บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 139 / 223

…่างใดก็แล้วแต่ เป็นภาวนามปัญญา สม คำ (ในวิภังค์) คลาดไว้ว่า “ในปัญญา ๓ นั้น ฉันความอัญญาเป็นในไหน ? บุคคลไม่ได้ฟังแต่ผู้อื่นแล้วได้งังกับมักตาญาณ หรือซึ่งสำอานไ- ิ) อนตามบาลีพระสูตรเป็นฤทกนีย์ คือนิยมาน ๕…

บทความนี้พูดถึงแนวคิดเกี่ยวกับปัญญาในศาสนาพุทธ โดยแบ่งปัญญาออกเป็น ๓ ประเภท ได้แก่ ปัญญาที่ฟังจากตนเอง, ปัญญาที่ฟังจากผู้อื่น, และปัญญาที่เกิดจากการปฏิบัติภาวนา โดยเน้นถึงการเข้าใจและประยุกต์ใช้ปัญญาใ

…ามแก่ธรรมคือการงานที่ประสงค์จะทำไม่ขัด กัน) รูปเดียวกันนั้น ในกมมายนะ (อายตนะคือการงาน) ทั้งหลาย ที่บุคคลจัดทำด้วยโยคะ (คือปัญญา) ก็ดี ในสิปปายะนะ (อายตนะ คือศิลปะ) ทั้งหลายที่บุคคลจัดทำด้วยโยคะ (คือปัญญา)…

…ชีวิตจริงและการปฏิบัติธรรม ประเด็นเหล่านี้ทำให้เข้าใจถึงความสำคัญของปัญญาที่มีผลต่อการดำเนินชีวิตของบุคคล

…วามประสงค์ด้วยการเปล่งคำพูด และเพราะ ตัวเองก็รู้ได้ด้วยวาจากล่าวคือการเปล่งคำพูดนั้น เหมือนอย่างว่า บุคคลเห็นเครื่องหมาย (บ่ง) น้ำ มี (รูปในที่ทำ เป็น) หัววัวเป็นต้น ที่เขาเขียนผูกไว้ (ที่ปลายต้นโพง) ใบก็ร…

บทความนี้พูดถึงวิชาวินิจฉัยซึ่งเป็นการตรวจสอบและเปลี่ยนแปลงที่มีความสำคัญในการเข้าใจรูปแบบต่าง ๆ ที่มีความสัมพันธ์กับจิตและวิญญาณ ผู้อ่านจะได้เรียนรู้เกี่ยวกับการรับรู้และความรู้สึกที่เกิดขึ้นจากการปล

…อเป็นสังขาร ๑ สังขาร ๑ (รวมเป็น ฝ่ายอุปมาณาสรรค ๔ รวมเข้า ด้วยกัน ทั้งสองฝ่าย จึงเป็น ๔) ก็ในภาคใด บุคคลอะศัยความพร้อมมูลแห่งไทยธรรมและปฏิกรณ์เป็นต้น หรือเหตุแห่งโสมนัสอย่างอื่น (เช่น เห็นอนิสงส์เกิดศิษา …

เนื้อหาในวิทยาภิวรรณ์แปล ภาค ๑ ตอน ๑ กล่าวถึงการแบ่งประเภทของวิญญาณและฤกษ์ตามภูมิ เข้าสู่วิธีการวิเคราะห์ความคิดเห็นในสถานการณ์ต่าง ๆ โดยเชื่อมโยงกับการทำบุญและโสมนัส นอกจากนี้ยังแสดงให้เห็นถึงคำสังขา

…ะแปล ภาค ๓ ตอน ๑ - หน้าที่ ๔๗ อังคาร (ร่วมกับโสมันัส ประกอบด้วยปัญญา ไม่มีใครจูงใจ) แต่ ว่าในภาคใด บุคคลเป็นผู้รับเลี้ยงดี คำทำความเห็นชอบให้ออกหน้า โดยนี้ที่กล่าวแล้ว (แต่ว่า) มักยกย่องด้วยอำนาจแห่งโทษมี…

บทความนี้สำรวจหัวข้อเกี่ยวกับวิถีธรรมะ ในภาคที่ ๓ โดยเจาะลึกถึงบทบาทของจิตที่ได้รับอิทธิพลจากการเลี้ยงดู การปฏิบัติ และบุญธรรม รวมถึงการใช้โสมันัสและความเข้าใจในสังขาร ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงผลกระทบที่มี

