หน้าหนังสือทั้งหมด

บทที่ 7: สรุปประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา
238
บทที่ 7: สรุปประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา
…ปทั้งเอเชียและยุโรป แม้พระสัทธรรมที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้จะเป็นสัจธรรมที่ไม่เสื่อมไปตามกาลเวลา บุคคลใดที่ปฏิบัติตามคำสอนอย่างครบถ้วนสมบูรณ์ทั้งปริยัติ ปฏิบัติ ก็จะยังให้เกิดปฏิเวธคือ การบรรลุธรรมในระด…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้แสดงให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงศาสนาในสังคมอินเดีย ผู้คนละทิ้งความเชื่อดั้งเดิมไปสู่พระพุทธศาสนาโดยเฉพาะในยุคพระเจ้าอโศกมหาราช ซึ่งถือเป็นยุคทองที่พระพุทธศาสนาแพร่กระจายไปยังดินแดนต
วาทศาสตร์และการสื่อสาร
41
วาทศาสตร์และการสื่อสาร
…่มีผู้สนใจศึกษากันมาก ทั้งนี้เพราะช่วยส่งเสริมอาชีพหลักทั้งหลาย แทบทุกอาชีพให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น บุคคลไม่ว่าจะมีอาชีพใด ก็ต้องใช้การพูดทั้งสิ้น หาก บุคคลเหล่านี้มีความสามารถในการพูดได้อย่างมีประสิทธิผล …
วาทศาสตร์หมายถึงการศึกษาการสื่อสารความคิดและความรู้สึกผ่านสัญลักษณ์ ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญในการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและข้อมูลต่าง ๆ การสื่อสารนี้มีความสำคัญในทุกอาชีพ โดยช่วยเสริมประสิทธิภาพการทำงานและสร้า
หลักสำคัญของการติดต่อสื่อสาร
42
หลักสำคัญของการติดต่อสื่อสาร
(4) ผู้รับสารหรือผู้ฟัง (Receiver or Listener) คือ บุคคลหรือกลุ่มคนที่เป็นเป้าหมายของ การสื่อสาร ผู้รับหรือผู้ฟังจึงเป็นเป้าหมายที่ผู้ส่งสารหรือผู้พูดตั้งใจ…
บทความนี้กล่าวถึงผู้รับสารหรือผู้ฟัง ที่เป็นเป้าหมายของการสื่อสาร และอธิบายถึงหลักสำคัญของการติดต่อสื่อสารที่มีอยู่ 7 ประการ เช่น ความน่าเชื่อถือ ความเหมาะสมกลมกลืนกับสภาพแวดล้อม และความชัดเจน โดยการต
สัมมาสมาธิ และ ไตรสิกขา
84
สัมมาสมาธิ และ ไตรสิกขา
…ิจึงมีความสำคัญสูงสุดในบรรดา มรรคทั้งปวง ทำนองเดียวกับความไม่ประมาทที่กล่าวมาแล้วข้างต้น เพราะการที่บุคคลจะเป็นผู้ “ไม่ประมาท” ได้อย่างสมบูรณ์ บุคคลผู้นั้นจะต้องมีสติกำกับตนเองอยู่ตลอดเวลา การที่บุคคล นั้น…
สัมมาสมาธิเป็นการตั้งใจมั่นอยู่ในภาวนาตามหลักธรรม 7 ข้อ ซึ่งช่วยให้เกิดความสว่างในใจและเห็นธรรมะที่บริสุทธิ์ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสว่าการมีจิตเป็นหนึ่งเดียวเป็นสิ่งสำคัญ ซึ่งรวมถึงสัมมาทิฏฐาน, สัม
