ปัญญา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 36 / 136

…ศีลให้ผ่องแผ้วด้วยความ เอื้อเฟื้อทุกประการ เทอญ. ก็แลศีลในวิสุทธิมรรคที่ทรงแสดงด้วยมุขคือ ศีล สมาธิ ปัญญา เป็นอันได้แสดงบริบูรณ์แล้ว ด้วยพระคาถา (บาทต้น) นี้ว่า สีเล ปติฏฺฐาย นโร สปญฺโญ เพียงเท่านี้เป็นอัน…

…ข้าใจโทษแห่งสีลวิบัติและอานิสงส์แห่งสีลสมบัติ ในวิสุทธิมรรคได้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของศีล สมาธิ และปัญญาในความเจริญทางจิตวิญญาณ ข้าพเจ้าตั้งใจทำปกรณ์นี้เพื่อประโยชน์แก่สาธุชนที่ต้องการความปราโมทย์ โดยอธิบ…

… - หน้าที่ 146 ทายกทั้งปวงโดยสม่ำเสมอกัน ปลอดจากโทษ อันจะพึงมีแก่กุอุปกภิกษุ เพราะฉะนั้น ภิกษุผู้มี ปัญญา เมื่อหนังเที่ยวไปโดยเสรี พึงละความเที่ยว ไปโดยความละโมบเสีย เที่ยว (บิณฑบาต) ให้เป็นไปตามลำดับเรือน…

…ถึงคำสอนในวิสุทธิมรรค โดยเน้นที่การสมาทานและวิธีปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับเอกาสนิกังคะ สำหรับภิกษุผู้มีปัญญา ซึ่งรวมถึงการกำหนดอาสนะที่เหมาะสมและการรักษากฎระเบียบในการฉันของภิกษุ เพื่อให้การบิณฑบาตมีความเหมาะ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 12 ครอบงำบุคคลผู้ได้ปฐมฌาน ปัญญา ( ในปฐมฌานนั้น) ก็เป็น หานภาคินี (ไปข้างเสื่อม ) สติอันเป็นสภาพควรแก่ปฐมฌานนั้นหยุดอยู่ ปัญญาก็เป็น…

เนื้อหาในวิสุทธิมรรคนี้ชี้แจงเกี่ยวกับวิธีการพัฒนาสมาธิและปัญญาในระดับต่างๆ โดยมีการแบ่งประเภทของสมาธิออกเป็น ๔ ประเภท ตามภูมิและลักษณะการทรงตัว เช่น กามาวจรสมาธิ …

…้น หานภาคิยธรรมพึงทราบตามนัยนี้ว่า " สัญญาและมนสิการ อันสหรคตด้วยกามเกิดขึ้นครอบงำบุคคลผู้ได้ปฐมฌาน ปัญญา (ในปฐมฌานนั้น) ก็เป็นหานภาคินี " (ส่วน) วิเสสภาคิยธรรม พึงทราบตามนัยนี้ว่า "สัญญาและมนสิการที่สหรคต…

บทนี้สื่อถึงการเข้าใจและเจริญสมาธิตามหลักของวิสุทธิมรรค โดยการเชื่อมโยงสมาธิกับการเจริญปัญญา ทั้งยังอธิบายถึงลักษณะเฉพาะของสมาธิที่ถูกต้องและผลกระทบต่อการเจริญธรรมในระดับต่างๆ ของผู้ปฏิบัติ เพ…

…อินทรีย์ นอกนั้นไม่สามารถในกิจของตนๆ ได้ (นั้น) บัณฑิตพึงทราบ แม้ในอินทรีย์ที่เหลือ ( คือ สติ สมาธิ ปัญญา) โดยนัยที่กล่าว แล้วนั้นเทอญ ๑. [ทำอินทรีย์ ๒ คู่ให้เสมอกัน] แต่ ( เมื่อจะว่า) โดยพิเศษ (ไม่ทั่วไป)…

หน้าที่ 106 ของวิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ กล่าวถึงความสำคัญของการดูแลจิต การทำให้สมาธินทรีย์และปัญญินทรีย์ทำงานอย่างสมบูรณ์ โดยการพิจารณาสภาวะธรรมเพื่อให้ธรรมที่ถูกต้องเข้าถึงความจริง สิ่งเหล่านี้ช่วย