…ูมิจิตวิปุโลนั้น คือ เป็นสังขาร o สังขาร o (เป็น ฝ่ายอุปบาดาสรค ๕ รวมทั้งอาอ้วนจึงเป็น ๔) กีโนกลิใจ บุคคลทำความเห็นผิด (อันเป็นไป) โดยนัยว่า โทษในนามทั้งหลายไม่ ๆ เป็นอกที่จะออกหน้า เป็นผู้รับเรื่องดี บริโ…

เนื้อหาในหน้านี้สำรวจเกี่ยวกับธรรมชาติของจิตที่มีสังขารและตัวอย่างการเข้าใจผิดเกี่ยวกับโสมันและอุปบาดาสรค โดยเน้นการเกิดขึ้นของอดุลิจิตในหลายสถานการณ์ร่วมกับการชักชวนให้คิดถึงความหมายที่ลึกซึ้งของจิตท

…ือว่ามิติแดนวิธีริมมะ (เรื่อง ที่จะต้องใช้ความเพียร) เป็นปัจจุบันก็ได้ วิริยะนี้ บันตีติพึงเห็นว่า บุคคลคำโดยถูกทางแล้ว ย่อมเป็น มูลแห่งสมบัติทั้งปวง "๑. มหากิฏกขยายความว่า ศิษย์ผูใหญ่เมื่อให้ศีลอื่น ๆ ส…

ในบทนี้พูดถึงเจตนาและวิริยะ โดยเจตนานั้นมีลักษณะและความมุ่งหมายในการทำกิจกรรมต่าง ๆ รวมถึงการขยายความเกี่ยวกับความกล้าในภาวะที่สอดคล้องกับธรรมชาติ เมื่อมีความเพียรและความมุ่งมั่นทำให้สำเร็จในกิจ เช่น

…ักษณะพึงเห็นว่า เป็นความตั้งอยู่แห่งจิต ดูความตั้ง อยู่แห่งเปลาประโยชน์ในที่ไม่มีลมฉะนั้น [๙ สัทธา] บุคคลทั้งหลายย่อมเชื่อด้วยธรรมธาตินั่น เหตุนี้ ธรรมชาตินั้น ซึ่งชื่อสัทธา (แปลว่าธรรมชาติเป็นเหตุเฉื่อย) …

…้กล่าวถึงความสงบ และความสุขในสมาธิ โดยเฉพาะในแง่ของสัทธาที่เป็นธรรมชาติและความเชื่อที่อยู่ในจิตใจของบุคคล สัทธาเป็นหลักสำคัญที่ทำให้เข้าใจถึงกระบวนการทางจิต และการตั้งอยู่ของสมาธิในสภาวะต่างๆ ตัวอย่างที่แส…

… เป็นปฐมฐานก็ได้ สัทธา บัญฑิตพึงเห็นว่าเป็นเหมือนมิติ เหมือนทรัพย์ และ เหมือนพีฉะฉ นั้นน่ะ [๑๐ สติ] บุคคลทั้งหลายย่อมระลึกได้ด้วยธรรมชาตินั้น เหตุนี้ ธรรมชาตินั้นจึงชื่อสติ (แปลว่าสติเป็นเหตุระลึกได้) น่าห…

…าพูดถึงแนวคิดเกี่ยวกับสติและความเชื่อในวิทยา โดยอธิบายว่าสติเป็นหลักสำคัญในการตัดสินใจและเป็นเหตุให้บุคคลระลึกได้ โลกของมนุษย์มีสติซึ่งช่วยในการดำเนินชีวิตอย่างมีประสิทธิภาพ การมีสติส่งผลไปถึงการยึดมั่นในค…

…อัคนัลบลบาบโดยประกายที่กล่าวแล้วนั้นเป็นปัจจุปัจจามีความเคารพและความเคารพผู้อื่นเป็นทุฐฐาน จริงอยู่ บุคคลทำตนให้เป็นที่เคารพ จิ่งจะบาปได้ด้วยความละอาย ดาญลภร ทำคนอื่นให้เป็นที่เคารพจิงจะบาป

เนื้อหานี้พูดถึงความจำนงที่เป็นทุฐฐาน พร้อมด้วยธรรมชาติและการเคารพผู้อื่น ต่างมีบทบาทในกิจกรรมและความประพฤติ การมีความละอายเป็นลักษณะที่สำคัญในการอยู่ร่วมกันกับผู้อื่น สำรวจลักษณะของโอดตัปะที่เกี่ยวข้

