หน้าหนังสือทั้งหมด

การสำรวมมนินทรีย์และความสุขที่แท้จริง
102
การสำรวมมนินทรีย์และความสุขที่แท้จริง
…ัพท์ต่างๆ แล้ว ย้อนกลับไปดูพระดำรัสของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า อีกครั้งหนึ่ง ก็พอจะอธิบายลักษณะของการเป็นผู้คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลายได้ว่า พระภิกษุในพระธรรมวินัยนั้น เมื่อเห็นรูป ซึ่งอาจจะเป็นคน สัตว์ ห…
เนื้อหาเกี่ยวกับการสำรวมมนินทรีย์ที่ทำให้ใจปลอดจากทุกข์และกิเลส โดยการมีสติคุ้มครองใจในการรับรู้ต่างๆ ทั้งนี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ชี้แนะแนวทางการรักษามนินทรีย์เพื่อหลีกเลี่ยงจากอภิชฌาและโทมนัสที่เป็
การเจริญสมาธิภาวนาและการควบคุมจิตใจ
104
การเจริญสมาธิภาวนาและการควบคุมจิตใจ
…้วย “ความเพียร” ปัจจัยสันนิสสิดศีล สําเร็จได้ด้วย “ปัญญา” บ ท ที่ 6 คุ ณ ธ ร ร ม ที่ ทำ ใ ห้ เ ป็ น ผู้ บ ริ สุท ธิ์ DOU 93
การเจริญสมาธิภาวนาถือเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการควบคุมจิตใจ เพื่อไม่ให้จิตคิดฟุ้งซ่านและถูกอภิชฌาและโทมนัสเข้าครอบงำ กล่าวได้ว่าความสำเร็จในด้านศีลอยู่ที่การมีศรัทธาและสติ การที่จิตควรมีความสงบไม่ให้ค
ความสำคัญของสติสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
106
ความสำคัญของสติสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
…ว่า สิ่งที่ตนกำลังทำนั้นเป็นความหลงเข้าใจผิด หรือ การที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า “ภิกษุชื่อว่าเป็นผู้ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ” ย่อมหมาย ความว่า ทุกอิริยาบถที่พระภิกษุกระทำอยู่ ไม่ว่าจะเป็นการนั่ง การยืน …
…้ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความเสียหายที่อาจเกิดจากการขาดสติซึ่งส่งผลต่อชีวิตและทรัพย์สินของทั้งตัวเองและผู้อื่น พระสัมมาสัมพุทธเจ้ายืนยันว่าภิกษุจำเป็นต้องมีสติสัมปชัญญะในการดำเนินชีวิต และสามารถปฏิบัติตนได้…
สันโดษและอัปปิจฉา
107
สันโดษและอัปปิจฉา
…เป็นสิ่งที่ดีไหม พลเมืองรักชาติบ้านเมืองของตนเป็นสิ่งที่ดีไหม คําตอบก็คือ เป็นสิ่งที่ดี ของที่ตนมี” ผู้ที่มีความพอใจในของของตน ก็คือผู้มีสันโดษ ซึ่งสำนวนในพระพุทธศาสนาท่านใช้ว่า “ยินดีใน เมื่อเราพอใจในบุ…
เรื่องราวเกี่ยวกับคำว่า 'สันโดษ' ซึ่งหมายถึง ความยินดีในของของตน พร้อมอธิบายถึงความแตกต่างระหว่าง 'สันโดษ' และ 'อัปปิจฉา' ที่หลายคนเข้าใจผิดว่าเหมือนกัน นอกจากนี้ยังยกตัวอย่างความรักในครอบครัวและสถาบั
สันโดษในพระพุทธศาสนา
108
สันโดษในพระพุทธศาสนา
…จของตน เช่น ภิกษุพอใจแต่ของอันเหมาะสมกับสมณสารูป หรือหากได้ของใช้ที่ไม่เหมาะกับตน แต่จะมีประโยชน์แก่ผู้อื่นก็นำไปมอบให้แก่เขา เป็นต้น สันโดษ 3 นี้เป็นไปในปัจจัย 4 แต่ละอย่างๆ จึงรวมเรียกว่าสันโดษ 12 ซึ่ง…
