ผ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 1643 / 1755

…้ายหรือยินดี ฉันนั้น ข.ธ. (พุทธ) มก. ๑๔/๑๓๒ ๑.๒ ถ้าภาพที่พึงเห็นแจ้งด้วยจักขุมุซึลองจักขุของภิษุผู้จิตหลุดพ้นแล้ว รูปนั้นไม่ครอบจิตของท่านได้ จิตของท่านย่อมไม่เจือด้วยกิเลส เป็นกิจดังนี้ถึงความไม่ห…

…ีโพรง ซึ่งแสดงถึงความมั่นคงและไม่สะเทือนต่อโลกธรรมทั้ง 8 เกี่ยวกับอำนาจของความยินดีและความเศร้าหมอง ผู้ที่มีจิตหลุดพ้นจะสามารถไม่หวั่นไหวจากอารมณ์ภายนอก โดยการพิจารณาเห็นถึงความเกิดขึ้นและความเสื่อมไปข…

…คทักธิไวจ ฯไม่พึ่งยังเขาศิลา นั้นใหหวั่นไหวให้ะอืนสะท้านได้ นะนั้น. อัง.ฉกก. (เณร) มก. ๗๓/๒๐๐ ๑.๓ แผ่นดินยิ่มหลายสิ่งของที่เขาทั้งมา สะอาดบ้าง ไม่สะอาดบ้าง ไม่ทำความยินดี ยินร้าย ฉันใด แต่ตัวท่านต้องอ…

…้าใจธรรมชาติของการดำรงอยู่และการปฏิบัติธรรม ทั้งยังมีการเปรียบเทียบกับการดำรงอยู่ของสิ่งต่างๆ เช่น แผ่นดินและไฟ ว่ามีความไม่แน่นอน การอดทนต่อความชั่วร้าย และการรักษาจิตใจให้มั่นคง ศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับไ…

…แล้ว ก็ฉัน เวลเช้า งุ่มลังล้อมดวงและจิวิจร เข้าไปเสียดนาบอย่างบ้านหรือกิน เธอข้อยอยู่บนจังเกี่ยวไว้ ผู้ในในนั้นๆ ย่อมได้รับทุกข์ ถึงความพิณาใจนั้นๆ สังวิน (พุทธ) มก. ๒๖๙/๒๕๙ ๓.๘ แสงวันกินเต็มท้องแ…

ข้อความนี้กล่าวถึงการเปรียบเทียบทางธรรมในพระไตรปิฏก ซึ่งชี้ให้เห็นว่าผู้ที่ประสบทุกข์ นั้นมักไม่พบความสบายทั้งในที่อยู่หรือการกระทำต่างๆ จึงได้ให้เห็นถึงข้อผิดพลาดที่เกิด…

มัย อุปมาอุปมัยจากพระไตรปิฎก 4. ไม่ติดลาลากสักกะ 4.1 พระมหาสัตว์ผู้เจริญโดยสัญชาติโลกเป็นผู้อบรมดี ไม่ติดในโลกธรรมทั้งหลายเหมือนดอกบัวไม่ติดโดยน่า ฉันนั้น ขุ.จริง. …

…ม่ติดอยู่ในน้ำ หรือเต่าที่ดำรงอยู่ในที่เงียบสงบ สิ่งเหล่านี้เป็นการเตือนเกี่ยวกับความเพียรในทางธรรม ผู้ถือศาสนาควรระวังเกี่ยวกับสิ่งที่พิสูจน์ถึงการยึดมั่นของตน อุปมาอุปมัยเหล่านี้เน้นให้มุ่งไปที่การพิ…

…รปิฏก ๒. เหตุแห่งความโศก ๒.๑ พระราชาเสด็จเข้าไปยังพระอุทยานที่สมบูรณ์ด้วยต้นไม้อันเต็มไปด้วยดอก และผล เป็นต้น ที่ตกแต่งไว้เป็นอย่างดี ทรงยืนดีด้วยสมมติฐัน ยอ่มทรงบังเหงื่อริบเนื่องไม่เมื่อแม่ไม้เเล้วไ…

