ปา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 187 / 440

…งออกไปแห่งอรติ ก็คือมุทิตาเจโตวิมุต สิ่งซึ่งเป็นทางออกไป แห่งราคะ ก็คืออุเบกขาเจโตวิมุติ" ดังนี้ ๑. ปาฐะในฉบับวิสุทธิมรรคพิมพ์ไว้เป็น อหึสา---- ปฏิฆาตปุปโยชนา คำ อหึสา นั้นผิด ที่ถูกเป็น วิหึสา เพราะคำท…

เนื้อหาในบทนี้พูดถึงพรหมวิหารทั้งสี่ ได้แก่ เมตตา, กรุณา, มุทิตา และอุเบกขา ที่ช่วยในการลดความพยาบาทและความยินดีได้ พร้อมยังอธิบายถึงความเฉยที่เกิดจากการทำกรรมดีและการเข้าถึงความสุขผ่านการวิปัสนา การเ

…ปในวิญญาณนั้นโดยไม่ยากเลย มุทิตา เป็นอุปนิสัยแห่งวิญญาณัญจายตนวิโมกข์โดยนัยดังกล่าวนี้ ไม่ (เป็น ๑. ปาฐะเรียงติดกันว่า ทณฑาภิฆาตาที่รูปนิมิตต์ ทำให้แปลยาก ถ้าแยกเป็น ทณฺฑาภิฆาตาที รูปนิมิตต์ ก็แปลได้ควา…

บทความนี้เน้นเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างกรุณาและมุทิตากับการดำเนินการทางจิตในวิสุทธิมรรค โดยกรณีศึกษาการเพิกถอนกสิณในรูปแบบต่าง ๆ และพิจารณาจิตที่สามารถเข้าถึงอากาสานัญจายตนวิโมกข์ได้อย่างราบรื่น ควา

…่างยิ่ง) [อัปปมัญญาทำกัลยาณธรรมให้บริบูรณ์] บัณฑิตได้ทราบอานุภาพของอัปปมัญญาเหล่านั้น โดยความเป็น · ปาฐะ เป็น สุขทุกฺขาที่ปรมตฺถ...เข้าใจว่าคลาดเคลื่อน ที่ถูกเป็น... ปรตฺถ เพราะ สุขทุกฺขาทิ ที่เป็นวิเสส…

บทความนี้นำเสนอประเด็นเกี่ยวกับอุปนิสัยแห่งวิโมกข์ซึ่งกล่าวถึงมุทิตา และจิตของพระโยคาวจรอุเบกขาวิหารีที่ยากในการถือเอาสิ่งที่ไม่มี โดยการเพิกเฉยต่อการถือเอาประโยชน์ของผู้อื่น นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความส

…แผ่ไป) ก็ดี คำว่า กสิณ วิวิตฺโตกาส (โอกาสที่ว่างจากกสิณรูป) ก็ดี ทั้งหมดนี้ก็อันเดียวกัน นั่นเอง ๑. ปาฐะเรียงอากาโสไว้บทเดียว ที่ถูกควรเป็น ๒ บท ถัดไปอีก ๔ บรรทัดก็มีเห็นเป็นตัวอย่างอยู่ ๒. กสิณ์ ที่ถูก…

บทที่กล่าวถึงการทำใจเกี่ยวกับกสิณรูปและการเพิกกสิณ โดยผู้ปฏิบัติจะต้องไม่คิดถึงหรือพิจารณาถึงกสิณนั้น แต่สำนึกถึงอากาศแทน เพื่อให้เกิดความสงบใจ บทนี้ยังได้อธิบายความหมายของคำว่า 'กสิญคุฆาฏิมากาล' ว่าเ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 236 [แก้อรรถปาฐะในอากาสานัญจายตนะ] [แก้ สพฺพโส] ในปาฐะเหล่านั้น บทว่า สพฺพโส - โดยประการทั้งปวง" คือ สพฺพากาเรน - …

เนื้อหาในวิสุทธิมรรคแปลนี้พูดถึงการอธิบายรูปสัญญาในความสัมพันธ์กับรูปาวจรฌาน โดยเชื่อมโยงความหมายของคำในบาลีและการนำไปสู่การปฏิบัตที่ถูกต้อง ในที่นี้คือคำว่า สพฺพโส ซึ่งม…

…ยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 242 [ความหมายโดยสังเขป] แต่ (ว่า) โดยสังเขป พึงทราบว่า ในปาฐะเหล่านั้น ด้วย ปาฐะว่า 'รูปสญฺญาน์ สมติกุกมา เพราะก้าวล่วงรูปสัญญาทั้งหลาย นี้ เป็นอันตรัสการละรูป…

บทความนี้นำเสนอข้อมูลจากวิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ โดยมีการวิเคราะห์ความหมายของปาฐะซึ่งกล่าวถึงรูปสญฺญาน์และคำสอนเกี่ยวกับอากาศที่เป็นอนันตะ โดยชี้ให้เห็นถึงการละทิ้งอารมณ์ต่าง ๆ แล…

…ายตนะโดยประการทั้งปวงแล้ว ทำในใจว่า 'อนนต์ วิญญาณ์ - วิญญาณเป็นอนันตะ" เข้าถึงวิญญาณัญจายตนะอยู่" * ปาฐะว่า อนนต์ อนตฺตนฺติ ปน มนสิกาตพพ์ นั้นคลาดเคลื่อน ที่ถูกเป็น...น มนสิกาตพุ ถึงกระนั้น ความตอนนี้ก็…

ในบทนี้นำเสนอวิธีการเข้าถึงวิญญาณัญจายตนะและการใช้ใจในการนึกและตรึกตาม โดยเน้นการทำให้สติแน่นแฟ้นและการลดนิวรณ์ ทำให้จิตเป็นสมาธิอุปจาร และเข้าถึงการเจริญนิมิตที่เป็นธรรมชาติที่แผ่อยู่ทั่วอากาศ การเจร

…หามีไม่ เออ จะมีก็แต่ท่านสารีบุตร หรือท่านผู้มีปัญญามากเป็นปกติวิปัสสก (พิจารณาเห็นแจ้งอยู่โดยปกติ) ปานท่านสารีบุตรนั่นแหละจึงจะอาจ (พิจารณาเนวสัญญานาสัญญายตน ขันธ์ทำให้ถึงนิพพิทาได้) (แต่) แม้ท่านสารีบ…

เนื้อหาพูดถึงการเข้าใจและพิจารณาสัญญาในทางวิปัสนา สัญญากิจที่จำเป็นต้องมีเพื่อการเข้าถึงความเป็นจริง เมื่อพูดถึงธาตุไฟในน้ำร้อน เป็นภาพลักษณ์ที่สื่อถึงความไม่สามารถทำกิจได้แม้จะมีธรรมแม้ว่าเป็นธรรมชาต

…งด้วยอุปมา (๒ ข้อที่กล่าว แล้ว) นี้เท่านั้นหามิได้ บัณฑิตจึงทำให้กระจ่าง แม้ด้วยอุปมาอื่น ๆ ที่สม * ปาฐะในฉบับวิสุทธิมรรคท่อนนี้ ตั้งแต่ อปิจ อายสุมา สารีปุตโต ถึง โน อนุปท ธมฺมปวิสฺสนาวเสน บทพยัญชนะไม่…

บทความนี้วิเคราะห์ถึงความหมายของน้ำในบริบทของสมาบัติ โดยมีการอุปมาที่ช่วยให้เข้าใจถึงการรับรู้และการสัญญา ความแตกต่างระหว่างการมีและไม่มีน้ำทำให้เห็นถึงความละเอียดของจิตที่เป็นเศษสังขาร ซึ่งสามารถอธิบ

…งไปยัง ไม่ย่อย ยังไม่เข้าลักษณะกระเพาะอุจจาระไปไม่สมกัน อาหารที่กลืนลงไปยัง ๒. นานรุณป....ปวนวิจริต ปาฐะนี้ถ้าไม่คลาดเคลื่อน ปวน ตรงนี้ก็มิได้หมายถึง ป่า ปวน แปลว่า ลม ก็ได้ ในที่นี้จึงแปลเอาความว่ากลิ่…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการเปรียบเทียบสถานะของอาหารที่ยังไม่ย่อยเหมือนกับหลุมที่ไม่สะอาดมาเป็นเวลานาน เช่นเดียวกับกลิ่นไม่พึงประสงค์ที่เกิดจากเศษอาหาร ความปฏิกูลนี้แสดงถึงการสะสมของอาหารที่ไม่ถูกย่อยซึ่

