเชื่อมโยงระหว่างสมาธิ…

…ฤทธิ" ดังนี้ ความข้อ (ที่ว่าไม่หวั่นไหวเพราะโกสัชชะเป็นต้น) นี้ เป็นอัน เสร็จไปแล้ว แม้ด้วยปาฐะ (พระบาลี) ว่า เอว์ สมาหิเต จิตฺเต ครั้นเมื่อจิตตั้งมั่น ... อย่างนี้แล้ว " ดังนี้เป็นต้น " โดยแท้ แต่ว่าท่…

เนื้อหาพูดถึงลักษณะของจิตที่ได้รับการกำกับโดยวิริยะ สติ สมาธิ และปัญญา โดยอธิบายถึงความไม่หวั่นไหวของจิตในแต่ละกรณี เช่น อาเนญชะที่มีดังกล่าวเป็นเหตุให้จิตถึงความสว่างและมีฤทธิ์ น…