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 107 บัณฑิตทั้งหลายสรรเสริญความเสมอกันแห่งสัทธากับปัญญาและ สมาธิกับวิริยะ เพราะว่าบุคคลผู้มีสัทธาแก่กล้าแต่ปัญญาอ่อน ย่อมเป็นผู้เลื่อมใสในที่อันไม่เป็นวัตถ…

บทความนี้สำรวจแนวคิดความเสมอระหว่างสัทธา ปัญญา สมาธิ และวิริยะ โดยเน้นว่าบุคคลที่มีสัทธาและปัญญาในระดับที่เหมาะสมจะสามารถเข้าถึงการบรรลุธรรมได้ ใน…

…ยสัมโพชฌงค์ ) อย่างนั้นแล้ว ปัญญินทรีย์ ย่อมเป็นคุณมีประมาณยิ่งด้วยอำนาจแห่งอุเบกขาและด้วยอำนาจแห่ง ปัญญา จิตย่อมพ้นจากกิเลสอันมีสภาพต่างๆ ด้วยอำนาจแห่งอุเบกขา ปัญญินทรีย์ย่อมเป็นคุณมีประมาณยิ่งด้วยอำนาจแห…

…บของจิต รวมถึงการคงไว้ซึ่งความคล่องแคล่วและการพัฒนาคุณธรรมในจิตใจ สิ่งเหล่านี้ดำเนินไปตรงตามอำนาจของปัญญาและความพึงพอใจในธรรม.

…ดยว่าเป็นของงามแล้วลุ่มหลงอยู่ ในร่างกายนั้น มัวทำบาปเสีย ย่อมไม่พ้นจาก ทุกข์ได้ เพราะเหตุนั้น ผู้มีปัญญาพึงเห็น สภาพแห่งกายเน่า อันยังเป็นอยู่หรือตายแล้ว ก็ตาม ว่าเป็นของเว้นเสียแล้วจากความงามเถิด จริงอยู…

กล่าวถึงความเข้าใจผิดของผู้คนที่ยึดติดในความงามของร่างกาย โดยวีบทที่กล่าวถึงว่าคนเฉลียวฉลาดควรเห็นกายว่ามีสภาพเน่าเหม็น แม้ในสภาวะดิบ ในขณะที่คนโง่กลับชื่นชมและหลงระเริงอยู่กับร่างกาย ผู้นั้นจึงไม่พ้น

…อกิเลสมีราคะ เป็นต้น แม้ทั้งสิ้น พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เป็น นาถะ ทรงก๋าจัดเสียแล้วด้วยศัสตรา คือ พระ ปัญญา เพราะเหตุนั้น จึงปรากฏพระนามว่า อรห์ (ผู้กำจัดข้าศึก ) ประการ ๑ แล

ในบทนี้กล่าวถึงพระนามอรหันต์ซึ่งหมายถึงผู้ที่ทรงกำจัดกิเลสและโทษต่างๆ ผ่านการใช้ปัญญา พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงเป็นนาถะที่ไม่ข้องเกี่ยวกับกิเลส จึงเป็นผู้ไกลจากอริทั้งปวง และทรงใช้ศัสตราแห่…

…ันไป โดยเรียกความกำหนดรู้ในเรื่องนี้ว่า ธรรมฐิติญาณ แล้วสรุปเป็นสังเขปเป็นต้น ดังนี้ ) โดยนัยดังนี้ ปัญญา ในการกำหนดจับปัจจัยว่า " อวิชชาเป็นเหตุ สังขารเป็นเหตุสมุบัน (เกิดแต่เหตุ ) อวิชชาและสังขารทั้ง ๒ น…

ในเนื้อหานี้อภิปรายถึงกรรมภพและขันธ์ทั้งหลายที่เกิดจากอวิชชาและสังขาร โดยชี้ให้เห็นว่าแต่ละครั้งของความเป็นอย่างนี้มีปัจจัยเรื่องอวิชชาที่เป็นสาเหตุสำคัญ สรุปว่าการกำหนดรู้ในเรื่องนี้เรียกว่า ธรรมฐิติ

