บุ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 399 / 715

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 289 บรรลุได้ อนึ่ง ศาสนธรรมนั้น ( เมื่อ ) บุคคลฟังอยู่ ก็นำความงามมา ให้ได้โดยแท้ แม้ด้วยการฟัง โดยข่มนิวรณ์ได้ ในขณะฟัง ) เพราะ เหตุนั้น จึงชื่…

ในบทนี้กล่าวถึงความงามที่เกิดจากการฟังและปฏิบัติศาสนธรรมซึ่งนำมาซึ่งความสุขและความเป็นตา ที่มีความงามในเบื้องต้น ท่ามกลาง และเบื้องปลาย ผ่านการประกาศพรหมจรรย์และแสดงศาสนธรรมต่างๆ โดยใช้หลักการของพยัญช

…ปนี้ ) (นัยที่ ๑ แปลว่า " พึงเห็นเอง "J ก่อนอื่น อริยมรรคชื่อว่า สนฺทิฏฐิโก เพราะเป็นธรรมอัน พระอริยบุคคลผู้ทำความไม่มีกิเลสมีราคะเป็นต้นในสันดานของตนอยู่ พึงเห็นเอง ดังพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า " ดู…

…นิพพาน สวากขาตะเป็นคำที่ใช้ในการอธิบายสภาพที่เป็นเอกลักษณ์ การพิจารณาและเห็นความจริงในธรรมของพระอริยบุคคลเป็นเรื่องสำคัญในพุทธศาสนา เพื่อให้เข้าถึงความหยุดนิ่งในจิตใจและหลีกเลี่ยงจากสุดโต่งทั้งสองข้างอย…

…มเป็นสันทิฏฐิกะอย่างนี้ประการ ๑ ดังนี้ อนึ่ง แม้โลกุตตรธรรมทั้ง ๕ ก็ชื่อสันทิฏฐิกะ เพราะเป็นธรรมที่ บุคคลใดๆ ได้บรรลุแล้ว บุคคลนั้นๆพึงละความที่จะพึงถึงด้วยความ เชื่อผู้อื่นเสียแล้ว เห็นเองด้วยปัจจเวกขณ…

เนื้อหานี้พูดถึงทุกขโทมนัสทางใจ โดยอธิบายว่าผู้ที่สามารถละความกำหนัดได้จะไม่คิดเบียดเบียนตนหรือผู้อื่น ซึ่งจะไม่รู้สึกทุกข์ใจ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงธรรมสันทิฏฐิว่าเป็นธรรมที่ผู้คนสามารถบรรลุได้ด้ว

…คแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 297 เป็นวินิจฉัยในบทนี้ คือการนำเข้าไป ชื่อ อุปนยะ ธรรมย่อมควร ซึ่งการที่บุคคลแม้ผ้าหรือศีรษะไฟไหม้ก็เฉย (คง) นำเข้าไปในจิตของ ตน ๆ โดยทำให้มีขึ้นจนได้ เพราะเหตุนั้น ธรรมนั้นจ…

…ถึงแนวทางและวิเคราะห์ธรรมที่เรียกว่า อุปนยะ ซึ่งชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการนำธรรมเข้าสู่จิตใจ ทำให้บุคคลรู้แจ้งถึงความจริงในพระนิพพาน ซึ่งอาจจะไม่สามารถได้จากเครื่องประดับภายนอก หรืออาจจะพบว่า การเข้าถ…

…) เป็นอนุโลมปฏิปทา ( ปฏิบัติสมควรแก่พระ นิพพาน ) เป็นอปัจจนึกปฏิปทา (ปฏิบัติไม่เป็นข้าศึกแก่ธรรมและ บุคคล ) เป็นธรรมานุธรรมปฏิปทา (ปฏิบัติธรรมอันสมควรแก่ธรรม ) บุคคลเหล่าใด ฟังพระโอวาทานุสาสนีของพระผู้ม…

บทความนี้กล่าวถึงแนวทางการเจริญสังฆานุสสติ ซึ่งเป็นการระลึกถึงคุณของพระอริยสงฆ์ โดยการปฏิบัติในที่ลับและการฟังโอวาทของพระผู้มีพระภาคเจ้า สาวกที่ได้ยินและปฏิบัติตามหลักคำสอนจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของสาวกสง

… เหตุนั้นจึงชื่อ อาหุเนยยะ (ผู้ควรรับของอันเขานำมาบูชา ) (นัยที่ ๒] อีกนัยหนึ่ง แม้สมบัติทั้งปวง อันบุคคลมาแม้แต่ไกลพึงบูชา (คือถวาย ) ในพระสงฆ์นั้น เหตุนั้น พระสงฆ์นั้นจึงชื่อ อาหวนียะ (ผู้ อันบุคคลควร…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการบูชาพระสงฆ์ โดยอธิบายถึงวัตถุที่นำมาบูชา เช่น พระสงฆ์ซึ่งถือเป็นอาหวนียะ ซึ่งควรได้รับการบูชาเป็นอย่างมาก การถวายของในพระสงฆ์มีผลเกินกว่าการบูชาวัตถุอื่น เช่น ไฟที่พราห

…นี้แล ส่วนบาลีของชนเหล่าใดว่า ปาหวนีโย บาลีของชนเหล่านั้นมี อธิบายว่า เพราะเหตุที่พระสงฆ์ย่อมควรซึ่งบุพการ ( การทำให้ก่อน) เพราะฉะนั้น ทานวัตถุ บุคคลควรนำมาบูชาในพระสงฆ์นั้นก่อนใคร หมด เหตุนั้นพระสงฆ์จึ…

ข้อความนี้อธิบายเกี่ยวกับคำว่า 'อาหวนียะ' และ 'ปาหุเนยยะ' ในบริบทของพระสงฆ์ โดยระบุถึงการถวายอาคันตุกทานที่เหมาะสม โดยเฉพาะอย่างยิ่งต่อพระสงฆ์ ซึ่งเป็นผู้มีคุณค่าควรแก่การกราบไหว้และถ…

…ะโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 306 องชาวโลกทั้งปวงฉันนั้น แท้ พระสงฆ์ก็เป็นที่เพาะปลูกบุญทั้งหลายของชาวโ จริง เพราะอาศัยพระสงฆ์ บุญทั้งหลายอันเป็นเครื่องบันดาลประโยชน์ เกื้อกูล และความสุขน…

ในบทความนี้กล่าวถึงบทบาทของพระสงฆ์ในฐานะผู้เพาะปลูกบุญและต้นแบบในการเข้าถึงความสุขของชาวโลก ว่าด้วยการระลึกถึงพระสังฆคุณเพื่อสร้างฌานและความเคารพในพระสงฆ…

…ุษย์บ้าง" " ดังนี้เป็นอาทิก็ดี ว่า " ผู้ให้ย่อมเป็นที่รัก ชน เป็นอันมากย่อมคบเขา " ดังนี้ก็ดี ว่า " บุคคลเมื่อดำเนินตามธรรม ของสัตบุรุษทั้งหลาย ให้ ( ทาน) อยู่ ย่อมเป็นที่รัก"" ดังนี้ก็ดี เหล่านี้ใด ลาภ…

บทความนี้กล่าวถึงการให้ทานอันปราศจากความตระหนี่ซึ่งเป็นมลทินที่ขัดขวางความเจริญในจิตใจของมนุษย์ โดยชี้ให้เห็นถึงคุณค่าของการเสียสละและการเป็นทายกที่มีอายุยืนยาวตามคำสอนของพระพุทธเจ้า เช่น การให้ทานจะท

… ๒ - หน้าที่ 314 บทว่า โวสุสคฺครโต อธิบายว่า การเสียสละ ชื่อว่าโวสสัคคะ ความก็คือ บริจาค ( นั่นเอง) บุคคลชื่อว่า โวสสคฺครต เพราะยินดี โดยประกอบอย่างยิ่งเนืองๆ ในโวสสัคคะนั้น บทว่า ยาจโยโค อธิบายว่า เป็น…

…งผู้ให้ โดยเฉพาะเมื่อพระโยคาวจรระลึกถึงคุณความดีของตน ความไม่ตระหนี่และความพร้อมในการให้ทำให้จิตของบุคคลนั้นไม่ถูกครอบงำด้วยราคะ โทสะ และโมหะ จิตตื่นรู้และมีความสงบมากขึ้น นอกจากนี้การมีจิตใจที่บริสุทธ…