จักรแก้วและจักรวรรดิวัตรของผู้ปกครอง
98
จักรแก้วและจักรวรรดิวัตรของผู้ปกครอง
…มณพราหมณ์ สัตว์จำพวกเนื้อและ นกโดยธรรม การกระทำสิ่งที่ผิดแบบแผนอย่าได้เป็นไปในแว่นแคว้นของลูก อนึ่ง บุคคลเหล่าใด ในแว่นแคว้นของลูกไม่มีทรัพย์ ลูกพึงให้ทรัพย์แก่บุคคลเหล่านั้น อนึ่ง สมณพราหมณ์เหล่าใดประพฤติ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการให้คำแนะนำจากพระราชฤาษีแก่พระราชาองค์ใหม่เกี่ยวกับการปกครองตามธรรม โดยการรักษาศีล 5 และการให้ความเป็นธรรมแก่ประชาชน การปกครองยังส่งผลต่อการปรากฏของจักรแก้ว ซึ่งแสดงถึงชัยชนะและความเ
ความหมายและองค์ประกอบของชีวิตมนุษย์
103
ความหมายและองค์ประกอบของชีวิตมนุษย์
…เป็นกอง หรือเป็นพวก ๆ ขันธ์ 5 จึงหมายถึง สิ่งที่ประชุมกันเข้าเป็นหน่วยรวม ซึ่งบัญญัติเรียกว่า สัตว์ บุคคล ตัวตน เรา เขา สิ่งที่แยกกันไว้เป็นกลุ่มเป็นกอง หรือเป็นพวกๆ จำนวน 5 อย่าง คือ รูป เวทนา สัญญา สังขา…
บทความนี้กล่าวถึงคำว่า 'มนุษย์' ที่มีรากศัพท์มาจากภาษาบาลี ว่ามาจาก 'มนุสส' ที่แสดงถึงผู้มีใจสูง ซึ่งรวมถึงการมีศีลธรรมและความประพฤติที่ดี สำหรับองค์ประกอบของชีวิตมนุษย์จะประกอบด้วยขันธ์ 5 ซึ่งคือรูป
ความโลภและกรรมในพุทธศาสนา
111
ความโลภและกรรมในพุทธศาสนา
…ามิ เจตยิตฺวา กมุม กโรติ กาเยน วาจาย มนสา” หมายความว่า ภิกษุทั้งหลาย เจตนา นั่นเอง เราเรียกว่า กรรม บุคคลจงใจแล้ว จึงทำด้วยกาย วาจา ใจ กรรมหรือการกระทำ จึงต้องมี พื้นฐานจากเรื่องของเจตนา เจตนา หมายถึง สภาพ…
ในบทนี้มีการอธิบายเกี่ยวกับความโลภในมุมมองของพุทธศาสนา โดยมีการแสดงให้เห็นว่าความโลภเป็นความหิวจัดทางจิตที่ไม่รู้จักพอ แม้จะมีความสมบูรณ์ทางวัตถุ แต่ใจไม่อิ่มรู้จักอิ่มพอ ขณะที่กิเลสตระกูลโทสะทำให้จิต
กรรมและกุศลกรรมในพระไตรปิฎก
112
กรรมและกุศลกรรมในพระไตรปิฎก
…รรม ตามอำนาจของ ต้นเหตุที่เกิดขึ้น และผลที่ปรากฏ 1.) ฝ่ายกุศลกรรม หมายถึง กรรมฝ่ายดี เป็นการกระทำที่บุคคลทำด้วยอโลภะ อโทสะ อโมหะ เป็นการกระทำที่ไม่มีโทษ ไม่เดือดร้อนในภายหลัง มีจิตแช่มชื่นเบิกบาน มีสุข เป็…
เนื้อหานี้พูดถึงกรรมที่แสดงออกได้สามทาง คือ กาย วาจา และใจ โดยแบ่งเป็นกุศลกรรมและอกุศลกรรม กุศลกรรม คือการกระทำที่ดี ทำด้วยอโลภะ อโทสะ อโมหะ ซึ่งทำให้เกิดสุขและไม่มีโทษ กุศลกรรมบถ 10 มีการแบ่งการกระทำ
