บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 152 / 223

… - ปัญญามีตั้งถึงกุษณูปะพรัวา วันอาณา - หน้าที่ 952 กล่าวว่า โจทกุตา ตรงหมายถึงการอุปสมบทของอัพพุ- บุคคล มีมั่นเท่ากับเป็นต้น. แต่คำที่มาในกรณีว่า "ตามที่ ๑, ตรงหมายถึงกรรมไม่พร้อม หน้า ๒ อย่าง, ที่ ๒ ตร…

ในบทนี้มีการกล่าวถึงความหมายของคำว่า 'โจทกุตา' ซึ่งหมายถึงการอุปสมบท และการเข้าใจกรรมของภิกษุที่ไม่มีอาบัติเกี่ยวกับการวางตน รวมถึงการปฏิบัติตนของภิกษุในสถานการณ์ต่างๆ เช่น การพูดคำจริงและการประพฤติตน

ประโยค - ปัญญามิติปลากกก อรรถถกพระวินัย ปริวาร วัดเมนา - หน้าที่ 965 หรือบุคคลดี เมื่อว่า บุคคลดี พึงทราบว่า "ทิ้งอนุสาวนาเสียเท่า." ก็วิฉินฉันในคำว่า ทุตูต คอโตนี พึงทราบดังนี้ …

ข้อความนี้พูดถึงประเภทแห่งพยัญชนะและสระในพระวินัย โดยเสนอความรู้เกี่ยวกับเสียงของพยัญชนะต่างๆ และการจัดประเภทของสระที่สำคัญ เช่น ครุ และ ลุหุ รวมถึงแนวทางที่ภิกษุควรทำเพื่อเข้าใจอักษรและวรรณกรรมที่เกี

…สมมุติแล้ว พึงให้ที่ส่วนก่อนเหล่านั้น ผูมาแล้วในเวลาแห่งผลไม้ ภิกขูที่สมังไม่ใสมุติ พึ่งอปลุกนิให้. บุคคลผู้สีนะสะเบียงดีดี พ่อค้าเกวียนผู้จะเดินทางดีดี อิสริชนอันดีดี มา ขอ พึ่งอปลุกนิให้, [๒๒๓] เมื่อเขาเ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเก็บผลไม้ที่อนุญาตในวัด โดยมีการสวดประกาศเพื่อให้ชนรอบวัดเข้าใจเกี่ยวกับการใช้ผลไม้จากต้น รวมถึงคำแนะนำในการเก็บผลไม้และการห้ามผู้ถือผลไม้นั้น รวมทั้งการกระทำของภิกขุในด้านการจัดการ

…์ ปาตุกมฺมาติกุตตญ ปฏิญติ โหติ เศษชาญ วามิ อาปชุติ ปีตฺถุเจ : ปิโสติจิตฺติ อนิมานิ อุตตริ อุณาหติ บุคคลทุกปฺวณฺธ นาย" วุฒนเมน เวทิตพุท ฯ สุราปานุตฺธิญาณุต มุชฺกาวิโ คสฺส ปาณาอาติ อิมานิ ปนุตฺเทว อุณาโม…

…ใจปัญหาที่อาจเกิดจากการดื่มสุราในทางศาสนาได้ดีขึ้น ด้วยการเน้นที่ศึกษาอำนาจของสุราและอิทธิพลที่มีต่อบุคคลและสังคม และบรรยายถึงปัญหาต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้นจากการละเมิดข้อห้ามดังกล่าว

ประโยค ๕๕ มังคลัดทานนี้น่าแปล เล่ม ๓ หน้า ๑๔ บุคคลทั้งหลาย สองบทว่า มุ่ง วิจฉาเถาวะ ความว่า พระทักษิไนยบุคคลนั่นแหละบัวปาก อธิบายว่า เพราะให้บัวปากด้ว…

…ยถึงกรรมที่เขาได้กระทำ ทำให้เขาเข้าถึงสวรรค์ถึง 3 ครั้ง อธิบายถึงความหมายของเจดนาต่างๆ และการช่วยให้บุคคลได้เข้าใจถึงการให้ผลของกรรมในชีวิต.

