หน้าหนังสือทั้งหมด

มัจจุราชา และความประพฤติในวรรณคดี
65
มัจจุราชา และความประพฤติในวรรณคดี
…“สองท่าว่า ปาณิตปิดํ ปาณาย คือ ละโทษเครื่องเป็น ผู้พูด คือเจตนาอันยังสัตว์มีชีวิตให้ตกลงไป กล่าวไว้ ปฏิวรโต ความว่า ย่อมเป็นผู้ผิด คือวันขาดจากโทษเครื่องเป็นผู้พูดอันนั้น จำเดิม แต่เวลาที่คนจะตาย สองท่าว…
…้เพียงให้ความรู้ แต่ยังชี้นำให้เกิดการแสดงออกที่ดีต่อสังคม ต้องเข้าใจถึงแนวคิดในงานเขียนนี้ก่อนที่จะปฏิบัติ พูดถึงคนนับจำนวนมากยืนอยู่กับความคิดเชิงลึกในการประพฤติ นอกจากนี้ยังมีการเปรียบเทียบการกระทำที่…
อภิญญา: ความหมายและการตีความในธรรมะ
74
อภิญญา: ความหมายและการตีความในธรรมะ
…นว่า อภิญญา โหติ นี้ บอกว่า พูญนฉิโต คือเป็นผู้มีจิตพิพัฒ ได้แก่ มีจิตเป็นธรรมชาติเสน่ห์ บอกว่า ปฏิกุรมณฑสุโก เป็น ผู้มีความดำริในอดีตในไทยประทุษร้ายแล้ว" .๒. ปฺ สุ. ๑/๒๕५. ๒. ปฺ สุ. ๒/๒๔๕.
บทความนี้เน้นการสำรวจคำว่า 'อภิญญา' ที่มาจากตำราในพระพุทธศาสนา ถ่ายทอดความหมายโดยใช้สุนทรพจน์จากอรรถถถายภรษฎสูตรและอรรถถถายสยมสูตร ผ่านการแสดงความเห็นในทัศนคติที่แตกต่างและการพิจารณาเกี่ยวกับคุณลักษณะ
การเข้าใจธรรมะในมังคลัตถ์
83
การเข้าใจธรรมะในมังคลัตถ์
…งความมีเดียได้ และประโยค ว่าพระจันทร์ส่องขึ้นไป ย่อมสว่าง ดังนี้เป็นต้น อีกอย่างหนึ่ง คำว่า ปาย ปฏิวริต นั้น บันฑิตพึงทราบความว่า สัตว์อ้น บุคคลอ่อนด้วยดนธรรมนัน เหตุนี้ปรนน จดนธรรมนันจึงชื่อว่า …
…ธรรมะ บทนี้ชี้ให้เห็นถึงการแปลความหมายของประโยคต่าง ๆ เพื่อให้บัณฑิตสามารถเกี่ยวโยงกับการศึกษาและการปฏิบัติธรรมได้อย่างถูกต้อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งเกี่ยวกับเรื่องปาณาติบาตและอำนาจแห่งกาล. ความเข้มข้นในหลักธ…
จิตตกฤดูแห่งกราบกอว่ากว่า
91
จิตตกฤดูแห่งกราบกอว่ากว่า
…จะถึงอาขวามเป็นโครงของสูตรหรือชาดกนั้น กล่าวแต่ว่าที่บ่งบอกจากสูตรหรือชาดกนั้นอย่างเดียว. บทว่า ลม- ปฏิสุตวา คือ ถึงซึ่งความงามของงาม. บทว่า ปรวิตฉาต ว คือ รากแห่งไทรอันเป็นเชื่อสายันแน ล่อมงอกขึ้น. บทว่…
เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์จิตและอารมณ์ โดยยกตัวอย่างจากสูตรและชาดกต่างๆ พร้อมกับอธิบายความหมายของศัพท์เฉพาะที่เกี่ยวข้อง ซึ่งนำไปสู่การเข้าใจลึกซึ้งเกี่ยวกับจิตใจและการฝึกฝนจิตเพื่อความผาสุกในภาวะต่
ความคิดเกี่ยวกับมิจฉาทิฏฐิและปรโลก
95
ความคิดเกี่ยวกับมิจฉาทิฏฐิและปรโลก