… และว่าหมายเอา อริยสัจ ๔ นั่นเอง ที่ว่ารู้ด้วยญาณอันวิเศษยิ่ง ก็คือในกาลเบื้องต้นทรงรู้ด้วยวิปัสสนา ปัญญา ในขณะที่บรรลุผล ก็ทรงรู้ด้วยมรรคปัญญา ในกาลต่อมา ก็ทรงรู้ด้วยพุทธญาณ ทั้งหลายมีสัพพัญญุตญาณเป็นต้น

เนื้อหาเกี่ยวกับการทำลายซี่กำแห่งสังสารจักร และการที่พระผู้มีพระภาคเจ้าได้รับพระนามว่า อรห์ เนื่องจากไม่ทำบาปในที่ลับ พร้อมอธิบายความหมายและลักษณะของการรู้ธรรมทั้งหลายของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า รวมถึงอภิญ

…ีย์ทั้งหลาย) โภชเนมัตตัญญุตา ชาคริยานุโยค สัทธรรม ๗ ( คือ ศรัทธา หิริ โอตตัปปะ พาหุสัจจะ วิริยะ สติ ปัญญา )

บทเรียนเกี่ยวกับอัปปมัญญาและวิชชาจรณสมฺปนฺโนในวิสุทธิมรรคนี้ พูดถึงความรู้และวิธีการปฏิบัติธรรมที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรู้และทรงสอนไว้ โดยอธิบายถึงความรู้ในอริยสัจ 4 และองค์แห่งปฏิจจสมุปบาท รวมถึงการร

…รพรรณนาความมาเพียงเท่านี้ สมาธิใสวิสุทธิมรรค ที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงไว้โดยหัวข้อ คือ ศีล สมาธิ ปัญญา ด้วยคาถาว่า สีเล ปติฏฺฐาย นโร สปญฺโญ เป็นอาทินี้ ก็เป็นอัน ได้อธิบายจบแล้วอีกข้อหนึ่ง ปริเฉทที่ ๑๑ …

…ฐธรรมสุขวิหาร การเจริญสมาธิช่วยชำระมลทินและกิเลสได้ การศึกษาวิสุทธิมรรคเป็นเครื่องมือสำคัญในการพัฒนาปัญญา และได้เรียงลำดับนิเทศเกี่ยวกับสมาธิ ทั้งสีลนิเทศ ธุดงคนิเทศ และกัมมฐานคหณนิเทศ ที่มีประโยชน์ต่อสาธุ…

…ลต่างกัน] ในชน ๖ ประเภทนั้น เดียรถีย์ทั้งหลาย ระลึกได้เพียง ๔๐ กัป ไม่ยิ่งกว่านั้น เพราะอะไร เพราะมีปัญญาอ่อน จริงอยู่ ปัญญา ของเดียรถีย์เหล่านั้น จัดว่าเป็นปัญญาอ่อน เพราะปราศจากการกำหนด นามรูป พระปกติสาว…

…ิบายถึงความสามารถในการระลึกและการกำหนดนามรูปที่แตกต่างกันระหว่างประเภทต่างๆ ของบุคคล ตลอดจนสะท้อนถึงปัญญาที่มีแตกต่างกันในแต่ละประเภทซึ่งส่งผลต่อความสามารถในการระลึกถึงเหตุการณ์ในอดีต

…ทกับบทหน้า เพื่อห้ามเนื้อความอื่นเสื่อว่า ไม่ใช่สิ่งอื่น ท่านให้ แปล เอวศัพท์ว่า คือ เช่นแสงสว่างคือปัญญา ไม่ได้หมายเอาแสงสว่าง อื่น หมายเอาแสงสว่างคือปัญญา ต้องตั้งวิเคราะห์ว่า ปัญญา เอว

บทนี้กล่าวถึงการอธิบายบาลีเกี่ยวกับการใช้สมและตัชฌิต โดยอธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับความสัมพันธ์ของประธานและพิพทธ์ รวมถึงความสำคัญของบทหลังในสมานที่ช่วยในการสื่อสารและวิเคราะห์ความหมายในประโยคต่างๆ การเข