การลดกิเลสด้วยทาน ศีล และภาวนา
114
การลดกิเลสด้วยทาน ศีล และภาวนา
…ลภะ โทสะและโมหะ อยู่ได้เรื่อย ๆ จนหมดในที่สุด 2.) ฝ่ายอกุศลกรรม หมายถึง กรรมฝ่ายชั่ว เป็นการกระทำที่บุคคลทำด้วยโลภะ โทสะ โมหะ เป็นการกระทำที่มีโทษ เดือดร้อนในภายหลัง มีน้ำตานองหน้า ร้องไห้อยู่ มีทุกข์เป็นผ…
การลดกิเลสทั้ง 3 ตระกูล (โลภะ โทสะ โมหะ) สามารถทำได้ด้วยการให้ทาน รักษาศีล และเจริญภาวนาอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งจะช่วยลดอกุศลกรรมที่เกิดจากโลภะ โทสะ และโมหะ ควรหลีกเลี่ยงการกระทำที่เป็นอกุศลกรรม เช่น การฆ่า
การบริหารจัดการห้องเพื่อบ่มเพาะนิสัยที่ดี
119
การบริหารจัดการห้องเพื่อบ่มเพาะนิสัยที่ดี
…นห้องทั้ง 5 ให้ดีและต้องมีวิธีการใช้ห้องที่ถูกต้อง” สิ่งแวดล้อมในที่นี้ คือ รูป แบบห้อง อุปกรณ์ และ บุคคล ส่วนวิธีการใช้ห้อง คือ วิธีการใช้ที่ทำให้เกิดนิสัยที่ดีขึ้นนั่นเอง (1) รูปแบบห้องเราต้องคิดว่า รูปแ…
…นห้องที่ดี รูปแบบห้องต้องเอื้อต่อการบ่มเพาะนิสัย และอุปกรณ์ในห้องต้องเกื้อหนุนต่อการพัฒนานิสัยดี และบุคคลในพื้นที่ต้องเป็นแบบอย่างที่ดี เช่น บิดามารดา ครู สังคมรอบข้าง ซึ่งส่งผลต่อการสร้างนิสัยให้เกิดขึ้น …
การคบคนและการปฏิบัติในห้องนอน
120
การคบคนและการปฏิบัติในห้องนอน
…็นประจำด้วย นั่นหมายถึงเราติดนิสัยที่ไม่ดีจากทิศทั้ง 6 นั้นมาแล้ว พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงตรัสสอนว่า “บุคคลคบคนเช่นใดย่อมเป็นเหมือนคนเช่นนั้น” ด้วยเหตุนี้จึงควรคบแต่คนดีและหลีกหนีให้ห่างไกลจากคนพาล ถามว่าหาก…
บทนี้กล่าวถึงความสำคัญของการคบคนดีและหลีกเลี่ยงคนที่ไม่ดี โดยเฉพาะในกรณีที่เป็นผู้มีพระคุณ เช่น บิดามารดา สามารถช่วยกันทำบุญและฟังธรรมเพื่อลดนิสัยไม่ดี นอกจากนี้ยังมีวิธีการใช้ห้องนอนที่ถูกต้องเพื่อพั
การตั้งเป้าหมายในชีวิต
125
การตั้งเป้าหมายในชีวิต
…าหมายนั้น เราจะไม่เสีย เวลาไปอย่างเปล่าประโยชน์และจะประสบความสำเร็จในชีวิตได้อย่างรวดเร็ว มีตัวอย่างบุคคล ผู้หนึ่งซึ่งเป็นต้นแบบในการตั้งเป้าหมายชีวิตในทางโลกและสามารถดำเนินชีวิตไปสู่เป้าหมายนั้น ได้เป็นอย…
การสร้างบารมีเพื่อเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระอริยสาวกนั้นต้องใช้เวลานาน แต่ระยะเวลาในการดำเนินชีวิตโดยไร้เป้าหมายมักจะนานกว่าเมื่อดำนเนินชีวิตโดยไม่มีทิศทางที่ชัดเจนจะนำไปสู่การเสียเวลาที่ไม่จำเป็น
อคติและการปกครองในพระไตรปิฎก
146