…ถือเอา เพราะไม่สามารถใบอันให้ผลตามมุ้งหมาย เหตุวามที่ท่านทำที่พอเก่าว่าต้องการไม่บูรุ่นณ์ กษาทานใด บุคคลหวังเฉพาะผลโดยไม่ต้องเป็นต้นว่า บุญอันสำเร็จด้วยทานนี้แหละ จงเป็นไปเพื่อความเจริญประโยชน์สุขตาไป แล้…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับหลักการและลักษณะของการให้ทานในพระพุทธศาสนา รวมถึงอานิสงส์ที่เกิดจากการทำดี เช่น การบริจาคที่ไม่ได้มาจากอำนาจของความกลัวหรือความรัก การรดสัตว์ส่งผลดีต่อผู้ให้ การทำทานในรูปแบบต่

…ลี มีเจ้า ๓๗๓ (เจ็ดพันเจ็ดร้อย เด่น) พระองค์ เจ้านั้นทั้งหมด ประชุมกันปรึกษาว่า ท่าน ทั้งหลายจะเลือกบุคคลผู้หนึ่ง ที่สามารถจะยึดเหนี่ยวใจของประชาชน แล้วจัดการแว่นแคว้นได้' เลือกกันอยู่ เห็นสิเหชาครู มา ทำค…

บทความนี้นำเสนอแนวคิดทางการเมืองและแนวความคิดเกี่ยวกับการให้ทานจากอรรถถกะสีห์สูตร โดยเฉพาะการเลือกผู้นำที่มีความสามารถในการยึดเหนี่ยวใจประชาชนและการให้ทานที่มีความสำคัญในสังคม นอกจากนี้ยังวิเคราะห์ถึง

…ุดตรัสนว่า 'นาวา สนททิสฺธิ ความว่า ชื่อว่า อนุคคลพึงเห็น เพราะเป็นผลอันไม่เป็นไปในสัมปรายภพ คือ อัน บุคคลพึงสวยเอง เป็นของประจำตัวของเป็นไปในภิฑุ-ธรรม หลายบทว่า สาหท กตนุ สุภามุตฺเกนวา ติฏฺฐิต คำว่า ทายกย่…

เนื้อหาว่าด้วยการให้และความสำคัญของทานในพระพุทธศาสนา โดยพระผู้มีพระภาคตรัสถึงผลการทำบุญผ่านการทานซึ่งสร้างความเป็นสุขให้กับผู้ให้และผู้รับ นอกจากนี้ยังเน้นถึงคุณค่าของการทำกุศลที่สามารถให้ผลดีในการดำเ

…่น ทายกชื่อว่า เป็นนายให้ เพราะปล่อยตนจากความ เป็นทาสแห่งตนแท้ในไทยธรรมันครอบงำเป็นไป อีกอย่างหนึ่ง บุคคลใดชื่อว่าเป็นทายก เพราะให้เป็นปกติ ผู้นั้น โดยประเภทแห่ง ความเป็นไปในทาน มีประการเป็น ๓ คือ ทาสแห่งท…

เนื้อหาพูดถึงการจำแนกประเภทของทายกในบริบทของทาน โดยมีการอธิบายถึง 3 ประเภท ได้แก่ ทาสแห่งทาน, สหายแห่งทาน และนายแห่งทาน ซึ่งมีความหมายและความสำคัญต่างกันในอรรถกถา โดยเฉพาะการทำความเข้าใจถึงคำว่า 'ทาน'

…ื่นจากนันก็ พึ่งนำรวม (สามก.). ในภัสชทาน. [๓๓] ผู้อาวุโปิจัย ๔ ย่อมได้สรุปอย่างนี้ เหตุนี้นั้น ทาน บุคคล พึงให้เป็นไปตามเอง, แม้ญาตามสกุล (กี) ไม่พึงตัดเสีย. เพราะแม้ยัญฯนันก็มีผลมากเหมือนกัน. เหตุนี้ พระ…

เนื้อหาในบทความนี้พูดถึงพระเจ้าโลกลามและอุปทานของพระเถรต่างๆ ที่ได้มีการนำเสนอในคัมภีร์มาหก โดยมีการสรุปเกี่ยวกับความสำคัญของการให้ทานในพระพุทธศาสนา และเจตคติที่ควรมีต่อการให้ โดยยกตัวอย่างจากเหตุการณ