…รั้งอาจจะมีความหมายคล้ายคลึง กับสมาธิอื่น เช่น ดับปริสยะบางอย่าง เช่น ปญฺญามิ อาจแปลว่าแสงสว่าง แห่งปัญญาได้ ถ้าแปลวาแสงสว่างแห่งปัญญา ต้องเป็นอนุศาสน์ปุปฺผะสม แต่ผู้ศึกษาพึงสงเกตว่า ศัพท์ที่ต่อกันอยู่สองศ…

เนื้อหาบทนี้อธิบายเกี่ยวกับบำไว้อานสมาธิ โดยมีการวิเคราะห์ความหมายของคำว่า 'ปัญญา' ในบริบทของสมาธิ ซึ่งมีความเชื่อมโยงกับแนวคิดต่างๆ ด้วยการเปรียบเทียบกับสมาธิรูปแบบอื่นๆ บทนี้ยังสำ…

…ท์ ที่แปลว่า "มีอยู่" อย่างเดียว. ศัพท์ที่ลงปัจจุบันฯ ดังนี้ :- วี ปิอ. เมร อุดส อุตติ เมวิ. เมวิ. (ปัญญา) ของชนนัน มีอยู่ เหตุนัน (ชนนัน) ชื่อว่า มีเมรฺ. มายา อุสส อุตติ Mayi. คนนมายา. ส ปิอ. สุเมร อุตติ …

หนังสือฉบับนี้อธิบายถึงการแปลและการให้ความหมายของคำในบาลีไวฑูรย์ โดยเฉพาะศัพท์ที่มีความหมายเกี่ยวกับการมีอยู่และการเจริญ การใช้และการเปรียบเทียบของคำในบริบทต่างๆ จะถูกนำเสนอเพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจความแต

…คเจ้าทรงแสดงออกไว้ ด้วยหัวข้อคืออดิ ในบทพระคาถา (ที่นิทานเบื้องต้น) ว่า สึล ปฏิญาณ นิโร สบูโณ จิตตุ ปัญญาอ ภาวะ---นั้น เป็นอ้น วิญญูประกอบพร้อมด้วยสมาธิภาวนาจนมั่นคง มืออีศลื่นได้รับแล้ว โดย ที่ได้บรรลุ อภ…

บทนี้กล่าวถึงการสำรวจสมาธิและปัญญาภายในวิถีธรรม โดยเริ่มจากการอธิบายอาการของสมาธิที่เกี่ยวข้องกับอภิญญาและการบำเพ็ญบุญ พร้อมทั้งประเด็…

… (ที่ปรากฏ) โดยเป็นสีเขียวเป็นต้นด้วย ให้ถึงความเข้าใจตลอด ตลอด ซึ่ง (ใดร) ลักษณะสูงขึ้นไปก็ได้ด้วย ปัญญา เป็นดังการดู หาปะเก๋แห่งหรรษูญ เพราะถือเอาดาราแห่งอารมณ์โดยเป็นสีเขียว เป็นต้นก็ได้แล้ว แล้วก็ยัง(ส…

เนื้อหาสอนเกี่ยวกับการพัฒนาความรู้ในด้านปัญญา โดยสำรวจความแตกต่างระหว่างสัญญาและวิญญาณ รวมถึงวิธีการรับรู้ที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์และสภาพจิตใจ เพื่…

…เหล่านี้เป็นไปในอารมณ์ เดียวกัน อยู่ว่า นี้สัญญา นี้สัญญา นี้สัญญา ดังนี้ [๓. อะไรเป็นลักษณะ ฯลฯ ของปัญญา] ส่วนในปัญหากรรม (ข้อ ๓) นี้ว่า "อะไรเป็นลักษณะเป็นรูป เป็นปัจจุบัน และเป็นปัจจุบันของปัญญานั้น" มี…

เนื้อหาเกี่ยวกับวิชาธรรม แสดงให้เห็นถึงการแยกแยะระหว่างธรรมชาติของปัญญา สัญญา และวิญญาณ โดยเน้นบทบาทที่พระผู้พระภาคเจ้าได้ทรงทำและยกตัวอย่างว่า แม้กิจจะยากแต่ก็ยังสามารถทำ…