บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 138 / 223

…ฌานิกา (เป็นไปในฌานทั้ง ๔ ใน จตุกนัย) หรือเป็นปัญจกฌานิกา (เป็นไปในฌานทั้ง ๕ ในปัญจกนัย เท่า ๆ กัน) บุคคลนั้น เป็นผู้อันภิกษุทั้งหลายพึงว่ากล่าวว่า "ท่านอย่าพูด อย่างนั้น เพราะเมื่อเป็นเช่นนั้น แม้ภาวนาทั้…

ในบทนี้กล่าวถึงการเจริญสมาธิจากหลักการของอัปปมัญญาทั้ง 4 ซึ่งรวมถึงการมีวิตกและวิจาร และการปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับสุขและอุเบกขา นอกจากนี้ยังมีการติชมการพูดที่ไม่ถูกต้องเกี่ยวกับสมาธิและการเข้าใจพระพุท

…้น โดยความหมาย (ในวิภังค์) จึงกล่าวไว้ว่า "คำว่า เนวสัญญานาสัญญายตนะ หมาย ถึงธรรมคือจิตและเจตสิก ของบุคคลผู้เข้าถึงเนวสัญญานาสัญญายตนะ (ฌาน) หรือผู้เข้าถึง (คือเกิดใน) เนวสัญญานาสัญญายตนะ (ภพ) ผู้มีเนวสัญญ…

ข้อความนี้เป็นการอธิบายความหมายของคำว่า เนวสัญญานาสัญญายตนะ ซึ่งเกี่ยวข้องกับฌานและถูกอธิบายโดยการอ้างถึงทั้งจิตและเจตสิกของผู้ที่เข้าถึงฌานนี้ ความละเอียดและความเข้าใจในธรรมที่เกิดขึ้นทำให้เนวสัญญานา

…ี ภพวิเศษเป็นอานิสงส์ เพราะสมาธินั้นนำภพวิเศษมาให้ เหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสไว้ว่า "ถามว่า บุคคลทั้งหลายบำเพ็ญปฐม ๑. มหาฎีกาว่า อายตนะ ในที่นี้หมายถึงเหตุที่จะให้ได้อภิญญา อันสำเร็จมาแต่ชาติก่อน เ…

บทนี้กล่าวถึงอานิสงส์ของการเจริญอัปปนาสมาธิในพระพุทธศาสนา โดยมีอภิญญาเป็นเครื่องหมายแสดงความก้าวหน้า การทำให้แจ้งด้วยอภิญญาเพื่อเข้าถึงความรู้ยิ่ง ทั้งยังชี้ให้เห็นถึงการมีภพวิเศษจากการฝึกสมาธิที่ไม่เ

…พราะอรรถว่าสำเร็จ มีอธิบายว่า เพราะอรรถ ว่า เกิดผล และเพราะอรรถว่า ได้เฉพาะ ด้วยว่าสิ่งใดเกิดผล และ บุคคลได้เฉพาะซึ่งสิ่งใด สิ่งนั้น ก็เรียกได้ว่า สำเร็จ ดังพระบาลี (กามสูตร) ว่า "กาม กามยมานสฺส ตสฺส เจ ต์…

การศึกษาความหมายของอิทธิในบริบทของจิตอ่อนและการตั้งอยู่ นำเสนอว่าจิตที่เต็มเปี่ยมด้วยการฝึกฝนสามารถนำไปสู่ความเป็นอิทธิ โดยการทำให้เกิดความไม่หวั่นไหวและความประณีตในภาวนา ทั้งนี้ได้มีการอ้างถึงบาลีสูต

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 108 พระองค์ โดยใจความว่า บุคคลไม่ควรประทุษร้ายต่อผู้ที่มิได้ทำร้าย ความที่พระราชาไม่อาจทรงปล่อยลูกศรออกไปได้ดังกล่าวมาฉะนี้ เป็น ส…

ในบทนี้กล่าวถึงการไม่ประทุษร้ายต่อผู้อื่นและการให้ความสำคัญกับการเป็นผู้ไม่ปฏิกูลในสิ่งที่ปฏิกูล ซึ่งเชื่อมโยงกับอริยาอิทธิ และข้อบังคับในธรรมวินัย พระภิกษุสามารถพัฒนาจิตใจให้วางเฉยต่ออารมณ์ที่ไม่ดีใน