…มตามที กล่าวแล้ว ชื่อธรรมทั้งปวง. บทว่า ธรรมทาน ได้แก้ การแสดง ธรรม." [๔๓] อรรถถากรรมบว่า "ก็แม้บาปบุคคลพึงอวลิจเรส่น กับปลิวล่วงแต่พระพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้า และพระอิณาสพ ทั้งหลายผู้เป็นตติ ฯ กัน ในห้…

บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับธรรมทานซึ่งถูกยกย่องให้เป็นสิ่งที่มีคุณค่ามากที่สุดในบรรดา...เสนอว่า ความดีที่เกิดจากการถวายธรรมทานจะแสดงถึงความเป็นผู้มีอุปการะที่แท้จริง และการฟังธรรมที่ถูกต้องจะนำมาซึ

…อกจากนี้ในภูมิแห่งสาลยกสูตรนั้นว่า "เจตนาอันเป็นไป แล้วอย่างนั้น ชื่อว่าธรรมจริงา เพราะวิเคราะห์ว่า บุคคลอ่อม ประพฤติธรรมด้วยเจตนาอันนั้น นี่ง ประโยคอันนี้ของคนานั้นเป็น สมุฏฐาน บันฑิตถึงเห็นว่า 'เป็นธรรมม…

ในเนื้อหานี้มีการอธิบายเกี่ยวกับการประพฤติธรรม ซึ่งถือเป็นหลักการสำคัญในพระพุทธศาสนา อรรถกถาว่าด้วยมงคลสูตรเสนอแนวคิดเกี่ยวกับความประพฤติธรรม โดยแบ่งออกเป็น 11 ประการและใช้คำว่า 'ธรรมจริงา' เพื่อบ่งบอ

…่อน พรหมทั้งและคุณทั้งหลาย ธรรมจริยสมรอยทางกายมี ๓ อย่าง เป็นไฉน ? ดูก่อนพรหมทั้งและคุณทั้งทั้งหลาย บุคคลบางพวกในโลกนี้ ย่อมเป็นผู้ล่ากับสัตว์มีชีวิตให้ลดลงไป. วันขาดจากการยังสัตว์ มีชีวิตให้ลดลง เป็นผู้มุ…

บทความนี้อธิบายถึงการปะพฤติกรรมของมนุษย์ในแง่ของธรรมจริยสมรอย โดยอิงจากคำสอนในพระไตรปิฎก ความสำคัญของการมีความละอายในพฤติกรรมและการประกอบคุณงามความดี มีการแบ่งธรรมจริยสมรอยทางกาย ทางวาจา และทางปัญญา โ

… ดูก่อนพราหมณ์และคุณดีทั้งหลาย ธรรมจริยสมจริง ทางวาจา ๔ อย่างเป็นไง ? ดูก่อนพราหมณ์และคุณดีทั้งหลาย บุคคลบางคนในโลกลิ ย่อมเป็นผู้สวาสวาท เ็นขาดำจากสวาสวา, ไปนะสภากีดี ในบริษัทดีดี ในท่ามกลางหมู่ญาติกลัดดี …

ในบทนี้กล่าวถึงบทบาทของหญิงที่มุ่งมั่นดูแลครอบครัว ทั้งบิดา พี่น้อง และญาติ นอกจากนี้ยังเสนอความสำคัญของการพูดจาที่มีธรรมจริยาที่มากกว่าสามัญชน โดยการเป็นผู้ที่พูดจริงและสนับสนุนความสัมพันธ์ในสังคมอย่

…่อนพราหมณ์และ คุณหนอทั้งหลาย ทีธรรมวิถีสมจริงทางใจ ๓ อย่างเป็นไฉน ? ดูก่อน พราหมณ์และคุณหนอทั้งหลาย บุคคลบางพวกในโลกนี้ เป็นผู้มากไป ด้วยความไม่แหงลง เป็นผู้ไม่แหย่ลงทรัพย์เป็นอุปกรณ์เครื่องเปล่งใจ ของบุคค…

เนื้อหาพูดถึงการกล่าวคำที่เป็นประโยชน์แก่ชุมชน และการปฏิบัติตนให้มีความสุข โดยยกตัวอย่างว่าทรัพย์และการกระทำต่างๆ มีผลต่อจิตใจ มีกฎเกณฑ์และธรรมวิธีที่เป็นจริงในการดำเนินชีวิตและการทำดี การมีมรรคา บิดา