…ที่ได้รับตามความเหมาะสมและสภาพของตน ไม่เพ่งเล็งสิ่งที่เป็นของคนอื่น รวมถึงมีการแบ่งปันสิ่งดีๆ ให้แก่ผู้สมควร นอกจากนี้ สันโดษยังเกี่ยวข้องกับปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำเนินชีวิตอย่างมีความสุขและพอเพียง เช่น ก…
การบริหารกายและท้องของภิกษุ
110
การบริหารกายและท้องของภิกษุ
…บริหารกาย แต่ ถ้าใช้กรองน้ำดื่ม ย่อมเป็นเครื่องบริหารท้อง การที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า ภิกษุเป็นผู้สันโดษด้วยจีวรเป็นเครื่องบริหารกาย ด้วย บิณฑบาตเป็นเครื่องบริหารท้องเช่นนี้ คำว่า “จีวร” ย่อมหมายถึง…
เนื้อหาเกี่ยวกับการใช้อุปกรณ์ต่างๆ เช่น จีวร บาตร และมีดโกน ในการบริหารกายและท้องของภิกษุ โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสอนให้ภิกษุใช้จีวรบริหารกาย และบาตรเพื่อยังชีวิต การมีความสันโดษเป็นคุณสมบัติที่นำมาซ
นิวรณ์และการเจริญภาวนา
116
นิวรณ์และการเจริญภาวนา
…นรสของกามคุณทั้ง 5 นั้น จนไม่สามารถสลัดออกได้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปรียบกามฉันทะเหมือน “หนี้” คือ ผู้ที่เป็นหนี้เขา แม้จะถูกเจ้าหนี้ ทวงถามด้วยคำหยาบ ก็ไม่อาจโต้ตอบอะไรได้ ต้องสู้ทนนิ่งเฉย เพราะเป็นลูก…
เนื้อหานี้พูดถึงนิวรณ์ 5 ประการที่เป็นอุปสรรคต่อการเจริญภาวนา สำหรับพระภิกษุที่ประพฤติปฏิบัติอย่างเคร่งครัด แม้จะมีศีลและสติปัญญา แต่หากยังไม่สามารถละนิวรณ์ได้ ก็ไม่สามารถสงัดจากกามและอกุศลธรรมได้ โดย
พระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับนิวรณ์ 5
117
พระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับนิวรณ์ 5
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปรียบพยาบาทเหมือน “โรค” ผู้ที่เป็นโรคต่างๆ ย่อมมีความทุกข์ มีความเจ็บป่วย ไม่สบายทั้งกายและใจ เมื่อจะทำการสิ่งใดก็ต้องฝืนทำด้วย…
…ีความทุกข์และเจ็บปวดในกายและใจ จึงต้องฝืนทำทุกอย่างด้วยความทรมาน ซึ่งทำให้ยากที่จะพบความสุข ในขณะที่ผู้ที่มีความหดหู่และความฟุ้งซ่านย่อมไม่สามารถมีสมาธิและไม่อาจเข้าใจความเป็นจริงของธรรมได้ ทั้งนี้ ผู้ที…
ความหมายและลักษณะของสมาธิ
118
ความหมายและลักษณะของสมาธิ
…ารถเห็นความบริสุทธิ์นั้นได้ด้วยใจตนเอง อันจะก่อให้เกิดทั้งกำลังใจ กำลังขวัญ กำลังปัญญา และความสุขแก่ผู้ปฏิบัติได้ในเวลาเดียวกัน 7.5 ลักษณะของใจ ใจของคนเรานั้น มีลักษณะเป็นดวงกลมใส โดยทั่วไปเราไม่สามารถมอ…
บทความนี้นำเสนอความหมายของสมาธิที่มีความหลากหลาย รวมถึงอาการของใจและลักษณะของใจที่เป็นดวงกลมใส การปฏิบัติภาวนาในการเข้าถึงธรรมกายเพื่อการเห็นความบริสุทธิ์ของใจ ทำให้เกิดกำลังใจและความสุข การอธิบายเกี่
การเข้าถึงฌาน 4 ระดับในพุทธศาสนา
120
การเข้าถึงฌาน 4 ระดับในพุทธศาสนา
“เมื่อเธอ (ภิกษุผู้ปฏิบัติภาวนา) พิจารณาเห็นนิวรณ์ 5 ประการเหล่านี้ที่ ละได้แล้วในตน ย่อมเกิดปราโมทย์ เมื่อปราโมทย์แล้ว…
พระธรรมเทศนาเรื่องฌานทั้ง 4 ระดับอธิบายถึงการปฏิบัติภาวนาโดยเฉพาะการบรรลุฌานต่างๆ ผู้ปฏิบัติจะสามารถละนิวรณ์ทั้ง 5 ได้ ทำให้กายสงบและจิตตั้งมั่นเป็นสมาธิอย่างสูงสุด จากการบรรลุแต่ละฌาน …
แนวคิดเกี่ยวกับสามัญญผลเบื้องสูง
128
แนวคิดเกี่ยวกับสามัญญผลเบื้องสูง
… เบื้องสูง 2. สามัญญผลเบื้องสูง ได้แก่ วิชชา 8 ซึ่งเป็นการบรรลุมรรคผลนิพพาน เป็นอานิสงส์ที่พระภิกษุ ผู้ประพฤติดีปฏิบัติชอบจึงได้รับ วัตถุประสงค์ 1. เพื่อให้นักศึกษาเข้าใจ และอธิบายสามัญญผลเบื้องสูงได้ตาม…
บทความนี้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับการฝึกจิตของพระภิกษุเพื่อบรรลุฌาน 4 และสามัญญผลเบื้องสูง ซึ่งคือวิชชา 8 ที่นำไปสู่นิพพาน การเรียนรู้เรื่องนี้ช่วยให้นักศึกษาเข้าใจขั้นตอนการทำสมาธิจนบรรลุคุณวิเศษต่าง ๆ และ
บทที่ 8: สามัญญผลเบื้องสูง
129
บทที่ 8: สามัญญผลเบื้องสูง
…าธิ แน่วแน่ให้ได้เสียก่อน โดยการวางใจไว้ที่ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 ซึ่งเป็นที่ตั้งถาวรของใจ เมื่อใจของ ผู้เจริญภาวนาเป็นสมาธิแน่วแน่ยิ่งขึ้นไม่ชัดสาย สงบนิ่ง มั่นคงอยู่ในอารมณ์เดียวใจก็จะใสบริสุทธิ์ขึ้นเรื่…
…ทั้ง 4 ระดับไปตามลำดับ ในแต่ละขั้นตอนมีการพิจารณาถึงนิวรณ์ 5 และอุปกิเลส 16 อย่างที่ส่งผลต่อจิตใจของผู้ที่เจริญภาวนา
ญาณทัสสนะและวิปัสสนาญาณในพุทธศาสนา
130
ญาณทัสสนะและวิปัสสนาญาณในพุทธศาสนา
… ทั้งดียิ่งกว่า ทั้งประณีตกว่าสามัญญผลที่เห็น ประจักษ์ข้อก่อนๆ” จากพุทธดำรัสนี้ จะเห็นว่าสามัญญผลที่ผู้เจริญภาวนาจะพึงบรรลุต่อจากฌาน 4 ก็คือ “ญาณ ทัสสนะ” หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “วิปัสสนาญาณ” เป็นญาณตา…
…ตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัส การเจริญภาวนาและการเข้าถึงญาณทัสสนะหรือวิปัสสนาญาณ เป็นขั้นตอนที่ทำให้ผู้ปฏิบัติรู้สึกถึงความเกิดและความดับของร่างกาย ส่งผลให้เกิดความเบื่อหน่ายต่อกายและมีแนวทางที่จะละทิ้งร…
ทิพยจักษุและการรับรู้กรรมของสัตว์
137
ทิพยจักษุและการรับรู้กรรมของสัตว์
จักษุ” อันบริสุทธิ์ ล่วงจักษุของมนุษย์ ย่อมรู้ชัดซึ่งหมู่สัตว์ผู้เป็นไปตามกรรมว่า สัตว์ที่ประกอบด้วยกายทุจริต วจีทุจริต มโนทุจริต ติเตียนพระอริยเจ้า เป็น มิจฉาทิฏฐิ …
…นรกได้ นอกจากนี้ยังมีการเปรียบเทียบการมีจักษุที่บริสุทธิ์กับการมองเห็นการกระทำที่แตกต่างกันระหว่างชนผู้คนเมื่อเข้าหรือออกจากบ้าน ขณะเดียวกัน ผู้ที่เจริญภาวนาอย่างต่อเนื่องจะสามารถพัฒนาจิตใจให้ใสบริสุทธิ์…
การสารภาพผิดของพระเจ้าอชาตศัตรู
140
การสารภาพผิดของพระเจ้าอชาตศัตรู
พระธรรมเทศนาของพระผู้มีพระภาคเจ้าก็ฉันนั้น บริบูรณ์พร้อมด้วยคุณวิเศษโดยเอนกประการ” ครั้นแล้วพระเจ้าอชาตศัตรู จึงทรงขอถึงพ…
พระเจ้าอชาตศัตรูได้ขอสวามิภักดิ์ต่อพระรัตนตรัยเพื่อเป็นสรณะในชีวิต หลังจากที่ทรงเผชิญกับความผิดซึ่งส่งผลให้พระบิดาที่ดำรงธรรมถูกปลงชีพไป พระพุทธเจ้าได้ทรงรับทราบคำสารภาพของพระเจ้าอชาตศัตรูโดยไม่ทำให้ร
