ปุ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 197 / 459

… ส เมื่อใช้เป็นตัวสะกด มีสำเนียงเป็นอุสุมะ คือ มีลมออก จากไรฟันหน่อยหนึ่ง คล้าย S ในภาษาอังกฤษ เช่น ปุริสสมา เสนโห. (ง) ห ถ้าอยู่หน้าพยัญชนะอื่น ก็ทำให้สระที่อยู่ข้างหน้าตน ออกเสียงมีลมมากขึ้น เช่น พรหม…

บทความนี้นำเสนอการอธิบายเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะเรื่องพยัญชนะ ที่มีการซ้อนกันและวิธีการออกเสียงที่ถูกต้องในแต่ละกรณี ซึ่งรวมถึงการใช้พยัญชนะตามวรรค เพื่อให้เข้าใจในรูปแบบและการประยุกต์ใช้ มุ่งหว

…ิกาโร ๑ ปกติ ๑ ที่โฆ ๑ รสส์ ๑. ขาดแต่สญฺโญโค อย่างเดียว เพราะสระจะซ้อนกันไม่ได้ โลปสระสนธิ มี ๒ คือ ปุพฺพโลโป ลบสระหน้า ๑ อุตตรโลโป ลบสระหลัง ๑. สระที่สุดของศัพท์หน้าเรียก สระหน้า, สระหน้าของ ศัพท์หลัง …

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับสระสนธิในบาลี โดยมีการสนธิกิริโยปรกณ์หลากหลายชนิด เช่น โลโป อาเทโส อาคโม และวิการ โดยเน้นไปที่หลักการและข้อกำหนดในการลบสระหน้าและหลัง ทั้งนี้เพื่อให้ผู้เรียนสามารถเข้าใจและประย

…นะซ้อนเรียงกัน ๒ ตัว เมื่อลบสระหลังแล้ว ลบพยัญชนะที่ ซ้อนนั้นได้ตัวหนึ่ง เช่น เอวํ อสฺส เป็น เอวิส, ปุปผี-อสสา เป็น ปุปผสา อาเทสพยัญชนะ นั้น ได้แก่แปลงพยัญชนะซึ่งมีรูปอย่างหนึ่ง ให้เป็นพยัญชนะมีรูปอีกอย…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการใช้บาลีไวยากรณ์ สมัญญาภิธานและสนธิ โดยเริ่มจากการวิเคราะห์ทีฆะสระหน้าและหลัง รวมถึงการใช้งานพยัญชนะสนธิที่มีเอกลักษณ์ โดยให้ตัวอย่างการเปลี่ยนรูปแบบที่เห็นได้ชัด เช่น การทำใ

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ สมัญญาภิธานและสนธิ - หน้าที่ 26 ปุ๊-ลิงค์ เป็น ปุลลิงค์, สํ ลกฺขณา เป็น สลุลกฺขณา ง. ถ้าสระอยู่เบื้องหลัง แปลงนิคคหิตเป็น ม และท เช่น …

ในบทความนี้ อธิบายถึงหลักการของบาลีไวยากรณ์ที่เกี่ยวกับสมัญญาภิธานและการสนธิ ว่าด้วยการแปลงนิคคหิตเมื่อมีสระและพยัญชนะอยู่เบื้องหลัง เช่น การเปลี่ยน ยอห์ เป็น ยมหิ หรือ ติ เป็น ตมห์ และมีตัวอย่างการไม

…ย่างนี้ นั่นเป็นการดี ถ้าไม่ได้ไซร้ จึงถือเอา ( กรรมฐาน ) ในสำนัก พระอนาคามี พระสกทาคามี พระโสดาบัน ปุถุชนผู้ได้ฌาน ผู้ทรงไตรปิฎก ผู้ทรงทวีปิฎก ผู้ทรงเอกปิฎกหลั่นกันลงมา แม้นว่า ผู้ทรงเอกปิฎกไม่มี ภิกษุ…