…้วยแก้ว ๒ ประการ เกิดปรากฏขึ้นในที่ (นา) ที่เพียงแต่ไถได้รอยเดียว เป็น ปุญฺญวโตอิทธิ ของเมณฑกคฤหบดี บุคคลคือ เมณฑกเศรษฐี ภริยาของเขาชื่อจันทปทุมศิริ บุตร ๑. เวหาส มหาฎีกาว่า ในที่นี้เป็นทุตินาวิภัติ ในอรรถ…

ในบันทึกนี้ได้ทบทวนกลุ่มบุคคลที่มีบุญซึ่งได้รับ ปุญฺญวโตอิทธิ เป็นพิเศษ พูดถึงฤทธิ์ต่างๆ ของพระเจ้าจักรพรรดิและคฤหบดีกแต่ละคน โดย…

… "ราคะ เรียกว่า ธุลี แต่ละออง (ภายนอก) ไม่ เรียกว่าธุลี (ในอริยวินัย) คำว่าธุลีนั่นเป็นคำเรียก ราคะ บุคคลทั้งหลายผู้ที่ละธุลี (คือราคะ) นั้นได้ แล้ว ก็เป็นบัณฑิตอยู่ในศาสนาของพระองค์ผู้ ปราศจากธุลีได้ มหาฎ…

ในบทนี้ พระจุลปันถูกยืนร้องไห้อยู่ที่ประตูเมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงเห็นและเข้าไปปลอบพระจุลปันถูก โดยตรัสว่าผู้ที่ไม่สามารถท่องคาถาได้ไม่ถือเป็นความผิดในศาสนา พระองค์จูงมือเธอเข้าสู่วิหาร และเนรมิตผ้า

…ปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 126 โทสะ เรียกว่า ธุลี แต่ละอองไม่เรียกว่าธุลี คำ ว่าธุลีนั่นเป็นเรียกโทสะ บุคคลทั้งหลายผู้ที่ละธุลี (คือโทสะ) นั้นได้แล้ว ก็เป็นบัณฑิตอยู่ในศาสนา ของพระองค์ผู้ปราศจากธุลีได้ โมหะ …

เนื้อหานี้อธิบายถึงโทสะและโมหะที่เรียกว่า 'ธุลี' และการละธุลีเหล่านี้เพื่อให้เป็นบัณฑิตในศาสนา เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงออกจากวิหารไป พระจุลปันถกได้รับนวโลกุตรธรรมที่มีคุณสมบัติในการบรรลุธรรมสูงสุดด้

…้ำอันไม่แตกก็ได้ ในปาฏิหาริย์ข้อว่า "อุทเกปิ ปภิชฺชมาเน- (เดินไป) บนน้ำ อันไม่แตกก็ได้" มีพรรณนาว่า บุคคลใดแล้วจม น้ำนั้นเรียกว่า ภิชฺชมาน - แตก น้ำตรงกันข้าม เรียกว่า อภิชชมาน - ไม่แตก ก็แล ภิกษุผู้ใคร่จะ…

…ต่ยังรวมถึงการอธิษฐานอื่น ๆ เช่น อิริยาบถและวัตถุต่างๆ เพื่อให้เป็นไปตามที่ต้องการได้อีกด้วย ดังนั้นบุคคลที่ไม่มีฤทธิ์จะต้องเดินบนพื้นดินเท่านั้น ขณะที่ผู้ที่มีฤทธิ์สามารถดำเนินการต่าง ๆ ได้ตามที่อธิษฐานไว…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 181 ลำดับแห่งขันธ์ หรือว่าโดยจุติปฏิสนธิ [บุคคลผู้ระลึกปุพเพนิวาสได้ ๖ ประเภท] ก็ชน 5 ประเภท ย่อมระลึกปุพเพนิวาสนี้ได้ คือเดียรถีย์ทั้งหลาย พระปกติ…

บทความนี้นำเสนอเนื้อหาเกี่ยวกับการระลึกปุพเพนิวาสในบุคคลต่างๆ โดยแยกประเภทเป็น 6 ประเภท รวมถึงเดียรถีย์และพระอสีติมหาสาวก โดยชี้ให้เห็นว่าสามารถระลึกได้ในระ…