…ิบายอุตุสังขังโลกมูลข้อ ] อรรถาธิบายในอุตุสังขังเหล่านี้ บัณฑิตพึงทรงดังต่อไปนี้ [ อภิฤกษะโบตัตปะ ] บุคคลใดอายา เหตุนี้บุคคลนึงจึงชื่ออิหิโล ( แปลว่าผู้อายอาย ) ความเป็นแห่งอายอาย ชื่อว่าคิริ ( แปลว่าความไ…

ในบทนี้พูดถึงอุตุสังขังที่เกี่ยวข้องกับสังขาร ๑๓ ประเภทในโลก พร้อมทั้งอธิบายถึงวิญญาณเดวที่ ๑ และแนวความคิดเกี่ยวกับความเป็นอายและความไม่อาย รวมถึงอภิฤกษะโบตัตปะ ซึ่งเป็นแนวคิดที่สื่อถึงความสงบและความ

ประโยค - วิถีธรรมกรมแปล กด คตอน ๑ - หน้าที่ 106 คนของคน และของบุคคลอื่นๆ ประเภทเวนนาหรายละเอียด พึงทราบ ด้วยอำาณาแห่งชาติ สภาวะ บุคคล โลกิยะ และโลกุตระ ที่กล่าวไว้ ใน…

เนื้อหานี้พูดถึงความแตกต่างของการทำกรรมที่มีโทษและไม่มีโทษ รวมถึงการวิเคราะห์เวลาในแง่ของบุคคลและเวลากา โดยนำเสนอรายละเอียดเกี่ยวกับอำนาจที่มีผลต่อการกระทำและโทษของกรรม นอกจากนี้ยังเชื่อมโยงถึง …

…ล่าวแล้ว (ตรงกันข้าม) ความเป็นเวนาหายละเอียดด้วยอำนาจแห่งสภาวะ พึงทราบ โดยนัยดังมากนนี้ ส่วนว่าดโดย บุคคล เวนาทของบุคคลผูมได้เข้าสมบัติ หายบ กว่าเวนาทของท่านผู้เข้าสมบัด เพราะเวนาทของผู้มได้เข้าสมบันดั้น ช…

…องฝ่ายคือเวทกุศลและเวทอุกุก โดยมีการเปรียบเทียบถึงคุณลักษณะและความแตกต่างของเวนาน ทั้งในด้านสภาวะและบุคคล เราควรเข้าใจถึงความละเอียดของเวนาที่เกิดจากอำนาจแห่งชาติและสภาวะ โดยเฉพาะการวิเคราะห์เกี่ยวกับสุขเว…

…ลาหลครก ก็เป็นละเอียดไป โกลาหลครกเวทนาเล่า ที่เป็น ๑. ๓. อติ วิ ๕๔ ๒. คือว่า ใน ๕ ส่วน คือ ชาติ สภา บุคคล และโลกียะ โลกดูร ให้ว่ากันเป็นส่วน ๆ อย่างจับเอามาให้ดูไปหมด เพราะเวทนาอย่างเดียวเป็นได้ทั้งรายละเอ…

…ขึ้นในเชิงคุณภาพของเวทนาเหล่านั้น นอกจากนี้ยังมีการวิเคราะห์สภาวะของเวทนาที่สามารถมีได้และผลกระทบต่อบุคคล ถือเป็นการทำความเข้าใจลักษณะของวิถีธรรมและเวทนาในแง่มุมที่ลึกซึ้งกว่าที่เคยมีมา รวมถึงการเปรียบเทีย…

…อยู่ภายในธาตุ ๑๙ นั้นแล้ว ดังกล่าวมานี้แล อีกอย่างหนึ่ง พระผู้พระภาคเจ้าสาธุเด่ ๑๙ เพื่ออนุสัญญา ของบุคคลจำพวกวิบัญญัติ (มีความสำคัญวิบัญญัติ) ในวิญญาณ อันมี ความรู้เป็นสภาพด้วย จริงอยู่ บุคคลจำพวกวิญญาณใน…

…ยงกับความรู้และวิญญาณ โดยเน้นถึงลักษณะและการแยกประเภทของธาตุต่าง ๆ ที่มีบทบาทสำคัญในชีวิตและสำนึกของบุคคล และการประกาศธาตุ ๑๙ โดยพระผู้พระภาคเจ้า เพื่อเป็นการอธิบายภาวะของตนและการรับรู้ของวิญญาณ นอกจากนี้ย…