เนื้อหาเกี่ยวกับความสำคัญของการเจริญวิปัสสนาและการถือกรรมฐานในพระพุทธศาสนา โดยอ้างถึงพระขีณาสพซึ่งประกาศตน และพระอัสสคุตตเถระที่มีบทบาทในการให้กรรมฐานแก่ภิกษุ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงการพิจารณาเลือกศึกษาใ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที 61 วิกขายตกะ วิกขิตตกะ หตวิจิตตกะ โลหิตกะ ปุฬวกะ อัฏฐิกะ นี้อนุสสติ ๑๐ คือ พุทธานุสสติ ธัมมานุสสติ สังฆานุสสติ สีลานุสสติ จาคานุสสติ เทวตานุสสติ…

ในส่วนนี้ของวิสุทธิมรรคได้กล่าวถึงการฝึกกรรมฐานที่มีจำนวน 10 ข้อ ได้แก่ อนุสสติ 10 จำแนกเป็นพุทธานุสสติ ธัมมานุสสติ สังฆานุสสติ ฯลฯ พร้อมอธิบายถึงพรหมวิหาร 4 อรูป 4 และการวินิจฉัยในการนำกรรมฐานมาใช้อย

…ากาสานัญจายตนะ (๑) อากิญจัญญายตนะ (๑) (เป็นนวัตทัพพารมณ์) มีอารมณ์ไม่พึงกล่าว อนึ่ง กรรมฐาน ๘ คือ วิปุพพกะ โลหิตกะ ปุฬวกะ อานาปานสติ อาโปกสิณ เตโชกสิณ b

บทความนี้กล่าวถึงการพิจารณาและแยกแยะกรรมฐานที่มีความสำคัญในวิสุทธิมรรค โดยเฉพาะกรรมฐานที่ ๑๒ ซึ่งรวมถึงอนุสสติ ๑๐ และกรรมฐานอื่น ๆ ที่ไม่จำเป็นต้องขยายเนื้อหา เนื้อหาครอบคลุมถึงอารมณ์ของกรรมฐาน การวิเ

…ฺสิตต์ ความเป็นวิหารติดทางเดิน (๕) โสณฺฑ์ วิหารมีตระพังน้ำ (๖) ปณฺณ์ วิหารมีไม้ใบ ( ที่เป็นผัก) (๒) ปุปุÀ วิหารมีไม้ดอก (๘) ผล วิหารมีไม้ผล (๕) ปฏฺฐนียตา ความเป็นวิหารที่คนทั้งหลายมุ่งมั่น (๑๐) นครสนฺนิ…

บทนี้อธิบายเกี่ยวกับวิหารทั้งสองประเภทที่มีผลต่อการบำเพ็ญสมาธิ โดยเฉพาะวิหารที่ไม่เหมาะสม ซึ่งมีโทษจำแนกเป็นทั้งหมด ๑๘ ประการ เช่น ความเป็นวิหารใหญ่เกินไป, วิหารใหม่ที่ยังไม่สมบูรณ์, วิหารเก่าที่ชำรุด

…งเลือกเก็บใบไม้อยู่ใกล้ๆ ย่อมจะทำอันตราย แก่กรรมฐานด้วยการรบกวนด้วยเสียงอันเป็นข้าศึกต่อกรรมฐานได้ [ปุปผี] ส่วนวิหารใด กอไม้ดอกนานาพรรณมีดอกบานสะพรั่งอยู่ แม้ในวิหารนั้น ก็ย่อมจะมีอันตราย เช่นนั้นเหมือน…

ในวิสุทธิมรรคภาค ๑ ตอน ๒ มีการอธิบายถึงเสนาสนะที่เหมาะสมสำหรับการปฏิบัติกรรมฐาน โดยแนะนำว่าสถานที่ควรมีความสงบและไม่แออัด โดยเฉพาะในวิหาร ที่มักจะมีเสียงรบกวนจากผู้หญิงที่มาหาใบไม้อยู่ใกล้ๆ เป็นอันตรา

…าที่ ) แม้วิหารที่มีโภคสมบัติของสงฆ์มากนี้ ก็สงเคราะห์เข้า ด้วยวิหารติดที่นาได้เหมือนกัน [วิสภาคานํ ปุคฺคาลนํ อตฺถิตา] ข้อว่า " ความเป็นวิหารมีบุคคลผู้เป็นวิสภาคกันอยู่" มีวินิจฉัย ว่า ในวิหารใด ภิกษุทั…