…ม ๖ นี้ เธอพึงระลึกถึง ตถาคตว่า " แม้เพราะอย่างนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้น..." ดังนี้เป็นต้น [บุถุชนบำเพ็ญก็สำเร็จประโยชน์ ถึงเป็นอย่างนั้น ( อนุสสติ ๖ นี้ ) แม้ปุถุชนผู้ประกอบด้วยคุณมี ศีลบริสุทธ…

บทความนี้เกี่ยวกับการตั้งมั่นและการเจริญธรรม ๖ เพื่อทำให้จิตมีสมาธิและสร้างปัญญา ผู้ปฏิบัติควรระลึกถึงคุณของพระพุทธเจ้าเพื่อให้เกิดความเลื่อมใสและสามารถข่มนิวรณ์ได้ ผ่านการปฏิบัติวิปัสสนาเพื่อบรรลุหรื

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 1 อธิบายนามตอนต้น พระมหาบุญสงค์ อตฺตคุตฺโต ป.ธ. ๖ วัดราชาธิวาส เรียบเรียง บรรดาสภาพทั้งมวล ทั้งที่มีวิญญาณและหาวิญญาณมิได้ ซึ่…

บทความนี้อธิบายความหมายและการใช้งานของนามและศัพท์ในภาษาบาลี โดยเริ่มต้นจากการให้คำนิยามของสิ่งต่าง ๆ ที่มีอยู่ในโลกว่าเป็นนามหรือชื่อ และการจำแนกประเภทของศัพท์ รวมถึงการแบ่งประเภทของคำพูดในภาษามคธ ซึ่

…่าศัพท์นั้นหรือ ป็นชื่อของสิ่งนั้นสิ่งนี้ หรือหมายความว่าอย่างนั้นอย่างนี้ เหมือน อย่างคำว่า ปุริโส บุรุษ (ปุร+อิส) ภิกขุ ภิกษุ (ภิกฺข+รู) เป็น อาทิ เรียกสัญญัติศัพท์ ๆ นี้ในภาษาไทยก็มีใช้เหมือนกัน เช่น…

เอกสารนี้อธิบายถึงบาลีไวยากรณ์โดยเฉพาะนามและอัพยยศัพท์ ที่พบในภาษาไทย เทคนิคในการประกอบคำ และตัวอย่างเช่นคำว่า ดิน น้ำ ไฟ ลม ที่เป็นคำเดิม รวมถึงการใช้สัญญัติศัพท์ เช่น โรงเรียน และ ร้านค้า นามศัพท์แบ

…้รู้คุณ ลักษณะซึ่งเป็นภาวะของเขา ต่อมีคุณนามซึ่งแสดงลักษณะประกอบอยู่ ด้วยดังเช่นคำว่า ปญฺญวา ปุริโส บุรุษมีปัญญา ดังนี้ เราก็รู้ลึกซึ้งเข้าอีก ว่าผู้ชายที่ได้ออกชื่อนั้น เป็นคนมีปัญญา หาใช่คนโง่เขลาไม่ …

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายบาลีไวยากรณ์ในส่วนของนามและคุณนาม โดยเน้นความสำคัญของการใช้คำที่แสดงลักษณะของนามเพื่อให้เข้าใจลักษณะและประเภทของสิ่งต่าง ๆ ได้ดีขึ้น เช่น การจำแนกคนตามลักษณะ และการใช้งานคำคุณ

…ีก ๒ ประเภท คือทวิวจนะและเทววจนะ ในวจนะ ทั้ง ๒ นี้ มีความหมายต่างกัน ทวิวจนะ หมายความว่าสิ่งของหรือ บุคคลที่พูดถึงนั้นมีเพียง ๒ ไม่ถึง ๓ แต่ไม่ใช่เพียง ๑. คำว่าเทววจนะ หมายความว่าศัพท์ที่จะแจกด้วยวิภัตต…