…งฆ์ศัพท์ที่อธิบายในอรรถได้หลายอย่าง คืออย่างไรบ้าง คือล้างศัพท์ในคำทั้งหมดคำว่า "อาจู ภณ น กูเจษฎ์" บุคคลพึงพูดคำจริงไม่พึงโกรธ เป็นต้น ถือเอาใน (อรรถคือ) วาจาสอน (จริงทางวาจา) สังฆ์ศัพท์ในคำทั้งหมดคำว่า …

ในบทนี้มีการอธิบายเกี่ยวกับการวิจินฉัยโดยอัตถุธาระ (ระบอบที่มีประสงค์) และการอธิบายศัพท์ในวาจาสอน หลักการสำคัญคือการใช้คำพูดให้ถูกต้องและจริงใจเพื่อลดความขัดแย้งหรือการเข้าใจผิด ทั้งนี้ยังมีการเน้นย้ำ

…คำประพันธ์นี้ ว่า ยี่ โลกสุติวิโกติ ปริทวาทีโม ปป ๆ ทุกโบติ เตน ภควา ปริทวามาห บุคคลผูต้้องสรโลกประหารเอาแล้ว ยังมาตำรำคราญ หมายความว่า ความโลกทำให้เกิดความเจ็บป่วยขึ้นได้ ทำให้แก่เร็…

เนื้อหาพูดถึงความโศกเศร้าของสัตว์ซึ่งถือเป็นธรรมชาติของชีวิตที่ทุกคนต้องเผชิญ โดยเฉพาะความเจ็บป่วย ความแก่ และความตาย ที่นำมาซึ่งความทุกข์อย่างรุนแรง พระผู้พระภาคตรัสว่า นี่คือธรรมชาติของชีวิตที่ทุกคน

…งอยู่ คนทั้งหลายที่ เพียงด้วยอามุกอุในแล้ว ย่อมสวยทุกข์มีประการต่าง ๆ เช่นสายผม (ที่มวดไว้) ร้องให้ บุคคล หมุนตัวไปมา ทอดกาย ยกเท้า (ไหว้วื่น ลง) จับสัตว์รา (ทำร้ายตัวเอง) กินพิษ- ขายาน (คอ) ด้วยเชือก (ไฉน…

…ยอ้างถึงคำสอนของพระพุทธเจ้า ซึ่งยืนยันว่าทุกข์มีอยู่จริงและมีกลไกซับซ้อนที่ทำให้เกิดความทุกข์ในแต่ละบุคคล โดยอธิบายถึงกระบวนการที่มนุษย์สามารถรู้จักทุกข์ และการดำเนินชีวิตที่ปราศจากทุกข์ ดังนั้นการศึกษาเกี…

…ุ วิญญาณมีสังขารเป็นสาเหตุ” ดังนี้เป็นต้น น ยืนเดียวกัน เช่นว่า “ดุกภิษฐ์ทั้งหลาย ต้นหย่อมองดงามแก” บุคคลผู้ชอบเห็นแต่ส่วนที่น่าพอใจในธรรมทั้งหลาย อันเป็นที่สุดแห่ง อุปาทาน อุปาทานมีขึ้นเพราะใจจึงคือดินหา”…

…ษานี้ชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งที่มองเห็นได้และสิ่งที่ไม่เห็นผ่านทางสัมผัสและประสบการณ์ของบุคคล โดยมีตัวอย่างและอุปมาอุปไมยที่ชัดเจน

…า “ทราบ ได้โดยที่อวิชชามี มันจิ้งมี” แห่งจริง ความไม่รู้ในฐานะทั้งหลาย มีกุฏเป็นต้นที่เรียกว่าจิตวา บุคคลใดจงจะไม่ด้ายก่อนแล้ว บุคลนั้น เพราะความไม่รู้ในทุกกันและในฐานะนอกนี้มันเป็นอย่าง จึงถือ เอาสงสารทุก…

บทความนี้เจาะลึกถึงความหมายของอวิชชาและลักษณะต่างๆ ของวิญญาณ รวมถึงการที่อวิชชาเป็นปัจจัยสำคัญในการเกิดสังขารและความเข้าใจผิดในโอาณาสิ่งต่างๆ ของชีวิต โดยดึงเอาหลักธรรมมียอวิชชามาเป็นส่วนประกอบในการอธ