คุณลักษณะของพระภิกษุที่ดีในพระพุทธศาสนา
146
คุณลักษณะของพระภิกษุที่ดีในพระพุทธศาสนา
การศึกษาสามัญญผลสูตรนี้นอกจากผู้ศึกษาจะได้รับความรู้ในด้านพระธรรมวินัยแล้วยังจะได้ข้อคิด ต่างๆ อีกเป็นอเนกประการ ซึ่งอาจกล่าวโดยย่อไ…
บทความนี้อธิบายคุณลักษณะของพระภิกษุที่ดีในพระพุทธศาสนา โดยแบ่งออกเป็น 3 ระดับ คุณลักษณะเบื้องต้น ได้แก่ การบวชเพื่อฝึกอบรมตน มีการสำรวมกาย วาจา ใจ และศึกษาพระไตรปิฎกเพื่อพัฒนาจิตใจ ในระดับกลาง พระภิกษ
การปฏิบัติต่อพระภิกษุในพระธรรมวินัย
151
การปฏิบัติต่อพระภิกษุในพระธรรมวินัย
…ท่านเป็นครูอาจารย์ 1.5 ระลึกอยู่เสมอว่า พระภิกษุที่บริบูรณ์บริสุทธิ์พร้อมด้วยศีล สมาธิ และปัญญา คือ ผู้สืบทอดพระพุทธศาสนาอย่างแท้จริง หากขาดพระภิกษุที่ประพฤติดีปฏิบัติชอบเหล่านี้แล้ว พระพุทธ ศาสนาจะล่มสล…
บทความนี้นำเสนอการแสดงความเคารพยกย่องพระภิกษุและการปฏิบัติต่อพระภิกษุที่ไม่ปฏิบัติตามพระธรรมวินัย โดยมีการแนะนำวิธีการพิจารณาและแนวทางการดำเนินการ เพื่อให้นักปฏิบัติธรรมเข้าใจบทบาทของพระภิกษุในพระพุทธ
เป้าหมายชีวิตของมนุษย์ในมุมมองพระพุทธศาสนา
152
เป้าหมายชีวิตของมนุษย์ในมุมมองพระพุทธศาสนา
…ศึกษาพระธรรมคำสั่งสอนที่แท้จริง ขององค์ สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า 9.5 เป้าหมายชีวิตของมนุษย์ มักจะมีผู้สงสัยและตั้งคำถามกันว่า “คนเราเกิดมาทำไม” แต่เมื่อถามคำถามนี้ออกไปแล้ว ก็ไม่สามารถหาคำตอบ ที่ทำให้รู…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับเป้าหมายชีวิตที่มนุษย์มองหา ตั้งแต่เป้าหมายระดับต้นที่มุ่งแสวงหาความสุขในโลกนี้ จนถึงข้อคิดจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่ชี้ให้เห็นถึงความหมายของการมีชีวิตอยู่ โดยกล่าวถึงความสัมพัน
เป้าหมายชีวิตและผลกระทบของมิจฉาทิฏฐิ
153
เป้าหมายชีวิตและผลกระทบของมิจฉาทิฏฐิ
…อนใจตนเองได้ว่า จะต้องมีมากเท่าไรจึงจะพอ เมื่อไม่รู้ปริมาณที่ควร จะพอก็ย่อมจะเบียดเบียนทั้งตนเอง และผู้อื่นต่อๆ ไปไม่รู้จบ เบียดเบียนตนเอง หมายความว่า คิดแต่จะแสวงหาทรัพย์แม้ในทางไม่ชอบ จนกลายเป็นความ โล…
…ะดับต่าง ๆ โดยเฉพาะเป้าหมายที่มุ่งเน้นการแสวงหาร่ำรวยโดยไม่มีการตระหนักถึงบุญและบาป ต่อมาได้กล่าวถึงผู้ที่มีเป้าหมายระดับกลางซึ่งมีความเข้าใจถึงชาติหน้า และการสร้างบุญเพื่ออนาคต การมีสัมมาทิฏฐิถือเป็นสิ่…
จิตใจและการปฏิบัติธรรม
155
จิตใจและการปฏิบัติธรรม
และญาณของธรรมกายนี้เอง จะเป็นเครื่องส่องให้เห็นและรู้อริยสัจ 4 ซึ่งในที่สุดก็จะทำให้ผู้ปฏิบัติ เกิดปัญญาอย่างยิ่ง ใจจึงปล่อยวางกิเลสทั้งปวงได้ กลายเป็นใจที่ใสบริสุทธิ์สว่าง ปราศจากกิเลสโด…
บทความนี้กล่าวถึงบทบาทของญาณธรรมกายที่ช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงอริยสัจ 4 และนำไปสู่การบรรลุธรรมอันสูงสุด เช่น นิพพาน โดยเน้นการละวางกิเลสและเห็…