ในหน้าวิหารที่มีการตากข้าวพบปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการจัดการน้ำและพื้นที่ของวัดที่ทำให้ชาวบ้านเดือดร้อน ไม่มีน้ำใช้ ซึ่งส่งผลให้ต้นข้าวเหี่ยวแห้ง ชาวบ้านจึงร้องทุกข์ไปยังสงฆ์และเจ้าหน้าที่จนถึงราชมหาอำม

…เป็นปีติอย่างแรงถึงขนาดทำกายให้ลอยขึ้น แล้วให้โลดไปในอากาศได้ จริงอย่างนั้น พระมหาติสสเถระผู้อยู่ ณ ปุณณวัลลิกวิหาร ใน เวลาเย็นวันเพ็ญไปสู่ลานพระเจดีย์ (ยังไม่ทันถึง) เห็นแสงพระจันทร์ แล้วหันหน้าต่อพระม…

ในบทนี้ว่าด้วยธรรมชาติของปีติสุขที่มีรสชาติแห่งการอิ่มเอิบ ทั้งนี้ปีติสามารถแบ่งออกเป็น 5 ประเภท ได้แก่ ขุททกาปีติ, ขณิกาปีติ, โอกกนฺติกาปีติ, อุพฺเพงคาปีติ และปีติโลดโผน แก่แต่ละประเภทมีอาการที่แตกต่

…ัชฌิมะ (สายกลาง) ก็เพราะไม่ข้องแวะส่วนสุดทั้งสอง กล่าวคือ ความย่อหย่อนและความฟุ้งซ่าน ๓. มหาฎีกาว่า ปุริมจิตแห่งอัปปนาจิต ก็คือ โคตรภูจิต

เนื้อหานี้ว่าด้วยการอัปปนาในวิสุทธิมรรค แสดงให้เห็นถึงบทบาทของจิตที่หมดจดจากกิเลสและนิวรณ์เพื่อนำไปสู่สมถนิมิตสายกลาง โดยอธิบายว่าจิตต้องเผชิญกับปัจจัยที่ทำให้เข้าถึงสถานะมั่นคงและทำให้เกิดความปราศจาก

…แปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 207 อสุภกรรมฐานนิเทศ ก็แลในอสุภที่ไม่มีวิญญาณ ๑๐ คือ อุทธุมาตกะ วินีลกะ วิปุพพกะ วิจฉัททกะ วิกขายตกะ วิกขิตตกะ หตวิกขิตตกะ โลหิตกะ ปุฬวกะ อัฏฐิกะ ซึ่งท่านจัดไว้ในลำดับแห่งกสิณ …

…้ำ โดยทั้งสองประเภทนี้จัดว่าเป็นสิ่งปฏิกูลและน่าเกลียด. นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงประเภทอื่นๆ เช่น วิปุพพกะ และ วิจฉัททกะ โดยวิเคราะห์ลักษณะและความหมายของแต่ละประเภท. สำหรับผู้ศึกษาพุทธศาสนา การทำความเข้…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 208 [วิปุพพกอสุภ] อสุภที่มีน้ำเหลืองไหลเยิ้มอยู่ในที่ ๆ แตกปริทั้งหลาย ชื่อ วิปุพพะ วิปุพพะนั่นเองเป็นวิปุพพก…

บทความนี้นำเสนอความหมายของอสุภในทางพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งประเภทต่างๆ ของอสุภ ได้แก่ วิปุพพะ, วิจฉัททะ และวิกขายตกะ อธิบายลักษณะและความน่าเกลียดที่เกี่ยวข้องกับแต่ละประเภท ซึ่งเป็นการเน้นย้…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 210 [ปุฬวกอสุภ] หนอนทั้งหลาย เรียกว่า ปุสฺวะ ปุสฺวะทั้งหลายคลาคล่ำอยู่ใน อสุภนั่น เหตุนั้น อสุภนั่นจึงชื่อป…