…ห็น) (ญาณ) จักษุนั้น จัดว่าหมดจด เพราะเป็นเหตุแห่งทิฏฐิวิสุทธิ ด้วยการเห็นทั้งจุติและอุปบาต เพราะว่าบุคคลใดเห็นแต่จุติอย่าเดียว ไม่เห็นอุปบาต บุคคลนั้นย่อมยึดอุจเฉททิฏฐิ (ความเห็นว่าขาดสูญ) บุคคลใดเห็นแต่อ…

ในบทนี้มีการอภิปรายเกี่ยวกับญาณที่เรียกว่าจักษุ ซึ่งมีอรรถหมายถึงการเห็นทั้งจุติและอุปบาต และอธิบายถึงความแตกต่างของความเห็นว่าเที่ยงและความเห็นว่าขาดสูญ ข้อคิดที่ได้รับจากบทนี้คือการมีมุมมองที่ชัดเจน

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 213 ส่วนบุคคลใดเห็นทั้งสองทางนั้น บุคคลนั้น เพราะเหตุที่ล่วงเสียซึ่ง ความเห็น (ผิด) ไปนั้นได้ทั้งสอง ความเห็นนั้น…

ในวิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ มีการพูดถึงความเห็นที่เกิดขึ้นเมื่อบุคคลได้ล่วงไปจากความเห็นที่ผิด โดยเฉพาะเกี่ยวกับการจุติและอุปบาตของสัตว์ ซึ่งไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยจักษ…

…สดาบันคฤหัสถ์ ด้วยอันติวัตถุก็ตาม ด้วยการลบล้างคุณก็ตาม ในอาการสองอย่างนั้น ผู้กล่าวว่า "สมณ ธรรมของบุคคลเหล่านี้ไม่มี บุคคลเหล่านั้นไม่เป็นสมณ" ดังนี้ จึง ทราบว่า "ว่าร้ายด้วยอันติมวัตถุ" ผู้กล่าวคำ (ไม่จ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการว่าร้ายพระอริยะในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการที่พระเถระและภิกษุหนุ่มว่าพระอริยะไม่เป็นสมณะ ซึ่งมีผลกระทบต่อความเข้าใจในสมณธรรม. เรื่องนี้อธิบายเกี่ยวกับการวินิจฉัยว่าผู้ที่ว่าร้ายนั้นมี

… ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 222 สำเร็จได้ในทิฏฐธรรมนี้แน่ อุปมาฉันใด อุปไมยนี้ก็ฉันนั้น สาริบุตร เรากล่าวว่า บุคคลไม่เลิกคำพูดอันนั้น ไม่ละความคิดอันนั้น ไม่สละ ทิ้งความเห็นอันนั้น เสียแล้ว ย่อมเป็นผู้ถูกเก็บไว้ในน…

ในพระธรรมที่ถูกกล่าวถึงนี้ กล่าวถึงอันตรายของมิจฉาทิฏฐิ ซึ่งถูกนิยามว่าเป็นแนวคิดที่มีโทษมากที่สุดในการดำเนินชีวิต พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ให้ข้อคิดเกี่ยวกับการไม่ละทิ้งความคิดเห็นที่เห็นผิด และผลที่ตามม

…ุบัน วิญญาณย่อมผูกหันด้วยอำนาจฉันทราคะในปัจจุบันนั้น เพราะ ความที่วิญญาณผูกพันอยู่ด้วยอำนาจฉันทราคะ บุคคลจึงยินดีนักใน ปัจจุบันนั้น เมื่อยินดีนักในปัจจุบันนั้น จึงชื่อว่าคลอนแคลนใน ปัจจุบันธรรมทั้งหลาย "" …

เนื้อหานี้กล่าวถึงความผูกพันของวิญญาณกับอำนาจฉันทราคะในปัจจุบัน และการศึกษาจิตในมุมมองของอาจารย์ภายในพระสูตรที่ทำให้ผู้คนสามารถรู้ถึงจิตของคนอื่นได้ ในอุปมาเปรียบเทียบกับดอกไม้ที่สามารถเชื่อมต่อกันได้