…ังกรดะตัวนี้นั้น แปล เล่ม ๓ หน้า ๙๕ ประทูร้ายแล้ว เหตุนี้น พระอรรถกถาจึงกล่าวว่า “กิเลสานุ- คตุณึ...ปฏิ โทดี” บาว่า ปฏิญุตจิตสถูปปะ คือ ผู้มีความ คำในอิตัปไลย์พระร้ายแล้ว ประดวồmานำมุรน่าอ้อมเล้ดแล้วธรรม…
…ก ซึ่งคนที่มีความเชื่อในสิ่งนี้จะมีผลกระทบต่อการกระทำทางธรรม ในการทำความเข้าใจที่ถูกต้องจะนำไปสู่การปฏิบัติธรรมอย่างถูกต้องและถูกทิศทาง แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการศึกษาธรรมและการเข้าใจในหลักธรรมของพระพ…
ความหมายและความสำคัญของญาติในพระพุทธศาสนา
109
ความหมายและความสำคัญของญาติในพระพุทธศาสนา
… 'ชนเหล่านั้น' ชื่อว่า ญาติ." อรรถกถาปันตราชาดก ว่า "บกว่าศุบญาติ" ที่มีฝีฝามสมกัน มี ปยกะ มาตุดะ ปฏิฉา มาตุฉา เป็นต้น." ฤทวรรณวรรค ว่า "ปู่หรือคำของปิดมารดา ชื่อ ปยกะ, พี่น้องชายของมารดา ชื่อ มาตวดะ…
เนื้อหาในบทความนี้พูดถึงความหมายของ 'ญาติ' ในบริบทพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างจากอรรถกถาต่างๆ ที่ชี้ให้เห็นถึงความเป็นญาติระหว่างชนกลุ่มต่างๆ รวมทั้งคำอธิบายเกี่ยวกับความสัมพันธ์ในครอบครัว เช่น ปญญาผู้เ
กฎว่าด้วยธรรมอันหาโทษมิได้
122
กฎว่าด้วยธรรมอันหาโทษมิได้
…นหามิได้" [อุโบสถธรรม ๒ อย่าง] บรรดาธรรมเหล่านั้น อุโบสถธรรมมี ๒ อย่าง ด้วยอำนาจ ปกติอุโบสถและปฏิฆารอุโบสถ สมเด็จามนี้ พระอรรถกาถา- ยกว่าว่าในอรรถกถาราชสูตร ในปฐมปดาลาสก์ แห่งถิกนิมมาน องค์ดตรน…
…บวนขาย การปลูกสร้างเมาะไม้ในอาราม และการสร้างสะพาน รวมถึงอุโบสถธรรมที่มีสองอย่างซึ่งมีความสำคัญในการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายโครงสร้างและการปฏิบัติของอุโบสถตามหลักการของพระอรรถกถา ว่าด้วยการเปิดเผย…
การสำรวจความหมายในพระสูตร
123
การสำรวจความหมายในพระสูตร
… คือ ในถงเดือนหนึ่ง ๕ ครั้ง ในถงเดือน นอกนี้ก็อย่างนั้น บทว่า อิธิคุณหมุนติ แปลว่า ย่อมตั้งใจ บทว่า ปฏิชาคโรนติ แปลว่า ย่อมตั้งโดยลำดับ จริงอยู่ สัตว์ ทั้งหลาย เมื่ำนาม ชื่อว่า ย่อมตั้งเพราะความเป็นผู้ช่…
…สนอการวิเคราะห์และตีความสาระสำคัญจากภาราชสูตร โดยพบว่ามีการพูดถึงความสำคัญของคำบาลีและการตั้งใจในการปฏิบัติในหลักธรรมคำสอน การศึกษาและการรำลึกถึงความรู้ที่มีค่าในพระสูตรเพื่อพัฒนาจิตใจและความเข้าใจในพุทธ…
มังคลัตถีที่เป็นเปล่า - เล่ม ๓ - หน้า 125
125
มังคลัตถีที่เป็นเปล่า - เล่ม ๓ - หน้า 125