…ร เพราะปฐวีธาตุนั้นมีลักษณะแข้นเข็ง มีอาการหยาบ เพราะฉะนั้น ท่านจึงกล่าวว่า "กกฺขฬ บริคต์"- บทว่า อุปาทินฺนํ แปลว่าถือมั่น อธิบายว่า ถือเอายึดเอา จับเอาไว้มั่น (ด้วยสำคัญ) อย่างนี้ ว่าเรา ว่าของเรา ด. เ…

…่งเป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาเพื่อความเข้าใจในคำสอนของพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการแยกแยะความเข้าใจในคำว่าอุปาทินฺนํ และบทต่างๆ ของพระสูตรที่สัมพันธ์กัน

…รูปที่มีปัญญาไม่กล้านัก จะเป็นผู้กล่าวอย่างนี้ว่า "นั่นได้ชื่อว่าสาธยายอะไรกัน ไม่ให้ทำ มาตาว่าริมฝีปากกระทบกัน (คือสวดละละไป) ไม่ทันไรก็จบเสียแล้ว ราวะว่าริมฝีปากยังไม่ทันกระทบกัน) เมื่อทำสาธยายวิธีนี้…

บทความนี้นำเสนอแนวทางการภาวนาในธาตุกรรมฐาน โดยมีการแยกประเภทธาตุตามลักษณะเช่น ธาตุดิน น้ำ ไฟ ลม สำหรับภิกษุที่มีปัญญากล้า การปฏิบัติจะชัดเจนมากขึ้น โดยยกตัวอย่างการสวดภาษาบาลีเป็นอุปมาเพื่อเปรียบเทียบ

…ยยางเหนียวลางชนิดแล้ว (ยก) ตั้งลงในหลุมหินทั้งหลาย · หลุมทั้งหลายหารู้ไม่ว่าเสาทั้งหลายตั้งอยู่ใน * ปาสาณอุทุกฺขลเกสุ อุทุกฺขล ตามปกติแปลว่าครก แต่ว่าโดยความ หมายถึง รูหรือหลุมที่เจาะขุดลงไปอย่างครก เพื…

เนื้อหาในหน้าที่ 33 ของวิสุทธิมรรคแปลนี้นำเสนอการเปรียบเทียบระหว่างเล็บ ฟัน และเสา เพื่อแสดงให้เห็นถึงความไม่รู้ของสิ่งที่เกิดขึ้นในร่างกาย กลไกการทำงานของสิ่งต่าง ๆ เหล่านี้โดยไม่มีสำนึกถึงกันและกัน

…งหลายนั้นปราศจากความคิดคำนึง และความไตร ตรองถึงกันและกัน อันเสมหะ เป็นโกฏฐาสแผนกหนึ่งในร่างกายนี้ * ปาฐะเป็น เอกปตฺต... ลางฉบับเป็น เอกปถ... น่าจะถูก เพราะเสมหะ ๑ ปัตถะ คือกอบ ๑ พอฟังได้ ถ้าถึงบาตร ๑ จะ…

บทเรียนนี้มุ่งเน้นการศึกษาเกี่ยวกับธรรมชาติในร่างกาย โดยการเปรียบเทียบระหว่างดีไม่ติดที่และเสมหะ ซึ่งทางธรรมมีความสัมพันธ์ที่ซับซ้อนกับร่างกายและการดำรงอยู่ ไม่มีความคิดและการไตรตรองที่เกี่ยวข้อง เช่น

…ชุ่ม เพราะโลหิตขังอยู่ล่าง นอกนั้นชุ่มเพราะโลหิตไหล ผ่านไปข้างบนนิดหน่อย ฟังดูแล้วก็เข้าใจยาก !. ๒. ปาฐะใช้ศัพท์ว่า อิตร์ เข้าใจว่าคลาดเคลื่อน เพราะเป็นคู่กับ สสรณโลหิต จึงควร เป็น อิตเร อนึ่ง เป็น อิตร…

ในโลหิตมีชนิดที่เรียกว่า สังสรณโลหิต ซึ่งเคลื่อนที่ไปทั่วร่างกาย และ สันนิจิตโลหิต ที่ขังอยู่ในส่วนล่างของตับและอวัยวะอื่น ๆ โลหิตทำให้ร่างกายชุ่มชื้นแต่ไร้ความคิดหรือการคำนึงถึงโลหิตนั้น อธิบายถึงควา