…ีก็นั้นแควร กล่าว อนุญาตสุญฺทิฏฐิ คือ หาว่าสฺุประโยชน์ไม่." [๒๓] อรรถกถาจูฬฑีดิโปปมสูตรเป็นต้นว่า "บุคคลอึ่งว่า กลาวที่ เพราะอรรถว่า ย่อมกล่าวในกล, อธิบายว่า "บุคคลนั้นกำหนด กลอันควรถูกกล่าวแล้วจึงกล่าวว่…

บทความนี้กล่าวถึงการกล่าวคำในทางพระธรรม โดยเน้นว่าการกล่าวคำมาก ๆ สามารถที่จะทำให้ผู้อื่นรู้ได้ถึงความจริง มีการพูดถึงอรรถกถา จูฬฑีดิโปปมสูตร และการปฏิบัติของผู้ที่มีวาจาอันมีหลักฐาน พร้อมทั้งการพิจาร

…ตาน ปริทานนฺ." [๒๖] นัยอันมาแล้วในอรรถกถาสัลลักษณ์ว่า "ความคิดเห็น คือมาม อันวิญญาณสนสนธิแล้วองค์บุคคลนั้นมีอยู่ เหตุนันบูค นนั้น ชื่อว่า สมาทิจิกิ (ผู้มีความคิดเห็น) มือธิบว่า บุคคล ผู้เป็นสมาทิจิกิน…

ในอรรถกถาสัลลักษณ์เสนอแนวคิดเกี่ยวกับความเชื่อและผลของกรรมที่ผู้คนมีให้ โดยกล่าวถึงบุคคลที่มีความเห็นและผลของกิจกรรมต่างๆ ที่ทำขึ้น อรรถกถาตีความถึงความสำคัญและผลที่เกิดจากการกระทำเหล่านั้…

…็นอุปนิสัยแห่งเทวโลกเบื้องบน. จริงอยู่ กุศลกรรมบถ ๑๐ ประการ ชื่อว่า ศีล, การบริหารกสิณ ย่อมสำเร็จแก่บุคคลผู้มีศีลเท่านั้น เพราะเหตุนี้ บุคคลดังอยู่ในศีลแล้วทำบริหารกสิณยังปฐมฌานให้เกิดขึ้นแล้ว ย่อมบังเกิดใ…

… ๑๐ ประการ โดยพระผู้พระภาคทรงแสดงถึงความสำคัญของศีลและการบริหารกสิณในการเจริญฌาน และผลที่เกิดขึ้นกับบุคคลที่มีศีลที่ดี ในการที่จะบังเกิดในชั้นต่ำและสูง ได้แก่ งาน บุคคลที่เจริญวิปัสสนาและทำบารมีจนบรรลุพระอ…

… ถึงดังนั้น ย่อมเป็นคำสักว่่าวิทธาร ราวว่ามเป็นเหตุของเจตนาและเป็นเครื่องทำเจตนานั้น เพราะเจตนานั้น บุคคลจะพิากำหนฏได้ด้วยการนั้น เหตุนัน ความเป็นไปของเจตนา มีชื่อว่า กายกรรมอันเป็นไปอยู่ เพราะความเป็นไปแห…

เนื้อหานี้กล่าวถึงคำสอนของพระพุทธเจ้าเกี่ยวกับการประพฤติธรรม ซึ่งเน้นถึงความสำคัญของกายกรรมในฐานะที่เป็นทวารของการทำความดี โดยการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างวิญญูและเจตนา อีกทั้งบรรยายถึงปัจจัยที่มีผล

…้นไป ย่อมสว่าง ดังนี้เป็นต้น อีกอย่างหนึ่ง คำว่า ปาย ปฏิวริต นั้น บันฑิตพึงทราบความว่า สัตว์อ้น บุคคลอ่อนด้วยดนธรรมนัน เหตุนี้ปรนน จดนธรรมนันจึงชื่อว่า ปาณาติบาต คือ สังเสสธรรมมิเดานาเป็นประธาน อันปร…

เอกสารนี้นำเสนอการวิเคราะห์ประโยคในมังคลัตถ์เกี่ยวกับความเข้าใจในช่วงเวลาและวัตถุในธรรมะ บทนี้ชี้ให้เห็นถึงการแปลความหมายของประโยคต่าง ๆ เพื่อให้บัณฑิตสามารถเกี่ยวโยงกับการศึกษาและการปฏิบัติธรรมได้อย่