…ารมณ์ อัชฌัตตา รมณ์ พหิทธารมณ์ และ นวัตทัพพารมณ์ เป็นไปอย่างไร ? คือนา คตังสญาณนั้น ในกาลที่รู้ว่า "บุคคลผู้นี้ ในอนาคต จักเกิดในกามา วจรภพ" ก็เป็นปริตตารมณ์ ในกาลที่รู้ว่า "บุคคลผู้นี้ในอนาคต จัก เกิดในรู…

เนื้อหาว่าด้วยการเป็นไปในอารมณ์ 4 ของทิพพจักขุญาณ ซึ่งประกอบด้วยปริตตารมณ์, ปัจจุปันนารมณ์, อัชฌัตตารมณ์ และพหิทธารมณ์ โดยระบุลักษณะการเห็นรูปและอารมณ์ที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน ขณะเดียวกันก็ได้อธิบายถึงอน

… คงไว้ตามรูปของศพหลังอันเป็นประธาน เดิมเป็นลิงใวดาวะได เกิดไว้ด้วยกัน ดังว่า เอโก ปลูกโล=เอก-ปลูกโป บุคคลคู่เดียว ข้ออธิบายแต่เอกศพที่ข้องกับบุคคล และลงวิปัตติที่เอกศพเสมอกันนั้น ปุจคล คงจิ้งและวนะได้ตามเด…

บทความนี้อธิบายเรื่องสมาธิและติชฌาณในบาลีไวราณี โดยเน้นการลบวิปัตติเมื่อเข้าสมาธิ และการเปลี่ยนแปลงตามกฎของสมาธิ รวมถึงการอธิบายเกี่ยวกับโลก คัพธ์ รวมถึงการเข้าใจในอุทธรณ์ที่ต้องใช้ในการสบประมาทเมื่อเ

…อกโอก ปกโจ-เอกปกโโจ ข้างข้างหนึ่ง วี. บูพพ. กัมม. ข. เอกปกโโจ หิโต ยศ สส โส=ปกหนוד ข้างข้างหนึ่ง ของบุคคลใด (วาเดน อันสม) ขัดแล้ว บุคคลนั้นซ้ำว่าข้างข้างหนึ่งอ้อมลมจัดแล้ว. ฉูจิทูพุทพิชา, บูพพล. ค. ปัญหาสุ…

…ญของการทำความเข้าใจศัพท์ในบริบทของการบำบัดรักษา ที่สามารถนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน รวมถึงการช่วยให้บุคคลที่มีอาการสุขภาพเข้าใจปัญหาของตนเองได้ดีขึ้น.

…าก อันนี้ว่านิเป็นคุณศพท โดย วิ. ในตำรับนี้ว่า อภิจูณา อสุจิ ปกติ อภิจูณา แปลว่า อภิญฺม เป็นปกติ ของบุคคลนั่น (บุคคลนั้) ชื่อว่า มืออิฺญฺมเป็นปกติ. ทยา อสุ ฯ พหลา ทายดู ความเป็นอึดดู ของบุคคลนั่นมาก (บุคคล…

ในเนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับการใช้สามัญญิตติเป็นปัจจัยแทนศพทในรูปแบบต่างๆ โดยแยกประเภทการใช้ตามประเภทของนามนาม คุณนาม และกริยา รวมถึงตัวอย่างที่สื่อให้เห็นถึงความหมายและการใช้งานในบริบทต่างๆ ว่าด้วยประ

…าศัยท่านหน้า คือ ปุร- จึงเป็น ปุริมะ เป็นดังนั้น แผนกิริยายบาคต วิ. ว่า ปฏิ โต อุติส ฯลฯ ปฏิโตโม บุคคลของชนนันั้น มีอยู่ เหตุนัน (ชนนัน) ชื่อปฏิ คิยะ มีคุณธร. อัย ปัจจัย มนุษยาชาติยา ชาติ มานุษยาชาย …

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการวิเคราะห์คำศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับประชุมและชนในมนุษยชาติ โดยเน้นความหมายและการใช้คำในบริบทต่าง ๆ เช่น อภิบาลบัลลังก์และชื่อชนที่มีคุณธรรม รวมถึงการทำความเข้าใจเกี่ยวกับปัจจัยต่าง ๆ