…็นถึงเหตุและความโทษของความโศก โดยการใช้การเปรียบเปรยต่างๆ เพื่อให้เข้าใจถึงความรู้สึกของสรรพสัตว์และผลกระทบที่เกิดจากความเศร้าโศก ทั้งในด้านจิตใจและสภาพแวดล้อม เช่น การเปรียบเทียบความโศกกับการถูกเผาไหม…

…ิฎก ๔. การบรรเทา กำจัดความโศก ๑.๑ พึงกำจัดความรำพันสีย บุคคลพิพัฒน์ไฟไหม้ลูกลามไปด้วยซ้ำ ฉันใด นรชนผูเป็นนักปราชญ์มิมีปัญญาเฉลียวฉลาด พึงกำจัดความเศร้าโศกที่เกิดขึ้นโดยฉับพลัน เหมือนลมพัดนุ่นปลิวไป ฉั…

การบรรเทาความโศกในพระไตรปิฎกสอนให้เราควรกำจัดความเศร้าโดยทันที เหมือนลมพัดปลิวไป ทั้งยังเน้นการเข้าใจและรับรู้เหตุการณ์ที่ทำให้เกิดความเศร้าโศกที่เกิดขึ้นจากบุคคลอื่น เพื่อให้สามารถช่วยเหลือได้ เหมือน

๓๓ อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ๔.๙ เด็กร้องไห้ขอพระจันทร์ อันโคจรอยู่ในอากาศ ฉันใด การทุบคีรีเศร้าถึงผิละผลโลกไป ก็ฉันนั้น... หม้อที่แตกแล้ว เชื่อมให้ลื่นอีกไม่ได้ ฉันใด การที่บุคคลเศร้าถึงผู้ละโลกไปสู่…

เนื้อหาพูดถึงการใช้ภาพเปรียบเทียบในพระไตรปิฎกเพื่ออธิบายความเศร้าโศกของคนที่สูญเสียสิ่งที่รักและการยอมรับความเป็นจริงของชีวิต เช่น เด็กที่ร้องไห้ขอพระจันทร์ การพบเห็นโศกเศร้า และการไม่เศร้าโศกเมื่อบรร

๕.๑๐ ธรรมดาอากาศอํ่ามใจดี ไม่ข้อง ไม่ตั้ง ไม่พัวพันอยู่ในสิ่งใด ฉันใด ภิกษุผูปรารถนาความเพียรไม่ควรหยุดคอ้ง ไม่ควรรัดอยู่ ไม่ควรตั้งอยู่ ไม่ควรผูกพันอยู่ในกระลูก หมู่คณะ ลาอาวา…

เนื้อหาในบทนี้สอนเกี่ยวกับการอบรมจิตใจเพื่อให้มีความเพียรและไม่ยึดติดในสิ่งต่างๆ โดยยกตัวอย่างเปรียบเทียบกับธรรมชาติ เช่น อากาศที่ไม่ตั้งอยู่ในที่ใด พร้อมทั้งการสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้พระราหุลเข้

…่จากพระใครปิฏก ๒.๑๐ ความติดใจอิ่มจับจ้องมิอาจจะปล่อย เหมือนปลิงเกาะ ที่.สี (อรรถ) มก. ๑๑/๒๒๒ ๒.๑๑ ผู้เราถล่มก้อนกลิ่นด้วยฤดูผลิด เหมือนต้นไม้ลูกกล้วยเชิงเถาวัลย์ และเหมือนวงผึ้งแวดล้อมด้วยตัวผึ้ง ฉะน…

…ิ โดยมีแนวทางในการปรับเปลี่ยนความคิดและพฤติกรรมให้ดียิ่งขึ้น อ้างอิงจากข้อความในพระปิฏก เช่น ธรรมดาไผ่ แสดงให้เห็นถึงความแข็งแกร่งและความปรารถนาของวิญญูประสบความสำเร็จในชีวิต.

อุปมาจากพระไตรปิฎก ๓.๗ ภิกษุผู้อดบวชเขา ย่อมไม่หวั่นไหวเพราะความสิ้นโมะ เหมือนนกเขาหินไม่หวั่นไหวตั้งอยู่ดั้ม ฉะนั้น ชู.อุ. (พุท…

…พระไตรปิฎก ซึ่งชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการมีความเพียรในเส้นทางการบรรลุธรรม และการหลีกเลี่ยงอากิเลส ผู้อดบวชควรยืนหยัดต่อความท้าทายอย่างมั่นคงเหมือนนกเขาหินที่ไม่หวั่นไหว ในการบรรลุธรรม ผู้ที่มีวินัยแล…

๑๒๗๙ อุบาสิษฐไม่จากพระไตรปิฎก ๔.๒ เปรียบเหมือนคนก้าวนั้นมาลงทุนดูผลสำเร็จ ใช้หนี้ที่เป็นต้นทุนหมด เก็บไว้เป็นกำลังดูดุลซิรยา เขาคิดว่า เมื่อก่อนเราหนี้กู้พนันลงทุน กา…

บทความนี้เสนอการเปรียบเทียบความเบิกบานใจและความสุขที่เกิดจากการพ้นจากอุปสรรคต่างๆ ในชีวิต เช่น การชำระหนี้ การฟื้นฟูสุขภาพ การพ้นโทษในเรือนจำ และการเป็นอิสระจากความเป็นทาส ทั้งยังชี้ให้เห็นถึงความสำคั

…เค้นมาก ถูกเขาว่าห่อน้อยขัดเคือง ซึ่งเอกด ทำความกำเริบ ความร้าย และความเดือดดาลให้ปรากฎ เหมือนอย่างแผลร้าย ถูกมึงรอกรเบ้องเข้า ก็ยังมีหนองไหล ฉันใด บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็นคนโกรธ มีความเค้นมาก ถูกเขาว่า…

…่ยวกับการมองความโกรธจากมุมมองของหลักธรรมในพุทธศาสนา โดยเริ่มจากการระบุลักษณะของบุคคลที่มีความโกรธและผลกระทบของอารมณ์นี้ ต่อด้วยวิธีการในการจัดการหรือกำจัดความโกรธอย่างมีประสิทธิภาพ โดยนำเสนอเปรียบเทียบ…

602.๓๕ วิญญูอาพาผู้อพยพเป็นใช้หน้ากเดินทางไกล แม้ข้างหน้าเขาก็มั่นอยู่ใกล้ แม้ข้างหลังเขาก็มิอายอยูใกล้ เขาไม่ฟังได้อ…

…ึงความสำคัญของการมีความประพฤติที่บริสุทธิ์ทั้งทางกายและทางวาจา ซึ่งนำไปสู่ความสงบใจและการลดความโกรธ ผู้ที่มีใจใสสะอาดจะได้สัมผัสกับความสุขในชีวิตและเข้าถึงความเลื่อนใส การฝึกจิตในพระพุทธศาสนาเป็นกุญแจส…

… แต่ระงับได้เพราะไม่งอรจน. ๓๗.๑ คนพลลากว่าคำหยาบ คิดว่าตนชนะ แต่ความอดกลั้นได้ เป็นชัยชนะของบัณฑิต ผู้ใดโกรธตอบ ผู้นั้นลามกกว่า ผู้ใดไม่โกรธตอบยอมชื่อว่า ชนะสงคราม ผู้ใดรู้ว่าผู้อื่นโกรธ มีมติสงบได้ ช…

…ื่อไม่โกรธตอบจะช่วยให้เห็นประโยชน์แก่ทุกฝ่าย นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงความฟุ้งซ่านและความหดหู่ ซึ่งส่งผลให้ไม่สามารถเข้าใจในธรรมได้อย่างชัดเจน การทำความเข้าใจและการมีสติเป็นสิ่งสำคัญในการจัดการกับอารมณ์ข…

…นนุ่นที่ถูกลมพัดไป ฉะนั้น ข.เถร (เถอะ) มก. ๑๓๘๘/๙๔ ๒.๑.๕ เปรียบเหมือนช่างหมอ หรือ ลูกมือของช่างหมอ ผู้ฉลาด เมื่อบวดินดีแล้ว ต้องการภาชนะชนิดใดๆ พึงทำภาชนะชนิดนั้นๆ ให้เสร็จได้ เปรียบเหมือนช่างงา หรือ…

…านของจิตใจ เช่น การเปรียบเทียบการทำงานของภิกขุณที่มีจิตเป็นสมาธิและบริสุทธิ์เหมือนช่างที่สามารถสร้างผลงานได้ตามต้องการ มีการอธิบายถึงความสามารถของจิตในการสร้างคุณค่าและลอยได้เหมือนของเบา การเปรียบเทียบ…

…ือนหญิงสาวชายหนุ่มที่ชอบการแต่งตัว เมื่อส่องดูร่างหน้าของตนในกระจกอริสัทสะอาด หรือในชะนาน้ำอุ่น หน้าผี โกะจะรู้ว่าหน้าไม่ไฝ หรือหน้าไม่มีไฟก็จะรู้ว่าหน้าไม่มีไฟ ฉันใด ภิกษุขันนั้นแล เมื่อจิตเป็นสมาธิ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอัญเชิญในพุทธศาสนาและความสามารถในการเข้าใจจิตใจของผู้อื่น ภายใต้เจตปริยายาณและบุพเพนิวาสานุสรติ โดยละเอียดเกี่ยวกับการกำหนดจิตใจและการระลึกชาติของบุคคล…

๓๙๙ อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ผู้นั้นหลายกำลังเข้าไปสู่เรือนบ้าง ออกไปบ้างกำลังเดินไปตามถนนบ้าง นั่งอยู่ท่ามกลางทางสี่พังบ้าง เขาก็…

…ิฎกที่อธิบายถึงแนวทางการทำให้จิตของภิกษุพร้อมที่จะรับรู้และเข้าใจธรรมชาติของสัตว์และการกระทำตามกรรม ผ่านการใช้ทิพยจักษุที่ช่วยให้เห็นสัตว์ในอีกรูปแบบหนึ่ง เรื่องนี้ยังสะท้อนให้เห็นถึงองค์ประกอบต่างๆ ที…

อัน๙ อุปมาอุปมัยจากพระไตรปิฎก ๒.๒ หีบผ้าของพระราชา หรือราชอามาตย์ ซึ่งเต็มไปด้วยผ้าท้องแล้วเป็นสีต่างๆ พระราชาหรือราชอามาตย์นั้น หวังจะหมู…

บทความนี้นำเสนออุปมาอุปมัยที่ปรากฏในพระไตรปิฎก ที่ทำให้ผู้อ่านเข้าใจถึงคุณสมบัติต่างๆ ของพระภิกษุและผู้ที่มีปัญญา ผ่านการเปรียบเทียบกับธรรมชาติและภาพต่างๆ เ…

…ิ้น เอาบูซาบชมด้วยน้ำเย็นตลอดยอดตลอดเงา ไม่มีส่วนใด แห่งดอกบัวบาน ดอกบัวขาว ทั่วทุกส่วนที่เขียนจะไม่ผิดกฏ อันใด ภิกษุท่านนั้นแ ฉะ ย่อมทำกายนี้และให้ส่วนเอิบอิ่มมาชื่นด้วยสุตอปราาจาศีรณ์ ไม่มีส่วนใด แห่…

…สุทธิ์กับจิตใจและการกระทำด้วย ซึ่งเป็นแนวทางที่สำคัญในเส้นทางแห่งการฝึกฝนจิตใจในการพุทธศาสนา ระบุว่าผู้ปฏิบัติควรให้ความสำคัญต่อการรักษาศิลเพื่อเป็นส่วนหนึ่งของการเจริญเติบโตทางจิตใจและจิตวิญญาณ ว่า “ห…

๙๙๙๙ อุปมาอปม่าจากพระไตรปิฎก ____________________ ๔.๑๑ บุคคลผิงฝังแห่งภาพ ไม่มีความถือตัว ทำกิจสำเร็จแล้ว หมดอาสะยอดยินดี เพราะเหตุความสิ้นอายุ เหมือนบุคคลนี้แล้…

เอกสารนี้อภิปรายเกี่ยวกับอุปมาอุปมัยในพระไตรปิฎกที่ให้ข้อคิดเกี่ยวกับการปล่อยวางและความสำเร็จในชีวิต โดยเฉพาะในส่วนของการจัดการกับความโกรธและการนำธรรมะมาประยุกต์ใช้ในชีวิต การหลุดพ้นจากความเศร้าโศกในช