บทความนี้กล่าวถึงการศึกษาไวยากรณ์บาลี โดยเฉพาะเรื่องนามและอัพยยศัพท์ ซึ่งจัดแบ่งตามบทวิเสสนะและบทกิริยาอาขยาต หรือกิริยากิตก์ ที่มีบทบาทในการสื่อสารในประโยค วจนะมีหลากหลายประเภท รวมถึงทวิวจนะและเทววจน

…จนะอะไร และจะใช้อายตนิบาตไหนจะเหมาะกัน วิภัตติอาขยาย เมื่อลงที่ท้ายธาตุ เป็นเครื่องหมาย กาล บท วจนะ บุรุษ วาจก และปัจจัย ทั้งนี้ เพื่อส่องเนื้อความให้ชัดเจนขึ้นกว่าปกติ การันต์ คำนี้ได้แก่สระที่สุดอักษร…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับกรรมวิธีการใช้บาลีไวยากรณ์ในนามและอัพยยศัพท์ โดยเฉพาะการใช้วิภัตตินามและวิภัตติอาขยายที่มีความหมายแตกต่างกัน การอธิบายลักษณะของการันต์ในภาษาบาลี รวมถึงการแบ่งประเภทการันต์ตามกา

…จกตามแบบ อาการันต์อิตถีลิงค์ (กญฺญา), สังขยาที่เป็นสัพพนามเป็นได้ทั้งสามลิงค์นั้น เช่น เอโก ปุคฺคโล บุคคลคนหนึ่ง เอกา อิตถี หญิงคนหนึ่ง เอก กุล

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์คุณนามและการใช้งานนามนามในบาลีไวยากรณ์ การเข้าใจสังขยาและการจำแนกประเภทของมันมีความสำคัญในการสื่อสารและการเข้าใจภาษาบาลี เอกสารนี้จะอธิบายลักษณะของสังขยาและวิธีการนำไปใช้ในบ

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 54 ตระกูลตระกูลหนึ่ง ส่วนคำว่า ปญฺจ ปุริสา บุรุษ ๕ คน ปญฺจ อิตฺถิโย หญิง ๕ คน ปญฺจ กุลาน ตระกูล ๕ ตระกูล ปญฺจสตา ภิกฺขุ ภิกษุ ๕๐๐ ปญฺจสตา อิตถิโย…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายบาลีไวยากรณ์ โดยเน้นที่การใช้สังขยานาม 5 ประเภท รวมทั้งการอธิบายแบบจำแนก เอกวจนะและพหุวจนะตามหลักการที่ท่านได้รับการสอนในบาลีไวยากรณ์ รวมถึงการจัดลิงค์และวจนะที่เหมาะสมตามต้นฉ

…ัพพนาม ๑. ๆ ปุริสสัพพนาม น่าจะทำความเข้าใจคำว่า ปุริส ซึ่งอยู่หน้าสัพพนามเสียก่อน ศัพท์นี้แปลกันว่า บุรุษ หรือผู้ชาย แต่ในบาลีไวยากรณ์ไม่ได้ หมายความว่า เป็นคำสำหรับใช้ผู้ชายอย่างเดียว แม้จะเป็น ผู้หญิง…

บทที่อธิบายเกี่ยวกับการใช้งานของนามและสัพพนามในบาลีไวยากรณ์ โดยมีการเปรียบเทียบตัวอย่างที่แสดงความแตกต่างในการใช้คำซ้ำซากและการใช้สัพพนามเพื่อลดการซ้ำซาก ซึ่งถือเป็นวิธีการที่ถูกต้องตามภาษาที่นิยม โดย

…ลางๆ ไม่เจาะจงใคร หรือ คนพวกหนึ่ง พวกใด แต่มุ่งจะกล่าวสอนหรือ ตักเตือนเป็นเบื้องหน้า ก็มักจะยกคำว่า บุรุษ บุคคล ชน สัตว์ ขึ้น กล่าวเป็นประธานแห่งเนื้อความนั้น ๆ ต่อไปนี้จะยกพระพุทธภาษิตที่มี เฉพาะแต่คำว…

การศึกษาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ที่เน้นถึงการใช้คำว่า 'บุรุษ' เป็นประธานในการกล่าวอ้างในสำนวนภาษาบาลี มุ่งเป้าหมายการสอนหรือเตือนผู้อื่น โดยมีตัวอย่างพระพุทธ…