บทนี้นำเสนอการทำความเข้าใจเกี่ยวกับคำศัพท์ทางพระพุทธศาสนา เช่น ปุฬวกอสุภและอัฏฐิกอสุภ รวมถึงวิธีการเรียนอุทธุมาตกอสุภกรรมฐาน โดยอธิบายถึงนิมิตและขั้นตอนการทำสมาธิเพื…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 235 ๔. ปุฬวกอสุภกรรมฐาน ปุฬวกอสุภ ย่อมเป็นในกาลที่กลุ่มหนอนชอนออกทางปากแผล ทั้ง 8 ของซากศพ ( คน ) เมื่อล่วงไป…

เนื้อหาในหน้าที่พูดถึงกรรมฐานสองประเภทคือ ปุฬวกอสุภ ที่เกี่ยวพันกับซากศพต่างๆ และอัฏฐิกอสุภ ซึ่งพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้เกี่ยวกับการเห็นซากศพใน…

…คลผู้มักกำหนัดในความ งามที่เครื่องประดับทำให้เกิด เพราะประกาศความเป็นร่างปฏิกูลด้วย โลหิตเปื้อน [6] ปุฬวกอสุภ เป็นสัปปายะแห่งบุคคลผู้มักกำหนัดในกาย ด้วยความสำคัญหมายว่า " ของเรา " เพราะส่อความที่กายเป็น…

ในพุทธศาสนา การมองเห็นอสุภช่วยลดความยึดติดในเรือนร่าง โดยการเข้าใจถึงความไม่บริสุทธิ์ของร่างกาย อย่างเช่น วิกขายตกอสุภ ที่เน้นความสูญเสียสมบัติแห่งเนื้อ วิกขิตตกอสุภ ที่ชี้ให้เห็นถึงความกระจัดกระจายขอ

…อนุสสรณปาฐะ) อย่างนี้ว่า อิติปิ โส ภควา อรห์ สมฺมาสมฺพุทฺโธ วิชชาจรณสมฺปนฺโน สุคโต โลกวิทู อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถ สตฺถา เทวมนุสฺสานํ พุทฺโธ ภควา (ต่อไป ) นี้เป็นนัยในการระลึกในพระพุทธคุณเหล่านั้น (คือ) …

เนื้อหาวิเคราะห์การระลึกถึงพระคุณของพระผู้มีพระภาคเจ้า โดยใช้บทอิติปิโสเป็นเครื่องมือในการไตร่ตรองว่าเหตุใดพระองค์จึงถูกเรียกว่าอรหันต์และภควา รวมถึงการอธิบายแต่ละนัยที่มีความหมายสำคัญเพื่อให้เข้าใจถึ

…ต้นว่า " น เม อาจริโย อตฺถิ - อาจารย์ของเราไม่มี " บัณฑิต พึง (นำมากล่าว) ให้พิสดาร เทอญ [แก้อรรถบท ปุริสทมฺมสารถิ] พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงพระนามว่า ปุริสทมุมสารถ เพราะ ทรงขับ อธิบายว่าทรงฝึก ทรงนำไป ซึ่ง…

บทความนี้กล่าวถึงการอธิบายคำสอนเกี่ยวกับการฝึกอบรมบุรุษที่พึงฝึกได้ทั้งหลาย ที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงนำไป ยังได้กล่าวถึงบุรุษที่ยังมิได้ฝึกและวิธีการนำ ไปสู่ทางที่ถูกต้อง รวมถึงการฝึกที่เข้าถึงได้ของบุ

…ฏิปนฺโน ภควโต สาวกสงฺโฆ ญาย ปฏิปนฺโน ภควโต สาวกสงฺโฆ สามีจิปฏิปนฺโน ภควโต สาวก- สงฺโฆ ยทิทํ จตฺตาริ ปุริสยุคานิ อฏฺฐ ปุริสปุคฺคลา เอส ภควโต สาวกสงฺโฆ อาหุเนยโย ปาหุเนยโย ทกฺขิเณยโย อัญชลิกรณีโย อนุตตร์ …

บทความนี้กล่าวถึงแนวทางการเจริญสังฆานุสสติ ซึ่งเป็นการระลึกถึงคุณของพระอริยสงฆ์ โดยการปฏิบัติในที่ลับและการฟังโอวาทของพระผู้มีพระภาคเจ้า สาวกที่ได้ยินและปฏิบัติตามหลักคำสอนจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของสาวกสง