ผู้ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 244 / 1138

…คจร ย่อมไม่ไปสู่ ที่อโคจร เพราะละอายใจและกลัวเสียชื่อเสียง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงกล่าวเปรียบพระภิกษุผู้เที่ยวไป ในอโคจรว่า “เหมือนโคที่เที่ยวไปในถิ่นเสือและราชสีห์ หรือเหมือนเต่าปลาอันเที่ยวไปในเขตที่ดัก…

บทความนี้กล่าวถึงแนวทางการดำเนินชีวิตของพระภิกษุ โดยเน้นที่โคจรที่ควรปฏิบัติและอโคจรที่ควรหลีกเลี่ยง ซึ่งรวมถึงการตั้งสติในกาย เวทนา จิต และธรรม นอกจากนี้ยังพิจารณาโทษของการเข้าไปในอโคจร เช่น สถานที่บ

ให้เป็นผู้มีความเคารพรักในศีล ดังที่ทรงให้โอวาทไว้ว่า นางนกต้อยติวิด รักษาฟองนิดฉันใด แลทราย ย่อมรักษาขนหาง มา…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการรักษาศีลในชีวิตของพระภิกษุ โดยยกตัวอย่างเปรียบเทียบกับการดูแลรักษาของสิ่งมีค่า เช่น มารดาที่ดูแลบุตร การรักษาอาชีพบริสุทธิ์ที่ไม่ใช้กลวิธีที่ไม่ถูกต้อง และวิธีการดำรงชีวิ

…บ้านหนึ่งก็พูดจาไพเราะกับเขา ครั้นไปอีกบ้านหนึ่งก็เอาไปนินทาให้คนในบ้านใหม่ฟัง พร้อมทั้ง พูดจายกย่องผู้ที่กำลังฟังอยู่ด้วย แม้ผู้ฟังจะรู้สึกไม่พอใจ ก็จำต้องถวายลาภสักการะให้ เพราะไม่อยาก ถูกนินทาหรือเพรา…

…ูดท้าทายหรือพูดให้เจ็บใจระหว่างการขอบาง ทุกรูปแบบนี้มีเจตนาเดียวกันคือเพื่อให้ได้มาซึ่งลาภสักการะจากผู้มีศรัทธา แม้ว่าการกระทำดังกล่าวอาจแฝงไว้ด้วยอารมณ์และโมหะก็ตามที่ไม่ควรละเลยในแง่ของศีลธรรม.

ก็ถือว่าบริสุทธิ์อย่างยิ่ง ส่วนพระภิกษุผู้รักษาธุดงค์นั้น ปัจจัยอาจเกิดขึ้นจากการเที่ยวบิณฑบาต หรือเกิดจาก ผู้เลื่อมใสศรัทธาในธุดงค์คุณของพระภ…

เนื้อหาเกี่ยวกับอาชีพบริสุทธิ์ของพระภิกษุซึ่งเกิดจากการบิณฑบาตหรือการได้รับจากผู้เลื่อมใส ศีลที่เกี่ยวข้องกับการบริโภคปัจจัย 4 มีความสำคัญต่อการหลีกเร้นจากกาม พระสัมมาสัมพุทธเจ้าแนะ…

…ษุจะสามารถบำเพ็ญให้สำเร็จบริบูรณ์ได้ ก็ ด้วยปัญญา 6.2.3 ถึงพร้อมด้วยศีล ถึงพร้อมด้วยศีล หมายถึง เป็นผู้มีศีลสมบูรณ์ ซึ่งในสามัญญผลสูตรนี้ หมายถึงความเป็นผู้สมบูรณ์ ด้วยศีล 3 อย่าง คือ จุลศีล มัชฌิมศีล แล…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการบริโภคคิลานเภสัชในสังคมปัจจุบัน โดยเฉพาะในเรื่องของการเลือกยาที่เหมาะสมและผลกระทบของการใช้ยาเพิ่มพลังและยาอายุวัฒนะ ซึ่งอาจก่อให้เกิดทุกขเวทนา ในขณะเดียวกันยังมีการเน้น

…าวาส 5. เว้นขาดจากการนอนนั่งบนที่นอนที่นั่งอันสูงใหญ่ หรือหรูหราฟุ่มเฟือยจนเกินไป ไม่เหมาะสม แก่สมณะผู้สันโดษ เช่น เตียงที่สูงใหญ่ เตียงแกะสลักลวดลายอย่างวิจิตร และเครื่องปูลาดชนิดต่างๆ ที่ บ ท ท 6 ณ ธ ร…

บทความนี้กล่าวถึงศีลที่พระภิกษุต้องปฏิบัติเพื่อหลีกเลี่ยงบาปอกุศลและเสริมสร้างความไว้วางใจจากชาวบ้าน รวมถึงมัชฌิมศีลซึ่งเป็นการขยายความของจุลศีลที่ชัดเจนขึ้น โดยมีข้อห้ามต่างๆ เช่น การปรักปรำ การสะสมข

… ลักษณะ กุมาร ลักษณะกุมารี ลักษณะทาส ลักษณะทาสี ลักษณะช้าง ลักษณะม้า ลักษณะกระบือ ลักษณะโคอุสภะ (วัวผู้) ลักษณะโค ลักษณะแพะ ลักษณะแกะ ลักษณะไก่ ลักษณะนกกระทา ลักษณะเหี้ย ลักษณะตุ่น ลักษณะ เต่า และลักษณะม…

การทายนิมิตและพิธีกรรมในความเชื่อของไทยมีความสำคัญในการสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ผู้คน การทำนายลางบอกเหตุ เช่น ทายฟ้าผ่า ทำนายฝัน มีการดำเนินพิธีกรรมต่างๆ เช่น การบูชาไฟ การทำพลีกรรม แ…

…งอินทรีย์ทั้ง 6” พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสกับพระเจ้าอชาตศัตรูว่า “มหาบพิตร อย่างไรภิกษุจึงชื่อว่า เป็นผู้คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย มหาบพิตร ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เห็นรูปด้วยจักษุแล้ว ไม่ถือนิมิต ไม่ถืออ…

เนื้อหาเกี่ยวกับคำศัพท์ต่างๆ ในการปฏิบัติธรรมที่เกี่ยวข้องกับอินทรียสังวรศีล ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ให้คำแนะนำเกี่ยวกับการสำรวมระวังอายตนะทั้ง 6 ได้แก่ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ โดยมีการเปิดรับอารม

…ัพท์ต่างๆ แล้ว ย้อนกลับไปดูพระดำรัสของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า อีกครั้งหนึ่ง ก็พอจะอธิบายลักษณะของการเป็นผู้คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลายได้ว่า พระภิกษุในพระธรรมวินัยนั้น เมื่อเห็นรูป ซึ่งอาจจะเป็นคน สัตว์ ห…

เนื้อหาเกี่ยวกับการสำรวมมนินทรีย์ที่ทำให้ใจปลอดจากทุกข์และกิเลส โดยการมีสติคุ้มครองใจในการรับรู้ต่างๆ ทั้งนี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ชี้แนะแนวทางการรักษามนินทรีย์เพื่อหลีกเลี่ยงจากอภิชฌาและโทมนัสที่เป็

…้วย “ความเพียร” ปัจจัยสันนิสสิดศีล สําเร็จได้ด้วย “ปัญญา” บ ท ที่ 6 คุ ณ ธ ร ร ม ที่ ทำ ใ ห้ เ ป็ น ผู้ บ ริ สุท ธิ์ DOU 93

การเจริญสมาธิภาวนาถือเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการควบคุมจิตใจ เพื่อไม่ให้จิตคิดฟุ้งซ่านและถูกอภิชฌาและโทมนัสเข้าครอบงำ กล่าวได้ว่าความสำเร็จในด้านศีลอยู่ที่การมีศรัทธาและสติ การที่จิตควรมีความสงบไม่ให้ค

…ว่า สิ่งที่ตนกำลังทำนั้นเป็นความหลงเข้าใจผิด หรือ การที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า “ภิกษุชื่อว่าเป็นผู้ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ” ย่อมหมาย ความว่า ทุกอิริยาบถที่พระภิกษุกระทำอยู่ ไม่ว่าจะเป็นการนั่ง การยืน …

…้ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความเสียหายที่อาจเกิดจากการขาดสติซึ่งส่งผลต่อชีวิตและทรัพย์สินของทั้งตัวเองและผู้อื่น พระสัมมาสัมพุทธเจ้ายืนยันว่าภิกษุจำเป็นต้องมีสติสัมปชัญญะในการดำเนินชีวิต และสามารถปฏิบัติตนได้…

…เป็นสิ่งที่ดีไหม พลเมืองรักชาติบ้านเมืองของตนเป็นสิ่งที่ดีไหม คําตอบก็คือ เป็นสิ่งที่ดี ของที่ตนมี” ผู้ที่มีความพอใจในของของตน ก็คือผู้มีสันโดษ ซึ่งสำนวนในพระพุทธศาสนาท่านใช้ว่า “ยินดีใน เมื่อเราพอใจในบุ…

เรื่องราวเกี่ยวกับคำว่า 'สันโดษ' ซึ่งหมายถึง ความยินดีในของของตน พร้อมอธิบายถึงความแตกต่างระหว่าง 'สันโดษ' และ 'อัปปิจฉา' ที่หลายคนเข้าใจผิดว่าเหมือนกัน นอกจากนี้ยังยกตัวอย่างความรักในครอบครัวและสถาบั

…จของตน เช่น ภิกษุพอใจแต่ของอันเหมาะสมกับสมณสารูป หรือหากได้ของใช้ที่ไม่เหมาะกับตน แต่จะมีประโยชน์แก่ผู้อื่นก็นำไปมอบให้แก่เขา เป็นต้น สันโดษ 3 นี้เป็นไปในปัจจัย 4 แต่ละอย่างๆ จึงรวมเรียกว่าสันโดษ 12 ซึ่ง…

…ที่ได้รับตามความเหมาะสมและสภาพของตน ไม่เพ่งเล็งสิ่งที่เป็นของคนอื่น รวมถึงมีการแบ่งปันสิ่งดีๆ ให้แก่ผู้สมควร นอกจากนี้ สันโดษยังเกี่ยวข้องกับปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำเนินชีวิตอย่างมีความสุขและพอเพียง เช่น ก…

…บริหารกาย แต่ ถ้าใช้กรองน้ำดื่ม ย่อมเป็นเครื่องบริหารท้อง การที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า ภิกษุเป็นผู้สันโดษด้วยจีวรเป็นเครื่องบริหารกาย ด้วย บิณฑบาตเป็นเครื่องบริหารท้องเช่นนี้ คำว่า “จีวร” ย่อมหมายถึง…

เนื้อหาเกี่ยวกับการใช้อุปกรณ์ต่างๆ เช่น จีวร บาตร และมีดโกน ในการบริหารกายและท้องของภิกษุ โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสอนให้ภิกษุใช้จีวรบริหารกาย และบาตรเพื่อยังชีวิต การมีความสันโดษเป็นคุณสมบัติที่นำมาซ

…นรสของกามคุณทั้ง 5 นั้น จนไม่สามารถสลัดออกได้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปรียบกามฉันทะเหมือน “หนี้” คือ ผู้ที่เป็นหนี้เขา แม้จะถูกเจ้าหนี้ ทวงถามด้วยคำหยาบ ก็ไม่อาจโต้ตอบอะไรได้ ต้องสู้ทนนิ่งเฉย เพราะเป็นลูก…

เนื้อหานี้พูดถึงนิวรณ์ 5 ประการที่เป็นอุปสรรคต่อการเจริญภาวนา สำหรับพระภิกษุที่ประพฤติปฏิบัติอย่างเคร่งครัด แม้จะมีศีลและสติปัญญา แต่หากยังไม่สามารถละนิวรณ์ได้ ก็ไม่สามารถสงัดจากกามและอกุศลธรรมได้ โดย

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปรียบพยาบาทเหมือน “โรค” ผู้ที่เป็นโรคต่างๆ ย่อมมีความทุกข์ มีความเจ็บป่วย ไม่สบายทั้งกายและใจ เมื่อจะทำการสิ่งใดก็ต้องฝืนทำด้วย…

…ีความทุกข์และเจ็บปวดในกายและใจ จึงต้องฝืนทำทุกอย่างด้วยความทรมาน ซึ่งทำให้ยากที่จะพบความสุข ในขณะที่ผู้ที่มีความหดหู่และความฟุ้งซ่านย่อมไม่สามารถมีสมาธิและไม่อาจเข้าใจความเป็นจริงของธรรมได้ ทั้งนี้ ผู้ที…

…ารถเห็นความบริสุทธิ์นั้นได้ด้วยใจตนเอง อันจะก่อให้เกิดทั้งกำลังใจ กำลังขวัญ กำลังปัญญา และความสุขแก่ผู้ปฏิบัติได้ในเวลาเดียวกัน 7.5 ลักษณะของใจ ใจของคนเรานั้น มีลักษณะเป็นดวงกลมใส โดยทั่วไปเราไม่สามารถมอ…

บทความนี้นำเสนอความหมายของสมาธิที่มีความหลากหลาย รวมถึงอาการของใจและลักษณะของใจที่เป็นดวงกลมใส การปฏิบัติภาวนาในการเข้าถึงธรรมกายเพื่อการเห็นความบริสุทธิ์ของใจ ทำให้เกิดกำลังใจและความสุข การอธิบายเกี่

“เมื่อเธอ (ภิกษุผู้ปฏิบัติภาวนา) พิจารณาเห็นนิวรณ์ 5 ประการเหล่านี้ที่ ละได้แล้วในตน ย่อมเกิดปราโมทย์ เมื่อปราโมทย์แล้ว…

พระธรรมเทศนาเรื่องฌานทั้ง 4 ระดับอธิบายถึงการปฏิบัติภาวนาโดยเฉพาะการบรรลุฌานต่างๆ ผู้ปฏิบัติจะสามารถละนิวรณ์ทั้ง 5 ได้ ทำให้กายสงบและจิตตั้งมั่นเป็นสมาธิอย่างสูงสุด จากการบรรลุแต่ละฌาน …

… เบื้องสูง 2. สามัญญผลเบื้องสูง ได้แก่ วิชชา 8 ซึ่งเป็นการบรรลุมรรคผลนิพพาน เป็นอานิสงส์ที่พระภิกษุ ผู้ประพฤติดีปฏิบัติชอบจึงได้รับ วัตถุประสงค์ 1. เพื่อให้นักศึกษาเข้าใจ และอธิบายสามัญญผลเบื้องสูงได้ตาม…

บทความนี้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับการฝึกจิตของพระภิกษุเพื่อบรรลุฌาน 4 และสามัญญผลเบื้องสูง ซึ่งคือวิชชา 8 ที่นำไปสู่นิพพาน การเรียนรู้เรื่องนี้ช่วยให้นักศึกษาเข้าใจขั้นตอนการทำสมาธิจนบรรลุคุณวิเศษต่าง ๆ และ

…าธิ แน่วแน่ให้ได้เสียก่อน โดยการวางใจไว้ที่ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 ซึ่งเป็นที่ตั้งถาวรของใจ เมื่อใจของ ผู้เจริญภาวนาเป็นสมาธิแน่วแน่ยิ่งขึ้นไม่ชัดสาย สงบนิ่ง มั่นคงอยู่ในอารมณ์เดียวใจก็จะใสบริสุทธิ์ขึ้นเรื่…

…ทั้ง 4 ระดับไปตามลำดับ ในแต่ละขั้นตอนมีการพิจารณาถึงนิวรณ์ 5 และอุปกิเลส 16 อย่างที่ส่งผลต่อจิตใจของผู้ที่เจริญภาวนา