ปา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 186 / 443

…มือ ๖๔ กระดูกเท้า ๖๘ กระดูกเช่น ๒ บอกแยกข้างไว้ก็มี เช่นกระดุกข้อเท้าข้างละ ๒ ก็บอกไว้ว่า เอเกกสฺมึ ปาเท เทว เทว โคปผกฏจีน ทีนี้มีทั้ง ๒ ข้าง แต่ไม่มีศัพท์บอกแยกข้างก็มี เช่นกระดูกแข้ง กระดูกเข่า กระดูก…

เนื้อหาเกี่ยวกับจำนวนและลักษณะของกระดูกในร่างกายมนุษย์ตามวิสุทธิมรรค รวมทั้งการเปรียบเทียบระหว่างการแปลในปรมัตถโชติกากับวิสุทธิมรรค คำอธิบายเกี่ยวกับกระดูกรองจากข้อมูลที่อิงตามตำราโบราณ เช่น การบอกจำน

…ปกขิตต... สณฺฐานํ นั้น ลักษณะเป็นวิเสสนะ ทั้ง ๒ บท ทำให้แปลฝืดและฝืน เพราะต้องแปล เสทิต ก่อน ปกขิตต ปาฐะในปรมัตถ โชติกาไม่ได้ ท่านเรียงไว้ให้แปลง่าย และได้ความดี ดังนี้ มหนฺตมหนฺตานํ อฏฐิน อพานุตรคติ เส…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายเยื่อในกระดูกและลักษณะของไต พร้อมพูดถึงศัพท์ทางการแพทย์ที่เกี่ยวกับอวัยวะภายใน โดยใช้คำอธิบายเชิงเปรียบเทียบเพื่อให้เข้าใจง่ายและชัดเจน ทั้งนี้เพื่อให้นักอ่านสามารถเข้าใจสภาพแ

…อันเป้นออกมาข้างนอก ก็เป็นอาการร้ายแรงทั้งนั้น เหตุไร ท่านจึงมา กล่าวที่ตรงม้ามนี่แห่งเดียว ? ศัพท์ ปารณ ปหาเรน นั้น ถ้าแปลตรง ๆ ว่า ประหารด้วย เครื่องประหาร ก็ฟังทื่อเต็มที่ จึงแปลเยื้องไปว่าทำร้ายด้วย…

เนื้อหานี้มีการวิเคราะห์ถึงพังผืดทั้งสองประเภทในร่างกายรวมถึงแนวทางในการตัดตอนและอธิบายลักษณะของม้าม ความสำคัญของม้ามในกระบวนการทางกายวิภาคถูกชี้แจงว่าเป็นอวัยวะที่สำคัญ สำหรับการทำงานภายในร่างกายและผ

…ความตอนเดียว แต่มีอุปมาเป็น ๒ ท่อน ท่อนหน้าแสดงหน้าที่ไส้น้อย ท่อนหลังอาการที่มัน อยู่อย่างไร อนึ่ง ปาฐะว่า----อนุตรา ต์ สิพพิตวา----นั้นเข้าใจว่าคลาดเคลื่อน สอบปรมัตถโชติกา แล้ว เป็น----อนุตรา สํสิพฺพิ…

ในบทนี้มีการกล่าวถึงการใช้ขดเชือกสำหรับเช็ดเท้า ซึ่งมีการตัดตอนด้วยส่วนของไส้น้อยและในส่วนที่แตกต่างจากตน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของอาหารใหม่ที่หมายถึงสิ่งที่กิน ซึ่งเกิดขึ้นในอุทร การระบุถึงอวัยวะท

…ด” ดังนี้ก็ชอบ มัน เป็นที่ที่หมู่หนอน (ตัวพยาธิ) อันมีแตกต่างกันถึง ๓๒ ตระกูล มี ชนิดตักโกฏกะ (พยาธิปากขอ) ชนิดคัณฑุปปาทกะ (พยาธิตัวกลม) ชนิดตาลพีรกะ (พยาธิเสี้ยนตาล) ชนิดสูจิมุขกะ (พยาธิตัวจี๊ด) ชนิดปฏ…

ในเอกสารนี้มีการอธิบายพยาธิ 32 ประเภทที่อาศัยอยู่ในอุทร ขนาดและลักษณะที่แตกต่างกัน เช่น พยาธิประเภทต่างๆ ที่เปรียบเสมือนหนอนในอุทรที่มีพฤติกรรมที่แสดงถึงการแย่งอาหารในร่างกายมนุษย์ เมื่อร่างกายมีอาหาร

…ดุจผีแตกและดุจฟองไก่เน่ามีกลิ่นเหม็น น่าเกลียดฉะนั้น และเพราะกลิ่นที่ขึ้นมาแต่อุทรนั้น แม้ลมเรอ แม้ ปากก็ (พลอย) เหม็นเป็นเช่นกลิ่นซากสัตว์เน่าไปด้วย และคนผู้ (เรอเหม็นปากเหม็น) นั้น จะถึงกับถูกเขาไล่เอ…

บทความนี้พูดถึงลักษณะของเสมหะที่มีอยู่ในร่างกาย รวมถึงสี รูปร่าง และถิ่นกำเนิดของมัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเมื่อมันได้รับสารอาหารและเกิดกลิ่นเหม็นที่ไม่พึงประสงค์จากกระเพาะ อธิบายถึงภูมิต้านทานแบบต่าง ๆ

…ับตน ก็เช่นเดียวกับผมนั่นแล [เขโฬ - น้ำลาย] คำว่า เขโฬ - น้ำลาย คืออาโปธาตุที่ประสมขึ้นเป็นฟองภายใน ปาก น้ำลายนั้น โดยสี ขาวดังสีฟองน้ำ โดยสัณฐาน มีสัณฐาน ตามโอกาส (ที่อยู่ของมัน) แม้จะว่าสัณฐานดังฟองน้…

บทความนี้กล่าวถึงการกระจายของธาตุพิการ ซึ่งมีลักษณะคล้ายหยาดน้ำมันที่กระจายอย่างน้ำใส นอกจากนี้ยังอธิบายถึงน้ำลาย (เขโฬ) ว่าเป็นอาโปธาตุที่เกิดจากการตอบสนองต่ออาหารและความรู้สึกของสัตว์ การวิเคราะห์อง

…ย์ หรือเนกขัม ๒. บทตั้งคือ อรติรติสโห มีทั้งอรติ และรติ แต่ตอนขยายความ กล่าวแต่อรติ น่าจะตกรติไป ๓. ปาฐะที่เปยยาลไว้นี้ มรในจตุกกังคุตตระหน้า ๑๕๘ ความเต็มว่า ขโม โหติ สีตสุส อุณหสฺส ชิฆจฉาย ปิปาสาย สมกส…

บทความนี้พูดถึงการเป็นผู้ที่สามารถควบคุมความรู้สึกต่างๆ เช่น ความไม่ยินดีและความกลัวได้ รวมถึงการอดกลั้นต่อทุกขเวทนา สามารถพัฒนาจิตใจให้มีอานิสงส์ที่มากมาย โดยเน้นการบำเพ็ญกายคตาสติตามหลักการทางธรรมใน

…โยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - - หน้าที่ 87 จึงจะบริบูรณ์อาการทั้งปวง เพราะเหตุนั้น นิเทศในอานาปาน สติกรรมฐานนั้น (ต่อไป) นี้ จึงเป็นนิเทศยึดคำบาลีเป็นเบื้องหน้า [ขยายความบาลีคำถาม] บัณฑิตพึงทราบนิ…

เนื้อหานี้สำรวจเรื่องอานาปานสติกรรมฐานซึ่งเน้นการเจริญสมาธิที่เกี่ยวข้องกับลมหายใจ ทั้งนี้มีการอธิบายว่าการทำให้เกิดขึ้นของอานา…

…งตรัสคำว่า ทีฆ์ วา อสฺสนฺโต เป็นอาทิ จริงอยู่ ในปฏิสัมภิทาท่านก็กล่าวคำ (ต่อไป) นี้ไว้ในวิภังค์แห่ง ปาฐะว่า "โส สโตว อสฺสสติ สโต ปสฺสติ" นั้นนั่นแหละว่า "โยคาวจรภิกษุย่อมเป็นสโตการด้วยอาการ ๓๒ คือ (๑) เ…

บทนี้กล่าวถึงการตั้งสติในกรรมฐานและการเจริญงอกงาม โดยเสนอความหมายของคำต่าง ๆ เช่น สติที่มีความมั่นคงและการไม่หลงลืม นอกจากนี้ ยังเสนอวิธีการที่พระโยคาวจรสามารถสังเกตพฤติกรรมเหล่านั้นเพื่อพัฒนาอารมณ์ดี

…งมั่น (ในอารมณ์นั้น) เธอก็เป็นสโตการด้วยสตินั้น ด้วยความรู้นั้น" ดังนี้ [แก้ศัพท์ อัสสาสะปัสสาสะ] ในปาฐะเหล่านั้น ปาฐะว่า ทีฆ์ วา อสฺสสนฺโต คือยังอัสสาสะ ยาวให้เป็นไป หรือ ในอรรถกถาพระวินัยกล่าวว่า ลมออ…

บทความนี้วิเคราะห์เกี่ยวกับความมีอารมณ์เดียวและความไม่ส่ายไปมาแห่งจิต โดยเน้นบทบาทของการหายใจเข้ายาวและออกยาวในการทำให้สติตั้งมั่น พร้อมอธิบายศัพท์ทางการแพทย์ เช่น อัสสาสะและปัสสาสะ ที่สะท้อนถึงการทำง

…าคนิมิตเกิดได้สมาธิแล้ว จิตก็วางเฉยเพราะไม่ต้องพยายาม ที่จะทำฌานให้เกิดอีก จึงว่าอุเบกขาตั้งขึ้น ๒. ปาฐะในฎีกาเรียงติดกันเป็น----กายานุปัสสนาสติหฏฐานภาวนา

ในเอกสารนี้กล่าวถึงการหายใจเข้ายาวและการตั้งอุเบกขา โดยการหายใจที่เป็นหลักการสำคัญในพระพุทธศาสนา การปฏิบัติในการตามกำหนดดูกายและการใช้สติในการเจริญภาวนา นอกจากนี้ยังมีการอธิบายความแตกต่างระหว่างลมหายใ

…ข ะนี้เทอญ ด. (อรรถาธิบายในปฏิสัมภิทามรรค] ส่วนในปฏิสัมภิทา ท่านกล่าวความแห่งข้อนี้ พร้อมทั้งคำท้วง ปาฐะในฉบับวิสุทธิมรรคพิมพ์ครั้งที่ ๓ ลงหัวตาปูคั่นประโยคไว้หลัง โอฬาริโก ทุกแห่งนั้น คลาดเคลื่อนไป ที่…

ในบทนี้มีการอธิบายถึงการพิจารณาความหยาบและละเอียดของกายสังขารในวิสุทธิมรรค โดยเริ่มตั้งแต่การกำหนดทั้งรูปและอรูป เมื่อเห็นนามรูปพร้อมกับปัจจัย การทำวิปัสนาในระดับต่าง ๆ ตั้งแต่ทุรพลวิปัสนาถึงพลววิปัสน

…ิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 113 เล่าก็ไม่ลำบาก ทั้งไม่เบียดเบียนอาจารย์ด้วย เพราะฉะนั้น อานาปาน สติกรรมฐานนี้ พระโยคาวจรจึงให้อาจารย์แสดงขึ้นให้แต่ (คราวละ) น้อย ใช้เวลาสาธยายไปนาน ๆ เรียนเอากรร…

เนื้อหาเกี่ยวกับการฝึกอานาปานสติกรรมฐาน โดยเน้นการนับลมและการตั้งสติให้มั่นในการปฏิบัติ ซึ่งประกอบไปด้วยวิธีการหลากหลายในการนับล…

…ี่ 114 กระทบ บทว่า ฐปนา หมายเอาอัปปนา บทว่า สกุลกฺขณา ได้แก่วิปัสนา บทว่า วิวฏฺฏนา ได้แก่มรรค บทว่า ปาริสุทธิ ได้แก่ผล และบทว่า เตสํ ปฏิปสฺสนา ก็คือปัจจเวกขณ์ [คณนา-วิธีนับ] ในวิธีเหล่านั้น อาทิกัมมิกกุ…

ในบทนี้อธิบายถึงการนับกรรมฐานอย่างถูกต้องเพื่อให้จิตไม่ดิ้นรนและพะวง รวมถึงวิธีการนับที่ช้าและมีระเบียบ โดยมีความสำคัญในการทำให้จิตไม่หวั่นไหวและมุ่งมั่นในการปฏิบัติธรรม หากมีการนับขาดหรือด่วนจะนำไปสู

…สาสะ ลมปัสสาสะ มิได้เป็นอารมณ์ ของจิตดวงเดียวกัน แต่เมื่อภิกษุรู้ธรรม อย่าง (นี้) ภาวนาย่อมสำเร็จ * ปาฐะในวิสุทธิมรรคว่า เนว อปปน น อุปจาร์ ปาปุณาติ เรียงอัปปนาไว้ก่อนอุปจาร ผิดลำดับอย่างไรอยู่ ไม่เห็นม…

ในบทนี้กล่าวถึงกรรมฐานที่เกิดจากสัญญา และการทำความเข้าใจเกี่ยวกับจิตที่มีลมอัสสาสะและปัสสาสะเป็นอารมณ์ โดยอธิบายว่าจิตที่เกี่ยวข้องกับแต่ละอารมณ์นั้นเป็นจิตดวงหนึ่งซึ่งมีธรรม ๓ ข้อเป็นตัวกำหนด หากไม่ม

…รมณ์ทั้งโดยอสัมโมหะ เมื่อว่าโดย สังเขป รู้โดยอารมณ์ ก็ด้วยเป็นสมถะ รู้โดยอสัมโมหะ ก็ด้วยเป็นวิปัสนา ปาฐะตอนสี่ ในวิสุทธิมรรค เรียงไว้ว่า อภิญเญยฺย์ ปริญเญยฺย ปหาตพพ์ ภาเวตพฺพิ สัจฉิกายพุฒิ สจฺฉิกโรโต เม…

หนังสือการแปลวิสุทธิมรรคในเนื้อหานี้ เน้นการเข้าใจเกี่ยวกับสุขปฏิสเวทีและจิตตสังขารภายในพระพุทธศาสนา ซึ่งแบ่งแยกเป็นฌานต่าง ๆ วิเคราะห์และอธิบายในแง่ของสมถะและวิปัสนา การศึกษาเนื้อหาของมหาฎีกาภายในวิส

…ะที่ ๔ นี้ ตรัสโดยเป็นวิปัสนาล้วน ส่วน ๓ ตรัสโดยเป็นสมถะและวิปัสนา (เจือกัน) จตุกกะก่อน การเจริญอานาปานสติมีวัตถุ (ลูกข้อ) ๑๖ โดยจัดเป็นจตุกกะ (หมวดละ 4) ๔ หมวด บัณฑิตพึงทราบโดยนัยที่พรรณนามาฉะนี้ และอา…

อานาปานสติเป็นการเจริญสติในการหายใจ การฝึกนี้มีผลยิ่งใหญ่และอานิสงส์มาก โดยทั่วไปแล้วจะช่วยให้จิตสงบ ลดการ…

…รรม (ธรรมอันปัจจัยมิได้ประชุมทำขึ้น) แก่ท่านทั้งหลายด้วย เราจักแสดงสัจธรรม (ธรรมอันจริงแท้) ด้วย... ปารธรรม (ธรรมอันเป็นฝั่งนอก) ด้วย... สุทฺทฺทสธรรม (ธรรมอัน เห็นยากนัก) ด้วย... อัชชรธรรม (ธรรมอันไม่มี…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการแสดงอสังขตธรรมและสัจธรรมที่เกิดจากปัจจัยรวมทั้งอานิสงส์ของการอุปสมานุสติซึ่งช่วยให้จิตไม่ถูกครอบงำด้วยราคะ โทสะ หรือโมหะ และสามารถดำเนินยต่อการเจริญสติ ซึ่งจะนำไปสู่การเกิดองค

…้ว เจริญไปก็ไม่ถึงอัปปนา ไม่ถึง อุปจารได้เลย มีเรื่องเล่าว่า ภิกษุหนุ่มรูปใดรูปหนึ่งทำเมตตาภาวนา ๑. ปาฐะในวิสุทธิมรรค พิมพ์ครั้งที่ ๓ (๒๕๐๓) เป็น ตสฺมึ ผิด ที่ถูกเป็น ตสฺมา ๒. รบกับฝา (กิตติยุทธ) มหาฎีก…

เนื้อหาพิจารณาเกี่ยวกับการเจริญเมตตาภาวนาในบุคคลประเภทต่างๆ ว่าควรทำในบุคคลที่รักมากกว่าบุคคลที่เกลียด โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อมีอุปสรรคทางอารมณ์ เช่น ความโกรธหรือราคะที่เกิดเมื่อระลึกถึงบุคคลที่เป็นข้า