… มีความพะยุงไว้เป็นลักษณะ มีความเคลื่อนไหวเป็นต้น รส มีความแสดงท่าทาง (ต่าง ๆ) ได้ เป็นเครื่องปรากฏ ปาฐะเป็น ปฐวีธาตุ เข้าใจว่า ปฐวี เกิด เพราะยังไม่ถึงวาระจะพูดถึงปฐวี ในที่นี้ แปล ตัด ปฐวี ออก ตามที่เ…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการสอนของพระโยคาวจรเกี่ยวกับธาตุทั้งสี่ โดยแบ่งออกเป็นสามข้อ ว่าด้วยลักษณะ รส และเครื่องปรากฏของแต่ละธาตุ ได้แก่ ปฐวีธาตุ แสดงถึงคุณสมบัติที่หยาบและเป็นที่อาศัย, อาโปธาตุ ที่มีคุณส

…หน้าที่ 67 [ความมีวิการใหญ่] บทว่า "เพราะมีวิการใหญ่" ความว่า ก็ภูตคือธาตุทั้งหลายนั้น ทั้งที่เป็นอุปาทินนะ ทั่งที่เป็นอนุปาทินนะ เป็นธรรมชาติมีความผิด ปกติใหญ่ ใน ๒ อย่างนั้น สำหรับอนุปาทินนะ ความใหญ่แ…

บทความนี้กล่าวถึงความมีวิการใหญ่ตามหลักของวิสุทธิมรรค โดยนำเสนอปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อโลกถูกทำลายด้วยธาตุต่างๆ เช่น ไฟ น้ำ และลม ที่จะส่งผลกระทบต่อร่างกายและธาตุต่างๆ นอกจากนี้ยังมีคำอธิบายเกี่ยวกั

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 68 ประการหนึ่ง ร่างกายถูกงูปูติมุข (ปากเน่า ?) กัดเอาแล้ว ย่อมเน่า (เฟอะ) ไป ร่างกายนั้น เพราะ อาโปธาตุกำเริบก็ย่อมเน่า (เฟอะ) ดัง (ที่เน่…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างร่างกายและธาตุต่าง ๆ ภายใต้การเปรียบเทียบกับงูที่กัด โดยอธิบายว่า ร่างกายที่ถูกงูกัดจะได้รับผลกระทบที่แตกต่างกันตามธาตุที่เกี่ยวข้อง ผ่านการใช้ตัวอย่างเพื่อแสดงถ

…ยญาณ ความรู้กำหนดใจ (คนอื่น) ได้ * ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ความรู้ในอันตามระลึกถึง ชาติก่อน ๆ ของตนได้ ปาฐะในวิสุทธิมรรคท่านใช้ โลกิกะ แต่ไทยเราใช้ โลกิยะ มานานแล้ว คล่องลิ้น สนิทหูดีกว่า.

ในบทนี้กล่าวถึงการเจริญสมาธิซึ่งเสริมสร้างอภิญญาและอานิสงส์จากการทำโยคะ เพื่อให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงจตุตถฌานและอบรมปัญญาได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยการทำสมาธิที่มีอานิสงส์จะช่วยให้การพัฒนาปัญญาเกิดขึ้

…เพียงโอทาตาริณ เพราะอากาสกสิณทำให้เกิด อรูปสมาบัติไม่ได้ ส่วนอาโลกกสิณ นับรวมเข้าในโอทาตกสิณ ได้ ๒. ปาฐะในวิสุทธิมรรคพิมพ์ไว้เป็น ฌานานุกฺกนฺตกโต นั้นคลาดเคลื่อน เพราะศัพท์นี้ แยกเป็น ฌาน + อุกฺกนฺตก แม…

…งสมาบัติ ทั้งนี้ยังมีการอธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับการกำหนดกสิณและความสำคัญของอาโลกกสิณ และข้อบกพร่องในปาฐะที่ระบุไว้ในวิสุทธิมรรค ถ้ามีการเข้าใจผิดในศัพท์ ทำให้การศึกษาเป็นไปอย่างผิดพลาดได้ เว็บไซต์ dmc.t…