ประโยค - มังคลัตถีที่เป็นเปล่า เล่ม ๓ - หน้า 125 ปฏิปัณณิถือ: อาจารย์อีกพวกหนึ่งกล่าวว่า "เดือน ๘ เดือน ๑๒ และเดือน ๔ เดือนเท่านั้น (ซื้อว่า ปฏิปัณณิถือ…
เนื้อหาอภิปรายเกี่ยวกับการปฏิบัติในวันอุโบสถ เช่น เดือน ๘ เดือน ๑๒ และเดือน ๔ ที่ได้รับความสำคัญ รวมถึงการบูชาตามคำอรรถกถาและบทบา…
มังคลดาถึ๋เป็นเปล่ เล่ม ๓ - หน้าที่ 147
147
มังคลดาถึ๋เป็นเปล่ เล่ม ๓ - หน้าที่ 147
…่ออรุณขึ้น ก็เข้าไปสู่ป่าม่วง. ในขณะ ที่เขาเข้าไปปั้นเอง อัตภาพอ่อนเป็นทิพย์ก็อัศจรรย์ อัตภาพมี ๑. ปฏิมิสีโก หมายถึงผู้พากษาไม่ยุติธรรม An unfair judge นัยนี้ หมายถึงผู้ตีบู้อื่นหลัง One who talks behin…
เนื้อหาในหน้าที่ 147 ของ 'มังคลดาถึ๋เป็นเปล่า' กล่าวถึงการปฏิบัติอุโบสถของพระองค์และปฏิกิริยาจากการรักษาอุโบสถของผู้คน โดยเฉพาะการวินิจฉัยที่ไม่ยุติธรรมซึ่งเกิดข…
มังคลัตถทีปิ เล่ม ๓ - การทำบุญและกรรมดี
154
มังคลัตถทีปิ เล่ม ๓ - การทำบุญและกรรมดี
…รรณแล้ว. เรื่องบน ๔ คน ขบ. กล่าวว่าด้วยอุบาสก ขบ. [๑๓๕] ส่วนการทำการขวนขวยอ่อนใด้ด้วยอำนาจกาวาวด-ปฏิบัติเป็นต้นแก่อนุผู้แก่ว่า เพราะเหตุนัน ในอรรถกถามวด๓ ในสังคีติสูตร ท่านจึงกล่าวว่า "บันฑิตพึงทราบกร…
ในวันหนึ่ง มีผู้คิดว่ามนะของตนก้าวหน้าจะนำไปสู่นรก จึงได้ทำการสมทานอุบาสกเพื่อบ่มมนะไม่ให้เกิดบาป และมีการพูดถึงอำนาจราคะที่เผาผลาญจิตใจ เพื่อไปหากินเป็นการนำเสนอประเด็นในการกระทำกรรมดี การแสดงธรรมแก่
มังคลดิถี: การบรรยายเกี่ยวกับสามเณรและสมณะ
184
มังคลดิถี: การบรรยายเกี่ยวกับสามเณรและสมณะ
…" [๑๓] ท่านกล่าวไว้ในภิกวิเวกินทร์ ว่า "พระอรธตกา- รยแสดงการขาดพรธา ด้วยสงบเที้่บว่า เสนาสนคุณโห่ จ ปฏิอุปสมฌก คดังนี้ บันดติพิพาทว่า ก็การถือเสนาสนะ แม้ ของอุปสมบนทั้งหลาย ชื่อว่าย่อมระงับ เพราะต้องปราช…
ในเนื้อหานี้มีการอภิปรายเกี่ยวกับความเป็นสมณะของสามเณร และวิธีการปฏิบัติตามพระกฎระเบียบที่สำคัญ รวมถึงความเกี่ยวข้องกับการถือเสนาสนะและการดื่มน้ำมาน่า ตามที่ได้ชี้แจงใน…
มังคลดำ - ความสำเร็จตามธรรมชาติ
193
มังคลดำ - ความสำเร็จตามธรรมชาติ
ประโยค ๑ - มังคลดำก็มีเปล เล่ม ๓ - หน้าที่ ๑๙๓ ปฏิปิกข์ เพราะเหตุนี้ พระอรรถกถาจึงกล่าวว่าคืออเวพรดี บทว่า โยนิโสทิฐิ ควาวว่า สำเร็จโดยธรรมชาติ ประหน…
…ของการกระทำในทางธรรม ทั้งนี้ พระอรรถกถาได้กล่าวถึงความไม่ยินดีในบาปว่าเป็นสิ่งที่ต้องเห็นโทษเพื่อการปฏิบัติงานที่ดี.
ความหมายและผลของบุญศิลในพระพุทธศาสนา
247
ความหมายและผลของบุญศิลในพระพุทธศาสนา
…บุคคล ต้องอยู่ในสมณะแล้วจึงร่ม. ภิทกุฏฐิทนุตสูตรนั้น ว่า “บวว่า เชฎฐิ คือสูงสุด. ด้วย สองบวว่า สรณ ปฏิรูปาย นี่ พระอรรถกถาจึงกล่าวว่า ศิลนั้น อันสนฺตานฺตปุงฺงแตแล้ว. อรรถกถากถากว่า ว่า วีรอิศวาทาน เพราะ…
บทความนี้กล่าวถึงความหมายของบุญศิลในพระพุทธศาสนา พร้อมทั้งการอภิปรายเกี่ยวกับความสำคัญของการปฏิบัติและผลที่เกิดจากการมีบุญศิล ที่นำไปสู่ความไม่มีภัยแก่สรรพสัตว์และความสุขในชีวิต โดยการวิเคราะห์คำ…
คุณธรรมแห่งความไม่ประมาณในพระพุทธศาสนา
258
คุณธรรมแห่งความไม่ประมาณในพระพุทธศาสนา
…ล่าวความไม่ประมาณนั่นเอง ด้วยคำว่า อยญญ โอส. บทว่า เตส คือ แห่งธรรมอันเป็นไปในภูมิ ยทั้งหลาย. บทว่า ปฏิกฺกฏฺคุณ คือ เพราะอรรถว่าเป็นเหตุให้ได้." [๒๔๒] บทว่า สตฺถุตฺถภิฏฺทิที คือ ด้วยอุปมาฯ๚๙๑ ประการ กล่…
…สอนในพระพุทธศาสนา ซึ่งระบุว่าเป็นคุณธรรมที่บุคคลควรให้ถึงพร้อม ความไม่ประมาณมีบทบาทสำคัญในเส้นทางการปฏิบัติธรรม ซึ่งเหตุผลที่กล่าวนี้สอดคล้องกับคำสอนของพระอรรถถาจารย์ที่เน้นความสำคัญและการเข้าใจถึงการดำเ…
การเข้าใจอินทรีย์และญาณในพุทธศาสนา
6
การเข้าใจอินทรีย์และญาณในพุทธศาสนา
…ต้นเหลา่นั้น พึงอ่าน ไปตาม คืออิทธิมบุคคลผู้นั้น คือตามไม่สำรวมนินทร์คืออัญฺฑ์ได้แก่ เป็นผู้ไม่ปิดจุปฏิวารด้วยบาปประตูคอศติอจิษยุเพราะเหตุใด? คือ เพราะเหตุง่านไม่สำรวมอินทรีย์คืออัญฺฑ์หลายทว่า ตสุท สวยๆ …
…ับตำแหน่งและบทบาทของอินทรีย์ที่มีอิทธิพลต่อการกระทำและการคิดในชีวิตของบุคคล เพื่อให้เข้าใจถึงวิธีการปฏิบัติเพื่อการบรรลุธรรมและการเข้าถึงความสำรวมในอิทธิฤทธิ์.