อคติและการปกครองในพระไตรปิฎก
…(4) ภยาคติ แปลว่า ลำเอียงเพราะกลัว ได้แก่ กลัวอิทธิพล ฯลฯ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า “ภิกษุทั้งหลาย บุคคลใดละเมิดความชอบธรรม เพราะ ฉันทาคติ โทสาคติ โมหาคติ ภยาคติ ยศของบุคคลนั้นย่อมเสื่อม ดุจดวงจันทร์ข้างแ…
เนื้อหานี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับอคติและการปกครองตามหลักพระพุทธศาสนา โดยเน้นการไม่วางตนสูงส่งเกินไปในฐานะผู้ปกครองและการละเว้นอคติ 4 ประการ ได้แก่ ฉันทาคติ, โทสาคติ, โมหาคติ, และภยาคติ ซึ่งสามารถสร้างควา
อายุศาสนาและการบัญญัติสิกขาบทในพระพุทธศาสนา
180
อายุศาสนาและการบัญญัติสิกขาบทในพระพุทธศาสนา
…ดา เป็นผู้เที่ยงเป็นผู้ที่จะตรัสรู้ในเบื้องหน้า” กล่าวคือ พระภิกษุทั้ง 500 รูปนั้นต่างก็เป็นพระอริย บุคคล จึงรู้ว่าอะไรควรทำ อะไรไม่ควรทำ ไม่ทำในสิ่งที่ผิดพลาดให้เกิดความเสื่อมเสีย จึงยัง ไม่มีความจำเป็นต้…
บทความนี้สำรวจเกี่ยวกับอายุการดำรงอยู่ของพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างอายุของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทั้งสามองค์และการบัญญัติคำสอนและวินัยที่ช่วยรักษาศาสนาให้ยั่งยืน ตัวอย่างที่นำเสนอ ได้แก่ ความสำคัญของการบั
ปาราชิกและสิกขาบทในพระไตรปิฎก
188
ปาราชิกและสิกขาบทในพระไตรปิฎก
…สสและปาจิตตีย์” หาก เป็นทางโลกอนิยตเปรียบเหมือนกับคดีที่มีทางตัดสินลงโทษได้หลายระดับขึ้นอยู่กับพยาน บุคคลที่เชื่อถือได้หรือผู้เห็นเหตุการณ์ บทที่ 7 นิติศาสตร์ในพระไตรปิฎก DOU 177
บทความนี้กล่าวถึงปาราชิกซึ่งหมายถึงการพ่ายแพ้ในเส้นทางนักบวช ทำให้ภิกษุสูญเสียสถานภาพและไม่สามารถกลับไปบวชได้ ผู้ที่ล่วงละเมิดแล้วจะต้องอาบัติปาราชิกและไม่สามารถแก้ไขได้ ขณะที่สังฆาทิเสสเป็นสิกขาบทที่
สิกขาบทและพุทธบัญญัติ
191
สิกขาบทและพุทธบัญญัติ
…การจะทำอย่างนี้ได้ผู้บัญญัติพระวินัยจะต้องเป็นผู้รู้แจ้งโลก คือต้องเป็นพระสัมมา สัมพุทธเจ้าเท่านั้น บุคคลอื่นแม้เป็นพระอรหันต์ก็ไม่สามารถทำได้ เพราะแม้จะหมดกิเลสแล้ว แต่ยังไม่ได้เป็นสัพพัญญูรู้แจ้งโลกเหมือ…
เนื้อหาวิเคราะห์ถึงลักษณะของสิกขาบทในพระพุทธศาสนาที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบัญญัติ ไม่ได้เกิดจากมติคณะสงฆ์ และไม่เป็นไปตามระบบประชุมปรึกษาหารือเหมือนกฎหมายในทางโลก การเริ่มต้นนี้มาจากความรู้แจ้งโลกของพ
การระงับอธิกรณ์ในพระวินัย
200
การระงับอธิกรณ์ในพระวินัย
…รรมวินัย” ก็ให้ระงับด้วยสัมมุขาวินัยก่อน คือ การระงับ ในที่พร้อมหน้า 4 อย่างคือพร้อมหน้าสงฆ์, ธรรม, บุคคล และวัตถุ โดยลำดับแรกให้ภิกษุที่ เกี่ยวข้องทั้งหมดประชุมกัน เมื่อประชุมกันแล้ว พึงพิจารณาธรรมเนติ เม…
เนื้อหาเกี่ยวกับปฏิญญาตกรณะซึ่งเป็นการระงับอธิกรณ์ตามคำรับสารภาพ และวิธีการระงับอธิกรณ์อื่นๆ เช่น ตัสสปาปิยฬิกา เยฮุยยสิกา และติณวัตถารกวินัย การระงับในกรณีวิกฤตเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยป้องกันการแตกแยกในห
ความสำคัญของอริยทรัพย์
216
ความสำคัญของอริยทรัพย์
… ผู้ประกอบด้วยปัญญาในโลกนี้ แม้ในเวลาที่ตนตกทุกข์ก็ยังประสบสุขได้” สมัยหนึ่ง อริยทรัพย์นั้นจะช่วยให้บุคคลคลายจากทุกข์และพ้นจากความทุกข์ได้อย่างถาวร ซึ่ง ต่าง จากโภคทรัพย์ที่ให้ความสุขได้เพียงชั่วคราวแต่ไม่…
อริยทรัพย์นั้นเป็นทรัพย์ที่มีความสำคัญมากกว่าโภคทรัพย์ พระมหากัปปินเถระได้กล่าวว่า แม้จะสิ้นทรัพย์ แต่ผู้มีปัญญายังคงมีชีวิตอยู่ได้ และปัญญาช่วยให้เข้าใจและคลายทุกข์ได้อย่างถาวร ต่างจากโภคทรัพย์ที่ให้
พระนางปฏาจาราภิกษุณีและพระสุรเสียงของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
249
พระนางปฏาจาราภิกษุณีและพระสุรเสียงของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…สัมมาสัมพุทธเจ้า พระสุรเสียงที่เปล่งออกจากพระโอษฐ์ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้านั้นประกอบด้วยองค์ 8 ประการ บุคคลใดได้ฟังแล้วย่อมเกิดความเลื่อมใสศรัทธามีจิตน้อมไปเพื่อการปฏิบัติตามคำสอน อันเป็นเหตุให้ตรัสรู้ธรรมตา…
หญิงคนหนึ่งเผชิญกับความสูญเสีย พบกับความเศร้าโศก จนเกือบจะบ้า แต่เมื่อฟังพระดำรัสของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เธอได้รับสติและบรรลุโสดาปัตติผลจนกลายเป็นพระอรหันต์ในฐานะปฏาจาราภิกษุณี เรื่องนี้แสดงถึงมหัศจรรย
การสื่อสารของพระพุทธองค์กับผู้ฟัง
259
การสื่อสารของพระพุทธองค์กับผู้ฟัง
…้แหละ ภ. ดูก่อนพราหมณ์ ห้วงน้ำคือธรรมมีศีลเป็นท่า ไม่ขุ่น สัตบุรุษสรรเสริญต่อสัตบุรุษ ซึ่งเป็นท่าที่บุคคลผู้ถึงเวทอาบแล้ว บุคคลผู้มีตัวไม่เปียกเท่านั้นจึงจะข้ามถึงฝั่งได้ “ห้วงน้ำคือธรรมมีศีลเป็นท่า” หมายถ…
พระพุทธองค์ทรงใช้ภาษาที่เหมาะสมกับแต่ละกลุ่มผู้ฟัง เช่น สมาคมพราหมณ์ที่สนใจเรื่องการอาบน้ำล้างบาป พระองค์ก็ทรงสอบถามและอธิบายโดยใช้แนวคิดที่เข้าใจง่าย เพื่อให้พราหมณ์เข้าใจว่าห้วงน้ำคือธรรมมีศีลเป็นท่