ความเพียรในธรรมะของพระโพธิสัตว์
29
ความเพียรในธรรมะของพระโพธิสัตว์
…มีพระภาค ทรงตั้งไว้แล้วอย่างนี้ พึงทราบว่า ชื่อว่าการตั้งความเพรียรประกอบ ด้วยองค์ ๕ ด้วยประกะนะนี้ ปฏิปาเป็นที่ตั้งแห่งคุณเป็นเหตุความ แห่งผลของพระองค์ ณ โพธิบัลล์ก พระผู้มีพระภาคตรัสด้วยคำมี ประมาณเท่า…
ในบทนี้ กล่าวถึงการตั้งความเพียรของพระโพธิสัตว์ในการบรรลุสัพพัญญุตญาณ โดยอธิบายการทำความเพียรที่ประกอบไปด้วยองค์ ๕ ได้แก่ กาม ๗, หารจ, อุจจ, มัชฌิม และการตั้งจิตอธิษฐานเพื่อการบรรลุธรรม จุดมุ่งหมายคือ
การศึกษาเกี่ยวกับพรหมธรรมิมและอรรถกถาสมัญญ-ผลสูตร
45
การศึกษาเกี่ยวกับพรหมธรรมิมและอรรถกถาสมัญญ-ผลสูตร
…า ด้วยสามารถประดิษฐาน, อธิษฐานว่า เพราะถึงความตั้งมั่น ชื่อว่า พุทธญาณ เพราะถือกูลแก่ชนมากด้วยสามารถปฏิวัติ ด้วยเหตุนัน พระอรธกถาจารย์ จึงกล่าวว่า พฤฏิ- ชนาศ สมยาน ได้ว่า ปฐวีด. เพราะเป็นปิฎกแผ่น คือ หนา…
เนื้อหานี้เกี่ยวข้องกับพระอรธกถาจารย์ที่กล่าวถึงพรหมธรรมิม ๑๐ อย่างและการอธิบายในอรรถกถาสมัญญ-ผลสูตร รวมถึงการอธิบายพรหมวรรษ์ ๑๒ ซึ่งกล่าวถึงการเพิ่มธรรมเทศนาและอธิบายถึงคุณลักษณะของพระธรรมที่เกี่ยวข้
การประชุมของภิกษุและการทำสมาธิ
55
การประชุมของภิกษุและการทำสมาธิ
…ว. มาดคาย มาดีกะนัน กระทำสมาธิอยู่ จำเดิมแต่นัน บรรลุผลทั้ง ๓ เบื้องต่ำ ก่อนวากภิกษาเหล่านั้นเที่ยว ปฏิสัมภิทาและอภิญญาอันเป็นโลกิยะ มา แก่มาดคายามกะนันโดยมรรคที่ดีเดย์. มาดคายามกะนัน ออกจาก สุขอันเกิดแต…
…องสมาธิและการให้ความรู้เกี่ยวกับการฝึกสมาธิ นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงผลที่เกิดจากการทำสมาธิว่ามีต่อผู้ปฏิบัติอย่างไร จากนั้นกล่าวถึงประสบการณ์ของมาดคายามกะนันที่บรรลุผลต่างๆ ผ่านการทำสมาธิในที่สุด.
มังคลิดถา: พระอรสิทธิ์และปฏิบัติแห่งความดับทุกข์
59
มังคลิดถา: พระอรสิทธิ์และปฏิบัติแห่งความดับทุกข์
…ไว้ในตอนอรรถ แห่งองค์สัมมาสัมพุทธฯ นั้นแล้วว่า " กิณทั้งหลาย อรสิทธิ์ฯ มีชื่อว่า ๔๙๓๙ อรสิทธิ์คือข้อปฏิบัติองค์มีให้ถึงความดับทุกข์, อรสิทธิ์ทั้งหลาย พระตกคตเป็นอรสิทธิ์ ใน (มุขสฺ) โลก พร้อมทั้งเทวโลก มา…
…นพระอริยเจ้าและวิธีการดับทุกข์ตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสอนในหลักธรรมที่เรียกว่า 'อรสิทธิ์' และการปฏิบัติที่นำไปสู่การเข้าถึงธรรมชาติแห่งการดับทุกข์ จึงเรียกรวมว่า อรสิทธิ์ ซึ่งเน้นย้ำถึงการเข้าใจความเ…